استناد علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، به گزارش موسسه یهودی امنیت ملی آمریکا (جینسا) درباره جنگ ۱۲ روزه و تفسیر همراه با «مصادره به مطلوب» او از محتوای این گزارش، با انتقاداتی همراه شده است.
«مصادره به مطلوب» به معنای تفسیر یا استفاده از رویداد یا اظهارات یک شخص بهگونهای است که با خواسته یا منفعت گوینده سازگار باشد. در این شیوه، فرد با تحریف یا تفسیر گزینشی، داده یا استدلالی را به نفع موضع خود مصادره میکند.
لاریجانی سوم آبان با استناد به دادههای گزارش «در پناه آتش» اندیشکده جینسا، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «خودشان نوشتهاند ۴۵ موشک شلیکشده توسط ایران به نقاط حساس اصابت کردهاند. این آمار از منابع رسمی اسرائیل است، نه ادعای ایران.»
دبیر شورای عالی امنیت ملی این پیام را به زبانهای فارسی و عبری منتشر کرد.
در سوی دیگر، آری سیکورل، مدیر اجرایی سیاست خارجی در اندیشکده جینسا و نویسنده گزارش «در پناه آتش»، گفت که لاریجانی «به گزارش من درباره جنگ ۱۲ روزه اشاره کرده اما بخشی را که در آن [گفته شده] ایران شکست خورده، نادیده گرفته است».
سیکورل افزود: «حملات موشکی و پهپادی ایران بهطور گسترده توسط سامانههای دفاعی آمریکا و اسرائیل دفع شد و اسرائیل ضربات سنگینی به ایران وارد کرد.»
هرچند جمهوری اسلامی در جریان نبرد با اسرائیل متحمل شکستهای گسترده اطلاعاتی و نظامی شد و شمار قابل توجهی از فرماندهان ارشد خود را از دست داد، در ماههای اخیر کوشیده است با ارائه روایتی متفاوت از این رخداد، خود را پیروز میدان نبرد معرفی کند.
موفقیت ۸۵ درصدی سامانه دفاعی آمریکا و اسرائیل در جنگ ۱۲ روزه
بررسی گزارش موسسه یهودی امنیت ملی آمریکا که در ماه اوت منتشر شد، سخنان سیکورل را تایید میکند.
در این گزارش آمده است که بخش عمدهای از حملات موشکی و پهپادی حکومت ایران از سوی سامانههای مشترک دفاع هوایی و موشکی آمریکا و اسرائیل دفع شدند.
بر اساس این گزارش ۲۹ صفحهای، جمهوری اسلامی از ۲۳ خرداد تا سوم تیر با بیش از هزار پهپاد و ۵۷۴ موشک بالستیک اسرائیل را هدف قرار داد اما از این تعداد تنها ۴۹ موشک به مناطق مسکونی یا زیرساختهای اسرائیل اصابت کردند.
گزارش جینسا محدود بودن خسارتها را نتیجه عملکرد سامانه دفاعی یکپارچه آمریکا و اسرائیل دانست و میزان موفقیت آن را حدود ۸۵ درصد ارزیابی کرد.
جینسا در گزارش خود نوشت: «اکثر بیش از ۵۰۰ موشک بالستیکی که از سوی ایران شلیک شد، هیچ آسیبی به اسرائیل وارد نکرد؛ موفقیتی که تا حد زیادی نتیجه همکاری اضطراری سامانه دفاع هوایی به رهبری ایالات متحده بود.»
در ادامه، نقش آمریکا «تعیینکننده» توصیف شده و آمده است که واشینگتن دو سامانه پدافند موشکی تاد و چند ناوشکن مجهز به سامانه ایجیس را برای پشتیبانی از اسرائیل اعزام کرد و بیش از ۲۳۰ موشک رهگیر، معادل نزدیک به یکچهارم کل ذخایر خود را به این عملیات اختصاص داد.
نابودی صدها سکوی پرتاب موشک جمهوری اسلامی
بر پایه دادههای گزارش موسسه جینسا، در پی حملات اسرائیل در جنگ ۱۲ روزه، صدها سکوی پرتاب موشک جمهوری اسلامی نابود شدند و موجودی موشکی حکومت ایران از حدود دو هزار و ۵۰۰ به نزدیک هزار تا هزار و ۵۰۰ فروند کاهش یافت؛ موضوعی که تهران را ناچار به عقبنشینی و کاهش شدت حملات خود کرد.
در حالی که لاریجانی در پیام خود این جنگ را نمادی از اقتدار نظامی تهران جلوه داده، گزارش موسسه یهودی امنیت ملی آمریکا آن را «رویارویی پرهزینهای» توصیف کرده که به آشکار شدن آسیبپذیریها در ایران انجامیده است.
این گزارش در پایان توصیه میکند که اسرائیل و آمریکا با گسترش تولید موشکهای رهگیر و نهادینه کردن هماهنگیهای دفاع موشکی میان خود، مانع بازیابی توان تهاجمی جمهوری اسلامی شوند.
ترامپ پنجشنبه هشتم آبان پیش از دیدار با شی جینپینگ، رییسجمهوری چین، در شهر بوسان کره جنوبی، به وزارت جنگ ایالات متحده دستور داد پس از ۳۳ سال وقفه، «بلافاصله» آزمایشهای هستهای را مجددا آغاز کند.
او در پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال، دلیل این تصمیم را «آزمایش سایر کشورها» عنوان کرد.
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، در واکنش به سیاست جدید واشینگتن به خبرنگاران گفت: «رییسجمهوری ترامپ در بیانیه خود اشاره کرد که کشورهای دیگر مشغول انجام آزمایشهای هستهای هستند. تا این لحظه، ما از انجام چنین آزمایشهایی از سوی هیچ کشوری مطلع نبودهایم.»
او افزود مسکو پیشاپیش از تغییر موضع واشینگتن در زمینه انجام آزمایشهای هستهای آگاه نشده بود.
زمانی که از پسکوف پرسیده شد آیا کرملین اظهارات ترامپ را نشانه آغاز رقابت تازه هستهای میداند، او پاسخ داد: «واقعا نه.»
آزمایش دو سلاح راهبردی روسیه؛ بوروستنیک و پوسیدون
چهارم آبان، ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، از پرتاب آزمایشی موفقیتآمیز موشک کروز هستهای «بوروِستنیک» خبر داد و گفت این آزمایش پیامی روشن به غرب است که مسکو هرگز در برابر فشارهای مربوط به جنگ اوکراین تسلیم نخواهد شد.
روسیه میگوید موشک بوروستنیک در برابر سامانههای دفاع موشکی کنونی و آینده «تسخیرناپذیر» است و بردی «تقریبا نامحدود» دارد.
ترامپ پنجم آبان تاکید کرد کرملین بهجای آزمایش موشک هستهای، باید جنگ در اوکراین را متوقف کند.
او همچنین از آمادگی واشینگتن در برابر تهدیدات مسکو سخن گفت و هشدار داد: «آنها میدانند که ما یک زیردریایی هستهای داریم، بهترین در جهان، درست در نزدیکی سواحلشان.»
با این حال، به نظر میرسد هشدارهای ترامپ تاثیری بر ادامه برنامههای تسلیحاتی روسیه نداشته است. تنها دو روز بعد در هفتم آبان، پوتین از انجام موفقیتآمیز آزمایش «اژدر اتمی پوسیدون» خبر داد.
طبق ارزیابی تحلیلگران نظامی، این سلاح با پیشرانه هستهای خود قادر است با ایجاد امواج عظیم رادیواکتیو، مناطق وسیعی از سواحل «دشمن» را نابود کند.
پسکوف: آزمایش هستهای انجام ندادیم
پسکوف در ادامه سخنان خود تاکید کرد آزمایش موشک کروز بوروستنیک و اژدر هستهای پوسیدون در زمره آزمایش تسلیحات هستهای قرار نمیگیرند.
پوتین بارها تهدید کرده است اگر کشوری آزمایش هستهای انجام دهد، مسکو نیز در واکنش دست به چنین آزمایشی خواهد زد.
روسیه بزرگترین زرادخانه هستهای جهان را در اختیار دارد.
سخنگوی کرملین با تاکید بر مواضع رییسجمهوری روسیه افزود: «میخواهم سخنان رییسجمهوری پوتین را که بارها تکرار شدهاند، یادآوری کنم. اگر کشوری از توقف داوطلبانه آزمایشهای هستهای خارج شود، روسیه نیز متناسب با آن اقدام خواهد کرد.»
روسیه از زمان فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی تاکنون آزمایش هستهای انجام نداده است. آخرین آزمایش هستهای شوروی در سال ۱۹۹۰، ایالات متحده در سال ۱۹۹۲ و چین در سال ۱۹۹۶ صورت گرفت.
وزارت خارجه هند، پنجشنبه هشتم آبان اعلام کرد تحریمهای آمریکا از تاریخ ۲۹ اکتبر برابر با هفتم آبان شامل بندر چابهار ایران نخواهد شد.
راندیر جایسوال، سخنگوی وزارت خارجه هند، اعلام کرد این تصمیم همزمان با مذاکرات فشرده دهلینو و واشینگتن برای نهاییسازی یک توافق تجاری بزرگ اتخاذ شده است.
او گفت: «ما همچنان در حال گفتوگو با طرف آمریکایی برای نهایی کردن توافق تجاری هستیم. هر دو طرف در حال بررسی جزییات هستند و برای اطلاعات بیشتر باید به وزارت بازرگانی مراجعه کنید.»
هفتم آبان، مسعود دانشمند، عضو هیات مدیره کانون موسسات حملونقل گفته بود: «آمریکا به هندیها تذکری داده مبنی بر اینکه از بندر چابهار خارج شوند و معلوم است که هندیها از آمریکا حرفشنوی دارند چرا که بزرگترین تجارت هند با آمریکا و اتحادیه اروپاست.»
دولت آمریکا ۲۷ شهریور معافیتهای تحریمی بندر چابهار را که پیشتر ذیل قانون «آزادی ایران و مقابله با گسترش سلاحهای هستهای (IFCA)» و برای کمک به بازسازی و توسعه اقتصادی افغانستان اعطا شده بود، لغو کرده بود.
بندر چابهار در سواحل استان سیستانوبلوچستان در جنوب شرقی ایران، از سال ۲۰۱۸ میلادی و به منظور تسهیل پروژههای تجاری و بازسازی برای افغانستان از تحریمها معاف شده بود.
نشنالاینترست ۲۴ شهریور گزارش کرد تشدید تعرفههای تجاری آمریکا و مکانیسم ماشه، هند را به سمت توافق تجاری با اتحادیه اروپا سوق داده و بر آینده بندر چابهار اثر مستقیم گذاشته است. هند پروژه را زنده نگه میدارد اما از سرمایهگذاری گسترده خودداری میکند تا مذاکرات با اروپا و روابط با آمریکا به خطر نیفتد.
چابهار برای هند اهمیتی راهبردی دارد و تنها مسیر دسترسی مستقیم این کشور به افغانستان و آسیای میانه، بدون نیاز به پاکستان است.
هند پایانه بهشتی این بندر را اداره میکند و دهلینو تاکنون بیش از ۱۲۰ میلیون دلار در توسعه این ترمینال سرمایهگذاری کرده و برنامه داشته است ظرفیت بندر را تا سال ۲۰۲۶ پنج برابر کند.
این بندر همچنین بهعنوان رقیبی راهبردی برای بندر گوادر پاکستان، تحت مدیریت چین، شناخته میشود.
با اعلام این معافیت، دهلینو همچنان میتواند بدون اختلال، عملیات جاری خود را در ترمینال بهشتی چابهار ادامه دهد و مسیر راهبردی دسترسی به افغانستان و آسیای میانه را حفظ کند.
این تصمیم در عین حال نشانهای از تمایل واشینگتن به حفظ موازنه میان فشار بر تهران و همکاری اقتصادی با یکی از مهمترین متحدان آسیایی خود (هند) تلقی میشود.
بر اساس این گزارش که پنجشنبه هشتم آبان منتشر شد، نعیمی در تاسیسات هستهای نطنز فعالیت میکرد.
در این گزارش آمده است: «نعیمی نه مامور موساد بود و نه مرتبط با سرویسهای غربی؛ بلکه تصمیم گرفته بود از کار در برنامه هستهای ایران استعفا دهد و فعالیت در این حوزه را کنار بگذارد.»
کانال ۱۴ اسرائیل افزود تصمیم نعیمی خشم و نگرانی مقامات جمهوری اسلامی را برانگیخت، زیرا «خروج یک چهره علمی برجسته از سیستم هستهای میتواند نشانهای از نارضایتی درون رژیم تلقی شود».
طبق گزارش این رسانه، حکومت ایران، نگران از پیامدهای احتمالی کنارهگیری یک متخصص از برنامه هستهای خود و بیمناک از بروز نشانههایی از «تزلزل در ساختار قدرت»، دستور به «حذف فیزیکی» نعیمی داد و سپس برای پنهان کردن واقعیت، روایت «جاسوسی برای دشمن» را بهعنوان پوشش ماجرا منتشر کرد.
خبرگزاری میزان، وابسته به قوه قضاییه جمهوری اسلامی، ۲۷ مهر بدون ذکر نام گزارش داد یک شهروند به اتهام «همکاری اطلاعاتی، جاسوسی و ارسال اطلاعات محرمانه» برای موساد و «همکاری» با وزارت خارجه آمریکا بهعنوان «دولت متخاصم خارجی»، صبح ۲۶ مهر در زندان قم اعدام شد.
۳۰ مهر برخی منابع خبری نوشتند زندانی سیاسی اعدامشده جواد نعیمی نام داشته و یکی از کارشناسان فعال در تاسیسات هستهای نطنز بوده است.
رسانه حکومتی همشهریآنلاین چهارم آبان در گزارشی اشتغال نعیمی در سایت نطنز را تکذیب کرد و نوشت: «او هیچ تخصصی در زمینه انرژی هستهای نداشت. او در زمینه خدمات، اقامتی، حقوقی، پشتیبانی و اشتغال در ترکیه مشغول بود.»
بر اساس این گزارش، نعیمی در بهمن ۱۴۰۲ به دست نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی دستگیر شده بود.
حکومت ایران پس از جنگ ۱۲ روزه، شمار زیادی از شهروندان را به اتهام «جاسوسی و همکاری با اسرائیل» بازداشت، محاکمه و حتی اعدام کرده است.
قانون جدید «تشدید مجازات جاسوسی» جمهوری اسلامی که بهتازگی به تایید نهایی شورای نگهبان رسیده، دایره تعریف «جاسوسی» و «همکاری با دشمن» را بهطور بیسابقهای گسترش داده است.
طبق این قانون، هرگونه ارتباط اطلاعاتی، رسانهای یا فناورانه با آمریکا، اسرائیل یا دیگر کشورها و گروههای «متخاصم»، میتواند با مجازات اعدام روبهرو شود.
وزارت امور خارجه بریتانیا پنجشنبه هشتم آبان در بهروزرسانی وبسایت رسمی خود اعلام کرد انصاری، شهروند ایرانی، به دلیل «حمایت از فعالیتهای خصمانه جمهوری اسلامی» مشمول تحریمهای جدید لندن شده است.
بر اساس این تحریم، داراییهای انصاری در بریتانیا مسدود میشود و او از سفر به خاک این کشور منع شده است.
در بیانیه رسمی وزارت امور خارجه بریتانیا به نقل از وزیر خارجه این کشور آمده است شواهد معتبری وجود دارد مبنی بر اینکه انصاری با فراهم کردن منابع مالی برای سپاه پاسداران، در فعالیتهای تهران علیه بریتانیا نقش داشته و به بیثباتسازی این کشور کمک کرده است.
از انصاری به عنوان بنیانگذار بانک منحل شده آینده و مالک ایرانمال نام برده میشود.
بانک مرکزی جمهوری اسلامی اول آبان در بیانیهای اعلام کرد با توجه به زیان انباشته ۵۵۰ هزار میلیارد تومانی، اضافه برداشت ۳۱۳ هزار میلیارد تومانی، کفایت سرمایه منفی ۶۰۰ درصدی، ناترازی شدید نقدینگی و عدم بازگشت ۸۰ درصد تسهیلات پرداختی، انحلال بانک آینده امری ضروری بوده است.
او جدیدترین فردی است که از سوی دولت بریتانیا هدف تحریم قرار گرفته است، دولتی که سال گذشته بخشهایی از سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را به دلیل تسهیل فعالیت حوثیهای یمن و همچنین چهرههای کلیدی نظامی ایران را پس از حمله موشکی و پهپادی ایران به اسرائیل در ماه آوریل تحریم کرد.
انتقاد اعضای پارلمان بریتانیا از تروریستی اعلام نشدن سپاه پاسداران
یان دانکن اسمیت، نماینده محافظهکار و لرد مککیب، از حزب کارگر بریتانیا، چهارشنبه از دولت این کشور بهدلیل خودداری از قرار دادن نام سپاه پاسداران در فهرست نهادهای تروریستی انتقاد کردند و گفتند سپاه پاسداران در بریتانیا دست به اعمال خشونتبار میزند.
مککیب که همراه با دانکن اسمیت از ممنوعیت گروه «اقدام برای فلسطین» در بریتانیا حمایت کرده بود، در مراسم آغاز به کار کارزار «جبهه ایران» از اینکه سپاه پاسداران با ممنوعیت مشابهی مواجه نشده است، ابراز شگفتی کرد.
مککیب در این نشست گفت تنها «یک گام بدیهی» وجود دارد که بریتانیا باید برای مجازات جمهوری اسلامی بهدلیل «حمایتش از ترور و ویرانی»، از جمله حملاتی که یهودیان را در سراسر جهان هدف قرار میدهد، بردارد و آن تحریم و تروریستی خواندن سپاه پاسداران است.
دانکن اسمیت نیز سخنان مککیب را تکرار کرد و گفت دولت بریتانیا پیشتر گروه «اقدام برای فلسطین» را غیرقانونی اعلام کرده، در حالی که این گروه در مقایسه با سپاه پاسداران، «سازمانی کوچکتر» است اما همانند آن، به «امنیت ملی حمله کرده و به تروریسم دامن زده» است.
نشریه تایمز ۲۶ شهریور در مطلبی به نقل از یک مقام سابق بریتانیا نوشت که دولت این کشور باید در برابر تهدیدهای جمهوری اسلامی علیه بریتانیا، سپاه پاسداران را تروریستی اعلام کند، تحریمها را بیشتر کند و داراییهای غیرقانونی حکومت ایران را نیز توقیف کند.
لرد والنِی در تایمز نوشت که در برابر تهران باید سه اقدام صورت گیرد: «اول، وزارت کشور بریتانیا باید سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را در فهرست سازمانهای ممنوع قرار دهد. دوم، رژیم تحریمی باید گسترش یابد تا تجار، کشتیرانیها و واسطههایی که اقتصاد سایه ایران را تغذیه میکنند، هدف قرار گیرند. سوم، بریتانیا باید در توقیف داراییهای غیرقانونی پرتحرکتر باشد.»
والنی که مشاور مستقل وزارت کشور در امور خشونت و اختلال سیاسی در سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ بوده است، نوشت: «با رژیمی که در لندن طرح ترور میریزد و شبکههای ترور را در سراسر جهان تامین مالی میکند، نمیتوان تنها همچون یک دولت دردسرساز عادی رفتار کرد.»
