با ادامه اعتراضات در نپال، نخستوزیر کنارهگیری کرد
کی.پی. شارما اولی، نخستوزیر نپال، در پی تداوم اعتراضات مردمی در این کشور به مسدودسازی دسترسی به چندین شبکه اجتماعی از جمله فیسبوک، از مقام خود کنارهگیری کرد.
کی.پی. شارما اولی، نخستوزیر نپال، در پی تداوم اعتراضات مردمی در این کشور به مسدودسازی دسترسی به چندین شبکه اجتماعی از جمله فیسبوک، از مقام خود کنارهگیری کرد.
نخستوزیر نپال سهشنبه ۱۸ شهریور در نامه استعفای خود خطاب به رییسجمهوری نوشت: «با توجه به وضعیت نامطلوب کشور، از امروز استعفای خود را تقدیم میکنم تا روند حل مشکل تسهیل و این موضوع طبق قانون اساسی از مسیر سیاسی حلوفصل شود.»
همزمان با این کنارهگیری، تظاهرکنندگان با بیاعتنایی به حکومت نظامی نامحدود در نپال، با پلیس درگیر شدند.
در جریان اعتراضات هفدهم شهریور «نسل زد» نپال علیه فساد گسترده و ممنوعیت یادشده، ۱۹ نفر کشته و بیش از ۱۰۰ نفر زخمی شدند.
لغو ممنوعیت شبکههای اجتماعی
دولت پس از شدت گرفتن اعتراضات، ممنوعیت شبکههای اجتماعی را لغو کرد.
وزیر ارتباطات نپال به خبرگزاری رویترز گفت دولت محدودیت شبکههای اجتماعی را که هفته گذشته اعمال کرده بود، لغو کرده است و اکنون این شبکهها «فعال هستند».
تصمیم دولت برای مسدود کردن دسترسی به چندین شبکه اجتماعی از جمله فیسبوک، از هفته گذشته خشم جوانان را برانگیخت.
هزاران جوان، از جمله دانشآموزان و دانشجویان که بسیاری از آنان با لباس فرم مدرسه یا دانشگاه بودند، ۱۷ شهریور به اعتراض پیوستند.
سهشنبه ۱۸ شهریور نیز اعتراضات فروکش نکرد و با کنارهگیری نخستوزیر، نپال در وضعیت تازهای از بیثباتی سیاسی فرو رفت.
این ناآرامیها بدترین بحران سیاسی چند دهه اخیر در این کشور فقیر کوهستانی است که میان هند و چین قرار دارد.
نپال از زمان اعتراضاتی که در سال ۲۰۰۸ به لغو نظام پادشاهی انجامید، همواره با بیثباتی سیاسی و نااطمینانی اقتصادی دست و پنجه نرم کرده است.
در جریان اعتراضات اخیر، اقامتگاه شخصی مقامها از جمله خانه وزیر ارتباطات به آتش کشیده شد.
معترضان به ساختمان پارلمان نپال یورش بردند، جادهها را بستند و لاستیک آتش زدند.
پلیس برای متفرق کردن جمعیت از گاز اشکآور استفاده کرد که منجر به درگیری شدید شد.
پس از استعفای نخستوزیر نپال، ارتش در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس از مردم خواست «خویشتنداری» به خرج دهند زیرا استعفای او پذیرفته شده است.
اولی ۷۳ ساله تابستان سال گذشته برای چهارمین بار بهعنوان چهاردهمین نخستوزیر نپال از زمان لغو سلطنت سوگند یاد کرده بود.
دو تن از وزیران کابینهاش نیز شامگاه دوشنبه ۱۷ شهریور استعفا دادند و اعلام کردند که از نظر اخلاقی نمیخواهند در دولت باقی بمانند.
(به توصیه کارشناسان، اگر با فردی روبهرو شدید که از جملات یا عباراتی حاکی از افسردگی یا تمایل به پایان زندگی استفاده میکند، از او بخواهید با یک پزشک متخصص معتمد، نهادهای فعال در این زمینه یا فردی مورد اعتماد درباره نگرانیهایش صحبت کند. اگر خودتان به خودکشی فکر میکنید، در ایران میتوانید با اورژانس اجتماعی با شماره ۱۲۳ تماس بگیرید.)
سازمان جهانی بهداشت با انتخاب شعار سه ساله «تغییر روایت درباره خودکشی» برای سالهای ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۶، بر اهمیت تغییر نگرش جامعه و سیاستگذاران به این پدیده تاکید دارد.
این شعار همچنین تاکیدی بر ضرورت شکستن سکوت و کاهش انگ اجتماعی درباره خودکشی است.
شکستن دیوار سکوت
شعاری که سازمان جهانی بهداشت انتخاب کرده، خواستار عبور از سکوت و سوءتفاهم به سمت گفتوگوی باز و همدلانه است.
هدف، ایجاد محیطی است که افراد احساس کنند میتوانند درباره مشکلات خود صحبت کنند و کمک بخواهند.
تغییر روایت همچنین به معنای ایجاد تحول ساختاری از طریق درخواست از دولتها و نهادها برای اولویت دادن به پیشگیری از خودکشی و سلامت روان در سیاستهای عمومی است.
سازمان جهانی بهداشت تاکید میکند که توسعه و اجرای راهبردهای مبتنی بر شواهد، بهبود دسترسی به مراقبتهای باکیفیت و اطمینان از دریافت حمایت مناسب افراد در بحران، از ضروریات است.
وضعیت نگرانکننده در ایران
در ایران، آمار خودکشیها زنگ خطر را به صدا درآورده است.
در روزهای اخیر همزمان سه خودکشی در نقاط مختلف کشور رخ داد، یک کشاورز بلوچ در کهنوج، یک پزشک متخصص در سراوان و یک دانشجوی دختر در اردبیل با مرگ خود خواسته به زندگی خود پایان دادند.
بنا بر گزارشها، رضا قلندری، کشاورز اهل کهنوج، در اعتراض به ناتوانی در پرداخت جریمه تمدید پروانه موتور کشاورزی و محرومیت از سهمیه سوخت، در محوطه اداره جهاد کشاورزی دست به خودکشی زد.
زهرا بهروزآذر، معاون امور زنان ریاستجمهوری، با اشاره به این بحران از تشکیل «قرارگاه پیشگیری از خودکشی» خبر داد و گفت: «تک تک ما برای کاهش خودکشی مسئول هستیم.»
او به تفاوت جنسیتی در این پدیده اشاره کرد: «اقدام به خودکشی زنان دو برابر مردان است اما خودکشیهای منجر به مرگ در آقایان بیشتر است.»
بهروزآذر درباره خودکشی رزیدنتها گفت هنوز پژوهشی درباره علل این پدیده انجام نشده است.
او افزود: «نمیدانیم دلایل آن از فشار درس، نداشتن حقوق، ازدواج یا سایر موارد است. دانشگاهها باید در پیدا کردن پاسخ این سوالات کمک کنند.»
بحران در کادر درمان و فشار بر دانشجویان
باوجود این اظهارات، خبرها درباره خودکشی در ایران به ویژه در برخی مشاغل و اقشار، نگرانکننده است.
خودکشی دانشجوی دانشگاه محقق اردبیلی، سومین مورد در یک سال اخیر در این دانشگاه است و گزارشها از جو امنیتی، تهدیدها و فشارهای سیستماتیک به عنوان عوامل موثر یاد میکنند.
در نمونهای دیگر، اکرم شیری، پزشک متخصص بیماریهای داخلی، در پانسیون محل استراحت خود به زندگیاش پایان داد. همکارانش فشارهای کاری سنگین را عامل اصلی این تراژدی خواندند.
این سومین خودکشی در بیمارستانهای سراوان طی ماههای اخیر است.
آمارها نشان میدهد تنها در سال ۱۴۰۳ دستکم ۱۶ رزیدنت با مرگ خود خواسته به زندگی خود پایان دادند.
فرسودگی شغلی، کمبود نیرو، شیفتهای طولانی، فشارهای اقتصادی و نبود حمایت روانی از عوامل اصلی شناخته میشوند.
روز جهانی پیشگیری از خودکشی که از سال ۲۰۰۳ از سوی انجمن بینالمللی پیشگیری از خودکشی با همکاری سازمان جهانی بهداشت تاسیس شد، یادآور این باور مشترک است که خودکشیها قابل پیشگیری هستند.
با تغییر روایت و ایجاد محیط حمایتی، میتوان جانهای بسیاری را نجات داد.
این سازمان حقوق بشری سهشنبه ۱۸ شهریور در گزارشی اعلام کرد شبکه نظارتی رو به رشد پاکستان با استفاده از فناوری چینی و غربی ساخته شده و سرکوب گسترده مخالفان و آزادی بیان را تقویت کرده است.
خبرگزاری رویترز گزارش داد آزادیهای سیاسی و رسانهای محدود در پاکستان طی سالهای اخیر، به ویژه پس از قطع رابطه ارتش با عمران خان، نخستوزیر وقت این کشور در سال ۲۰۲۲، تشدید شده است.
خان بعدا زندانی شد و هزاران نفر از فعالان حزب او بازداشت شدند.
نظارت بر چهار میلیون تلفن همراه
عفو بینالملل گزارش داد آژانسهای جاسوسی پاکستان میتوانند دستکم چهار میلیون تلفن همراه را همزمان از طریق سیستم مدیریت شنود (LIMS) تحت نظر داشته باشند.
فایروال موسوم به WMS 2.0 که ترافیک اینترنت را کنترل میکند نیز قابلیت مسدودسازی همزمان دو میلیون اتصال اینترنتی فعال را دارد.
یورهفان برگه، متخصص فناوری عفو بینالملل، به رویترز گفت این دو سیستم نظارتی در کنار هم عمل میکنند: «یکی به آژانسهای اطلاعاتی اجازه شنود تماسها و پیامکها را میدهد و دیگری وبسایتها و رسانههای اجتماعی را در سراسر کشور کُند یا مسدود میکند.»
این گزارش تاکید کرد: «نظارت گسترده اثر بازدارندگی در جامعه دارد و مردم را از اعمال حقوق خود، چه آنلاین و چه غیر آنلاین، منصرف میکند.»
عفو بینالملل گفت یافتههایش بر اساس پرونده دادگاه عالی اسلامآباد در سال ۲۰۲۴ است که بوشرا بیبی، همسر عمران خان، پس از انتشار تماسهای خصوصیاش در فضای مجازی تشکیل داد.
تامینکنندگان خارجی و محدودیتهای گسترده
عفو بینالملل اعلام کرد پاکستان در حال حاضر حدود ۶۵۰ هزار پیوند وب را مسدود و پلتفرمهایی مانند یوتیوب، فیسبوک و ایکس را محدود کرده است.
این کنترلها در استان بلوچستان که درگیر شورش است، شدیدتر بوده و برخی مناطق سالها قطعی اینترنت را تجربه کردهاند.
گروههای حقوق بشری، ارتش پاکستان را به ناپدید کردن و کشتار فعالان بلوچ و پشتون متهم کردهاند.
ارتش این اتهامات را رد کرده است.
این سازمان افزود فایروال مورد استفاده پاکستان، ساخت شرکت چینی جیج نتورکس است که در تولید آن از تجهیزات شرکت آمریکایی نیاگارا نتورکس، نرمافزار شرکت فرانسوی تالس دیآیاس و سرورهای یک شرکت دولتی فناوری اطلاعات چین استفاده شده است.
به گفته بن واگنر، استاد حقوق بشر و فناوری در دانشگاه فناوری اینسبروک اتریش، وجود هر دو سیستم در پاکستان «تحولی نگرانکننده از منظر حقوق بشر است».
او تاکید کرد با سهولت اجرای این ابزارها، محدودیتهای بیشتری بر آزادی بیان و حریم خصوصی اعمال خواهد شد.
ولودیمیر زلنسکی سهشنبه ۱۸ شهریور در شبکه اجتماعی ایکس با اعلام این خبر نوشت: «مستقیما بر روی مردم ... غیرنظامیان عادی. درست در همان لحظهای که مستمریها پرداخت میشد.»
زلنسکی ویدیویی را منتشر کرد که اجساد پراکنده بر زمین و آوارها را نشان میدهد.
وادیم فیلاشکین، فرماندار دونتسک، گفت که در این حمله ۲۱ نفر دیگر زخمی شدند.
رییسجمهوری اوکراین خواستار اعمال فشار متحدان کییف بر روسیه شد که نیروهایش حملهای فرسایشی را در بخشهای زیادی از منطقه شرقی دونتسک پیش میبرند.
تلاشهای دیپلماتیک برای پایان دادن به جنگ سهسالونیمه اوکراین عمدتا متوقف شده است.
زلنسکی گفت حمله هوایی روسیه به روستای یارووا اصابت کرده است؛ روستایی در حدود ۱۵ مایل (۲۴ کیلومتر) دورتر از شهر اسلاویانسک و چند کیلومتر پشت خط مقدم نبردها.
او افزود: «جهان نباید ساکت بماند. جهان نباید بیتفاوت بماند. پاسخی از سوی ایالات متحده لازم است. جوابی از سوی اروپا لازم است. پاسخی از سوی گروه ۲۰ لازم است.»
روسیه هنوز به اظهارات زلنسکی واکنش نشان نداده است.
مسکو همواره هدف قرار دادن غیرنظامیان را انکار کرده اما از زمان آغاز تهاجم تمامعیار روسیه به اوکراین، دهها هزار نفر کشته شدهاند.
دمیترو لوبینتس، کمیسر حقوق بشر اوکراین، گفت که این حمله «یک بار دیگر تاییدی است بر ترور سیستماتیک علیه جمعیت غیرنظامی اوکراین».
تلاشهای اروپا برای تحریم بیشتر روسیه
کمیسیون اروپا دوشنبه اعلام کرد که دیوید او’سالیوان، فرستاده ویژه تحریمهای اتحادیه اروپا، همراه با تیمی از کارشناسان در واشینگتن حضور دارد تا با مقامهای آمریکایی درباره تحریمهای بیشتر علیه روسیه گفتوگو کند.
یکشنبه، دونالد ترامپ، رییسجمهور ایالات متحده گفت که آماده است به مرحله دوم محدودیتها علیه روسیه برود.
همزمان، اسکات بسنت، وزیر خزانهداری ایالات متحده در مصاحبه با شبکه انبیسی گفت: «اگر آمریکا و اتحادیه اروپا تحریمهای بیشتری اعمال کنند و تعرفههای ثانویه برای کشورهای خریدار نفت روسیه در نظر بگیرند، اقتصاد روسیه بهطور کامل فرو خواهد پاشید و پوتین را به میز مذاکره خواهد کشاند.»
پس از این اظهارات، آنتونیو کوستا، رییس شورای اروپا گفت که تحریمهای جدید بهطور نزدیک با ایالات متحده هماهنگ میشوند و مقامات اتحادیه اروپا امیدوارند پس از چند ناکامی در اوایل سال - هنگامی که ترامپ مذاکرات صلح خود با ولادیمیر پوتین، رییسجمهور روسیه را دنبال میکرد - همکاری بهتری برقرار شود.
ایالات متحده برخلاف دیگر کشورهای گروه هفت به کاهش سقف قیمت نفت خام روسیه - پیش از اعمال تحریمها - به ۴۷.۶۰ دلار در هر بشکه نپیوسته است.
با این حال، ترامپ تعرفههای سنگینی بر واردات ایالات متحده از هند اعمال کرده که بخشی از آن به دلیل خریدهای عمده انرژی روسیه از سوی دهلینو است.
اتحادیه اروپا در حال حاضر در حال تدوین نوزدهمین بسته تحریمهای خود علیه روسیه است.
دیپلماتهای اتحادیه اروپا گفتند که این بسته احتمالا شامل درج نام شرکتهای چینی بیشتر، بانکهای روسی و کشتیهای وابسته به «ناوگان سایه» روسیه خواهد بود که برای دور زدن تحریمها به کار گرفته میشوند و همچنین ممنوعیت تراکنشهای مربوط به نفت روسیه.
کرملین دوشنبه اعلام کرد هیچ تحریمی هرگز روسیه را مجبور به تغییر مسیر خود نخواهد کرد.
آویخای ادرعی، سخنگوی عربزبان ارتش اسرائیل، سهشنبه ۱۸ شهریور در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «ارتش اسرائیل مصمم به شکست حماس است و در منطقه شهر غزه با قدرت فراوان عمل خواهد کرد؛ همانطور که در سراسر نوار غزه چنین کرده است.»
ارتش اسرائیل به فلسطینیها دستور داد از طریق جاده ساحلی به سمت منطقهای در جنوب نوار غزه که از سوی اسرائیل تعیین شده، حرکت کنند.
ادرعی افزود: «ماندن در این منطقه فوقالعاده خطرناک است.»
این اطلاعیه همچنین یک شماره تلفن در اختیار فلسطینیها قرار داده تا در صورت مشاهده «ایجاد موانع جادهای از سوی حماس یا تلاش اعضای آن برای جلوگیری از تخلیه»، از طریق آن موضوع را گزارش دهند.
پیچیده شدن موضوع آتشبس
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل نیز دوشنبه ۱۷ شهریور در بیانیهای ویدیویی از اتاق عملیات نیروی هوایی اسرائیل در مقر وزارت دفاع در تلآویو گفت: «به ساکنان غزه میگویم از این فرصت استفاده کنید و با دقت به من گوش دهید: به شما هشدار داده شده: اکنون منطقه را ترک کنید!»
خبرگزاری رویترز سهشنبه نوشت که تسلط اسرائیل بر شهری که یک میلیون فلسطینی در آن زندگی میکنند، تلاشها را برای دستیابی به آتشبس بهمنظور پایان دادن به جنگ نزدیک به دوساله غزه، پیچیدهتر میکند.
بر اساس گزارش این خبرگزاری، دستورهای تخلیه موجب وحشت و سردرگمی در میان ساکنان شهر غزه شده است. برخی گفتهاند چارهای جز رفتن به جنوب ندارند؛ در حالی که اکثریت معتقدند هیچ جای دیگری امن نیست و ترجیح میدهند بمانند.
یک مقام آگاه از مذاکرات آتشبس به رویترز گفت قطر دوشنبه در دوحه، رهبران حماس را تحت فشار گذاشته تا به آخرین طرح «آتشبس-تبادل گروگانها» از سوی ایالات متحده «پاسخ مثبت» بدهند.
حماس اعلام کرد برخی ایدهها را از طرف آمریکا برای دستیابی به توافق آتشبس در غزه دریافت کرده و در حال گفتوگو با میانجیها برای توسعه این ایدههاست.
گیدون سعار، وزیر خارجه اسرائیل، دوشنبه گفت این کشور طرح آتشبسی را که از سوی دونالد ترامپ، رییسجمهور ایالات متحده، پیشنهاد شده، پذیرفته است.
همچنین یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، اعلام کرد که اگر غزه خلع سلاح نشود و گروگانهایی که ۲۳ ماه در اسارت نگه داشته شدهاند، آزاد نشوند، غزه به تلی از ویرانه تبدیل خواهد شد.
کاتز در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «دیروز یک طوفان بیسابقه غزه را درنوردید. ۳۰ ساختمان چندطبقه تروریستی هدف قرار گرفته و ویران شد و دهها هدف تروریستی دیگر نیز بمباران و نابود شد تا زیرساختهای دیدهبانی و ترور از بین برود و راه برای نیروهای زمینی هموار شود.»
انتقادهای بینالمللی
منتقدان بینالمللی میگویند طرح اسرائیل که شامل خلع سلاح کامل نوار غزه و قرار گرفتن آن تحت کنترل امنیتی اسرائیل است، میتواند بحران انسانی برای جمعیت ۲.۲ میلیونی منطقه را که با خطر جدی قحطی روبهرو هستند، تشدید کند.
نتانیاهو گفته بود اسرائیل چارهای جز تکمیل کار و شکست کامل حماس ندارد، چرا که این گروه فلسطینی حاضر نشده سلاحهای خود را زمین بگذارد.
حماس اعلام کرده تنها در صورت تأسیس یک کشور مستقل فلسطینی حاضر به خلع سلاح خواهد شد.
