رویترز: شبکه قاچاق نفت کوره عراق میلیاردها دلار درآمد برای جمهوری اسلامی دارد
خبرگزاری رویترز به نقل از منابع آگاه از فعالیتهای یک شبکه پیچیده قاچاق نفت کوره در عراق خبر داد. درآمد قاچاق این شبکه که به سود حکومت ایران و گروههای نیابتی آن فعالیت میکند، از زمان آغاز نخستوزیری محمد شیاع السودانی در سال ۲۰۲۲، بین یک تا سه میلیارد دلار در سال برآورد میشود.
بر اساس گزارش رویترز، شبکهای از شرکتها، گروهها و افراد در عراق، ایران و کشورهای خلیج فارس در عملیات قاچاقی دست دارند که نفت کوره عراق را با استفاده از سیاستهای دولت این کشور با قیمتهای یارانهای به کارخانههای آسفالت در این کشور میفروشند.
طبق گفته دو منبع آگاه به رویترز، هر ماه بین ۵۰۰ تا ۷۵۰ هزار تن نفت کوره سنگین، شامل نفت کوره با گوگرد بالا (معادل ۳/۴ تا پنج میلیون بشکه نفت)، از این کارخانهها منحرف شده و عمدتا به آسیا صادر میشود.
ابعاد این شبکه قاچاق و مشارکت نهادهای مختلف عراقی در این تجارت غیرقانونی تاکنون گزارش نشده بود و مقامات در بغداد و تهران، تاکنون حاضر به اظهارنظر درباره این موضوع نشدهاند.
مسیرهای خروج نفت از عراق
بر پایه گزارش رویترز، این شبکه از دو روش برای خروج نفت کوره از عراق استفاده میکند.
یکی از این روشها شامل ترکیب نفت کوره با محصولات مشابه از ایران و عرضه آن به عنوان محصول کاملا عراقی است.
این روش به جمهوری اسلامی کمک میکند تا تحریمهای آمریکا بر صادرات انرژی را دور بزند.
نفت کوره ایران به دلیل تحریمها معمولا با تخفیف فروخته میشود اما زمانی که بهعنوان محصول عراقی عرضه شود، با قیمت بالاتری به فروش میرسد.
مقامات عراقی و آمریکایی پیشتر گفتهاند تهران از عراق برای دسترسی به ارز خارجی از طریق صادرات و دور زدن تحریمهای آمریکا با استفاده از سیستم بانکی این کشور بهره میبرد.
روش دوم قاچاق نفت کوره عراق شامل صادرات محصولات با استفاده از اسناد جعلی برای مخفی کردن منشا آن است. این روش به نفع گروههای مسلح مورد حمایت جمهوری اسلامی در عراق است که کنترل این مسیر قاچاق را در دست دارند.
منابع آگاه با توجه به حجم و قیمتهای نسبی معاملات، تخمین زدهاند که درآمد حاصل از این دو مسیر قاچاق سالانه بین یک تا بیش از سه میلیارد دلار است.
نقش شبهنظامیان شیعه
بر اساس گزارش رویترز، اصلیترین بازیگر در این عملیات قاچاق، گروه شیعه عراقی عصائب اهلالحق است.
این گروه که از سوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی حمایت میشود، یکی از حامیان اصلی السودانی و عضوی کلیدی از بلوکی است که او را برای مقام نخستوزیری معرفی کرد.
عصائب اهلالحق از سال ۲۰۱۸ به ساختار امنیتی عراق پیوسته و اکنون ۱۶ نماینده در پارلمان داشته است.
رهبر این گروه، قیس الخزعلی است که در سال ۲۰۱۹ به دلیل نقض حقوق بشر از جمله با سرکوب اعتراضات در عراق و دست داشتن در کشتار پنج سرباز آمریکایی در سال ۲۰۰۷ تحریم شد.
او این تحریمها را به تمسخر گرفت و در ویدیویی گفت که «از تاخیر واشینگتن در اعمال این تحریمها ناراحت شده» است.
ترکیب سوختها در شبکه قاچاق نفت کوره عراق عمدتا از سوی مهندسان این کشور انجام میشود و این فرایند، معمولا طی انتقال از کشتی به کشتی صورت میگیرد.
وزیر امور اقتصادی و دارایی دولت چهاردهم در واکنش به احتمال تغییر قیمت بنزین اعلام کرد یک بار برای همیشه باید بهسمت اصلاح ناترازیها در حوزه انرژی رفت. او از «دستدرازی به شرکتهای دولتی برای تامین کسری بودجه» خبر داد و از آن به عنوان ریشه تورم یاد کرد.
عبدالناصر همتی به «دستدرازی عدهای به منابع مختلف برای برداشت پول» اشاره کرد و گفت: «این پول باید به طبقات پایین داده شود؛ الان دستمان تنگ شده و نمیتوانیم به طبقات پایین یارانه بدهیم.»
پیش از صحبتهای همتی، مسعود پزشکیان، رییس دولت چهاردهم، شامگاه دوشنبه ۱۲ آذر در یک گفتوگوی تلویزیونی، وضعیت اقتصادی در کشور را سخت و «ناترازی در حوزه انرژی» را بحرانی توصیف کرد.
دولت بحران کمبود انرژی در ایران را «ناترازی انرژی» مینامد.
در واکنش به صحبتهای پزشکیان، حشمتالله فلاحتپیشه، رییس پیشین کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی در پستی در حساب ایکس خود نوشت: «آقای رییس جمهور! مردم را به دزدان یقه سفید نفروشید. آنها روزانه ۲۵ میلیون لیتر بنزین و فرآورده قاچاق میکنند. دو برابر پولی که با گرانی بنزین از جیب ملت بر میدارید.»
او در ادامه نوشت: «این چه مافیایی است که سران قوا در مقابل آن اظهار عجز میکنند؟»
وزیر اقتصاد صبح سهشنبه با اشاره به قاچاق سوخت از ایران به کشورهای همسایه به دلیل تفاوت قیمتها گفت: «هیچ منطقی قبول نمیکند این حجم قاچاق وحشتناک بنزین داشته باشیم بعد خودمان مجبور به واردات بنزین شویم.»
او تاکید کرد: «یک بار برای همیشه باید بهسمت اصلاح ناترازیها برویم.»
به گفته همتی در سال گذشته هزار و ۷۰۰ رانت از محل اختلاف قیمت ارز ایجاد شده، در حالی که «کسری بودجه، ریشه اصلی تورم و چاپ پول در ایران» است.
بنزین گران میشود؟
رییس دولت چهاردهم در گفتوگوی تلویزیونی خود در پاسخ به سوالی درباره گران شدن بنزین گفت اگر مجلس برای واردات، ارز اختصاص ندهد، بنزین گران میشود.
به گفته او، وقتی به واردات بنزین پول داده میشود کسری بودجه پیش میآید و همین موضوع باعث تورم میشود و به اقشار کمدرآمد ضربه میزند.
در واکنش به این مصاحبه، حمید رسایی، نماینده مجلس، با اشاره به وعدههای انتخاباتی پزشکیان مبنی بر عدم گرانی سوخت گفت: «او یا پای حرف خود بایستد یا اگر قرار است تغییری دهد باید خودشان گردن بگیرند و بگویند آن حرفهای من کارشناسی نبوده است و الان میخواهم بنزین را گران کنم ولی آن را گردن مجلس نیندازد.»
پزشکیان ناترازیهای حوزه انرژی را به دولتهای گذشته نسبت داده، اقدامات آنها را به استفاده از مسکن تشبیه کرده و گفت: «ما باید بتوانیم به چاههای نفت، گاز تزریق کنیم. اکنون نه تنها گاز تزریق نمیکنیم بلکه صرفا برداشت داریم.»
خبرگزاری تسنیم در واکنش به مصاحبه پزشکیان، چهار سناریو را برای وضعیت قیمت بنزین در ایران ارائه داد و نوشت: «سناریوی اول ادامه وضع موجود است که احتمال تصویب آن در مجلس کم است. سناریوی دوم، سه نرخی کردن قیمت بنزین برای مصرف بیش از ۱۶۰ لیتر با نرخ آزاد است.»
در سناریوی سوم تسنیم، به تغییر نظام سهمیهبندی اشاره شده تا به افراد به جای خودروها، سهمیه قابل فروش تعلق بگیرد و در سناریوی چهارم، از احتمال افزایش ۵۰ درصدی قیمت بنزین با حفظ نظام سهمیهبندی فعلی خبر داده شده است.
پزشکیان پیش از این در ۱۱ آذر و پس از جلسه غیرعلنی مشترک هیات دولت با نمایندگان مجلس، بدون اشاره مستقیم به گرانی احتمالی بنزین اعلام کرد: «رفع ناترازیها فقط با کمک شما [نمایندگان مجلس] و مردم ممکن است.»
این اظهارات در شرایطی است که در روزهای اخیر افزایش قیمت بنزین در بودجه ۱۴۰۴ یکی از موضوعات مورد بحث نمایندگان مجلس شورای اسلامی بوده است.
هفتم آبان، شماری از نمایندگان از مخالفت مجلس با طرح احتمالی دولت برای افزایش قیمتها گفتند و تاکید کردند چنین تصمیمی، منجر به ایجاد التهاب و تنش سیاسی در جامعه میشود.
در آبان ۱۳۹۸ و در دولت دوم حسن روحانی، قیمت بنزین بهطور ناگهانی و شدید افزایش یافت و به موجی از اعتراضات علیه جمهوری اسلامی منجر شد که «آبان خونین ۹۸» را رقم زد.
دولت میشل بارنیه، نخستوزیر فرانسه تنها سه ماه پس از آغاز به کار ممکن است این هفته سقوط کند. احزاب راست افراطی به رهبری مارین لوپن و جناح چپ با ارائه دو طرح رای عدم اعتماد، مخالفت خود را با دولت اعلام کردهاند. قرار است پارلمان چهارشنبه در این باره تصمیمگیری کند.
با ترکیب آرای جناح راست افراطی و چپ، به نظر میرسد دولت بارنیه نخستین دولتی باشد که از سال ۱۹۶۲ با رای عدم اعتماد برکنار میشود.
دولت بارنیه که با حمایت حزب راست افراطی «اجتماع ملی» تشکیل شد، در تلاش برای تصویب لایحه بودجه ۲۰۲۵ با مشکلاتی اساسی مواجه شده است. این حزب پیشتر به بارنیه هشدار داده بود اگر تا دوشنبه به خواستههایش در ارتباط با بودجه تن ندهد، ممکن است از طرح رای عدم اعتماد علیه دولت حمایت کند.
لایحه بودجه شامل افزایش ۶۰ میلیارد یورویی مالیاتها و کاهش هزینهها برای کنترل کسری بودجه است اما آخرین امتیاز بارنیه به حزب اجتماع ملی مبنی بر لغو طرح کاهش بازپرداخت هزینه داروها هم نتوانست حمایت این حزب را جلب کند.
به گفته لوپن، «فرانسویها از این وضعیت خسته شدهاند».
او گفت: «بارنیه مشکلات را بدتر کرده و باید برکنار شود.»
ماتیلد پانوت، رهبر جناح چپ «فرانسه تسلیمناپذیر» نیز دولت بارنیه را مسئول «آشوب سیاسی» فعلی دانست و گفت: «ما با یک بحران سیاسی بهوجود آمده از سوی دولت بارنیه و ریاستجمهوری امانوئل مکرون مواجهیم.»
در صورت سقوط دولت، بارنیه ناچار به استعفا خواهد بود اما احتمال دارد مکرون برای مدیریت امور روزمره تا تعیین نخستوزیر جدید، او را بهعنوان نخستوزیر موقت منصوب کند.
انتخابات زودهنگام پارلمانی پیش از تیر ۱۴۰۴ ممکن نیست و بنابراین مکرون باید راهحلی موقت پیدا کند.
یکی از گزینههای او، تشکیل یک دولت تکنوکرات است تا بدون برنامه سیاسی خاص و بهطور موقت اداره کشور را بر عهده گیرد.
واکنشهای اقتصادی
بحران سیاسی فرانسه تاثیراتی منفی بر بازارهای مالی این کشور داشته است.
از زمان اعلام انتخابات زودهنگام از سوی مکرون در اوایل ژوئن، شاخص بورس «سیاِیسی ۴۰» (CAC 40) فرانسه نزدیک به ۱۰ درصد کاهش یافته است. این شاخص که نمایانگر عملکرد ۴۰ شرکت بزرگ فرانسه است، دوشنبه ۱۲ آذر بدون تغییر بسته شد اما در اوایل صبح سهشنبه بیش از یک درصد کاهش داشت.
با نزدیک شدن به تاریخ رایگیری، آینده دولت بارنیه و ثبات سیاسی فرانسه در هالهای از ابهام قرار دارد.
این بحران میتواند پیامدهای گستردهای برای دومین اقتصاد بزرگ منطقه یورو و ثبات سیاسی اتحادیه اروپا داشته باشد.
پس از هشت سال، حلب در سوریه دوباره شاهد درگیریهای شدید است و تحولات اخیر نشان از شعلهور شدن مجدد جنگ داخلی در این کشور دارد. شورشیان در یک عملیات غافلگیرکننده موفق به تصرف بخشهایی از این شهر راهبردی شدند که چالشی جدی برای حکومت بشار اسد محسوب میشود.
شورشیان به رهبری گروه هیات تحریر شام (HTS) چهارشنبه هفتم آذر در عملیاتی غافلگیرکننده موفق شدند بخشهایی از حلب، دومین شهر بزرگ سوریه را تصرف کنند.
این اولین حمله جدی به این شهر از سال ۲۰۱۶ میلادی محسوب میشود.
در واکنش به این پیشروی، نیروی هوایی روسیه و سوریه حملات گستردهای را علیه مواضع شورشیان آغاز کردهاند.
این تحولات پس از ۱۳ سال درگیری مستمر در سوریه، نشان میدهند آتش جنگ داخلی در این کشور همچنان شعلهور است.
ایندیپندنت در گزارشی نوشت که در سال ۲۰۱۶، حلب صحنه نبردی سرنوشتساز بود که با دخالت روسیه و حملات هوایی گسترده آن، به نفع بشار اسد پایان یافت.
از آن زمان تاکنون، اسد با تکیه بر حمایتهای همهجانبه متحدانش از جمله روسیه، جمهوری اسلامی و حزبالله لبنان، توانسته است حاکمیت خود را بر مناطق تحت کنترلش حفظ کند.
آخرین تحولات درگیریها
نیروهای دولتی سوریه در واکنش به پیشروی شورشیان به سمت حماه، نیروهای کمکی را به منطقه اعزام کردهاند.
گروههای مسلح مخالف اسد میگویند وارد این شهر شدهاند که در فاصله ۴۸ کیلومتری شمال حمص و در مسیر دمشق قرار دارد.
رهبری عملیاتهای شورشیان با هیات تحریر شام است که به قدرتمندترین گروه مخالف دولت سوریه تبدیل شده است.
گزارشها حاکی از مشارکت گروههای سکولار مورد حمایت ترکیه در این عملیاتهاست.
به گزارش دیدهبان حقوق بشر سوریه، دولت اسد از ایجاد «خط دفاعی مستحکم» در شهر طیبهالامام و شهرکهای شمالی حماه خبر داده است.
دولت سوریه اعلام کرده است ارتش با اعزام نیروهای پشتیبانی قابل توجه، در شامگاه یازدهم آذر، موفق به عقب راندن شورشیان شده است.
دوشنبه ۱۲ آذر جنگندههای روسی و سوری برای دومین روز متوالی مواضع شورشیان در ادلب و شمال سوریه را بمباران کردند.
ناظران مستقل گزارش میدهند که در این حملات، دهها غیرنظامی جان خود را از دست دادند.
دیدهبان حقوق بشر سوریه گزارش داده است در حمله هوایی هواپیماهای جنگنده روسی به ورودی بیمارستان دانشگاه حلب، ۱۲ نفر کشته و ۲۳ نفر زخمی شدند.
حسن عبدالغانی، از فرماندهان گروههای مسلح مخالف دولت، از پیشروی نیروهایش در حومه شهر ادلب خبر داد و گفت این نیروها کنترل کامل استان را به دست گرفتهاند.
در خان شیخون بهعنوان بخشی از استان ادلب، نشانههای شکست نیروهای دولتی دیده میشود. جایی که خودروهای نظامی و تانکهای ارتش سوریه در اطراف جادهها رها شدهاند. صحنهای که حالا به نمادی از تغییر شرایط میدانی تبدیل شده است؛ به طوری که ساکنان محلی در کنار این ادوات نظامی رها شده در امتداد بزرگراه، عکس میگیرند.
پیامدهای احتمالی جنگ تازه
تشدید درگیریها در سوریه میتواند به گشایش جبههای جدید از خشونت در خاورمیانه بینجامد. این در حالی است که اسرائیل با حمایت آمریکا در غزه با حماس میجنگد و به تازگی با حزبالله لبنان، گروه تحت حمایت جمهوری اسلامی، آتشبس اعلام کرده است.
کشورهای غربی شامل آمریکا، بریتانیا، فرانسه و آلمان خواستار خویشتنداری و کاهش تنش شدهاند و گفتهاند اوضاع را به دقت زیر نظر دارند.
گیر پدرسن، نماینده ویژه سازمان ملل در امور سوریه، درباره خطرات جدی درگیریها و تشدید تنشها برای غیرنظامیان و پیامدهای آن بر صلح و امنیت بینالمللی هشدار داد.
وزارت امور خارجه آمریکا نیز اعلام کرد هیچ چیزی درباره سیاست ایالات متحده در مورد بشار اسد تغییر نکرده و او «دیکتاتوری با دستان آلوده به خون» است.
این وزارتخانه افزود: «ما در نهایت میخواهیم شاهد یک روند سیاسی رو به جلو در سوریه باشیم که در آن سوریها بتوانند رهبران خود را تعیین کنند.»
پیش از این بیانیه رسمی، جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی آمریکا، به سیانان گفت ایالات متحده اوضاع را به دقت رصد میکند.
او یادآور شد که شورشیان [مسلح در سوریه] از نظر آمریکا سازمان تروریستی محسوب میشوند و واشینگتن «نگرانیهای جدی درباره برنامهها و اهدافشان» دارد.
سالیوان در ادامه افزود: «با این حال طبیعتا از این که دولت اسد و حامیانش، روسیه، جمهوری اسلامی و حزبالله، تحت فشار قرار گرفتهاند، ناخشنود نیستیم.»
رابرت فورد، آخرین سفیر آمریکا در سوریه، معتقد است آتشبس میان اسرائیل و حزبالله پس از ماهها حملات اسرائیل به اهداف سوری و حزبالله، فرصتی برای پیشروی شورشیان سوریه فراهم کرده است.
در ۱۳ سال گذشته، جنگ میان اسد و مخالفانی که خواهان برکناری او هستند، حدود ۵۰۰ هزار کشته بر جای گذاشته است.
این درگیریها همچنین باعث آوارگی ۶/۸ میلیون سوری شده که اکثر آنها به ترکیه پناه بردهاند.
در پایان سال گذشته میلادی حدود ۱/۳ میلیون پناهجوی سوری در کشورهای اتحادیه اروپا اسکان یافتهاند.
حدود ۳۰ درصد خاک سوریه در کنترل گروههای مخالف و نیروهای خارجی است.
آمریکا با استقرار نزدیک به ۹۰۰ سرباز در شمال شرق سوریه، تلاش میکند از شکلگیری دوباره داعش در این منطقه جلوگیری کند.
آمریکا و اسرائیل حملاتی را علیه نیروهای دولتی و متحدان جمهوری اسلامی در سوریه انجام میدهند. ترکیه نیز با حضور نظامی خود و از طریق ائتلاف گسترده مخالفان، در حلب نفوذ دارد.
چارلز لیستر از موسسه خاورمیانه در واشینگتن معتقد است پس از سالها آرامش نسبی، موج جدید حملات میتواند معادلات را به کلی تغییر دهد؛ بهخصوص اگر نیروهای دولتی قادر به حفظ مواضع خود نباشند.
به گفته لیستر، یکی از نگرانیهای اصلی این است که شاید داعش از این آشفتگی برای تقویت موقعیت خود استفاده کند.
فورد هشدار داده است که گسترش درگیریها ممکن است به تقابل مستقیم میان روسیه و ترکیه منجر شود چرا که هر دو قدرت، منافع راهبردی خود را در سوریه دنبال میکنند.
رهبران شورش چه کسانی هستند و چه پیشینهای دارند؟
هیات تحریر شام از سالها پیش در فهرست سازمانهای تروریستی آمریکا و سازمان ملل قرار دارد.
ابومحمد الجولانی، رهبر این گروه، در آغاز جنگ داخلی سوریه در سال ۲۰۱۱ رهبری شاخه القاعده در این کشور را بر عهده گرفت.
ظهور او ضربهای به مخالفان میانهرو بود که تلاش میکردند مبارزه علیه حکومت سرکوبگر اسد را از افراطگرایی دور نگه دارند.
جولانی در همان ابتدا مسئولیت چندین بمبگذاری مرگبار را پذیرفت، به حمله علیه نیروهای غربی متعهد شد و با اعزام پلیسهای مذهبی، زنان را به رعایت پوشش سختگیرانه وادار کرد.
اما جولانی در سالهای اخیر برای تغییر چهره خود دست به اقدامات متعددی زده است.
او در سال ۲۰۱۶ میلادی رابطه خود را با القاعده قطع کرد، پلیس مذهبی را برچید و به سرکوب گروههای افراطگرا در مناطق تحت کنترلش پرداخت.
او همچنین پس از سالها ممنوعیت، با صدور مجوز برگزاری مراسم مذهبی مسیحیان در ادلب، تلاش کرد خود را مدافع حقوق اقلیتهای مذهبی نشان دهد.
تاریخچه حلب در جنگ سوریه
حلب با قرار گرفتن در چهارراه مسیرهای تجاری و تمدنهای کهن، همواره یکی از مهمترین مراکز تجاری و فرهنگی خاورمیانه به شمار رفته است.
این شهر پیش از آغاز جنگ داخلی در سوریه در سال ۲۰۱۱ میلادی، جمعیتی ۲/۳ میلیون نفری داشت.
شورشیان در سال ۲۰۱۲ میلادی بخش شرقی شهر را به تصرف خود درآوردند و حلب به نماد مهم پیشروی نیروهای مخالف تبدیل شد.
در سال ۲۰۱۶، نیروهای دولتی با حمایت هوایی روسیه، حلب را محاصره کردند.
آنها با استفاده از گلولههای توپخانه، موشک و بمبهایی که از بشکههای سوخت و محفظههای پر از مواد منفجره و خردههای فلزی ساخته شده بود، محلههای شهر را ویران کردند.
شورشیان که در محاصره و گرسنگی به سر میبردند، سرانجام در همان سال تسلیم شدند.
ورود روسیه به این جنگ، نقطه عطفی در درگیریها ایجاد کرد و اسد توانست قدرت خود را در مناطق تحت کنترلش حفظ کند.
بر اساس گزارش یک گروه ناظر مستقل، اسرائیل در سال جاری با حملات هوایی به حلب، انبارهای تسلیحاتی حزبالله و نیروهای سوری را هدف قرار داده است. این در حالی است که اسرائیل معمولا از پذیرش مسئولیت این حملات به حلب و دیگر مناطق تحت کنترل دولت سوریه خودداری میکند.
در واکنش به تشدید درگیریها در سوریه و همزمان با ادامه پیشروی نیروهای مخالف بشار اسد در این کشور، ایالات متحده، اتحادیه اروپا و سازمان ملل در اظهاراتی جداگانه روز دوشنبه خواستار کاهش تنش در سوریه شدند.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، با اشاره به نگرانیاش از افزایش خشونتها، خواستار توقف فوری درگیریها شد.
جنگ داخلی سوریه در سال ۲۰۱۱ و پس از آن آغاز شد که بشار اسد اعتراضات مردمی مسالمتآمیز برای دموکراسی را به شکلی خونین سرکوب کرد.
در جریان سرکوب مردم و بمباران گسترده مناطقی که به دست ارتش آزاد سوریه و معترضان افتاده بود، نزدیک به ۵۰۰ هزار سوری کشته و صدها هزار نفر زخمی و میلیونها نفر هم آواره شدند.
در پی دورهای از درگیریهای خونین بین نیروهای عمدتا اسلامگرا که بعدا داعش هم به آنها پیوست با یکدیگر و دولت مرکزی سوریه، آتش جنگ پس از ۸ سال تا حد زیادی فروکش کرد و اسد کنترل بیشتر کشور را در دست داشت.
تا اینکه هفته گذشته ائتلاف مخالفان به رهبری هیات تحریر شام و گروه موسوم به ارتش ملی آزادیبخش، در حملهای غافلگیرانه، حلب، دومین شهر بزرگ سوریه، را از دست نیروهای دولتی خارج کردند.
متیو میلر، سخنگوی وزارت خارجه ایالات متحده، در گفتگو با خبرنگاران گفت: «ما میخواهیم همه کشورها از نفوذ خود و همه اهرمهایشان استفاده کنند تا برای کاهش تنش، حفاظت از غیرنظامیان و در نهایت پیشبرد یک فرآیند سیاسی فشار بیاورند.»
در بیانیهای که انوار العنونی، سخنگوی سیاست خارجه اتحادیه اروپا، صادر کرد گفته شده اتحادیه اروپا خواستار کاهش تنش و حفاظت از غیرنظامیان است.
محکومیت همکاری روسیه با حکومت بشار اسد
در این بیانیه همچنین همکاری روسیه با دولت سوریه برای انجام حملات هوایی در این کشور محکوم شده است.
روسیه که سالهاست در سوریه پایگاه دارد، نخستین بار در سال ۲۰۱۵ با حملات به مناطق تحت کنترل شورشیان، به طور مستقیم در جنگ سوریه مداخله کرد و همراه با جمهوری اسلامی و گروههای نیابی آن از جمله حزبالله لبنان، نقش زیادی در حفظ حکومت اسد در سوریه داشتند.
بر اساس گزارش کرملین، ولادیمیر پوتین و مسعود پزشکیان، رییسجمهور ایران، روز دوشنبه در گفتگوی تلفنی «حمایت بدون قید و شرط» خود را از بشار اسد تکرار کردند.
اسد روز دوشنبه در تماس تلفنی به پزشکیان، حمله مخالفان به حلب را تلاشی برای بازطراحی نقشه منطقه مطابق با منافع آمریکا دانست. این اظهارات در حالی ایراد شده که گفته شده هیئت تحریر الشام و گروه موسوم به ارتش ملی آزادیبخش، تحت حمایت ترکیه هستند.
همزمان رسانههای سوری مخالف دولت بشار اسد، از ورود نیروهای مخالف به شهر صوران در نزدیکی حماه خبر دادند و به نقل از منابعی گزارش دادهاند این نیروها شهرهای طیبهالامام و حلفايا را هم تصرف کردهاند.
وضعیت انسانی حلب
بر اساس گزارش دیدهبان حقوق بشر سوریه، گروه اسلامگرای هیئت تحریر الشام و متحدانش در آخر هفته همه مناطق حلب از جمله فرودگاه این شهر، به جز مناطق تحت کنترل نیروهای دموکراتیک سوریه، را تصرف کردند.
به گزارش خبرگزاری فرانسه، هیئت تحریر الشام که شاخه سابق القاعده در سوریه آن را رهبری میکند، با اتهامات متعدد نقض حقوق بشر از جمله شکنجه بازداشتشدگان مواجه بوده است.
ابوسفیان، یک فرمانده شورشی، به خبرگزاری فرانسه گفت: «انشاءالله ادامه خواهیم داد، وارد دمشق میشویم و بقیه سوریه را آزاد میکنیم.»
یکی از ساکنان حلب هم به این خبرگزاری گفت «ترافیکهای وحشتناکی بود، مسیر چند ساعته مسیر حلب به حمص، به خاطر ترافیک ۱۳ تا ۱۵ ساعت طول کشید.»
حملات هوایی سوریه و روسیه
به گزارش دیدهبان حقوقبشر سوریه، در نتیجه حملات هوایی روز دوشنبه سوریه و روسیه به چندین منطقه از استان ادلب در شمال غربی این کشور، ۱۱ غیرنظامی از جمله پنج کودک کشته شدند.
بر اساس همین گزارش، در دور جدید تنشها در سوریه در چند روز اخیر تاکنون، ۵۱۴ نفر کشته شدهاند که دستکم ۹۲ نفر از آنها غیرنظامی بودند.
حسین احمد خدور، معلم ۴۵ سالهای که از درگیریهای استان حلب به اردوگاهی در ادلب پناه آورده، به خبرگزاری فرانسه گفت: «حملات، خانوادههایی را هدف قرار داد که در حاشیه یک اردوگاه آوارگان زندگی میکردند.»
همزمان به گزارش دیدهبان حقوقبشر سوریه، حملات هوایی به حلب هم موجب کشتهشدن چهار غیرنظامی از جمله دو کودک شد.
بنا بر گزارش همین سازمان، مخالفان روز دوشنبه در یک حمله راکتی به شهر حما که تحت کنترل دولت است، شش غیرنظامی را کشتند.
نقش ترکیه در تنشهای سوریه
آرون لوند از اندیشکده سنتری اینترنشنال درباره نقش احتمالی ترکیه در این حملات به خبرگزاری فرانسه گفت «برای من سخت است تصور کنم که گروههای مورد حمایت ترکیه بتوانند یک حمله بزرگ را از مناطق تحت کنترل ترکیه آغاز کنند بدون اینکه ترکیه به طور قابل توجهی در آن دخیل باشد.»
در همین حال، رجب طیب اردوغان، رییسجمهور ترکیه، خواستار پایان دادن به «بیثباتی» در سوریه و توافقی برای توقف جنگ داخلی شد.
تلاش برای احیای روند آستانه
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در سفر به آنکارا گفت که «حفاظت از دستاوردهای» فرآیند آستانه برای پایان دادن به جنگ داخلی سوریه که شامل ترکیه، روسیه و ایران است، حیاتی است.
رسانههای داخلی ایران به نقل از عراقچی، گزارش داد او در چارچوب فرآیند آستانه، احتمالا ۱۷ و ۱۸ آذر در حاشیه دوحه فروم در قطر با همتایان ترکیهای و روسیهای خود ملاقات خواهد کرد.
در این گزارش به نقل از عراقچی آمده: «این نشست در حاشیه اجلاس دوحه فروم برگزار میشود تا تصمیم بگیریم که روند آستانه ادامه یابد.»
ایالات متحده روز دوشنبه خبر داد یک بسته جدید کمک نظامی به ارزش ۷۲۵ میلیون دلار به اوکراین ارسال خواهد کرد که شامل دومین محموله مینهای ضدنفر و همچنین سلاحهای ضد هوایی و ضد زره است.
کمتر از دو ماه پیش از سوگند ریاستجمهوری ترامپ، آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا، در بیانیهای اعلام کرد این بسته نظامی جدید بخشی از تلاشها برای اطمینان از توانایی اوکراین در دفاع از خود در برابر تجاوز روسیه است.
آنگونه که در بیانیه بلینکن آمده این بسته نظامی جدید، شامل مینهای ضدنفر، مهمات پرتابگرهای راکتی دقیق هیمارس، موشکهای استینگر، سامانههای ضد پهپاد، سلاحهای ضد زره و مهمات توپخانهای است.
ایالات متحده، ماه گذشته اولین محموله مینهای ضدنفر را به اوکراین ارسال کرد که تغییر مهمی در سیاست آمریکا به شمار میآمد و به گزارش ایافپی، انتقاد فعالان حقوقبشر را برانگیخت.
لوید آستین، وزیر دفاع ایالات متحده، گفته است تصمیم به صادرات این مینها به دلیل استفاده نیروهای روسی از واحدهای پیادهنظام بهجای خودروها، گرفته شده است.
آستین ماه گذشته به خبرنگاران گفت: «اوکراینیها به تجهیزاتی نیاز دارند که بتواند تلاشهای روسیه را در این زمینه کند سازد.»
تلاش برای کمک حداکثری پیش از تغییر دولت
دولت کنونی ایالات متحده در تلاش است تا پیش از آغاز ریاستجمهوری ترامپ، که بهطور مکرر از کمکهای آمریکا به اوکراین انتقاد کرده و اعلام کرده که میتواند ظرف چند ساعت آتشبس برقرار کند، بیشترین کمک ممکن را به اوکراین ارائه دهد.
جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی کاخ سفید با انتشار بیانیهای ضمن اشاره به خواست جو بایدن برای افزایش کمکهای امنیتی به اوکراین، اعلام کرد رییسجمهور ایالات متحده میخواهد «تا پیش از ترک مقامش، نیروهای اوکراینی را در قویترین موقعیت ممکن قرار دهد.»
بر اساس بیانیه سالیوان، بایدن به وزارت دفاع دستور داده که این تجهیزات را بهسرعت به اوکراین تحویل دهد تا اطمینان حاصل شود که اوکراین ابزارهای لازم برای دفاع از خود را در اختیار دارد.
در بیانیه مشاور امنیتی ملی کاخ سفید به مینهای ضدنفر هم اشاره و گفته شده «رییسجمهور برای کمک به اوکراین در تثبیت خطوط خود در شرق، تامین مینهای غیرپایدار ضدنفر برای اوکراین را بهعنوان یک استثنا بر سیاست کلی دولت در زمینه ممنوعیت استفاده از این مینها تصویب کرده است.»
سالیوان همچنین نوشته تصمیم بایدن برای دادن مجوز به اوکراین برای استفاده از موشکهای دوربرد ساخت آمریکا، «پاسخی به ورود سربازان کره شمالی به این جنگ است.»
«استفاده از هر دلار موجود»
اظهارات ترامپ نگرانیهایی را در کییف و اروپا در مورد آینده کمکهای ایالات متحده و توانایی اوکراین برای مقاومت در برابر حملات روسیه در صورت نبود حمایت بیشتر آمریکا برانگیخته است.
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهور اوکراین، روز یکشنبه گفت کشورش به تضمینهای امنیتی از سوی ناتو و تسلیحات بیشتر برای دفاع از خود پیش از هرگونه مذاکره با روسیه نیاز دارد.
سرتیپ پات رایدر، سخنگوی پنتاگون هم روز دوشنبه به خبرنگاران گفت که تمام بودجه باقیمانده ایالات متحده که پیشتر برای کییف در نظر گرفته شده است، مصرف خواهد شد: «به دستور رییسجمهور، ما هر دلاری را که کنگره برای اوکراین تصویب کرده و برای بازسازی ذخایر خودمان اختصاص داده است، مصرف خواهیم کرد.»
پیش از اعلام بسته جدید، او میزان کل کمکهای قابل برداشت از ذخایر ایالات متحده را ۶.۸ میلیارد دلار اعلام کرد، و گفت بیش از ۲.۲ میلیارد دلار هم برای خرید تسلیحات و تجهیزات از صنعت دفاعی در دسترس است.
پنتاگون اعلام کرد که آستین روز دوشنبه با همتای اوکراینی خود، روستم اومروف، گفتگو کرده و «درباره افزایش مداوم کمکهای امنیتی ایالات متحده به اوکراین برای ارائه تواناییهایی که برای دفاع در برابر تجاوز روسیه نیاز دارد» به او توضیح داده است.
ایالات متحده از حامیان کلیدی نظامی اوکراین بوده و از زمان آغاز حمله تمامعیار روسیه در فوریه ۲۰۲۲، بیش از ۶۰ میلیارد دلار سلاح، مهمات و سایر کمکهای امنیتی به این کشور اختصاص داده است.
