راجا کریشنامورتی و جو کورتنی، دو عضو مجلس نمایندگان آمریکا، از دولت دونالد ترامپ خواستند به گزارشهایی پاسخ دهد که نشان میدهد شرکتهای چینی در حال کمک به جمهوری اسلامی برای بازسازی برنامه موشکهای بالستیک این کشور، هستند.
راجا کریشنامورتی و جو کورتنی، در نامهای به وزیر خارجه آمریکا و مدیر آژانس اطلاعات مرکزی این کشور تاکید کردند که این محمولهها «برای تلاشهای تهران جهت بازسازی زرادخانه موشکهای بالستیک خود پس از جنگ ۱۲روزه با اسرائیل در تابستان گذشته ضروری هستند.»
آنها افزودند: «حمایت پکن از تجدید تسلیحات تهران عمیقا نگرانکننده است و نمونه دیگری از تمایل حزب کمونیست چین برای تشویق تجاوز اقتدارگرایانه از اروپا تا خاورمیانه به شمار میرود.»
این درخواست دو عضو مجلس نمایندگان آمریکا، پس از انتشار گزارشی در ماه گذشته مطرح شده است.
این گزارش که از سوی شبکه خبری سیانان منتشر شد، بهنقل از منابع اطلاعاتی غربی از ارسال چندین محموله پرکلرات سدیم، ماده اصلی در تولید سوخت موشکی، از چین به ایران از اواخر سپتامبر خبر میداد.
اردیبهشت امسال، انفجاری شدید در بندر «رجایی» رخ داد و شواهد اولیه بر اساس تصاویر انفجار، شباهتهای آن با انفجار بیروت را تایید میکرد.
این شباهت کارشناسان را به این نتیجه رساند که احتمالا علت انفجار نظیر واقعه بندر بیروت، آتش گرفتن محموله مواد شیمیایی مورد استفاده برای ساخت موشک بود.
با این وجود، ارتباط انفجار با سوخت موشک از ابتدا توسط مقامهای رسمی رد شد. سه ماه پس از انفجار روشن شد محمولهای که منجر به انفجار شد، متعلق به «نهادی نظامی» بوده است.
حمایت پکن تهدید علیه همسایگان ایران را افزایش میدهد
دو نماینده مجلس نمایندگان آمریکا در نامه خود افزودند که حمایت پکن «نه تنها تهدید ایران برای همسایگانش را افزایش میدهد، بلکه به روسیه و گروههای نیابتی طرفدار [حکومت] ایران مانند حوثیها که ایران پیشتر از برنامههای موشکی آنها حمایت کرده، کمک میکند.»
آنها همچنین تاکید کردند که این محمولهها «با تحریمهای سازمان ملل علیه جمهوری اسلامی که در سپتامبر بازگردانده شدند، مغایرت دارد. زیرا این تحریمها هرگونه حمایت بینالمللی از برنامه موشکی بالستیک ایران و توسعه سامانههای انتقال سلاحهای هستهای را ممنوع میکنند.»
این دو نماینده خواستار آن شدند که دولت ترامپ توضیح دهد چه اقداماتی برای «پاسخ به حمایت مداوم جمهوری خلق چین از برنامه موشکی بالستیک ایران» انجام میدهد.
دولت ترامپ در آوریل تحریمهایی علیه دوازده نهاد و فرد مستقر در ایران و چین اعلام کرد که در تأمین مواد سوخت موشک بالستیک برای سپاه پاسداران ایران نقش داشتند.
در تازهترین اقدام نیز دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا چهارشنبه ۲۱ آبان ۳۲ فرد و نهاد مستقر در ایران، امارات متحده عربی، ترکیه، چین، هنگکنگ، هند، آلمان و اوکراین را به دلیل فعالیت در شبکههای تدارکاتی مرتبط با تولید موشکهای بالستیک و پهپادهای جمهوری اسلامی تحریم کرد.
اول تیر ماه، کمی پیش از اعلام آتشبس، اسرائیل یک سایت حیاتی سپاه پاسداران واقع در بیابانهای جنوب شاهرود در استان سمنان را هدف قرار داد. این همان سایتی بود که برای تولید سوخت جامد موشک مورد استفاده سپاه پاسداران قرار میگرفت و در آن میکسرهای سیارهای نیز وجود داشت. این محل پیشتر در حملات آبان ۱۴۰۳ نیز از سوی اسرائیل هدف قرار گرفته بود.
تاسیسات ساخت موشک از جمله اهداف اسرائیل در جنگ ۱۲ روزه بودند. یکی دیگر از این تاسیسات در شمال گرمسار در استان سمنان واقع شده بود که ۲۵ خرداد هدف قرار گرفته شد.
اسرائیلهیوم نوشت که درگیری نظامی در این مرحله به نفع حزبالله نیست و این سازمان در حال بازسازی و گسترش قدرت خود با کمک نیروی قدس سپاه پاسداران و تواناییهای تولیدی رو به رشد خود است.
این روزنامه به حملات روزانه اسرائیل علیه مواضع حزبالله اشاره کرد و افزود که این حملات نشاندهنده سرعت شدید پیشروی حزبالله در بازسازی است.
به نوشته اسرائیلهیوم، اسرائیل در تلاش است تا با این سرعت هماهنگ شود، اما ارقام منتشر شده توسط نیروهای دفاعی اسرائیل در روزهای اخیر واقعیت عملی دشواری را که اسرائیل با آن مواجه است، نشان میدهد.
اسرائیل و لبنان آذر ماه ۱۴۰۳ برای برقراری آتشبس و اجرای قطعنامه ۱۷۰۱ شورای امنیت سازمان ملل متحد به توافق دست یافتند.
اسرائیل در طول ماههای گذشته بارها حزبالله را به نقض توافق آتشبس متهم کرده و حملاتی را علیه مواضع و نیروهای این گروه مورد حمایت تهران تدارک دیده است.
به عنوان نمونه، ۱۹ آبان ارتش اسرائیل اعلام کرد در جریان حملات هوایی این کشور در شبانهروز گذشته، دستکم سه نفر از اعضای حزبالله در جنوب لبنان از جمله یکی از عوامل تامین سلاح برای این گروه کشته شدهاند.
تداوم حمایت مالی جمهوری اسلامی
اسرائیل هیوم نوشت درحالی که حزبالله با چالشهای میدانی و سیاسی دست و پنجه نرم میکند، جمهوری اسلامی همچنان به حمایت مالی و عملیاتی از آن را ادامه میدهد.
این گزارش با اشاره به اعلام وزارت خزانهداری آمریکا مبنی بر اینکه جمهوری اسلامی با وجود تحریمها از ابتدای امسال یک میلیارد دلار به حزبالله انتقال داده، نوشت که این گروه با کمک تهران در حال بازسازی توان نظامی و جذب هزاران نیروی تازه است.
اسرائیلهیوم در ادامه به سخنان نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله، در مراسم «روز شهید» در بیروت اشاره کرد؛ جایی که او هشدار داد «ادامه این سطح از تجاوز، همراه با کشتار و ویرانی، نمیتواند ادامه پیدا کند» و از طرفهای مرتبط خواست به وضعیت موجود توجه کنند.
به نوشته این روزنامه، این تهدید در ادامه نامهای سرگشاده بود که حزبالله در ۱۵ آبانماه خطاب به نبیه بری، رییس پارلمان و نواف سلام، نخستوزیر لبنان منتشر کرد؛ نامهای که در آن این سازمان مورد حمایت جمهوری اسلامی بر «حق مقاومت در برابر تجاوز اسرائیل» تاکید کرده بود.
حزبالله توان ورود به یک رویارویی جدید را ندارد
در عین حال، بهدلیل شرایط پیچیده حزبالله، بعید است که خویشتنداری این گروه در این مرحله به پایان رسیده باشد.
تحلیلگران اسرائیلی معتقدند حزبالله توان ورود به یک رویارویی جدید یا حتی تبادل محدود آتش را ندارد، زیرا ممکن است دستاوردهایی را که اکنون در پی تثبیت آنهاست از دست بدهد.
در بخش دیگری از گزارش، اسرائیلهیوم به مشکلات سیاسی حزبالله نیز اشاره کرده و نوشته است که مخالفت این سازمان با هرگونه مذاکره با اسرائیل در همان نامه سرگشاده بازتاب یافته بود.
این موضع در پاسخ به افزایش درخواستها از سوی مقامهای لبنانی از جمله رییسجمهوری جوزف عون و شماری از نمایندگان پارلمان لبنان مطرح شد.
این مقامها بر ضرورت صلح با اسرائیل برای بقا و ثبات لبنان تاکید کردهاند. این روزنامه مینویسد که درگیری نظامی در شرایط فعلی به سود حزبالله نیست.
بهای دلار پنجشنبه ۲۲ آبان به ۱۱۳ هزار و ۶۰۰ تومان رسید که نسبت به بالاترین رقم چهارشنبه، حدود هزار تومان افزایش داشت و سپس با اندکی عقبنشینی، به ۱۱۲ هزار و ۸۰۰ تومان کاهش یافت.
این نوسانات در حالی رخ میدهد که شیب افزایش نرخ ارز از ابتدای هفته شتاب گرفته است.
دلار که ۱۷ آبان با نرخ ۱۰۸ هزار تومان معامله میشد، اکنون بیش از پنج هزار تومان، معادل حدودا ۵.۲ درصد، افزایش بها یافته است.
یورو و پوند انگلیس نیز ۲۲ آبان در ادامه روند افزایشی خود بهترتیب با نرخ ۱۳۰ هزار و ۵۰۰ تومان و ۱۴۹ هزار و ۵۰۰ تومان در بازار آزاد معامله شدند.
در بازار طلا هم روند صعودی ادامه یافت. قیمت سکه طرح جدید به ۱۲۰ میلیون تومان رسید، نیمسکه با نرخ ۶۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان معامله شد، ربعسکه با قیمت ۳۶ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان به فروش رفت و بهای یک گرم طلای ۱۸ عیار نیز از ۱۱ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان عبور کرد.
در هفتههای اخیر، تورم افسارگسیخته و رشد نرخ ارزهای خارجی بر نگرانیها از وخامت اوضاع اقتصادی ایران افزوده است. روندی که در پی فعال شدن مکانیسم ماشه و بازگشت تحریمهای سازمان ملل شدت گرفته است.
۱۵ آبان، فرید موسوی، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی، هشدار داد با ادامه رشد نرخ تورم، «دلار ۱۳۰ هزار تومانی در زمستان دور از انتظار نیست».
آخرین گزارش بانک مرکزی جمهوری اسلامی نشان میدهد خروج سرمایه در بهار سال جاری رکوردی تاریخی زده است که از عمق بحران مالی کشور حکایت دارد.
واکنش کاربران به ادامه افزایش قیمت ارز و طلا
افزایش نرخ ارزهای خارجی در ایران با واکنشهای گسترده شهروندان و کاربران شبکههای اجتماعی روبهرو شده و بسیاری از آنان نسبت به چشمانداز اقتصاد کشور ابراز نگرانی کردهاند.
کاربری با نام «محسن» در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «هفته آینده جلسه شورای حکام برگزار میشود و این موضوع بهشدت بر بازار ارز و به تبع آن، طلا تاثیرگذار است. بازار در حال حاضر چندان نسبت به آینده سیاسی خوشبین نیست و این نگرانیها باعث شده قیمت دلار افزایش یابد.»
او افزود: «زمزمههای افزایش قیمت بنزین نیز فشار مضاعفی روی دلار وارد کرده است.»
کاربر دیگری با نام «آگوستوس» از شیوه حکمرانی جمهوری اسلامی بهشدت انتقاد کرد و گفت: «کاش روزی برسد که در این مملکت دلهره قیمت دلار و طلا و تورم را نداشته باشیم.»
کاربر دیگری نیز نوشت: «واقعا وقتی قیمت اجناس رو میبینی، بازنشستهها رو میبینی که توی خرج روزمره موندن، بعد فکر میکنی چند وقت دیگه قراره دلار ۱۴۰ هزار تومنی رو ببینی.»
کاربری با نام «علی» هم از سیاستهای مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، انتقاد کرد و گفت: «در این مدت که بهعنوان مترسک دولتی روی صندلی نشسته، قیمت دلار، طلا و تورم رکورد زده. برآیند اقتصادی این دولت رسما فلاکت و بدبختی بوده.»
پایگاه خبری رویداد۲۴ چهارشنبه ۲۱ آبان در گزارشی به یافتههای نظرسنجی اخیر مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران (ایسپا) پرداخت که محرمانه بوده و جزییاتی از آن بهتازگی به رسانهها درز کرده است. این نظرسنجی نشان میدهد نارضایتی عمومی از وضعیت کشور به حدود ۹۲ درصد رسیده است.
روند انتقال قلب مبینا حمصیان، دانشجوی رشته معماری دانشگاه یزد که هنگام برگزاری کلاس عملی درس «برداشت از بناهای تاریخی» در یک بنای تاریخی دچار ضربه مغزی شد، به مانعی غیرمنتظره برخورد؛ چرا که به گفته مقامات «تنها جت مخصوص پروازهای اورژانسی و انتقال اعضای پیوندی» در کشور، در همان روز در حال سرویس فنی و تعمیرات دورهای بود.
محمد قادری، رییس اورژانس هوایی استان تهران، گفت حوالی ساعت چهار بعدازظهر روز حادثه درخواست فوری برای انتقال قلب به دست آنها رسید اما پاسخ بخش عملیات هوایی این بود که هواپیما همچنان در تعمیرات شرکت آسمان قرار دارد و «هیچ امکان پروازی وجود ندارد».
قادری تاکید کرد یکی از اصلیترین دلایل انجام نشدن این پرواز، انجام سرویس دورهای هواپیمای جت مخصوص انتقال اعضای پیوندی بود که «در حال تعمیر و سرویس فنی» قرار داشت.
او گفت این جت که برای انتقال فوری اعضای حیاتی استفاده میشود، پس از هر ۵۰ تا ۶۰ ساعت پرواز نیازمند سرویس فنی است و نبود آن، ماموریتها را مختل میکند.
به گفته رییس اورژانس هوایی استان تهران، «در کنار مسائل فنی، شرایط آبوهوایی و تهدیدهای احتمالی بیماریها نیز از جمله عواملی هستند که گاه مانع از اجرای برخی پروازهای اورژانسی میشوند».
مقامهای پزشکی یزد نیز تایید کردند زیرساخت و تیم پیوند در این استان فعال است اما انتقال قلب نیازمند پروازی فوری به مراکز مجهزتر است. پروازی که اینبار به دلیل نقص فنی هواپیما عملی نشد: «در نتیجه، با وجود اهدای دیگر اعضا، قلب این اهداکننده جوان فرصت تپیدن دوباره را نیافت.»
این حادثه بار دیگر ضعف زیرساختهای حیاتی و وابستگی کامل فرآیند انتقال اعضای حساس به یک هواپیما را برجسته کرد. هواپیمایی که از کار افتادن آن میتواند سرنوشت یک بیمار در انتظار پیوند را تغییر دهد.
وبسایت اکسیوس پنجشنبه ۲۲ آبان به نقل از مقامهای آمریکایی و اسرائیلی نوشت اسرائیل در چارچوب این توافق، بهدنبال دریافت حداقل چهار میلیارد دلار کمک نظامی سالانه مشابه توافق فعلی است.
اکسیوس تاکید کرد: «اما تصویب آن در فضای سیاسی کنونی دشوارتر شده، از جمله بهدلیل نارضایتی فزاینده از اسرائیل در پایگاه سیاسی ترامپ.»
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا در دیدار با بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل در آوریل گذشته به کمک نظامی ایالات متحده به اسرائیل اشاره کرد و گفت: «ما سالانه ۴ میلیارد دلار به اسرائیل میدهیم. این مبلغ زیادی است. ضمنا تبریک میگویم. این خیلی خوب است. اما ما سالانه میلیاردها دلار به اسرائیل میدهیم، میلیاردها.»
رسانههای اسرائیلی ۲۰ آبان اعلام کردند وزارت دفاع این کشور برای سال ۲۰۲۶ بودجهای به ارزش ۱۴۴ میلیارد شکل (معادل ۴۴.۵ میلیارد دلار) درخواست کرده است؛ از این میزان، حدود ۷ میلیارد شکل (معادل ۲.۱۷ میلیارد دلار) بهمنظور افزایش آمادگی در برابر تهدیدهای فزاینده، از جمله جمهوری اسلامی، است.
توافق فعلی برای کمکهای نظامی میان اسرائیل و آمریکا در سال ۲۰۱۶ و در دولت باراک اوباما امضا شده و سال ۲۰۲۸ پایان مییابد. از همین رو اسرائیل میخواهد ظرف یک سال آینده توافق جدید نهایی شود.
والاستریت ژورنال شهریور گذشته به نقل از منابع آگاه گزارش داد که ترامپ از کنگره این کشور خواسته که طرح فروش نزدیک به شش میلیارد دلار سلاح به اسرائیل را تایید کند.
بر اساس گزارش این روزنامه آمریکایی، این طرح شامل قراردادی به ارزش ۳.۸ میلیارد دلار برای ۳۰ فروند بالگرد یاچ-۶۴ آپاچی است که تقریبا شمار این بالگردها در ناوگان کنونی اسرائیل را دو برابر میکند.
اکسیوس میگوید مذاکرات بر سر تفاهمنامه امنیتی جدید به دلیل جنگ غزه مدتی به تعویق افتاد، اما به گفته دو مقام اسرائیلی و یک مقام آمریکایی، مذاکرات اولیه در هفتههای اخیر آغاز شده است.
جریان نزدیک به ترامپ (ماگا) با کمک خارجی مخالف است و بخشی از نمایندگان هر دو حزب درباره عملکرد اسرائیل در غزه ابراز نگرانی کردهاند؛ شرایطی که باعث شده این روند هم از نظر فنی و هم سیاسی پیچیده شود.
اسرائیل تاکنون سه توافق ۱۰ ساله در سالهای ۱۹۹۸ (۲۱.۳ میلیارد دلار)، ۲۰۰۸ (۳۲ میلیارد دلار) و ۲۰۱۶ (۳۸ میلیارد دلار) با آمریکا امضا کرده است.
علاوه بر این، در جریان جنگ غزه در سال ۲۰۲۴، دولت جو بایدن و کنگره یک بسته کمک نظامی اضطراری به اسرائیل اختصاص دادند.
این در حالی است که نتایج تحقیق دانشگاه براون و موسسه کوئینسی نشان میدهد دولت ایالات متحده طی دو سال پس از حمله حماس به اسرائیل در هفتم اکتبر ۲۰۲۳، نزدیک به ۲۲ میلیارد دلار کمک نظامی به اسرائیل پرداخت کرده است.
اسرائیل برای جلب رضایت آمریکاییها، دو پیشنهاد درباره طرحهای جدید خود ارائه کرده است؛ یکی افزایش مدت توافق از ۱۰ به ۲۰ سال تا دامنه آن گستردهتر شود و تا سال ۲۰۴۸، صدمین سال استقلال اسرائیل، ادامه یابد و دیگری اجازه استفاده از بخشی از پول برای پژوهش و توسعه مشترک آمریکا و اسرائیل در حوزههایی مانند فناوری دفاعی، هوش مصنوعی دفاعی و پروژه گنبد طلایی.
یک مقام اسرائیلی گفت این مدل میتواند با رویکرد «اول آمریکا» هماهنگ شود، چون بخشی از بودجه به پروژههایی تخصیص مییابد که برای ارتش آمریکا نیز سودآور است.
او این پیشنهاد را «فکری خارج از چارچوب» توصیف کرد و گفت: «آمریکاییها این ایده را دوست دارند.»
کاخ سفید تاکنون از اظهار نظر درباره این گزارش خودداری کرده است.
