روابط عمومی منطقه دوم نیروی دریایی سپاه پاسداران اعلام کرد که نیروهای این یگان صبح روز دوشنبه ۱۱ فروردین، دو نفتکش خارجی به نامهای «استار ۱» و «وینتگ» را در آبهای میانی خلیج فارس توقیف کردهاند.
بر اساس این بیانیه، این دو نفتکش که در مجموع ۲۵ خدمه دارند، «حامل بیش از سه میلیون لیتر سوخت گازوئیل قاچاق» بودند و به عنوان «سرشبکههای قاچاق سوخت» معرفی شدهاند.
در ادامه بیانیه آمده است: «نفتکشها جهت تخلیه سوخت قاچاق به اسکله نفتی بوشهر منتقل میشوند تا فرآیند ضبط و تخلیه انجام شود.»
موضوع قاچاق سوخت در خلیج فارس، پیش از این هم سابقه داشته است. در آخرین مورد ۲۹ اسفند سال گذشته، نیروی دریایی عراق از توقیف یک کشتی ایرانی در خلیج فارس به دلیل قاچاق سوخت خبر داد.
ناخدای ایرانی، هشت خدمه هندی و دو خدمه عراقی این کشتی بازداشت شدند و نیروی دریایی ارتش عراق اعلام کرد که این کشتی به پایگاه دریایی ام قصر در استان بصره منتقل شده است.
پیش از این نیز، تعدادی از شناورهای ایرانی در عراق توقیف شدهاند. از جمله در اردیبهشت ماه سال گذشته، سرکنسول جمهوری اسلامی در استان بصره از آزادی یک کشتی ایرانی همراه هفت تن خدمه ایرانی بعد از هفت ماه توقیف و بازداشت خبر داد.
مقامات جمهوریاسلامی هنوز اعلام نکردهاند دو نفتکش توقیفشده با چه پرچمی حرکت میکردند و خدمه آنها اهل چه کشورهایی هستند.
با توجه به این که عراق نفتکش ایرانی را ده روز پیش با نفت قاچاق توقیف کرد، مشخص نیست این اقدان سپاه واکنشی به اقدام نیروی دریایی ارتش عراق است یا نه.
پیشتر در سال ۱۳۹۸، سپاه پاسداران، شناور حیتا، حامل ۷۰۰ هزار لیتر «گازوئیل قاچاق» را در نزدیکی جزیره فارسی توقیف کرد و رسانهها اعلام کردند که این نفتکش عراقی است اما وزارت نفت عراق هرگونه ارتباط با این شناور را رد کرد.
مسعود پزشکیان سهشنبه ۱۱ دی سال گذشته هم از قاچاق روزانه ۲۰ تا ۳۰ میلیون لیتر بنزین در ایران خبر داد و آن را یک فاجعه خواند و گفت:«این حجم از قاچاق از چرخهای که «تولید و توزیع آن در دست خود ماست» به هیچ وجه قابل قبول نیست.»
پزشکیان گفت: «با این میزان قاچاق سوخت آیا مردم از ما میپذیرند که برای مدیریت مصرف انرژی، گاز و برق صنایع را قطع کنیم؟»
قاچاق بنزین از ایران
۳۰ آبان ۱۴۰۳، علی محمودیان مدیر اتحادیه سوختهای جایگزین با اعلام شکاف ۲۵ میلیون لیتری تولید و مصرف بنزین در کشور گفت روزانه ۱۰ میلیون لیتر بنزین از کشور قاچاق میشود.
پیش از آن هم موسی غنینژاد، اقتصاددان، قاچاق روزانه بنزین را بین ۲۰ تا ۵۰ میلیون لیتر برآورد کرده بود.
محمودیان با اشاره به سابقه رشد هشت درصدی سالانه مصرف بنزین در ۵۰ سال اخیر گفت:«اگر با همین روند مصرف هر ساله اضافه شود در سال ۱۴۰۸ رقم مصرف به ۲۵۰ میلیون لیتر در روز میرسد.»
اظهارات محمودیان در حالی عنوان شده است که روز ۱۸ آبان ۱۴۰۳، ناصر عاشوری، دبیرکل انجمن صنفی کارفرمایی صنعت پالایش گفته بود متوسط مصرف روزانه بنزین در کشور به ۱۱۲ میلیون لیتر رسیده، در حالی که تولید بنزین بین ۹۸ تا ۱۰۴ میلیون لیتر است و روزانه هشت تا ۱۴ میلیون لیتر کسری بنزین وجود دارد.
ارائه آمار متناقض در ماههای اخیر درباره مصرف، تولید و قاچاق سوخت افزایش یافته است. محمودیان در همین نشست خبری درباره میزان قاچاق سوخت در کشور گفت روزانه ۱۰ میلیون لیتر بنزین و هشت میلیون لیتر گازوئیل قاچاق میشود.
بیشتر بخوانید: یک مقام صنفی: روزانه ۱۰ میلیون لیتر بنزین قاچاق میشود
شبکه پیچیده قاچاق سوخت در منطقه
خبرگزاری رویترز ۱۳ آذر سال گذشته، به نقل از منابع آگاه از فعالیتهای یک شبکه پیچیده قاچاق نفت کوره در عراق خبر داد.
بنا بر این گزارش، درآمد قاچاق این شبکه که به سود حکومت ایران و گروههای نیابتی آن فعالیت میکند، از زمان آغاز نخستوزیری محمد شیاع السودانی در سال ۲۰۲۲، بین یک تا سه میلیارد دلار در سال برآورد میشود.
بر اساس گزارش رویترز، شبکهای از شرکتها، گروهها و افراد در عراق، ایران و کشورهای خلیج فارس در عملیات قاچاقی دست دارند که نفت کوره عراق را با استفاده از سیاستهای دولت این کشور با قیمتهای یارانهای به کارخانههای آسفالت در این کشور میفروشند.
بیشتر بخوانید: شبکه قاچاق نفت کوره عراق میلیاردها دلار درآمد برای جمهوری اسلامی دارد
طبق گفته دو منبع آگاه به رویترز، هر ماه بین ۵۰۰ تا ۷۵۰ هزار تن نفت کوره سنگین، شامل نفت کوره با گوگرد بالا (معادل ۳/۴ تا پنج میلیون بشکه نفت)، از این کارخانهها منحرف شده و عمدتا به آسیا صادر میشود.
ابعاد این شبکه قاچاق و مشارکت نهادهای مختلف عراقی در این تجارت غیرقانونی تاکنون گزارش نشده بود و مقامات در بغداد و تهران، تاکنون حاضر به اظهارنظر درباره این موضوع نشدهاند.
