روزنامه تلگراف گزارش داد جمهوری اسلامی از «محیط سهلگیرانه» بریتانیا بهعنوان پایگاهی برای فعالیتهای اطلاعاتی و کارزارهای تبلیغاتی خود در غرب بهره میبرد و یک شبکه جذب جاسوس وابسته به حکومت ایران بهطور علنی در لندن فعالیت میکند.
تلگراف شامگاه شنبه هشتم فروردین نوشت پرستیوی، شبکه خبری انگلیسیزبان صداوسیمای جمهوری اسلامی، متهم است که از دفتر خود در لندن بهعنوان پوششی برای جذب مهره استفاده میکند.
تلگراف افزود پرستیوی با گزارشهای خود درباره خیریهها، مدارس و سازمانهای اجتماعی یهودیان، عملا «فهرستی از اهداف برای تروریستها» ایجاد کرده است.
هفته گذشته، چهار آمبولانس متعلق به یک خیریه یهودی در خارج از کنیسهای در شمال لندن به آتش کشیده شدند. پلیس بریتانیا دو مرد را به اتهام دست داشتن در این حمله یهودستیزانه دستگیر کرد.
تحقیقات درباره این رویداد تحت هدایت پلیس ضد تروریسم بریتانیا ادامه دارد. همزمان، برخی گمانهزنیها درباره احتمال دخالت حکومت ایران در این حمله مطرح شده است.
پیشتر دو مرد ایرانی به اتهام جاسوسی برای جمهوری اسلامی در بریتانیا تحت پیگرد قرار گرفتند. آنها به «رصد خصمانه» سفارت اسرائیل و قدیمیترین کنیسه بریتانیا متهم هستند.
تیرماه ۱۴۰۴، کمیته اطلاعات و امنیت پارلمان بریتانیا نسبت به افزایش چشمگیر تمایل تهران برای انجام «ترور، جاسوسی و حملات سایبری» در خاک این کشور هشدار داد و از دولت بریتانیا خواست تا در راهبرد خود نسبت به جمهوری اسلامی «بازنگری اساسی» انجام دهد.
نقش خبرنگاران پرستیوی در جذب جاسوس
تلگراف در ادامه گزارش داد تهدیدات ناشی از فعالیت عوامل جمهوری اسلامی در خاک بریتانیا موضوع تازهای نیست و از مدتها پیش نسبت به آن هشدار داده شده است.
بر اساس این گزارش، نهادهای اطلاعاتی جمهوری اسلامی بارها یهودیان، شهروندان اسرائیلی و مخالفان حکومت ایران را هدف قرار دادهاند و اغلب از شبکههای تبهکار بهعنوان عوامل نیابتی خود استفاده کردهاند.
جاناتان هکت، مامور سابق اطلاعاتی آمریکا و متخصص در زمینه عملیات مخفی جمهوری اسلامی، در مصاحبه با تلگراف گفت: «از نگاه ایران، لندن محیطی سهلگیرانه دارد. پرس تیوی نهتنها از این پوشش برای فعالیتهای پنهانی استفاده کرده، بلکه برخی اقدامات را بهصورت علنی نیز انجام میدهد.»
او افزود شماری از خبرنگاران پرستیوی در فرآیند شناسایی، ارزیابی و در نهایت جذب «اهداف بالقوه» برای جمهوری اسلامی نقش داشتهاند.
هکت که بهمدت دو دهه مدیریت عملیات اطلاعاتی نیروی تفنگداران دریایی آمریکا را بر عهده داشت، همچنین هشدار داد استفاده از پوشش خبرنگاری برای جاسوسی، مختص حکومت ایران نیست.
اول فروردین، موسسه پژوهشی «نتورک کانتیجن» در گزارشی از ارتباط پرستیوی با گروههای چپ افراطی در آمریکا پرده برداشت.
بر اساس این گزارش، مراسم یادبود علی خامنهای، دیکتاتور پیشین ایران، در یکی از پارکهای منهتن و همچنین تجمع «روز قدس» در این شهر، با هماهنگی میان این شبکه و گروههای چپ افراطی برگزار شده است.
تحریمشده در غرب، فعال در بریتانیا
هکت در ادامه مصاحبه خود با تلگراف گفت خبرنگاران پرستیوی پس از «شناسایی و آمادهسازی» افراد آنها را به «ماموران باتجربهتر» واگذار میکنند.
او ادامه داد: «آنها بخش زیادی از کارهای اولیه را انجام میدهند و با افراد صحبت میکنند. اگر پوشش خبرنگاری داشته باشید، بسیار مفید است، چون صحبت کردن با مردم طبیعی به نظر میرسد و در عین حال، امکان دسترسی بیشتر به مقامهای دولتی بریتانیا را فراهم میکند.»
به گفته هکت، دفتر پرستیوی در لندن اکنون نقش مهمتری در روند جذب جاسوس برای تهران ایفا میکند، بهویژه در شرایطی که این شبکه در دیگر کشورهای غربی با تحریم مواجه شده است.
او همچنین به نقش مرضیه هاشمی، مجری پرستیوی در واشینگتن، در فعالیتهای اطلاعاتی جمهوری اسلامی اشاره کرد و افزود او در مراحل اولیه جذب مونیکا ویت، کارشناس سابق ضدجاسوسی در نیروی هوایی ایالات متحده، دست داشت.
ویت که به پروندههای فوقمحرمانه دفاع ملی آمریکا دسترسی داشت، از سوی جمهوری اسلامی بهعنوان جاسوس به کار گرفته شد و در نهایت، در سال ۲۰۱۳ به ایران نقل مکان کرد.
در سالهای اخیر، اتحادیه اروپا، استرالیا، کانادا و آمریکا پرستیوی را بهدلیل پخش اعترافات اجباری از بازداشتشدگان، از جمله روزنامهنگاران و کنشگران، در فهرست تحریمهای خود قرار دادهاند.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
