به دنبال فراخوان شاهزاده رضا پهلوی و تظاهرات میلیونی مردم ایران، علی خامنهای، دیکتاتور منزوی تهران، بار دیگر شهروندان معترض را «تخریبگر» و «مزدور بیگانگان» خواند، بر ادامه سرکوب مردم تاکید کرد و گفت که دونالد ترامپ هم سقوط میکند.
خامنهای که در دور اول ریاستجمهوری ترامپ نیز اینگونه اظهارات را مطرح کرده بود، جمعه ۱۹ دی گفت: «جمهوری اسلامی در برابر کسانی که تخریبگرند، کوتاه نخواهد آمد و مزدوری بیگانگان را تحمل نخواهد کرد.»
او معترضان را وابسته به ترامپ دانست و افزود «یک مشت آدم بیتجربه، بیتوجه و فکرنکرده» سخنان رییسجمهوری آمریکا را میپذیرند، «طبق میل او عمل میکنند» و «سطل آشغال آتش میزنند تا او خوشش بیاید».
شاهزاده رضا پهلوی پیشتر با انتشار نخستین فراخوان خود، از شهروندان خواسته بود ساعت ۸ شب پنجشنبه و جمعه ۱۸ و ۱۹ دی، در خیابان و منازل اقدام به سردادن شعار کنند.
خیزش ملی ۱۸ دی
مردم ایران شامگاه ۱۸ دی با حضور گسترده خود در خیابانها در شهرهای مختلف کشور، شعار «مرگ بر خامنهای»، «امسال سال خونه/ سیدعلی سرنگونه» و «این آخرین نبرده/ پهلوی برمیگرده» سردادند.
جمهوری اسلامی کمی بعد از آغاز تظاهرات گسترده شب گذشته، اینترنت را در سراسر ایران بهطور کامل قطع کرد.
ترامپ در روزهای اخیر بارها از مردم ایران در برابر سرکوب حکومت حمایت کرده و هشدار داده اگر جمهوری اسلامی به کشتار معترضان دست بزند، «ضربه سختی» از آمریکا خواهد خورد.
خامنهای: مستبدین در اوج غرور سرنگون خواهند شد
دیکتاتور منزوی تهران در ادامه سخنان خود از مواضع ترامپ انتقاد کرد و گفت: «رییسجمهوری آمریکا حرف بیربطی زده که اگر جمهوری اسلامی فلان کند، من طرف افراد اغتشاشگر و مضر را میگیرم. او برود کشور خودش که مشکل دارد را اداره کند.»
خامنهای ادامه داد ترامپ «بداند که معمولا مستبدین و مستکبران عالم از قبیل فرعون و نمرود و رضاخان و محمدرضا وقتی که در اوج غرور بودند، سرنگون شدند و او نیز سرنگون خواهد شد».
این اظهارات در حالیست که افکار عمومی سالهاست خامنهای را با ضحاک که در اساطیر ایران مظهر استبداد و ستمگریست مقایسه میکند و معترضان نیز از جمله در خیابانها شعار میدهند: «خامنهای ضحاک/ میکشیمت زیر خاک ...»
با وجود اعتراضات گسترده شهروندان در راه سرنگونی جمهوری اسلامی، خامنهای و دیگر مقامهای حکومت حاضر به کنارهگیری از قدرت نشدهاند.
حمله لفظی مجدد رهبر جمهوری اسلامی به خاندان پهلوی در شرایطی صورت میگیرد که از زمان آغاز خیزش ملی ایرانیان، شمار زیادی از شهروندان معترض خواستار بازگشت شاهزاده رضا پهلوی به کشور شدهاند.
دیکتاتور تهران ۱۳ دی نیز معترضان را «مزدور دشمن» و «اغتشاشگر» خواند.
شاهزاده رضا پهلوی بامداد ۱۹ دی از حضور گسترده شهروندان در تظاهرات شب گذشته قدردانی کرد و با تاکید بر نقش «انبوه شدن جمعیت» در پیشبرد سرنگونی حکومت، خواستار تداوم حضور مردم و پیوستن تجمعها به یکدیگر شد.
سازمانهای عفو بینالملل و دیدهبان حقوق بشر، ۱۸ دی اعلام کردند مقامهای جمهوری اسلامی از زمان آغاز خیزش سراسری ایرانیان، سرکوبی مرگبار علیه معترضان در سراسر کشور به راه انداختهاند.
بر اساس این گزارش، سرکوب معترضان با استفاده غیرقانونی نیروهای امنیتی از زور و سلاح گرم و همچنین بازداشتهای گسترده و خودسرانه همراه بوده است.
به گفته این مقام آمریکایی، ایالات متحده در واکنش به اعتراضات جاری در ایران، هیچ تغییری در وضعیت نظامی خود در خاورمیانه ایجاد نکرده است.
گریفین نوشت که اعزام یک اسکادران جنگنده اف-۱۵ئی به منطقه، بخشی از روند عادی جابهجایی نیروها بوده و به معنای افزایش یا تقویت حضور نظامی آمریکا در خاورمیانه نیست.
او همچنین تاکید کرد که در حال حاضر هیچ گروه ناو هواپیمابر آمریکایی در منطقه حضور ندارد و ناو هواپیمابر یواساس فورد همچنان در دریای کارائیب مستقر است.
این موضعگیری در حالی منتشر شد که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، طی روزهای گذشته بارها نسبت به سرکوب اعتراضات در ایران هشدار داده است.
ترامپ نخستینبار در پنجمین روز خیزش ملی ایرانیان اعلام کرد اگر جمهوری اسلامی به معترضان مسالمتجو شلیک کند و دست به کشتار بزند، ایالات متحده برای «نجات مردم» وارد عمل خواهد شد.
او تاکید کرد که کشتن معترضان «رویه همیشگی» حکومت ایران است و واشینگتن در برابر تکرار چنین اقدامی واکنش نشان خواهد داد.
رییسجمهوری آمریکا دو روز بعد نیز در گفتوگو با خبرنگاران در پرواز ایر فورس وان گفت که تحولات ایران بهطور مداوم زیر نظر کاخ سفید است و هشدار داد در صورت ادامه کشتار معترضان، «ضربه سختی» از سوی آمریکا متوجه جمهوری اسلامی خواهد شد.
چهارشنبه ۱۷ دی نیز یک مقام کاخ سفید به ایران اینترنشنال گفت ترامپ با صراحت اعلام کرده است اگر نیروهای امنیتی حکومت ایران به روی معترضان مسالمتآمیز آتش بگشایند، پاسخ آمریکا «بسیار سخت» خواهد بود.
در ادامه این مواضع، ترامپ پنجشنبه ۱۸ دی و همزمان با اوجگیری اعتراضات و گستردهترین تجمعات مردمی از آغاز اعتراضات و در پی فراخوان شاهزاده رضا پهلوی، با اشاره به وضعیت ایران گفت که هیچچیز با ارزشتر از آزادی نیست و مردم ایران را «شجاع» توصیف کرد.
او با ابراز تاسف از وضعیت کنونی کشور افزود ایران روزگاری کشوری بزرگ بوده و هشدار داد سرکوب مردم معترض نمیتواند آیندهای پایدار برای حکومت رقم بزند.
همزمان، شماری از مقامهای آمریکایی نیز مواضع تندتری اتخاذ کردند. پت فالن، نماینده جمهوریخواه کنگره، در پیامی هشدار داد علی خامنهای و اطرافیانش هنوز فرصت دارند ایران را ترک کنند.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، نیز با اشاره به وضعیت بحرانی اقتصاد ایران و تورم فزاینده، سرکوب خشونتآمیز معترضان را عامل تشدید بیثباتی دانست.
در همین حال، سازمان حقوق بشر ایران اعلام کرد از آغاز اعتراضات دستکم ۴۵ معترض، از جمله هشت کودک، جان خود را از دست دادهاند.
همزمانی تداوم اعتراضات، تهدیدهای صریح رییسجمهوری آمریکا و تاکید مقامات واشینگتن بر رصد دقیق تحولات، به باور ناظران نشان میدهد تحولات ایران وارد مرحلهای حساس شده است؛ مرحلهای که در آن، واکنش حکومت ایران و رفتار نیروهای امنیتی میتواند پیامدهایی فراتر از مرزهای کشور به همراه داشته باشد.
به گزارش وبسایت نیوز ایکس، در دورهای که اعتراضات بهطور گسترده در سراسر کشور در جریان است، سازمان هواپیمایی کشوری ایران تصمیم به بستن حریم هوایی تهران گرفت.
طبق این گزارش علاوه بر تعطیلی فرودگاه بینالمللی خمینی و شماری از فرودگاههای اصلی، چندین نوتام صادر شد که بهموجب آنها پروازها در فرودگاههای هدف به حالت تعلیق درآمد.
ساعاتی بعد حساب ایکس فلایترادار نوشت که حدود ۹۸ درصد از پوشش وبسایت Flightradar24 از طریق گیرندههای زمینی تأمین میشود. با قطع دسترسی به اینترنت در ایران، پوشش ما در این کشور بهشدت کاهش یافته و اکنون عمدتاً به رهگیری ماهوارهای محدود متکی است.
مشخص نیست اختلال در اطلاعات پروازها ثبت شده در فلایترادار با گزارش منتشر شده در سایت نیوز ایکس مرتبط است یا خیر.
گزارش نیوز ایکس که در هند مستقر است، بسته شدن حریم هوایی تهران را به اعتراضات نسبت داده است.
به نوشته نیوز ایکس، اعتراضات ابتدا با محوریت مشکلات اقتصادی آغاز شد، اما با تشدید بحران، به مطالبات سیاسی و خواست تغییر حکومت پیوند خورد.
فراخوان شاهزاده رضا پهلوی برای برگزاری تجمع سراسری در ساعت ۸ شب به وقت محلی در تاریخ ۱۸ دی ماه، از عوامل موثر در تشدید اعتراضاتی عنوان شده که اکنون از سوی ناظران بهعنوان «نبردی برای آزادی» توصیف میشود.
در تهران گزارشهایی از درگیری میان معترضان و نیروهای امنیتی منتشر شده و گفته میشود خودروهای پلیس و یک یادمان قاسم سلیمانی به آتش کشیده شدهاند. همزمان، شعار «مرگ بر دیکتاتور» از محلههای مختلف پایتخت شنیده شده است.
طبق دادههای خبرگزاری هرانا که نیوز ایکس به آن استناد کرده، از آغاز ناآرامیها تاکنون دستکم ۳۹ نفر کشته و بیش از ۲٬۲۶۰ نفر بازداشت شدهاند؛ اعتراضاتی که اکنون به هر ۳۱ استان کشور گسترش یافته و با تعطیلی بازارها در استانهای درگیر همراه بوده است. البته بخشهایی از این دادهها در تازهترین گزارش هرانا بهروز شدهاند که در آن تعداد جانباختگان و بازداشتیها افزایش یافته است.
در بخش هوانوردی، عملیات پروازی در فرودگاههای اصلی تهران بهدلیل اطلاعیههای صادرشده برای ساعاتی متوقف شده است.
نتبلاکس نیز از قطع سراسری اینترنت و اختلال در خطوط تلفن خبر داده؛ وضعیتی که هم ارتباط معترضان را مختل کرده و هم امکان اجرای عملیات امنیتی را افزایش داده است.
به نوشته نیوز ایکس محدودیتهای پروازی اعمالشده بر منطقه اطلاعات پروازی تهران به تعطیلیهای دوران جنگ شباهت دارد، با این تفاوت که اینبار به بحران داخلی مرتبط شده است.
به گزارش نیوز ایکس، دولت بریتانیا بهدلیل فعالیتهای پدافند ضدهوایی، پرهیز از استفاده از حریم هوایی تهران را توصیه کرده و آلمان استفاده از حریم هوایی ایران را بهطور کامل ممنوع کرده است.
هشدارهای اداره هوانوردی فدرال آمریکا درباره مخاطرات منطقهای نیز ادامه دارد. در همین حال، روزنامه کیهان از استفاده احتمالی از پهپادها برای رصد اعتراضات سخن گفته و مقامهای حکومتی انتظار دارند ناآرامیها، همراه با اعتصابهای بازار و اعتراضات مناطق روستایی، برای مدتی طولانی ادامه یابد؛ شرایطی که به نوشته این رسانه، موقعیت رهبر جمهوری اسلامی را دشوارتر کرده و بار دیگر هراسهای دیرینه از تشدید تنشهای امنیتی را برجسته ساخته است.
همزمان موجی از اعتصاب و تعطیلی بازارها بهویژه در مناطق کردنشین گزارش شد و بنا بر این گزارش، دهها شهر در چهار استان کردستان، آذربایجان غربی، کرمانشاه و ایلام به اعتصاب پیوستهاند.
به گزارش هرانا، در تازهترین جمعبندی این سازمان، دستکم ۶۰ بازداشت دیگر در این روز ثبت شد و شمار بازداشتشدگان در ۱۲ روز به بیش از ۲٬۲۷۷ نفر رسید.
هرانا اعلام کرد در میان بازداشتشدگان دستکم ۱۶۶ نفر زیر ۱۸ سال و ۴۸ نفر دانشجو هستند و طی همین بازه، ۴۵ مورد «اعتراف اجباری» نیز از رسانههای حکومتی پخش شده است.
بر اساس دادههای بهروزرسانیشده این سازمان حقوق بشری، شمار جانباختگان اعتراضات ۱۲ روزه اخیر به ۴۲ نفر رسیده که شامل ۲۹ شهروند معترض، پنج کودک-نوجوان زیر ۱۸ سال و هشت مامور یا نیروی امنیتی است.
هرانا همچنین از قطع سراسری اینترنت در دوازدهمین شب اعتراضات خبر داد و نوشت نهاد ناظر نتبلاکس این وضعیت را تایید کرده و درباره ورود تهران و برخی شهرها به وضعیت «خاموشی دیجیتال» هشدار داده است.
در همین گزارش که پنجشنبه شب، ۱۸ دی، منتشر شد، به اختلال هدفمند در زیرساختها از جمله افت شدید آیپیویایکس۶ اشاره شده که به اختلال گسترده در اینترنت همراه، تماسهای اینترنتی و کارکرد فیلترشکنها منجر شده است.
هرانا چند نمونه از محدودیتهای ارتباطی را هم ذکر کرده؛ از جمله قطع و وصل اینترنت در بیجار، قطع اینترنت و دشواری ارسال ویدئو در خرمآباد، قطع کامل اینترنت در نیشابور، و در گوهردشت کرج علاوه بر قطع اینترنت، از کار افتادن آنتن تلفن همراه بهگونهای که تماس و پیامک هم مختل شده و بنا بر گزارشها فقط تلفن ثابت قابل استفاده بوده است.
در تهران، هرانا از گزارشهای مربوط به تجمعها و حضورهای پراکنده در نقاطی مانند آریاشهر و صادقیه، نارمک، ولیعصر، بلوار کشاورز، خیابان آزادی، ستارخان، ونک و پونک خبر داده و به شعاردهی شبانه از داخل خانهها در محدوده هروی و نیز اعتراضات محلهای در سعادتآباد و جنتآباد اشاره کرده است.
این گزارش همچنین از تعطیلی-اعتصاب مغازهها در بازار تهران و استقرار نیروهای امنیتی در اطراف سبزهمیدان، خیابان امیرکبیر و مسیر مترو ۱۵ خرداد تا تقاطع ناصرخسرو و سبزهمیدان خبر داده است.
هرانا فهرستی از شهرهای دیگرِ درگیر تجمع یا اعتراض را نیز منتشر کرده و در عین حال از گزارشهایی درباره استفاده از گاز اشکآور در برخی نقاط و شنیده شدن صدای تیراندازی در شماری از شهرها نوشته است.
در بخش دانشگاهها، هرانا اعلام کرد تاکنون ۳۴ دانشگاه در جریان اعتراضات مشارکت داشتهاند و مجموعا ۴۶ تجمع دانشگاهی برگزار شده، اما امروز گزارشی از تجمع تازه مخابره نشد.
در عین حال، این گزارش به تعویق یکهفتهای امتحانات پایانترم در دانشگاه صنعتی امیرکبیر اشاره کرده و نوشته شورای صنفی دانشگاه تهران از بازداشت پارسا قباخلو، دانشجوی مهندسی برق، خبر داده و اعلام کرده از وضعیت او اطلاعی در دست نیست.
هرانا در جمعبندی گزارش تازه خود نوشت روز دوازدهم با همزمانی سه روند برجسته شد: تداوم تجمعهای پراکنده در شهرهای متعدد، گسترش اعتصابهای صنفی بهویژه در مناطق کردنشین و تشدید فشارهای امنیتی همراه با موج تازه بازداشتها؛ در کنار آن، قطع سراسری اینترنت در شب دوازدهم نیز فضای اطلاعرسانی را محدودتر و جنگ روایتها را پررنگتر کرده است.
