دونالد ترامپ در آمریکا و بنیامین نتانیاهو در اسرائیل، هر دو در پاییز انتخاباتی سرنوشتساز پیش رو دارند. توافق با جمهوری اسلامی که در انتخابات پیش رو به نفع ترامپ است، به جریان سیاسی نتانیاهو فشار میآورد.
پیروزی اخیر چند نامزد دموکرات مورد حمایت زهران ممدانی، شهردار نیویورک، در انتخابات مقدماتی کنگره بار دیگر بحث درباره نفوذ جریان «سوسیالیسم دموکراتیک» در حزب دموکرات را به صدر اخبار بازگردانده است.
مجله فارین اَفِرز نوشت هرچند اسرائیل و آمریکا در جنگ ایران به اهداف اولیه، از جمله سرنگونی حکومت، نرسیدند اما از منظری گستردهتر، درگیریهای منطقهای در سه سال گذشته، در نهایت موقعیت آمریکا و شرکایش را در خاورمیانه تقویت و ایران را بهمراتب ضعیفتر کرده است.
جنگ ایران مفروضات نظم سیاسی-اقتصادی خاورمیانه و مدل امنیتی کشورهای عرب را که عمدتا بر قدرت آمریکا متکی بود، به چالش کشیده است. سفر وزیر خارجه آمریکا به منطقه نیز در چنین بستری معنا مییابد: آیا واشینگتن میتواند اقتدار هژمونیک خود را در این نظم امنیتی تازه، بازتعریف و حفظ کند؟
یک مقام پیشین آمریکایی هشدار داد تعهد واشینگتن به «عدم مداخله در امور داخلی» ایران، مطابق تفاهمنامه اخیر، نباید به معنای قطع حمایت از مخالفان جمهوری اسلامی باشد، زیرا حلوفصل مناقشه ایران تنها با سرنگونی حکومت امکانپذیر است.
امیخای چیکلی، وزیر امور دیاسپورای اسرائیل، در یادداشتی هشدار داد که کاهش تحریمها علیه جمهوری اسلامی و رویکردی که آن را «مماشات با اسلامگرایی» خواند، نه تنها به صلح در خاورمیانه منجر نخواهد شد، بلکه به تقویت حکومت ایران و دیگر بازیگران اسلامگرا در منطقه خواهد انجامید.
وقتی مقامهای جمهوری اسلامی از آزادسازی داراییهای بلوکهشده ایران حرف میزنند، تصویر سادهای به ذهن میرسد: پولی که سالها در حسابهای خارجی مانده، دوباره در اختیار تهران قرار میگیرد اما اظهارات رییسجمهوری آمریکا و معاون او تصویر متفاوتی از این ماجرا میدهد.
تفاهم جمهوری اسلامی و آمریکا حتی اگر به کاهش تنش نظامی، بازگشایی مسیرهای تجاری، فروش بیشتر نفت یا آزادسازی بخشی از داراییهای مسدودشده منجر شود، لزوما به معنای پایان بحران سیاسی در داخل ایران نیست.
خبرگزاری رویترز گزارش داد میانجیگری پاکستان میان تهران و واشینگتن میتواند منافعی اقتصادی برای این کشور به همراه داشته باشد. با این حال، تحلیلگران معتقدند این دستاوردها نمیتوانند به تنهایی مشکلات ساختاری عمیق اقتصاد پاکستان را برطرف کنند.
شورای سردبیری روزنامه اورشلیمپست در سرمقالهای نوشت مذاکرات سوئیس شاید بازارها را آرام کرده و از هیاهوها کاسته باشد، اما هنوز به این پرسش مهم پاسخ نداده است: آیا تهران واقعا مجبور به عقبنشینی شده یا صرفا در ازای دریافت امتیازاتی، بهصورت موقت فعالیتهای خود را متوقف کرده است؟
یادداشت تفاهمی که میان تهران و واشینگتن امضا شد، فراتر از تقویت احتمالی سپاه پاسداران، تهدید امنیت خلیج فارس و تعمیق نفوذ چین در بازار انرژی ایران، یک پیامد مهمتر دارد: مردم ایران را در برابر جمهوری اسلامی تنها میگذارد.
شورای سردبیری روزنامه اورشلیمپست در مقالهای نوشت حمله اخیر حزبالله که به کشته شدن چهار نظامی اسرائیلی انجامید، محدودیتهای تفاهم اخیر میان واشینگتن و تهران را آشکار میکند و نشان میدهد اسرائیل همچنان در مرزهای شمالی خود با «تهدیدات فعال» روبهروست.
بسیاری از ما هنوز لحظههایی از زندگی جمعی را به یاد داریم؛ لحظههایی که برای مدتی احساس میکردیم بخشی از چیزی بزرگتر از خودمان هستیم؛ زمانهایی که خیابانها، خانهها و محل کار تحت تاثیر یک اتفاق مشترک قرار میگرفتند و افراد با وجود تفاوتها، تجربهای مشابه را از سر میگذراندند.
واینت در تحلیلی نوشت دونالد ترامپ پس از موج انتقادها از یادداشت تفاهم با حکومت ایران، با اتخاذ رویکردی دوگانه در کنار معاونش، جیدی ونس، تلاش میکند هم از مسیر دیپلماسی پیش برود و هم با تهدیدهای نظامی، تصویر یک رییسجمهوری سختگیر در برابر تهران را بازسازی کند.
روزنامه هاآرتص در یادداشتی نوشت که بنیامین نتانیاهو ممکن است برای جلوگیری از اجرای تفاهم آمریکا و ایران، به دنبال آغاز یک درگیری نظامی جدید باشد و از مخالفان دولت خواست این بار از حمایت بیقیدوشرط از تصمیمهای جنگی او خودداری کنند.
وبسایت واینت در تحلیلی نوشت که حملات اسرائیل و آمریکا برنامه هستهای و موشکی حکومت ایران را چند سال به عقب انداخت، اما توافق دولت ترامپ با تهران، دستاوردهای نظامی را تا حد زیادی به زیان راهبردی اسرائیل تبدیل کرد و به جمهوری اسلامی فرصت بازسازی داد.
واینت در یادداشتی نوشت که تفاهم دولت دونالد ترامپ با جمهوری اسلامی، ابتکار عمل را به تهران واگذار کرده و ایران توانسته است شکست نظامی خود را به یک «پیروزی راهبردی» تبدیل کند؛ تحولی که به باور نویسنده، جایگاه آمریکا و اسرائیل را تضعیف و موقعیت ایران و حزبالله را تقویت کرده است.
مطالعه مجموعه پیامهای منتشرشده طی ماههای نخست رهبری مجتبی خامنهای، تصویری نسبتا روشن از اولویتهای سیاسی او ارائه میدهد. این پیامها تنها بیانیههایی مناسبتی نیستند، بلکه بهتدریج چارچوب فکری و راهبردی رهبر جدید جمهوری اسلامی را آشکار میکنند.
توافق میان تهران و واشینگتن چشمانداز کاهش تحریمها و حتی جذب سرمایهگذاری خارجی در مقیاسی بیسابقه را مطرح کرده است، اما بسیاری از وعدههای اقتصادی آن همچنان با ابهام روبهرو هستند و برخی از آنها ممکن است حتی در صورت موفقیت مذاکرات نیز به سادگی قابل تحقق نباشند.
جنگ اخیر میان جمهوری اسلامی و ایالات متحده، تهران را با چالشی دیپلماتیک روبهرو کرده که فراتر از روابط با واشینگتن است: بازسازی اعتماد کشورهای عرب همسایه که هفتهها بیثباتی در منطقه، آنها را نگران کرده است.
روزنامه گاردین در تحلیلی نوشت دونالد ترامپ که زمانی جیمی کارتر را به دلیل بحران گروگانگیری ایران نماد ضعف آمریکا میدانست، اکنون خود با توافق با جمهوری اسلامی در موقعیتی مشابه قرار گرفته و ممکن است سرنوشت میراث سیاسیاش به تصمیمهای تهران گره بخورد.
اکنون که با امضای یادداشتتفاهم بار دیگر بحث احتمال یک توافق بزرگ میان جمهوری اسلامی و ایالات متحده مطرح شده، بسیاری از تحلیلگران همچنان بر این باورند که لغو تحریمها میتواند همانند یک شوک مثبت، اقتصاد ایران را احیا کند. این نگاه اما بیش از حد سادهانگارانه است.