روزنامه فایننشال تایمز در گزارشی اعلام کرد دو کشتی ایرانی حامل بیش از هزار تن مواد لازم برای تهیه سوخت جامد موشک، در حال حرکت از چین به سوی ایران هستند. قرار است این محموله در بندرعباس به سپاه پاسداران تحویل داده شود.
براساس گزارشی که فایننشالتایمز چهارشنبه سوم بهمن منتشر کرد، اطلاعات امنیتی دو کشور غربی نشان میدهد دو کشتی با نامهای «گلبن» و «جیران» با پرچم جمهوری اسلامی، حامل بیش از هزار تن سدیم پرکلرات هستند.از سدیم پرکلرات برای تولید آمونیوم پرکلرات استفاده میشود که ماده اصلی پیشران جامد موشکهاست.
ارتش اسرائیل پس از حملات روز پنجم آبان ۱۴۰۳ به اهدافی در ایران اعلام کرد که کارخانههای تولید سوخت جامد موشک را در نزدیکی تهران و غرب ایران نابود کرده است.
این روزنامه به نقل از دو مقام رسمی که نامشان را اعلام نکرد، نوشت که این مقدار سدیم پرکلرات میتواند ۹۶۰ تن آمونیوم پرکلرات تولید کند؛ مادهای که ۷۰ درصد پیشران موشکهای سوخت جامد را تشکیل میدهد. به گفته آنها، این میزان آمونیوم پرکلرات میتواند ۱۳۰۰ تن پیشران تولید کند که برای سوخترسانی به ۲۶۰ موشک میانبرد ایرانی مانند «خیبر شکن» یا «حاج قاسم» کافی است.
آمونیوم پرکلرات یکی از مواد شیمیایی تحت کنترل «رژیم کنترل فناوری موشکی» است که بر عدم اشاعه فناوریهای موشکی نظارت میکند.
صادرات این میزان سدیم پرکلرات پرسشهایی را درباره نقش چین در تامین نیازهای نظامی جمهوری اسلامی و همچنین نظارت بر انتقال اقلامی با استفاده دوگانه به ایران ایجاد کرده است. فشارها بر پکن برای جلوگیری از چنین اقداماتی همچنان ادامه دارد.
به گفته این دو مقام رسمی، ۳۴ کانتینر حاوی این ماده شیمیایی در کشتی «گلبن» بارگیری شده است. این کشتی روز سهشنبه، دوم بهمن،جزیره دایشان چین را ترک کرد. کشتی «جیران» نیز قرار است اوایل فوریه با ۲۲ کانتینر از چین راهی ایران شود. این ماده شیمیایی برای سپاه پاسداران ارسال میشود.
پیشبینی میشود هر دو کشتی که تحت مالکیت نهادهای ایرانی هستند، طی یک سفر سههفتهای بدون توقف به ایران برسند.
مقامات افزودند که این مواد از بندر تایکانگ، در شمال شانگهای، به بندر عباس در جنوب ایران ارسال میشوند.
بر اساس دادههای سایت ردیابی کشتی «مارین ترافیک»، کشتی «گلبن» چند روزی در نزدیکی جزیره دایشان مستقر بود و روز سهشنبه عازم بندرعباس شد. کشتی «جیران» نیز صبح چهارشنبه، سوم بهمن، در ۷۵ کیلومتری جنوب دایشان، در نزدیکی شهر نینگبو در استان ژجیانگ چین، دیده شده است.
مقامات گفتند که نمیتوانند بگویند آیا دولت چین از این حملونقلها آگاهی دارد یا خیر. ایالات متحده و متحدانش بارها چین را به حمایت از حکومتهای ایران و روسیه متهم کردهاند.
سفارت چین در واشینگتن اعلام کرد که از این موضوع آگاه نیست و تأکید کرد که پکن به حفظ صلح و ثبات در خاورمیانه متعهد است و برای حل دیپلماتیک مسئله هستهای ایران تلاش میکند.
دولت ایران از اظهار نظر در این باره خودداری کرد و به پرسشهای فایننشالتایمز پاسخ نداده است.
پیشینه ارتباطات چین و ایران در تسلیحات موشکی دنیس وایلدر، تحلیلگر سابق سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، سیآیای، گفت که چین از سال ۱۹۷۹ فروش تسلیحات به ایران را آغاز کرد و در جنگ ایران و عراق در سال ۱۹۸۶ موشکهای ضد کشتی «سیلکورم» را به حکومت ایران تحویل داد.
او افزود: «از اوایل دهه ۱۹۹۰، چین بهطور گسترده به توسعه برنامه موشکهای بالستیک ایران کمک کرده و تخصص، فناوری، قطعات و آموزشهای لازم را ارائه داده است.»
به گفته وایلدر، این اقدامات بخشی از تلاشهای چین برای حمایت پنهانی از تولید موشکهای ایرانی به منظور کمک به جنگ روسیه در اوکراین و تقویت همکاریها علیه نفوذ ایالات متحده است. چین همچنین سالانه مقادیر زیادی نفت خام ایران را با تخفیف خریداری میکند.
واشینگتن نیز به طور مداوم چین را برای نقض تحریمهای آمریکا از طریق خرید نفت ایران مورد انتقاد قرار داده، اما برخی منتقدان دولت بایدن معتقدند که این دولت به اندازه کافی برای اجرای تحریمها تلاش نکرده است.
