پارلمان اسرائیل چهارشنبه ۳۰ مهر کلیات لایحه اعمال حاکمیت این کشور بر کرانه باختری را تصویب کرد.
این تصمیم همزمان با سفر جیدی ونس، معاون دونالد ترامپ، به اسرائیل صورت گرفت.
طرح اعمال حاکمیت بر کرانه باختری در قرائت مقدماتی با ۲۵ رای موافق در برابر ۲۴ مخالف تصویب شد.
ایتامار بن گویر، وزیر امنیت ملی اسرائیل، با اشاره به این مصوبه گفت که زمان اعمال حاکمیت فرا رسیده است.
کنفرانس روسای گروههای سیاسی پارلمان اروپا چهارشنبه ۳۰ مهر به ریاست روبرتا متسولا اعلام کرد: «هر دو روزنامهنگار تنها بهدلیل انجام وظیفه حرفهای و بیان حقیقت به ناحق زندانی شدهاند. شجاعت آنها، آنان را به نماد مبارزه برای آزادی و دموکراسی بدل کرده است.»
جایزه ساخاروف که از سال ۱۹۸۸ به نام آندری ساخاروف، دانشمند معترض روس، بنیانگذاری شد، مهمترین نشان حقوق بشری اتحادیه اروپاست.
این جایزه سالانه به ارزش ۵۰ هزار یورو به افرادی یا نهادهایی اعطا میشود که برای دفاع از آزادی اندیشه و حقوق بشر تلاش کردهاند.
در میان نامزدهای امسال، گروهی از دانشجویان صربستانی معترض به دولت بلگراد و همچنین روزنامهنگاران و امدادگران انسانی در نوار غزه نیز حضور داشتند.
آندژی پوچوبوت، از اعضای «اتحادیه لهستانیهای بلاروس» و از منتقدان سرسخت الکساندر لوکاشنکو، رییسجمهوری بلاروس، در سال ۲۰۲۱ در جریان سرکوب مخالفان پس از انتخابات جنجالی ۲۰۲۰ بازداشت و به هشت سال زندان محکوم شد.
خانواده او از ملاقات با وی محروم بودهاند، هرچند گفته میشود مذاکراتی میان واشینگتن و مینسک برای آزادی برخی زندانیان سیاسی از جمله او در جریان است.
مزیا اماگلوبِلی، بنیانگذار رسانههای مستقل «باتوملبی» و «نتگزِتی»، در اوایل سال ۲۰۲۵ بازداشت و به دو سال زندان محکوم شد.
اتهام او «خشونت علیه مامور پلیس» در جریان تظاهرات طرفداران اتحادیه اروپا پس از انتخابات پارلمانی جنجالی اکتبر ۲۰۲۴ عنوان شده است. اتحادیه اروپا، فدراسیون بینالمللی روزنامهنگاران و سازمانهای حقوق بشری، حکم او را سیاسی و بخشی از سرکوب آزادی بیان در گرجستان توصیف کردهاند.
او که نخستین زن زندانی سیاسی گرجستان از زمان استقلال این کشور در ۱۹۹۱ بهشمار میرود، اولین گرجی است که جایزه ساخاروف را دریافت میکند.
مراسم رسمی اعطای جایزه در روز ۱۶ دسامبر در استراسبورگ برگزار خواهد شد.
جایزه ساخاروف سال ۲۰۲۲ به مهسا ژینا امینی و جنبش زن، زندگی، آزادی اهدا شده بود. صالح نیکبخت، وکیل خانواده مهسا امینی به نمایندگی از آنان در مقر پارلمان اروپا در استراسبورگ فرانسه حاضر شد و پیام مژگان افتخاری، مادر این دختر کشته شده را خواند.
کانال ۱۲ اسرائیل چهارشنبه ۳۰ مهر با استناد به برآورد منابع امنیتی اسرائیل گزارش داد حماس بیش از ۱۰ هزار قبضه سلاح سنگین نیز در اختیار دارد.
بر اساس این گزارش، این گروه هرچند طی دو سال جنگ اخیر بهشدت تضعیف شده، اما هنوز بیش از نیمی از تونلهایی را که پیشتر در اختیار داشت حفظ کرده است.
طبق این گزارش، تیپها و گردانهایی مانند واحدهای وابسته به تیپ رفح، که هدف عملیات زمینی گسترده ارتش اسرائیل قرار گرفتهاند، حدود ۶۰ درصد از تسلیحات خود را از دست دادهاند و اکنون با کمبود شدید تجهیزات مواجهاند.
با این حال، برآوردها نشان میدهد که حماس همچنان بیش از ۱۰ هزار قبضه سلاح سنگین، از جمله راکت، خمپارهانداز و تجهیزات ضدزره، در اختیار دارد.
منابع اسرائیلی گفتهاند که بیشتر فرماندهان ارشد نظامی حماس که پیش از هفت اکتبر ۲۰۲۳ در راس تشکیلات نظامی این گروه قرار داشتند، کشته شدهاند.
از آغاز جنگ تاکنون، بیش از ۲۸۰ فرمانده در سطح گروهان و بالاتر از میان رفتهاند. برای بسیاری از این کشتهشدگان، جانشینانی منصوب شدهاند، اما اغلب آنها نیروهای کمتجربه و پایینرتبه هستند که توانایی فرماندهان پیشین را ندارند.
گزارش کانال ۱۲ همچنین میافزاید که عملیات زمینی ارتش اسرائیل خسارت سنگینی به زیرساختهای نظامی حماس وارد کرده و بیش از نیمی از آنها نابود شده است. با این حال، شبکه تونلهای زیرزمینی همچنان مهمترین نقطه اتکای این گروه محسوب میشود و دستکم نیمی از تونلها هنوز فعالاند.
بر اساس این برآورد، یگان نُخبه حماس که فرماندهی حمله هفت اکتبر را بر عهده داشت، نیز بهشدت آسیب دیده است. بیش از نیمی از نیروهای این یگان از بین رفتهاند و بسیاری از گروهانهایش در هم ادغام شدهاند و حماس تنها موفق به جذب چند صد نیروی تازهنفس شده، اما این نیروها آموزش محدودی دیده و از آمادگی رزمی پایینتری برخوردارند.
در مجموع، اسرائیل تخمین میزند که حدود ۲۰ هزار نیروی مسلح همچنان در صفوف حماس فعالیت میکنند و ساختار نظامی این گروه، هرچند ضعیفتر از گذشته، هنوز بهطور کامل فرو نپاشیده است.
طرح اسرائیل برای کرانه باختری
طرح اعمال حاکمیت بر کرانه باختری چهارشنبه در قرائت مقدماتی با ۲۵ رای موافق در برابر ۲۴ مخالف تصویب شد.
این طرح که از سوی آوی معوز، نماینده حزب افراطی «نوعام»، ارائه شده است، در صورت تصویب نهایی در سه مرحله رایگیری دیگر، میتواند بهمعنای گام رسمی در مسیر الحاق کامل کرانه باختری به قلمرو اسرائیل باشد.
پارلمان همچنین طرح دیگری را که از سوی آویگدور لیبرمن، رهبر حزب «اسرائیل بیتنو»، پیشنهاد شده بود، تصویب کرد. این طرح بهطور خاص خواستار اعمال حاکمیت اسرائیل بر شهرک بزرگ «معاله آدومیم» در نزدیکی بیتالمقدس است و با ۳۲ رأی موافق در برابر ۹ رأی مخالف به تصویب رسید.
در واکنش به این تحولات، رولاند فریدریش، مدیر دفتر آژانس امداد و کار سازمان ملل برای آوارگان فلسطینی (آنروا) در اردن، هشدار داد که گسترش شهرکسازیها در کرانه باختری «راه را برای الحاق رسمی باز میکند».
او در پیامی در شبکه ایکس نوشت: «سه اردوگاه پناهندگان جنین، طولکرم و نورشمس تخلیه شدهاند و ساکنان اجازه بازگشت ندارند. خشونت شهرکنشینان و گسترش شهرکها بهطور چشمگیری افزایش یافته و جوامع فلسطینی را در شرایط اجباری به ترک سرزمین خود واداشته است. این تحولات در واقع مقدمهای برای الحاق است.»
اسماعیل بقایی چهارشنبه ۳۰ مهر در سخنانی در دانشگاه فردوسی مشهد گفت: «کار ویژه مهم یک حاکمیت این است که امنیت خود و مردمش را تامین کند. در این راستا، یا باید از طرف خارجی سلاح بگیریم یا خودمان بسازیم.»
او افزود: «باید از همه ابزارها برای صیانت از حقوق کشور استفاده کنیم؛ چه با موشک و چه با دیپلماسی و مذاکره.»
اظهارات این مقام ارشد وزارت امور خارجه در حالی است که در روزهای اخیر، گمانهزنیها درباره سرنوشت برنامه هستهای جمهوری اسلامی و واکنش جامعه جهانی، بهویژه آمریکا و اسرائیل به آن بالا گرفته است.
جیدی ونس، معاون دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ۲۹ مهر در یک نشست خبری در اسرائیل گفت دولت کنونی ایالات متحده خواهان «شکوفایی ایران و روابط خوب با ایرانیان» است اما از «هر ابزار دیپلماتیکی» برای جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هستهای بهره خواهد برد.
۲۸ مهر، علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، اظهارات مداوم ترامپ درباره نابود شدن برنامه هستهای حکومت ایران را «خیال» خواند.
او تهدید کرد که «اگر لازم باشد»، حکومت ایران بار دیگر از موشکهای خود استفاده میکند.
بقایی: برای حمایت از گروههای نیابتی «برنامهریزی مشخص» داریم
سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی در ادامه سخنان خود، حمایت تهران از «محور مقاومت» را «ذکاوت» خواند و گفت: «قطعا حمایت ما از گروههای منطقهای بر اساس یک برنامهریزی مشخص انجام میشود.»
بقایی افزود: «چطور آمریکا میتواند بهخاطر منافعش در کشورها پایگاه نظامی ایجاد کند اما شما نفوذی در کشورهای همسایه خود نداشته باشید؟ شما حق دارید برای تامین امنیت ملی خود که با امنیت منطقهای تامین میشود، اقداماتی مسئولانه انجام دهید.»
او همچنین از رویکرد جمهوری اسلامی در قبال حکومت بشار اسد، رییسجمهوری مخلوع سوریه، دفاع کرد و گفت حمایت تهران از دمشق نه بهدلیل شخص اسد، بلکه با هدف حفظ «امنیت ملی» صورت گرفت.
در پی تحولات دو سال گذشته، بهویژه سرنگونی اسد و تضعیف گسترده گروههای نیابتی، جمهوری اسلامی جایگاه راهبردی خود در منطقه را بهشدت در معرض خطر میبیند.
احمد الشرع، رییسجمهوری دوره انتقالی سوریه، آذر ۱۴۰۳ گفت مخالفان با ساقط کردن اسد، پروژه جمهوری اسلامی در منطقه را ۴۰ سال به عقب بازگرداندند.
بقایی: راهحل دوکشوری «فریبی بزرگ» است
بقایی در سخنرانی خود در مشهد بار دیگر از مخالفت تهران با راهحل دوکشوری برای حل منازعه تاریخی اسرائیل و فلسطین سخن گفت و این طرح را «فریبی بزرگ» خواند.
او گفت: «برای تشکیل دولت باید عناصر سهگانهای چون سرزمین، مردم و حاکمیت وجود داشته باشد. در فلسطین کدام یک از اینها وجود دارد؟ ۹۰ درصد غزه غیرقابل سکونت است. چه دولتی میخواهد تشکیل شود؟»
سخنگوی وزارت امور خارجه اضافه کرد جمهوری اسلامی «حق دارد» نظر خود را در خصوص مناقشه اسرائیل و فلسطین بیان کند.
هرچند طرح صلح ۲۰ مادهای ترامپ به برقراری آتشبس در نوار غزه انجامیده و امیدها را برای پایان دادن به دههها درگیری میان اسرائیل و فلسطینیان افزایش داده است اما جمهوری اسلامی از حضور در نشست شرمالشیخ برای امضای این توافق خودداری کرد.
تهران همواره از مخالفان سرسخت عادیسازی روابط اسرائیل با کشورهای منطقه بوده است.
