اتحادیه اروپا قصد دارد هفته آینده طرحی را مورد بررسی قرار دهد که بر اساس آن، این بلوک مسئولیت آموزش سه هزار نیروی پلیس فلسطینی را بر عهده خواهد گرفت تا در ادامه بتوان از آنها برای استقرار در نوار غزه استفاده کرد.
رویترز جمعه ۲۳ آبان گزارش داد این اطلاعات در سندی آمده که نسخهای از آن در اختیار این خبرگزاری قرار گرفته است.
در گزارشی که سرویس دیپلماسی اتحادیه اروپا پیش از نشست ۲۹ آبان وزیران امور خارجه این بلوک تهیه کرده، راهکارهای مختلفی برای نقشآفرینی اتحادیه اروپا در اجرای طرح ۲۰ مادهای دونالد ترامپ درباره آینده غزه پیشنهاد شده است.
اسرائيل و حماس پیشتر با اجرای مرحله نخست طرح آتشبس ترامپ موافقت کردند، اما سرنوشت مراحل بعدی آن همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد.
استیو ویتکاف، نماینده ویژه آمریکا در امور خاورمیانه، ۱۵ آبان گفت مقامهای حماس پیش از امضای توافق آتشبس وعده دادند این گروه خلع سلاح خواهد شد.
دو ماموریت غیرنظامی اتحادیه اروپا
رویترز در ادامه گزارش خود نوشت سرویس اقدام خارجی اتحادیه اروپا خواستار تقویت دو ماموریت غیرنظامی این بلوک در منطقه شده است؛ طرحهایی که یکی بر امداد مرزی و دیگری بر حمایت از اصلاحات پلیسی و قضایی تشکیلات خودگردان فلسطین تمرکز دارند.
در این سند آمده است که اتحادیه اروپا میتواند مسئولیت آموزش نیروهای پلیس فلسطینی در غزه را بر عهده بگیرد و با ارائه آموزش و پشتیبانی مستقیم به حدود سه هزار افسر وابسته به تشکیلات خودگردان، زمینه آموزش کل نیروهای ۱۳ هزار نفری پلیس فلسطین را فراهم کند.
در این گزارش همچنین پیشنهاد شده که ماموریت غیرنظامی اتحادیه اروپا برای نظارت بر گذرگاه مرزی رفح به دیگر گذرگاههای مرزی نیز گسترش یابد.
رویترز افزود با این حال، چشمانداز پیشبرد این ابتکارها از سوی اتحادیه اروپا همچنان نامشخص است.
آموزش ۲۰ هزار نیرو از سوی اندونزی
وزیر دفاع اندونزی ۲۳ آبان اعلام کرد این کشور تا ۲۰ هزار نیرو را برای انجام ماموریتهای بهداشتی و عمرانی در چارچوب عملیات برنامهریزیشده حفاظت از صلح در نوار غزه آموزش داده است.
اندونزی، پرجمعیتترین کشور مسلمان جهان، از جمله کشورهایی است که آمریکا در گفتوگوهای خود درباره تشکیل یک نیروی چندملیتی برای تثبیت اوضاع غزه نام آن را مطرح کرده است؛ نیرویی که جمهوری آذربایجان، مصر و قطر نیز در میان گزینههای احتمالی آن قرار دارند.
رویترز هفته گذشته گزارش داد پیشنویس پیشنهادی واشینگتن به این نیروی چندملیتی اجازه خواهد داد برای خلع سلاح غزه، تامین امنیت مرزها، حفاظت از غیرنظامیان، تسهیل ارسال کمکهای بشردوستانه و پشتیبانی از نیروی پلیس آموزشدیده فلسطینی «از همه اقدامات لازم» استفاده کند.
با وجود این، اندونزی میگوید هنوز درباره زمان اعزام نیروها و محدوده ماموریت آنها تصمیمگیری نشده است؛ موضوعی که همچنان به ابهامها درباره ایجاد یک نیروی بینالمللی در غزه دامن میزند.
۲۷ مهر روزنامه گاردین گزارش داد به احتمال زیاد، پس از عقبنشینی کامل ارتش اسرائیل از غزه و خلع سلاح حماس، مصر فرماندهی نیروهای بینالمللی برای تثبیت امنیت غزه را بر عهده خواهد داشت.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، تاکید کرده این کشور «مشخص خواهد کرد کدام نیروهای بینالمللی وارد نوار غزه شوند و کدامها اجازه ورود نخواهند داشت».
او و دیگر مقامهای اسرائیل بهطور ویژه با استقرار نیروهایی از کشور ترکیه مخالفت کردهاند.
رویترز که به نسخهای از این پیشنویس دستیافته است، پنجشنبه ۲۲ آبان در گزارشی این طرح را «نشانهای از صفآرایی مستقیم مسکو در برابر تلاشهای واشینگتن» توصیف کرد.
ایالات متحده هفته گذشته متن پیشنویس قطعنامه خود را بهطور رسمی میان ۱۵ عضو شورای امنیت توزیع و اعلام کرده بود که این پیشنویس از حمایت کشورهای منطقه برخوردار است.
در پیشنویس پیشنهادی ایالات متحده یک ماموریتی دو ساله برای یک نهاد اداره انتقالی و همچنین نهادی به نام «نیروی بینالمللی ثبات» در نظر گرفته شده است.
هیأت نمایندگی روسیه در سازمان ملل پنجشنبه بعدازظهر به وقت شرق آمریکا، در یادداشتی خطاب به اعضای شورای امنیت که رویترز نسخهای از آن را هم مشاهده کرده است، نوشت: «پیشنهاد متقابل ما از پیشنویس آمریکا الهام گرفته است.» در این یادداشت آمده است: «هدف از پیشنویس ما این است که به شورای امنیت امکان دهد رویکردی متعادل، قابلقبول و یکپارچه برای دستیابی به توقف پایدار درگیریها تدوین کند.»
به نقل از رویترز، پیشنویس روسیه از دبیرکل سازمان ملل میخواهد گزینههایی را برای تشکیل یک نیروی بینالمللی که مسئولیت تثبیت اوضاع در غزه را بر عهده خواهد داشت، شناسایی کند، اما به «هیات صلح» که ایالات متحده آن را بهعنوان اداره انتقالی برای غزه پیشنهاد کرده بود، اشارهای نکرده است.
هیات نمایندگی ایالات متحده در سازمان ملل از شورای امنیت خواست که روند تصویب پیشنویس آمریکا را ادامه دهد. سخنگوی این هیات گفت: «تلاشها برای ایجاد تفرقه در این مقطع، در حالی که مذاکرات فعال برای دستیابی به توافق بر سر این قطعنامه در جریان است، پیامدهایی جدی و ملموسی برای فلسطینیان در غزه دارد که کاملا میتوان از آنها اجتناب کرد.»
سخنگوی هیات نمایندگی آمریکا، آتشبس را «شکننده» خواند و گفت: «ما از شورای امنیت میخواهیم متحد شود و برای تضمین صلحی که بهشدت مورد نیاز است، پیش برود.»
گمانهزنیها درباره مخالفت برخی کشورها با پیشنویس پیشنهادی ایالات متحده در روزهای گذشته افزایش یافته است.
در حالی که وزرای امور خارجه کشورهای عضور گروه هفت در بیانیه اخیرشان بر حمایت از طرح پیشنهادی آمریکا تاکید کردند، منابع آگاه از تردید امارات نسبت به نقش ترکیه و قطر در بازسازی غزه حکایت دارد.
امارات هفته گذشته اعلام کرد که از تصمیم خود مبنی بر عضویت در گروه بازسازی غزه عقبنشینی میکند.
اسرائیل و حماس در ماه اکتبر بر سر مرحله نخست از طرح ۲۰ مادهای ترامپ برای غزه به توافق رسیدند. این طرح بهعنوان ضمیمه به پیشنویس قطعنامه آمریکا افزوده شده است.
ترامپ اعزام سربازان آمریکایی به نوار غزه را منتفی دانسته است، اما مقامات آمریکایی از نیرویی متشکل از حدود ۲۰ هزار سرباز سخن گفتهاند و در حال گفتوگو با کشورهای اندونزی، امارات متحده عربی، مصر، قطر، ترکیه و جمهوری آذربایجان برای مشارکت در این نیرو هستند.
نمایندگی ایالات متحده در شورای امنیت پنجشنبه ۲۲ آبان با انتشار بیانیهای اعلام کرد که دولت دونالد ترامپ یک ماه روی این طرح کار کرده و نظر قطر، ترکیه، امارات متحده، عربستان سعودی و مصر را نیز در آن گنجانده است.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، نیز پنجشنبه گفت که واشینگتن نسبت به تشکیل نیروی بینالمللی حفاظت از ثبات غزه امیدوار است و برای تصویب قطعنامه در شورای امنیت تلاش میکند.
او گفت: «ما در رسیدن به زبان مشترک در قطعنامه پیشرفت خوبی داشتهایم و امیدوارم که به زودی برای آن اقدام کنیم. ما نمیخواهیم که این حرکت متوقف شود.»
برخی رسانهها، اقدام واشینگتن را نشانهای از یک مرحله جدید از مشارکت بینالمللی میدانند.
جزئیات طرح آمریکا برای ایجاد نیروی بینالمللی
قطعنامهای که آمریکا احتمالا هفته آینده برای رایگیری در شورای امنیت سازمان ملل مطرح خواهد کرد، بر ایجاد یک نیروی بینالمللی حافظ ثبات در غزه تاکید دارد که در صورت تصویب، ماموریت دو ساله آن از ژانویه سال آینده آغاز خواهد شد.
پیشبینی شده است که این نیروی خارجی تحت یک فرماندهی یکپارچه و در هماهنگی کامل با مصر و اسرائیل عمل کند. این نیرو همچنین با یک نیروی پلیس فلسطینی آموزشدیده برای کمک به تامین امنیت مرزی و تثبیت امنیت غزه همکاری خواهد کرد.
بر اساس طرح آمریکا، این نیرو همچنین نظارت بر حذف هرگونه فعالیت نظامی در باریکه غزه و اطمینان از خلع سلاح همه شبهنظامیان در این منطقه را بر عهده خواهد داشت.
علاوه بر این، نیروی حافظ ثبات در غزه مسئول حفاظت از غیرنظامیان، پشتیبانی از عملیات انساندوستانه، آموزش و کمک به پلیس فلسطینی و هماهنگی با کشورهای دیگر برای تامین کمکهای انساندوستانه و حفظ امنیت گذرگاههایی است که این کمکها از مسیر آنها به غزه میرسند.
لزوم تضمین پایداری آتشبس غزه
وزارت دفاع ترکیه نیز پنجشنبه اعلام کرد که این کشور انتظار دارد طرح ایجاد نیروی بینالمللی برای ثبات غزه تداوم آتشبس شکننده کنونی را تضمین کند.
ترکیه بارها ابراز تمایل کرده است که در هر گونه نیروی بینالمللی برای حفاظت از ثبات غزه حضور داشته باشد، ولی اسرائیل با این پیشنهاد مخالف است.
وزارت دفاع ترکیه همچنین تاکید کرد که مرکز هماهنگی نظامی و غیرنظامی به رهبری آمریکا باید تداوم جریان کمکهای بشردوستانه به داخل آمریکا را تضمین کند.
از سوی دیگر، روزنامه اورشلیمپست چهارشنبه در گزارشی نوشت که نقش محوری قطر و ترکیه در طرح پیشنهادی بازسازی غزه موجب نگرانی امارات متحده عربی شده است.
به گزارش این رسانه این نگرانی وجود دارد که قطر و ترکیه از طریق گماردن «طرفهایی وابسته به اخوانالمسلمین در سمتهای کلیدی» در بازسازی غزه «به حماس امکان ادامه موجودیت» دهند.
به گزارش اورشلیمپست، همین نگرانیها سبب شد که امارات در روزهای گذشته از مشارکت در تشکیل «نیروی بینالمللی ثبات» که قرار است در غزه مستقر شود، کنارهگیری کند.
بر اساس گزارش این روزنامه، این گروه از ساکنان غزه عصر چهارشنبه اسرائیل را ترک کرد و پس از توقف در نایروبی پایتخت کنیا با یک هواپیمای چارتر راهی آفریقای جنوبی شد. اما سرنشینان هواپیما چند ساعت نتوانستند از هواپیما پیاده شوند، زیرا مقامات آفریقای جنوبی اجازه خروج از هواپیما را به آنها ندادند.
ارتش اسرائیل به این روزنامه گفت که در جریان روند خروج ساکنان غزه، معمولا پیش از ورود به کشور دیگر، از سوی مقامات اسرائیلی هماهنگیهایی صورت میگیرد.
در ویدیوهایی که در شبکههای اجتماعی منتشر شده، مسافران از شرایط سخت داخل هواپیما شکایت کردهاند؛ هواپیمایی که پس از سفری بیش از ۲۴ ساعته از زمانی که آنها خانههای خود را در غزه ترک کردند، به مدت پنج ساعت بر روی باند فرودگاه ژوهانسبورگ متوقف مانده بود.
بر اساس اطلاعاتی که روزنامه هاآرتص به دست آورده، این گروه که شامل خانوادههایی با کودکان خردسال نیز بود، پس از گذراندن بازرسیهای امنیتی از سوی نیروهای اسرائیلی در گذرگاه کرم شالوم، با اتوبوس به فرودگاه رامون نزدیک ایلات منتقل شدند.
این مسافران زخمی، بیمار یا دارای تابعیت دوگانه نبودند.
این گروه دومین گروه از ساکنان غزه است که در دو هفته گذشته به آفریقای جنوبی سفر کردهاند.
گروه قبلی از همان مسیر عبور کرد و بدون هیچ مشکلی وارد ژوهانسبورگ شد.
مقامات اسرائیلی به هاآرتص گفتند که خروج ساکنان غزه معمولا از سوی مقامات اسرائیلی یا مستقیما با کشورهای پذیرنده در مورد افرادی که دارای تابعیت دوگانه یا ویزای تحصیلی هستند، یا از طریق سازمان جهانی بهداشت که مسئول نظارت بر انتقال مجروحان و بیماران به کشورهای دیگر است، هماهنگ میشود.
آنان افزودند که در موارد نادر، هماهنگی از طریق سازمانهای ثالث دیگر انجام میشود، اما اسرائیل همیشه از قبل اطمینان حاصل میکند که کشور مقصد با پذیرش هر یک از ساکنان غزه موافقت کرده است.
پیش از آنکه آتشبس در غزه برقرار شود، یک منبع امنیتی به هاآرتص گفته بود که پس از اعلام برنامه دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، برای انتقال ساکنان غزه به خارج از این منطقه، دولت اسرائیل تصمیم گرفت محدودیتهای خروج از غزه را کاهش دهد و اکنون، معیارهای امنیتی برای خروج از غزه بهطور قابل توجهی کاهش یافتهاند.
طبق گفته این منبع، در حال حاضر دستکم ۹۵ درصد از درخواستهای خروج تایید میشوند، در حالی که پیش از تصمیم دولت اسرائیل، این میزان بسیار پایینتر بود.
بر اساس گزارش هاآرتص، تا کنون، حدود ۳۷ هزار نفر از ساکنان غزه زمینی به اردن رفتهاند، یا از طریق فرودگاه رامون به خارج سفر کردهاند، یا از طریق گذرگاه رفح به مصر رفتهاند.
اسرائیلهیوم نوشت که درگیری نظامی در این مرحله به نفع حزبالله نیست و این سازمان در حال بازسازی و گسترش قدرت خود با کمک نیروی قدس سپاه پاسداران و تواناییهای تولیدی رو به رشد خود است.
این روزنامه به حملات روزانه اسرائیل علیه مواضع حزبالله اشاره کرد و افزود که این حملات نشاندهنده سرعت شدید پیشروی حزبالله در بازسازی است.
به نوشته اسرائیلهیوم، اسرائیل در تلاش است تا با این سرعت هماهنگ شود، اما ارقام منتشر شده توسط نیروهای دفاعی اسرائیل در روزهای اخیر واقعیت عملی دشواری را که اسرائیل با آن مواجه است، نشان میدهد.
اسرائیل و لبنان آذر ماه ۱۴۰۳ برای برقراری آتشبس و اجرای قطعنامه ۱۷۰۱ شورای امنیت سازمان ملل متحد به توافق دست یافتند.
اسرائیل در طول ماههای گذشته بارها حزبالله را به نقض توافق آتشبس متهم کرده و حملاتی را علیه مواضع و نیروهای این گروه مورد حمایت تهران تدارک دیده است.
به عنوان نمونه، ۱۹ آبان ارتش اسرائیل اعلام کرد در جریان حملات هوایی این کشور در شبانهروز گذشته، دستکم سه نفر از اعضای حزبالله در جنوب لبنان از جمله یکی از عوامل تامین سلاح برای این گروه کشته شدهاند.
تداوم حمایت مالی جمهوری اسلامی
اسرائیل هیوم نوشت درحالی که حزبالله با چالشهای میدانی و سیاسی دست و پنجه نرم میکند، جمهوری اسلامی همچنان به حمایت مالی و عملیاتی از آن را ادامه میدهد.
این گزارش با اشاره به اعلام وزارت خزانهداری آمریکا مبنی بر اینکه جمهوری اسلامی با وجود تحریمها از ابتدای امسال یک میلیارد دلار به حزبالله انتقال داده، نوشت که این گروه با کمک تهران در حال بازسازی توان نظامی و جذب هزاران نیروی تازه است.
اسرائیلهیوم در ادامه به سخنان نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله، در مراسم «روز شهید» در بیروت اشاره کرد؛ جایی که او هشدار داد «ادامه این سطح از تجاوز، همراه با کشتار و ویرانی، نمیتواند ادامه پیدا کند» و از طرفهای مرتبط خواست به وضعیت موجود توجه کنند.
به نوشته این روزنامه، این تهدید در ادامه نامهای سرگشاده بود که حزبالله در ۱۵ آبانماه خطاب به نبیه بری، رییس پارلمان و نواف سلام، نخستوزیر لبنان منتشر کرد؛ نامهای که در آن این سازمان مورد حمایت جمهوری اسلامی بر «حق مقاومت در برابر تجاوز اسرائیل» تاکید کرده بود.
حزبالله توان ورود به یک رویارویی جدید را ندارد
در عین حال، بهدلیل شرایط پیچیده حزبالله، بعید است که خویشتنداری این گروه در این مرحله به پایان رسیده باشد.
تحلیلگران اسرائیلی معتقدند حزبالله توان ورود به یک رویارویی جدید یا حتی تبادل محدود آتش را ندارد، زیرا ممکن است دستاوردهایی را که اکنون در پی تثبیت آنهاست از دست بدهد.
در بخش دیگری از گزارش، اسرائیلهیوم به مشکلات سیاسی حزبالله نیز اشاره کرده و نوشته است که مخالفت این سازمان با هرگونه مذاکره با اسرائیل در همان نامه سرگشاده بازتاب یافته بود.
این موضع در پاسخ به افزایش درخواستها از سوی مقامهای لبنانی از جمله رییسجمهوری جوزف عون و شماری از نمایندگان پارلمان لبنان مطرح شد.
این مقامها بر ضرورت صلح با اسرائیل برای بقا و ثبات لبنان تاکید کردهاند. این روزنامه مینویسد که درگیری نظامی در شرایط فعلی به سود حزبالله نیست.
وبسایت اکسیوس پنجشنبه ۲۲ آبان به نقل از مقامهای آمریکایی و اسرائیلی نوشت اسرائیل در چارچوب این توافق، بهدنبال دریافت حداقل چهار میلیارد دلار کمک نظامی سالانه مشابه توافق فعلی است.
اکسیوس تاکید کرد: «اما تصویب آن در فضای سیاسی کنونی دشوارتر شده، از جمله بهدلیل نارضایتی فزاینده از اسرائیل در پایگاه سیاسی ترامپ.»
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا در دیدار با بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل در آوریل گذشته به کمک نظامی ایالات متحده به اسرائیل اشاره کرد و گفت: «ما سالانه ۴ میلیارد دلار به اسرائیل میدهیم. این مبلغ زیادی است. ضمنا تبریک میگویم. این خیلی خوب است. اما ما سالانه میلیاردها دلار به اسرائیل میدهیم، میلیاردها.»
رسانههای اسرائیلی ۲۰ آبان اعلام کردند وزارت دفاع این کشور برای سال ۲۰۲۶ بودجهای به ارزش ۱۴۴ میلیارد شکل (معادل ۴۴.۵ میلیارد دلار) درخواست کرده است؛ از این میزان، حدود ۷ میلیارد شکل (معادل ۲.۱۷ میلیارد دلار) بهمنظور افزایش آمادگی در برابر تهدیدهای فزاینده، از جمله جمهوری اسلامی، است.
توافق فعلی برای کمکهای نظامی میان اسرائیل و آمریکا در سال ۲۰۱۶ و در دولت باراک اوباما امضا شده و سال ۲۰۲۸ پایان مییابد. از همین رو اسرائیل میخواهد ظرف یک سال آینده توافق جدید نهایی شود.
والاستریت ژورنال شهریور گذشته به نقل از منابع آگاه گزارش داد که ترامپ از کنگره این کشور خواسته که طرح فروش نزدیک به شش میلیارد دلار سلاح به اسرائیل را تایید کند.
بر اساس گزارش این روزنامه آمریکایی، این طرح شامل قراردادی به ارزش ۳.۸ میلیارد دلار برای ۳۰ فروند بالگرد یاچ-۶۴ آپاچی است که تقریبا شمار این بالگردها در ناوگان کنونی اسرائیل را دو برابر میکند.
اکسیوس میگوید مذاکرات بر سر تفاهمنامه امنیتی جدید به دلیل جنگ غزه مدتی به تعویق افتاد، اما به گفته دو مقام اسرائیلی و یک مقام آمریکایی، مذاکرات اولیه در هفتههای اخیر آغاز شده است.
جریان نزدیک به ترامپ (ماگا) با کمک خارجی مخالف است و بخشی از نمایندگان هر دو حزب درباره عملکرد اسرائیل در غزه ابراز نگرانی کردهاند؛ شرایطی که باعث شده این روند هم از نظر فنی و هم سیاسی پیچیده شود.
اسرائیل تاکنون سه توافق ۱۰ ساله در سالهای ۱۹۹۸ (۲۱.۳ میلیارد دلار)، ۲۰۰۸ (۳۲ میلیارد دلار) و ۲۰۱۶ (۳۸ میلیارد دلار) با آمریکا امضا کرده است.
علاوه بر این، در جریان جنگ غزه در سال ۲۰۲۴، دولت جو بایدن و کنگره یک بسته کمک نظامی اضطراری به اسرائیل اختصاص دادند.
این در حالی است که نتایج تحقیق دانشگاه براون و موسسه کوئینسی نشان میدهد دولت ایالات متحده طی دو سال پس از حمله حماس به اسرائیل در هفتم اکتبر ۲۰۲۳، نزدیک به ۲۲ میلیارد دلار کمک نظامی به اسرائیل پرداخت کرده است.
اسرائیل برای جلب رضایت آمریکاییها، دو پیشنهاد درباره طرحهای جدید خود ارائه کرده است؛ یکی افزایش مدت توافق از ۱۰ به ۲۰ سال تا دامنه آن گستردهتر شود و تا سال ۲۰۴۸، صدمین سال استقلال اسرائیل، ادامه یابد و دیگری اجازه استفاده از بخشی از پول برای پژوهش و توسعه مشترک آمریکا و اسرائیل در حوزههایی مانند فناوری دفاعی، هوش مصنوعی دفاعی و پروژه گنبد طلایی.
یک مقام اسرائیلی گفت این مدل میتواند با رویکرد «اول آمریکا» هماهنگ شود، چون بخشی از بودجه به پروژههایی تخصیص مییابد که برای ارتش آمریکا نیز سودآور است.
او این پیشنهاد را «فکری خارج از چارچوب» توصیف کرد و گفت: «آمریکاییها این ایده را دوست دارند.»
کاخ سفید تاکنون از اظهار نظر درباره این گزارش خودداری کرده است.
