بهار خنیابپور پس از آزادی از زندان به بیماری خودایمنی مبتلا شده است
تعداد زندانیان سیاسی و بازداشتشدگان اعتراضات که پس از آزادی به بیماریهای خودایمنی مبتلا میشوند رو به افزایش است. در جدیدترین نمونه، بهار خنیابپور از ابتلای خود به بیماری پسوریازیس پس از آزادی از زندان خبر داد.
زینب (بهار) خنیابپور، شهروند ساکن بهبهان، در استوری اینستاگرام خود خبر داد پس از آزادی از زندان سپیدار اهواز به بیماری خودایمنی مبتلا شده است.
اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال حاکی از آن است که خنیابپور پس از آزادی متوجه بروز لکههایی کوچک روی پوست خود میشود و بعد از چند ماه، با افزایش لکهها و مراجعه به پزشک، ابتلای او به بیماری خودایمنی پسوریازیس مشخص و تایید میشود.
استوری اینستاگرامی خنیابپور درباره ابتلا به بیماری خودایمنی
یک منبع آگاه به ایراناینترنشنال گفت یک روز پس از انتقال خنیابپور به زندان سپیدار اهواز، درمانگاه زندان او را فراخوانده و برایش قرصهایی تجویز میکند.
در پاسخ به سوال این زندانی سیاسی درباره قرصها، بهداری به او میگوید که «برای جلوگیری از حساسیت و آلرژی» است.
حدود یک هفته قبل، ساسان چمنآرا، از بازداشتشدگان اعتراضات ۱۴۰۱ و مطهره گونهای، فعال سابق دانشجویی نیز از ابتلای خود به نوعی بیماری خودایمنی و اماس خفیف خبر دادند.
انتشار خبر بیماری این دو نفر، موضوع بیماریها و مرگهای مشکوک برخی زندانیان سیاسی را مجددا به بحث روز تبدیل کرد.
سینا یوسفی، وکیل دادگستری، همان زمان از این سلسله رویدادها با عنوان «ترور بیولوژیک معترضین» یاد کرد و مرگ مشکوک مریم آروین که داوطلبانه و رایگان وکالت معترضان را بر عهده داشت، به همین دلیل دانست.
پیش از آن در سوم اردیبهشت امسال، خبر بیماری ناشناخته ترانه علیدوستی، بازیگر مخالف حجاب اجباری، تنها چند ماه پس از آزادی از زندان منتشر شد.
همان زمان خبرهایی درباره ابتلای مصطفی آلاحمد، کارگردان سینما به نوعی بیماری خودایمنی پس از آزادی از زندان منتشر شد.
جدیدترین نمونه از این سلسله رویدادها مربوط به خنیابپور است که در جریان جنبش «زن، زندگی، آزادی» دستگیر و یک هفته در زندان سپیدار اهواز زندانی شد.
فروشگاه پوشاک او هنگام اعتراضات و در چهاردهم آذر ۱۴۰۱ به دلیل پیوستن به اعتصاب سراسری پلمب و خودش هنگامی که برای انجام مراحل اداری فک پلمب به دادسرا مراجعه کرده بود بازداشت شد.
او یک سال بعد و در آبان ۱۴۰۲ به اتهام تبلیغ علیه نظام به سه ماه و یک روز زندان محکوم شد.
دی سال گذشته نیز خنیابپور در پروندهای دیگر، به دلیل انتشار تصاویر بدون حجاب در فضای مجازی از سوی دادگاه کیفری بهبهان به دو سال حبس محکوم شد.
جمال عاملی، جعفر ابراهیمی، لیلا حسینزاده، مسعود محمودی و مهدی رجبیان، شماری از زندانی سیاسی فعلی و سابق هستند که به بیماری خودایمنی مبتلا شدهاند.
از زمان آغاز خیزش انقلابی ۱۴۰۱ موارد مشکوکی از بیماری و مرگ شهروندان بازداشتشده پس از آزادی از زندان مشاهده شد.
برخی زندانیان سیاسی سابق پیش از این در واکنش به مرگهای مشکوک بازداشتیها و زندانیان، با یادآوری خاطرات خود گفتند در بازداشتگاهها و زندانهای جمهوری اسلامی، آنان را وادار به خوردن داروهای مشکوک، مخرب و روانگردان کردهاند.
به گفته این افراد، آمپولهایی به زندانیان تزریق میشده که وضعیت جسمی و روانی آنان را مخدوش میکرده است.
کمبود انسولین، سهمیهبندی و کمیاب شدن داروها از جمله مشکلاتی هستند که بیماران مبتلا به دیابت با آنها درگیرند. روزنامه هممیهن در گزارشی به «فشار و رنج مضاعف» این بیماران پرداخت و نوشت کمیاب شدن بعضی داروها، حتی جان برخی دیابتیها را به خطر انداخته است.
هممیهن روز چهارشنبه ۱۶ خرداد در گزارشی، از سهمیهبندی داروهای اساسی بیماران دیابتی مانند انسولین قلمی خارجی خبر داد و نوشت بیماران باید هر ماه با نسخه به داروخانههای چندین منطقه از پایتخت سر بزنند تا در نهایت بتوانند بخشی از نیاز خود را تامین کنند.
به گفته هممیهن، قلم انسولین ایرانی از سوی پزشکان و بیماران مورد استقبال قرار نگرفته و پزشکان در نسخهها بر خرید نمونه خارجی تاکید میکنند اما داروخانهها، خارجی را به میزان بسیار محدودی دارند.
در سالهای گذشته گزارشهای متعددی درباره کمیاب و حتی نایاب شدن بسیاری از داروهای اساسی در ایران منتشر شده است؛ از جمله در مورد بیماران مبتلا به تالاسمی.
به گفته یونس عرب، رییس انجمن تالاسمی ایران، از زمان بازگشت تحریمها یعنی از سال ۱۳۹۷ تا امروز، هزار و ۱۰۰ بیمار مبتلا به تالاسمی به دلیل در دسترس نبودن داروی مورد نیازشان جان باختهاند.
عرب تاکید کرد حدود ۴۰ درصد از مبتلایان به تالاسمی در کشور برای زنده ماندن راهی جز مصرف داروهای خارجی ندارند اما سال گذشته واردات دارو تنها ۱۲ درصد بوده است.
ششم خرداد امسال نیز وحید شریعت، رییس انجمن علمی روانپزشکان ایران گفته بود داروهای جدید بیماران اعصاب و روان تحت پوشش بیمه نیست و از طرفی، کمیاب شدن دارو باعث عود و تشدید بیماری مبتلایان میشود.
تحت پوشش بیمه نبودن مشکلی است که بیماران مبتلا به دیابت نیز با آن درگیرند.
بنا بر گزارش هممیهن، از پنج قلم انسولین در یک نسخه، داروخانهها تنها دو یا در نهایت سه قلم را با سهمیه به بیمار میدهند و باید مابقی را به شکل آزاد و با قیمت هر قلم ۲۰۰ هزار تومان تهیه کرد.
این در حالی است که هر بیمار با توجه به میزان نیازش انسولین تزریق میکند؛ یک نفر ممکن است قلم را ۱۰ روزه و فردی دیگر یک هفتهای تمام کند.
هر نوبت خرید انسولین قلمی برای یک بیمار بهطور متوسط یک میلیون تومان هزینه دارد اما بیماران دیابتی هزینههای بسیار دیگری نیز دارند: یک وعده نزدن انسولین میتواند موجب کما، آسیب دیدن چشم یا اختلال خونرسانی به پای بیمار دیابتی شود و وجودش برای بیماران مانند اکسیژن است.
علاوه بر انسولین، نوار تست قند، سوزنی که با آن قندشان را تست میکنند، دستگاه تست قند، آزمایشهای مداوم و موارد دیگر نیز ماهانه نزدیک به شش میلیون تومان هزینه روی دست این بیماران میگذارد.
قیمت هر بسته نوار تست قند حدود ۲۰۰ هزار تومان و جزو اقلام غیر بیمهای است که به سختی در داروخانهها پیدا میشوند.
دستگاههای گلوکوکارد صفر برای تست قند که نیاز به خونگیری کمتری از بیمار دارد و عمق سوزنش کم است، در ایران تقریبا نایاب است و اگر باشد، نوار آن پیدا نمیشود. به همین دلیل تعداد زیادی از بیماران مبتلا به دیابت باید هر روز دنبال دستگاهها و نوارقندهای جدید باشند.
هممیهن به نقل از یک بیمار مبتلا به دیابت نوشت: «انسولین و نوار تست قند به سختی گیر میآید. برای ما که انسولین میزنیم و نوسان قند خون داریم، سنسورهای کنترل قند هست که به بازو وصل میشود و با تغییرات شدید قند، آلارم میدهد.»
این شهروند گفت سنسور باید ۱۵ روز یک بار عوض شود و قیمت هر سنسور حدود شش میلیون تومان است.
او در ادامه گفت: «ما سنسور نداریم و میمیریم.»
سازمان غذا و دارو اوایل اردیبهشت امسال، متفورمین مصرفی بیماران مبتلا به دیابت را «پرمصرفترین داروی ایران» در سال ۱۴۰۲ اعلام کرده بود.
بیش از دو میلیارد و ۲۰۰ میلیون عدد از این دارو طی سال گذشته در ایران فروخته شده است.
به گفته اسدالله رجب، بنیانگذار انجمن دیابت ایران، سالانه ۳۰۰ تا ۴۰۰ هزار نفر به تعداد این بیماران در کشور افزوده میشود.
اواخر دی سال گذشته محمدعلی محسنی بندپی، عضو کمیسیون بهداشت مجلس گفته بود به دلیل کمبود دارو در ایران، برخی شهروندان از داروی تاریخ مصرف گذشته استفاده میکنند یا دارو را از بازار سیاه تهیه میکنند.
کارشناسان و رسانهها بارها درباره بحرانهای زیستمحیطی در ایران و آثار بلند مدتشان هشدار دادهاند. شماری از جنگلهای ایران در روزهای گذشته شاهد آتشسوزیهای گسترده بودهاند و تالابها و رودها با خطر خشک شدن همیشگی مواجه هستند.
روزنامه پیام ما روز چهارشنبه ۱۶ خرداد و همزمان با روز جهانی محیط زیست به چندین بحران زیستمحیطی اشاره کرد که هماکنون ایران با آنها درگیر است.
طی روزهای گذشته مراتع و جنگلهای مناطقی از کهگیلویه، باشت و گچساران دچار حریق شده است.
این منطقه هر سال دچار آتشسوزی میشود و به دلیل نبود مدیریت و مسائلی مانند کمبود امکانات اطفای حریق، آسیب میبیند.
خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا)، گزارش داد از ابتدای سال جاری تاکنون ۱۰ مورد آتشسوزی در مراتع و جنگلهای استان کهگیلویه و بویراحمد رخ داده است و بیش از ۱۰۰ هکتار جنگل و مراتع این استان بهدلیل نبود برنامهریزی بههنگام در آتش سوختهاند.
بر اساس گزارش پیام ما، پارک ملی کرخه نیز از دو شب قبل درگیر آتشسوزی شده است و با وجود اینکه یک بار خبر مهار آن منتشر شده اما داود میرشکار، مدیرکل حفاظت محیط زیست خوزستان، خبر از حریق مجدد در این پارک ملی داد.
میرشکار گفت در پی آتشسوزی پارک ملی کرخه، حدود ۲۵ هکتار از این جنگل در آتش سوخت.
بر اساس گزارش رسانهها، سالانه صدها هکتار از اراضی جنگلی پارک ملی کرخه بر اثر عواملی مانند خشکسالی، عوامل انسانی و آتش زدن کاه و کلش مزارع گندم به دست کشاورزان، طعمه حریق میشود.
پیش از حریق روز دوشنبه و در آتشسوزی روز ۱۰ خرداد، قسمتی از جنگلهای کرخه در جنوب غربی شوش واقع در استان خوزستان طعمه حریق شده بود.
علاوه بر حریقهای فعلی، میرشکار روز چهارشنبه در گفتوگو با ایسنا از احتمال وقوع آتشسوزی در بخش عراقی تالاب هورالعظیم با آغاز گرمای شدید هوا و سرایتش به بخش ایرانی خبر داد.
علی ملکی آهنگران، فرمانده یگان حفاظت منابع طبیعی کشور در آستانه روز جهانی محیط زیست گفت سال گذشته ۹۸ درصد حریقها «عوامل انسانی» داشت که ۹۴ درصد آنها سهوی و چهار درصدشان عمدی بوده است.
او در این باره هشدار داد که ۷۶ درصد آتشها در منطقه زاگرس اتفاق میافتد.
خشکسالی و بحران حقابه رودها و تالابها
علاوه بر آتشسوزیهای گسترده و تکراری، محیط زیست ایران سالهاست با بحرانهای دیگری مانند خشکسالی و نابودی رودها و تالابها درگیر است.
روزنامه پیام ما روز چهارشنبه در گزارشی به نقل از احد وظیفه، رییس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی ایران نوشت پنج استان تهران، قزوین، البرز، سمنان و خراسان رضوی وارد پنجمین سال خشکی شدهاند.
وظیفه اواخر بهمن ۱۴۰۲ نیز با هشدار درباره تجربه چهارمین سال خشکسالی در ایران گفته بود ۳۰ درصد منابع آبی نسبت به سال قبل از آن کمتر و از میزان بارشها نیز کاسته شده است.
او در گفتوگوی جدیدش، از «تابستانی با خشکی نسبتا ضعیف تا متوسط» برای سایر نقاط ایران به جز پنج استان خشک خبر داد و گفت بهبود بارشها به معنای عبور از خشکسالی هیدرولوژیکی و بهبود شرایط ذخایر زیرزمینی آب کشور نیست.
به گفته وظیفه، خشکسالی هیدرولوژیکی در ایران طولانیمدت شده است و برای همین، چرخه آب بارش نمیتواند در بازه زمانی شش ماه، یک یا دو سال شرایط را بهبود ببخشد، سفرههای زیرزمینی را پر کند یا میزانی را که از منابع تجدیدشونده برداشت شده است، جبران کند.
این مقام مسئول با تاکید بر اینکه از «ترسالی و پر آبی خبری نیست» گفت بخش اعظمی از بارشهای اخیر که ناشی از تغییر اقلیم است و بهشکل سیلآسا نیز باریده، به دریا روانه شد.
بحران کمآبی باعث شده است در سالهای اخیر شماری از شهرها و روستاهای ایران برای روزها یا هفتههای متوالی از دسترسی به آب لولهکشی محروم بمانند.
فیروز قاسمزاده، سخنگوی شرکت مدیریت منابع آب ایران به تازگی گفته بود از ابتدای سال آبی جاری تا ۱۰ خرداد، درصد پرشدگی سدهای کشور ۶۷ درصد و در تهران، ۳۴ درصد است.
او همزمان هشدار داده بود با توجه به توقف بارشها و کاهش روانآب رودخانهها، روند ورود آب به مخازن سدها متوقف شده است.
اوایل فروردین امسال شماری از رسانهها و کارشناسان هشدار دادند از ابتدای مهر تا ۲۶ اسفند سال گذشته ۳۳ سد مهم کشور کمتر از سال ۱۴۰۱ آب داشتند و حجم مخازن سدها نسبت به مدت مشابه همان سال، بیش از ۱۰ درصد کاهش یافته بود.
اواخر بهمن سال ۱۴۰۲ خبرگزاری تسنیم با اشاره به خودداری شرکت آب منطقهای از ارائه آمار سدهای تهران به دلیل کاهش بارندگی، گزارش داده بود در روز ۲۱ بهمن، ۸۷ درصد ظرفیت مخازن سدهای پنجگانه تهران خالی بوده است.
از افزایش تقاضا برای آب و فقیرتر شدن منابع آبی بهعنوان دلایل اصلی کمبود آب و خشکسالی سالهای اخیر ایران یاد میشود.
عیسی کلانتری، رییس پیشین سازمان محیط زیست روز چهارشنبه درباره وضعیت حقابهها به رکنا گفت تمام تالابهای ایران خشکیدهاند؛ در حالی که فقط یکسوم حقابه آنها از خارج از مرزها تامین میشود.
او دعوای آب در ایران را «داخلی» خواند و گفت ۶۰ میلیارد متر مکعب حقابه داخلی است که وزارت نیرو نمیدهد و فقط دو میلیارد متر مکعب آب حقابه در خارج از مرزها داریم که تاثیر چندانی در حفظ تالاب ها ندارد.
کلانتری تاکید کرد: «ما زمانی میتوانیم حقابه هیرمند را از طالبان و حقابه هامون و هورالعظیم را از عراق و ترکیه طلب کنیم که حقابه هیرمند، جازموریان، ارومیه، دشت ارژن و گاوخونی، شادگان و بختگان را از وزارت نیرو گرفته باشیم.»
به گفته این مقام سابق سازمان محیط زیست، منابع طبیعی و آب ایران با «مدیریت و سیاستهای غلط» از بین میرود.
علاوه بر این بحرانها، هشدارها درباره گستردگی فرونشست زمین در ایران و تبعات آن ادامه دارد.
محمد درویش، کارشناس محیطزیست روز پنجم خرداد گفت که فرونشست ناشی از برداشت بیرویه از آبخوانها به گستردهای به وسعت دستکم ۵۷ هزار کیلومتر مربع رسیده است.
اوایل اردیبهشت امسال مرکز تحقیقات وزارت راه و شهرسازی هشدار داد ۴٩ درصد جمعیت ایران روی گسترههای فرونشست و مجاور آن سکونت دارد و به زودی «زونهای مجاور» نیز به پهنه اصلی فرونشست تبدیل خواهند شد.
کارشناسان هشدار دادهاند عواملی چون خشکسالیهای پی در پی و بهرهبرداری بیرویه از منابع آب زیرزمینی بدون مدیریت مسئولانه، تمامی کشور را در مرحله فوق بحرانی قرار داده و اکنون پدیده فرونشست، تبدیل به «تهدیدی سرزمینی برای ایران» شده است.
در صورت بروز زمینلرزه، فرونشست ۳۸۰ شهر و ۹ هزار و ۲۰۰ روستا را در سراسر ایران در معرض خطر قرار میدهد.
ایراناینترنشنال در اردیبهشت ۱۴۰۲ در گزارشی خبر داد همزمان با بحرانیتر شدن فرونشستها در کشور، جمهوری اسلامی به عمد اطلاعات در این زمینه را از دید مردم پنهان کرده است.
حسین شنبهزاده، مترجم، ویراستار ادبی، زندانی سیاسی سابق و فعال شبکههای اجتماعی که بسیاری او را به خاطر نوشتههای انتقادی طنازانه و زبان صریحش در شبکه اجتماعی ایکس دنبال میکنند، سهشنبه ۱۵ خرداد در تماسی تلفنی با خانوادهاش تایید کرده که در جریان سفرش به اردبیل بازداشت شده است.
عباس شنبهزاده، برادر این زندانی سیاسی سابق، که سهشنبه ۱۵ خرداد ابتدا در پستی در شبکه اجتماعی ایکس از احتمال بازداشت برادرش حسین خبر داده بود، ساعاتی بعد و پس از انتشار گسترده خبر بازداشت احتمالی برادرش، در پستی دیگر نوشت: «حسین تماس گرفت. بازداشت شده و میگوید دو سه روز دیگر میآید.»
همزمان با تایید خبر بازداشت حسین شنبهزاده، حساب او در شبکه اجتماعی ایکس از دسترس خارج شد، اقدامی که به نظر میرسد از سوی شرکت ایکس صورت گرفته تا مانع سواستفاده نهادهای امنیتی از حساب کاربری این فعال زندانی شود.
اما همزمان با انتشار خبر احتمال بازداشت حسین شنبهزاده و سپس تایید خبر بازداشت او، نام این زندانی سیاسی سابق برای ساعاتی به یکی از ترندهای فضای فارسی شبکه اجتماعی ایکس بدل شد و کاربران زیادی با یادآوری این نکته که حسین شنبهزاده درباره همه نوشته است، درباره او نوشتند.
شمار قابلتوجهی از کاربران در ایکس، در واکنش به خبر بازداشت حسین شنبه زاده نوشتند که جمهوری اسلامی از نقطهای که او زیر یکی از پستهای حساب کاربری رسمی علی خامنهای در شبکه اجتماعی ایکس گذاشته بود و دو برابر بیشتر از پست رهبر جمهوری اسلامی لایک گرفت و بیش از صد هزار بار بیشتر دیده شد، خشمگین است و این بازداشت به خاطر انتقامگرفتن از آن نقطه است.
اما در مقابل، عدهای هم با اشاره به نوشتههای انتقادی بسیار پرمخاطب حسین شنبهزاده، از جمله مطلبی درباره اجرای مجازات بیرحمانه قطع دست در بهداری زندان اوین، یادآوری کردهاند که بازداشت این فعال فضای مجازی، نتیجه خشم حکومت از نوشتههای انتقادی بسیار صریح اوست که در فضای مجازی با اقبال بسیار کاربران مواجه شده است.
او در آن نوشته خود پس از توصیف آنچه در بهداری اوین اتفاق افتاده، نوشته بود: «هر جا میتونم داد میزنم آهای مردم، تو زندان اوین دست قطع میکنن! گیوتین میارن، چشای طرف رو میبندن، صدای ترقِ خرد شدن و قطع شدنِ انگشتاش و تق تقِ افتادنشون رو زمین با صدای عربدهش در هم میپیچه. تو تکتک بازداشتگاهها شلاق میزنن! با نوار سرب پرده.»
بنا به خبرهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی، شاهین طیار، هنرمند نقاش و یکی از دوستان حسین شنبهزاده که او را در سفر اردبیل همراهی میکرده، همزمان با شنبهزاده بازداشت شده است.
پیشتر، حسین شنبهزاده در واکنش به اظهار نگرانی شماری از کاربران، از احتمال بازداشتش به خاطر نوشتههای صریحش در نقد حکومت و برخی از طنزنوشتههای او درباره باورهای مذهبی سنتی، نوشته بود آن کسی باید بترسد که حتی برای رفتن نزد نزدیکترین آدمهایش هم ده تا بادیگارد با خود میبرد.
«به من میگن نمیترسی؟ چرا بترسم؟ من دستمو میذارم تو جیبم و راحت از اینور شهر میرم اونور، اونی میترسه که حتی بین نزدیکترین آدمهاش با ده تا بادیگارد میره!»
شماری از کاربران ارزشی از جمله علیاکبر رائفیپور با بازنشر دو پست آخر حساب ایکس حسین شنبهزاده، که سبک نوشتن آن نشان میدهد نوشته این ویراستار نیست و بازجویانش با کم سوادی آن را نوشته و از حساب شنبهزاده منتشر کردهاند، او را متهم کردهاند در قابل دریافت پول، توئیت زده است.
نکته قابل توجه اینکه در یکی از اسکرینشاتها، که قرار است تصویر چت حسین شنبهزاده با یک منبع سفارشدهنده توئیت باشد، شماره تماس صاحب اکانت سفارشدهنده توئیت مشخص است و بر اساس بررسی یکی از کاربران شبکه ایکس، این شماره به مرکز نظارت همگانی فراجا در اردبیل تعلق دارد.
به این ترتیب، به نظر میرسد نیروهای امنیتی از طریق حسابهای کاربری اداری در واتساپ، یکی سری پیام نوشتهاند تا برای پروندهسازی علیه حسین شنبهزاده از آن استفاده کنند، اما کم دقتی ماموران در جعل پیامها، موجب شده است ردی از ناشیگری و پروندهسازی خود به جا بگذارند.
حسین شنبهزاده، پیشتر به صورت ناشناس و با اسم «اسب شاخدار ویراستار» در ایکس فعالیت میکرد و از جمله کارهای منتشر شده او ویراستاری «میراث و مرگ و زندگی با اوست» نوشته «نجیب محفوظ» است.
این ویراستار ادبی پس از شناسایی از سوی نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی و با اتهامات امنیتی در سال ۱۳۹۸ بازداشت شد و مدتی را در انفرادی گذارند.
شنبهزاده پس از آزادی موقت، در اردیبهشت ۱۴۰۰، در مجموعه توئیتی در ایکس، ماجرای هشتاد ضربه شلاقی را که به اتهام «نوشیدن مشروبات الکلی» به او زده بودند روایت کرد که بسیار دیده شد.
حسین شنبهزاده بعدتر در شعبه ۲۸ دادگاه انقلاب تهران با اتهامهای توهین به مقدسات و رهبر جمهوری اسلامی و تبلیغ علیه نظام به ۵ سال و ۱۰ ماه زندان محکوم شد که ۳ سال و ۶ ماه آن قابل اجرا بود.
او ۹ تیر ۱۴۰۱ به زندان رفت و پیش از موعد و پس از نزدیک به ۱۰ ماه حبس، ۲۹ فروردین ۱۴۰۲ با نوشتن توئیتی خبر از آزادی زودهنگامش داد و نوشت که او مشمول عفو شده است اما اینکه رهبر هم مشمول عفو شده است یا نه، حکایت دیگری است.
نرگس محمدی، فعال حقوق بشر زندانی و برنده جایزه نوبل صلح، کارزاری برای همصدایی علیه تعرض و آزار جنسی به راه انداخته است و ضمن اشاره به ضرورت روایتگری، دادخواهی و حمایت از آسیبدیدگان، از مردم خواسته به منظور توقف هر گونه آزار جنسی حکومت علیه معترضان به این کارزار بپیوندند.
در بیانیه معرفی این کارزار با اشاره به اینکه تجاوز و تعرض جنسی به هرشکلی، میتواند به عنوان ابزاری ویرانگر علیه هر آن کسی که حکومت دیگری تلقی میکند، مورد استفاده قرار گیرد، گفته شده تاریخ معاصر ایران بر چنین استفاده هولناکی شهادت میدهد.
در بیاینه کارزار همچنین با اشاره به دهه ۶۰ و «فاجعه کهریزک که حتی برخی مقامات مسئول وقت جمهوری اسلامی نیز به آزار جنسی زندانیان و بازداشتشدگان اقرار کردهاند»، گفته شده هیچگاه آمران و عاملان این آزارها در پیشگاه ملت ایران محاکمه نشدهاند، اما در مقابل، این روایتگران و افشاکنندگان آزار جنسی بودهاند که همواره محاکمه و مجازات شدهاند.
این کارزار پس از آن به راه افتاد که پیشتر، در روز دوشنبه ۱۴ خرداد، سی و شش زن زندانی سیاسی با انتشار نامهای خواستار این شدند جلسه محاکمه نرگس محمدی، به دلیل افشاگری درباره آزار جنسی و تعرض به زنان بازداشتی در دادگاه انقلاب، به صورت علنی و با حضور شاهدان و راویان آزار و تعرض جنسی و رسانههای مستقل برگزار شود.
بر اساس گزارشی که در حساب اینستاگرام نرگس محمدی منتشر شده، این ۳۶ زن زندانی درخواستهای خود را به دفتر بند زنان زندان اوین تحویل دادهاند که از جمله آنها، ناهید تقوی، هستی امیری، ویدا ربانی، گلرخ ایرایی، مریم یحیوی، وریشه مرادی، محبوبه رضایی، نسیم سیمیاری، سکینه پروانه، سپیده قلیان، پروینمیرآسان و آنیشا اسداللهی هستند.
در بیانیه کارزار همچنین گفته شده است که مجازات روایتگران خبر از ارادهای میدهد که میخواهد همه آسیبدیدگان و بازماندگان اینگونه از سرکوبها را مرعوب و ساکت کند و همینطور نشاندهنده عدم استقلال سیستم قضایی در جمهوری اسلامی است.
نرگس محمدی، فعال حقوق بشر تا کنون سه بار تنها برای روایتگری آزار در دادگاه محکوم شده است و اکنون چهارمین بار است که دادگاه او با اتهام «تبلیغ علیه نظام» و به دلیل اعتراض و روایتگری از تعرض جنسی به زنان زندانی و بازداشت شده در روز ۱۹ خرداد برگزار خواهد شد.
در بیانیه کارزار گفته شده «تعرض ، تجاوز و اذیت و آزار جنسی ابزار شکنجه، تهدید و اعترافگیری در دست حکومتی است که سعی در عقب راندن جنبشهای اعتراضی مردمی و خانهنشینکردن معترضان دارد.»
نرگس محمدی، فعال حقوق بشر، روز ۲۹ اردیبهشت در نامهای در واکنش به احضارش به دادگاه انقلاب نوشت میخواهد به صورت علنی در دادگاه محاکمه شود.
او در این نامه خطاب به قوه قضاییه و وزارت اطلاعات افزود: «به اتهام تبلیغ علیه نظام و به دلیل اعتراض به تعرض جنسی به زنان محاکمهام میکنید.»
برنده جایزه نوبل صلح ۲۰۲۳ با بیان اینکه مقامات موظف هستند برای او با حضور خبرنگاران مستقل و فعالان زنان و حقوق بشر و وکلایش، دادگاه علنی برگزار کنند، تاکید کرده که میخواهد با همراهی شهادتدهندگان و راویان تعرض جنسی حکومت دینی استبدادی به زنان در دادگاه محاکمه شود.
شماری از فعالان سیاسی و مدافعان حقوق بشر با حضور در نشست کمیسیون امور خارجی و توسعه بینالملل پارلمان کانادا به بررسی موضوع «سپاه پاسداران» و «حقوق بشر» در ایران پرداختند و بار دیگر از دولت کانادا خواستند سپاه را در فهرست گروههای تروریستی قرار دهد.
ریاست این نشستها که سه روز ادامه خواهد داشت بر عهده علی احساسی، نماینده ایرانیتبار در پارلمان کانادا است.
در نخستین روز نشست این کمیسیون در روز دوشنبه ۱۴ خرداد، حامد اسماعیلیون و کورش دوستشناس از انجمن خانوادههای قربانیان هواپیمای مسافربری اوکراینی، نازنین افشین جم فعال حقوق بشر، سعید دهقان حقوقدان و وکیل مدافع حقوق بشر، نیما مشعوف فعال اجتماعی و هانیه ضیایی کارشناس سیاسی، سخن گفتند.
حامد اسماعیلیون در سخنان خود در این نشست گفت: «سپاه پاسداران بهعنوان یک سازمان پلید نه تنها تهدیدی برای جامعه ایران در همه سطوح است، بلکه تهدیدی برای امنیت کل خاورمیانه و جهان است. نامیدن سپاه به آنچه که واقعاً هست، و اعلام رسمی آن به عنوان یک سازمان تروریستی، اقدامی ضروری است که باید بدون تاخیر در کانادا و بقیه جهان آزاد انجام شود.»
جاستین ترودو، نخستوزیر کانادا در ژانویه امسال و در سالگرد سرنگون کردن هواپیمای مسافربری اوکراینی تاکید کرده بود که دولت او در حال بررسی راههای قرار دادن سپاه پاسداران در فهرست گروههای تروریستی کانادا است.
حزب محافظهکار، حزب اصلی مخالف، نیز اعلام کرده است که در صورت رسیدن به قدرت، سپاه را در فهرست گروههای تروریستی قرار خواهد داد.
با این حال، فعالان ایرانی- کانادایی بارها رهبران این کشور را در پیگیری نکردن وعدههای خود در این زمینه مورد انتقاد قرار داده و بر خواسته خود برای تروریستی نامیدن سپاه تاکید کردهاند.
اسماعیلیون گفت: «وقتی از سپاه صحبت میکنیم، به یک سازمان نظامی وحشی و وسیع اشاره میکنیم که بر تمام منابع ایران، از معادن گرفته تا فرودگاهها، از صنعت سینما گرفته تا ورزش، بنادر تجاری، کارخانهها، بازار، تجارت ارز و انحصار مقامها در سطوح استانی و کشور تسلط دارد. این هیولا که به معلمان، کارگران، هنرمندان و شهروندان عادی رحم نمی کند، برای تضعیف جامعه مدنی و نابودی هرگونه تلاش مردم برای سازماندهی مقاومت مسالمتآمیز، شهروندان را تحت تعقیب، زندان، شکنجه، تجاوز و قتل قرار میدهد.»
حامد اسماعیلیون با اشاره به کشته شدن دست کم ۵۵۱ نفر و نابینا شدن بیش از ۱۳۰ شهروند در جریان انقلاب زن، زندگی، آزادی و اعدام ۷۹۸ نفر تنها در یک سال گذشته، تاکید کرد که سپاه پاسداران در همه این جنایات رهبران جمهوری اسلامی مشارکت فعال دارد.
او گفت: «۵۰ روز قبل از سرنگونی هواپیمای PS752، بیش از ۱۵۰۰ معترض ایرانی که بهشکلی مسالمتآمیز دست به اعتراض زده بودند طی چند روز بهطور وحشیانهای به قتل رسیدند، در حالی که رژیم اینترنت را نیز قطع کرده بود.»
اسماعیلیون افزود: «بنیاد برومند گزارش میدهد که رژیم اسلامی از طریق سپاه طی ۴۵ سال گذشته بیش از ۵۴۰ مورد ترور و بمبگذاری در سراسر جهان انجام داده است. در طول دهههای گذشته، این سازمان پلید به منبع رعب و وحشت برای ایرانیان و بسیاری از کشورهای جهان تبدیل شده است.»
نازنین افشین جم، فعال حقوق بشر، نیز در این نشست با برشمردن بخشی از جنایات برونمرزی سپاه پاسداران، از جمله دست داشتن در پولشویی، ترورهای هدفمند و کارتلهای مواد مخدر، تاکید کرد که سپاه پاسداران تهدیدی برای جامعه جهانی است.
او در بخش دیگری از صحبتهای خود با اشاره به گزارش گلوبال نیوز مبنی بر اینکه دستکم ۷۰۰ تن از عوامل جمهوری اسلامی و سپاه پاسداران در کانادا زندگی میکنند، گفت که میتوان آنها را به دادگاه برد تا بدانند که در خارج از کشور نیز باید پاسخگوی اقدامات خود باشند.
سعید دهقان، وکیل حقوق بشری، نیز در این جلسه درباره نحوه برگزاری دادگاهها در جمهوری اسلامی توضیح داد و آنها را دادگاههایی فرمایشی و نمایشی خواند که بدون در نظر گرفتن آیین دادرسی حقوق شهروندان را پایمال میکنند.
او فرآیندهای قضایی در جمهوری اسلامی را نقض آشکار حقوق بشر خواند و گفت که در جمهوری اسلامی، قوه قضاییه خود بخشی از سیستم سرکوب است.
