علی لاریجانی، مشاور رهبر جمهوری اسلامی، با اشاره به نامه دونالد ترامپ به علی خامنهای درباره گزینه نظامی در صورت عدم مذاکره، گفت که که اگر آمریکا یا اسرائیل «به بهانه هستهای» ایران را بمباران کنند، جمهوری اسلامی مجبور خواهد شد به سمت تولید بمب اتم برود.
لاریجانی در گفتوگو با صدا و سیما گفت: «ایران میگوید ما قابلیت داریم اما فتوای رهبری این است که ما به سمت سلاح اتمی نمیرویم.»
او افزود: «وقتی شما فشار آوردید توجیه ثانویه پیدا میکند. مردم فشار میآورند که برای حفظ امنیت کشور باید این کار انجام شود... و این به نفع شما نخواهد بود.»
لاریجانی گفت: «کار نظامی با ایران بدون تبعات نیست. محتوای نامه ترامپ تقریبا همان حرفهایی است که مرتب میزند. حرف آمریکاییها دقیق نیست چون برای آنها مضر است و مشکلات ایجاد میکند.»
او افزود: «مذاکرات غیرمستقیم برای فهمیدن مطالبات طرف مقابل و امتیازهای مقابل است.»
مشاور علی خامنهای گفت: «اغلب سیاستمداران، حرفهای ترامپ را نوعی لفاظی میدانند. در دنیا، رفتار ترامپ مسئله شده است. برای روسیه و کانادا خط نشان کشید ولی اتفاق مهمی نیفتاد. نیروهای نظامی احتمال کم را هم محاسبه میکنند و آماده هستند.»
علی لاریجانی در حالی بهصراحت از احتمال تلاش برای ساخت سلاح هستهای سخن گفته که علی خامنهای، کمتر از سه هفته پیش، پنجشنبه ۲۳ اسفند ۱۴۰۳ گفته بود: «ما اگر میخواستیم سلاح هستهای درست کنیم، آمریکا نمیتوانست جلو ما را بگیرد. اینکه ما سلاح هستهای نداریم و دنبال سلاح هستهای هم نیستیم، بهخاطر این است که خودمان بهدلایلی نمیخواهیم، که این دلایل را قبلا گفتهایم و بحث کردهایم. خودمان نخواستیم؛ وَالّا اگر خودمان میخواستیم، آنها نمیتوانستند جلو ما را بگیرند.»
این نخستین بار نیست که مقامهای نزدیک به علی خامنهای، از احتمال تغییر مسیر برنامه هستهای جمهوری اسلامی و حرکت به سمت ساخت سلاح اتمی سخن میگویند.
بهدنبال شدیدتر شدن لحن هشدارهای دونالد ترامپ درباره فعالیتهای منطقهای و هستهای تهران، شماری از رسانههای وابسته به حکومت واکنشهای احتمالی جمهوری اسلامی به تحولات اخیر را بررسی کردند و از خروج از انپیتی و اتمی شدن بهعنوان گزینههای موجود نام بردند.
نورنیوز، رسانه نزدیک به شورای عالی امنیت ملی، تنها پنج روز پس از اظهارات رهبر جمهوری اسلامی، ۲۸ اسفند نگرانی جامعه جهانی از گسترش برنامه هستهای تهران را «توهم» خواند و با اشاره به مواضع اخیر ترامپ تهدید کرد جمهوری اسلامی میتواند از پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (انپیتی) خارج شود.
در ماههای اخیر شماری از مشاوران علی خامنهای و فرماندهان سپاه پاسداران نیز به ضرورت و یا احتمال تغییر دکترین هستهای جمهوری اسلامی اشاره کرده بودند.
روزنامه تلگراف ۲۰ بهمن ۱۴۰۳، به نقل از یک مقام آگاه ایرانی نوشت چندین فرمانده ارشد نظامی جمهوری اسلامی در ماههای اخیر، بهویژه پس از انتخاب دونالد ترامپ، تغییر موضع داده و در «مداخلهای بیسابقه» بهطور جدی خواستار تولید بمب اتمی شدهاند.
طبق این گزارش، فرماندهان ارشد نظامی جمهوری اسلامی در «مداخلهای بیسابقه» به رهبر جمهوری اسلامی گفتهاند باید برای مقابله با «تهدیدهای موجودیتی» از سوی غرب، به سلاح هستهای دست یابند.
از ابتدای سال ۱۴۰۳ و در پی تشدید درگیری نظامی مستقیم جمهوری اسلامی و اسرائیل که در نتیجه آن دو کشور به خاک هم حمله نظامی کردند، دوباره موضوع تغییر فتوای خامنهای و ساخت سلاح هستهای مطرح شده است.
۲۰ اردیبهشتماه، کمال خرازی، مشاور امور بینالملل رهبر جمهوری اسلامی، با اشاره به احتمال حمله نظامی اسرائیل به تاسیسات اتمی در ایران اعلام کرد در صورت تهدید موجودیت جمهوری اسلامی، حکومت ایران دکترین هستهای خود را تغییر خواهد داد.
او همین موضوع را ۲۲ اردیبهشت نیز در جریان سخنرانی در همایش گفتوگوهای ایرانی-عربی در تهران تکرار کرد.
۱۸ مهرماه، رسانههای داخلی خبر دادند ۳۹ نماینده مجلس شورای اسلامی در نامهای خواستار تغییر فتوای خامنهای درباره ممنوعیت سلاح هستهای شدند.
پس از آن، ۲۴ مهرماه، علیاصغر نخعیراد، نماینده مشهد با تاکید بر تغییر دکترین اتمی جمهوری اسلامی گفت «شرایط امروز کشور متفاوت شده است و مورد تهدید هستهای قرار گرفتیم. فقه شیعه پویاست و زمان و مکان در صدور فتوا موثر است.»
او افزود شورای عالی امنیت از خامنهای بخواهد تغییر در صنعت اتمی را بپذیرد.
از تهدید سلاح هستهای تا تهدید به حمله به جزیره دیهگو گارسیا
تهدید علی لاریجانی در مورد اقدام جمهوری اسلامی برای ساخت سلاح اتمی، ساعاتی پس از آن اعلام شد که یک مقام ارشد جمهوریاسلامی به روزنامه تلگراف گفت که فرماندهان نظامی مامور شدهاند در صورت جدیترشدن تهدیدهای دونالد ترامپ، پایگاه مشترک آمریکا و بریتانیا در جزیره دیهگو گارسیا، در اقیانوس هند را در حملهای پیشدستانه هدف قرار دهند تا او از حمله احتمالی به ایران منصرف شود.
این مقام در تهران اظهار داشت: «فرماندهان ارشد بهشدت زیر فشار هستند که در صورت جدیتر شدن تهدیدهای ترامپ، حملات پیشدستانهای به این جزیره و پایگاه نظامی مستقر در آن انجام دهند.»
او افزود که بحثها درباره پایگاه دیهگو گارسیا پس از استقرار بمبافکنهای آمریکایی در این پایگاه شدت گرفته است.
به گفته این مقام، برخی پیشنهاد دادهاند که موشکهایی به سمت این جزیره شلیک شود، «نه برای اصابت به هدفی خاص، بلکه برای سقوط در آب شلیک شوند تا پیامی روشن به آمریکاییها ارسال شود که نشان دهد ایران تهدیدها را جدی گرفته و آماده پاسخ است.»
تصاویر ماهوارهای نشان میدهد که حداقل سه فروند بمبافکن بی۲ اسپیریت هفته گذشته در این پایگاه استراتژیک آمریکا-بریتانیا مستقر شدهاند.
این بمبافکنها که به «ارواح آسمان» شهرت دارند، قادرند از پیشرفتهترین سامانههای دفاع هوایی عبور کرده و محمولههای مرگبار را حمل کنند.
جزیره دیهگو گارسیا، جزیره اصلی مجمعالجزایر چاگوس است، منطقهای در اقیانوس هند تحت مالکیت بریتانیا که «سر کییر استارمر» قصد دارد آن را به موریس بازگرداند.
