بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، به ساکنان شهر غزه هشدار داد این شهر را ترک کنند. این هشدار تنها چند ساعت پس از آنکه اسرائیل اعلام کرد حملات هوایی خود را در نوار غزه تشدید خواهد کرد، صورت گرفت.
نتانیاهو دوشنبه ۱۷ شهریور در بیانیهای ویدیویی از اتاق عملیات نیروی هوایی اسرائیل در مقر وزارت دفاع در تلآویو گفت: «به ساکنان غزه میگویم از این فرصت استفاده کنید و با دقت به من گوش دهید: به شما هشدار داده شده: اکنون منطقه را ترک کنید!»
او افزود که نیروهای اسرائیلی در حال سازماندهی و استقرار در شهر غزه برای یک «عملیات زمینی» هستند.
همزمان ارتش اسرائیل اعلام کرد دوشنبه در حمله حماس به حومه شهر غزه، چهار سرباز اسرائیلی کشته شدهاند و یک سرباز دیگر زخمی شده است.
نخستوزیر اسرائیل با تاکید بر این که این کشور تمام «لانههای ترور» را نابود خواهد کرد، گفت: «چند روز پیش قول دادم که برجهای ترور غزه را نابود میکنیم و دقیقا همین کار را انجام دادیم.»
او ادامه داد: «در دو روز گذشته ۵۰ برج سقوط کرده و نیروی هوایی آنها را هدف قرار داده است. همه اینها فقط مقدمهای است برای عملیات شدیدتر زمینی نیروهایمان که هماکنون در شهر غزه در حال سازماندهی و تجمع هستند.»
نخستوزیر اسرائیل درباره حمله اورشلیم نیز گفت: «از بین بردن تروریستهایی که این حمله را انجام دادند، کافی نیست و تعقیب حامیان و دستیاران آنها نیز کافی نیست.»
بیانیه صلیب سرخ
هشدار نتانیاهو به ساکنان شهر غزه در شرایطی است که صلیب سرخ دوشنبه اعلام کرد در روزهای اخیر بیش از ۳۰۰ چادر در اردوگاههای آوارگان در جنوب غزه توزیع کرده اما هشدار داد که موجودی فعلی چنین تجهیزاتی در این منطقه به هیچ وجه پاسخگوی نیازهای فوری نیست.
صلیب سرخ افزود که علاوه بر این ۳۰۰ چادر، بیش از هزار و ۵۰۰ چادر دیگر نیز در روزهای آینده تحویل داده خواهد شد.
با این حال صلیب سرخ ارزیابی کرد که صدها هزار نفر پس از ماهها استفاده و فرسوده شدن چادرهای موجود، به شدت به چادر یا پوششهای جدید نیاز دارند.
سخنگوی کمیته بینالمللی صلیب سرخ به خبرگزاری رویترز گفت: «بسیاری از خانوادههای آواره در شرایط وحشتناکی زندگی میکنند؛ برخی میان خرابههای خانههای ویرانشده خود و برخی دیگر در چادرهای موقتی ساخته شده از پوششهای برزنتی و آهن قراضه.»
دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل نیز به طور جداگانه به رویترز گفت گروههای بشردوستانه در هفتههای اخیر «تعداد محدودی چادر» به غزه ارسال کردهاند اما به تعداد بسیار بیشتری نیاز است.
بر اساس اعلام سازمان ملل، بیش از ۱.۳ میلیون نفر در غزه در حال حاضر فاقد چادر هستند و پیشبینی میشود با ادامه حمله گسترده اسرائیل به شهر غزه، آوارگیهای بیشتری رخ دهد.
اکنون صدها هزار نفر از ساکنان غزه میان خرابهها زندگی میکنند.
رسانههای لبنانی دوشنبه ۱۷ شهریور گزارش دادند که این بمبارانها بر اساس ارزیابیهای اولیه چند زخمی بر جای گذاشتهاند.
شبکه الحدث خبر داد پنج عضو حزبالله در حملات اسرائیل در شرق لبنان کشته شدند.
ارتش اسرائیل نیز تایید کرد که حملات هوایی این ارتش علیه اهداف نیروی رضوان حزبالله در دره بقاع در شرق لبنان انجام شد.
بر اساس اعلام ارتش اسرائیل، نیروهای حزبالله در این منطقه گرد هم آمده بودند و این نقطه، محل نگهداری سلاح بوده است.
ارتش اسرائیل اعلام کرد این سایتها «بهوسیله سازمان تروریستی حزبالله برای آموزش، آمادهسازی تروریستها و برنامهریزی و انجام حملات تروریستی علیه نیروهای ارتش اسرائیل و دولت اسرائیل مورد استفاده قرار میگرفتند».
در بیانیه ارتش آمده است: «بهعنوان بخشی از آموزش و آمادهسازی در اردوگاهها، تروریستها تمرین تیراندازی و آموزشهای دیگر را در استفاده از انواع مختلف سلاحها پشت سر میگذارند.»
ارتش اسرائیل تاکید کرد استفاده از این سایتها از سوی حزبالله برای نگهداری سلاح، «نقض آشکار تفاهمها بین اسرائیل و لبنان است و تهدیدی برای دولت اسرائیل محسوب میشود».
ویدیویی که ساکنان منطقه منتشر کردند، دستکم چهار ستون دود را نشان میدهد که از ارتفاعات منطقه برخاسته است.
این حملات باعث آتشسوزی گسترده شد و امدادگران به سمت محل اعزام شدند.
بهجز حملهها در شمال شرق لبنان، چندین حمله نیز در جنوب لبنان گزارش شده است.
تداوم حملات اسرائیل با وجود درخواست لبنان
۱۵ شهریور، جوزف عون، رییسجمهوری لبنان، در دیدار با دریاسالار برد کوپر، فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) در کاخ بعبدا، از ایالات متحده خواست بر اسرائیل فشار وارد کند تا از مناطقی که در جنوب لبنان تحت کنترل دارد، عقبنشینی کند.
به گفته رییسجمهوری لبنان، نیروهای این کشور بیش از ۸۵ درصد از منطقه جنوب رود لیتانی را تحت کنترل خود درآوردهاند اما ادامه حملات اسرائیل «توانایی ارتش برای تکمیل استقرار» در این مناطق را تضعیف میکند.
او یادآوری کرد که تاکنون ۱۲ سرباز و افسر لبنانی هنگام خنثیسازی مینها یا انتقال مهمات جان خود را از دست دادهاند.
این اولین بار نیست که اسرائیل مواضع یگان نخبه حزبالله موسوم به «رضوان» را هدف قرار میدهد.
در تیرماه، در یکی از کمسابقهترین حملات هوایی اسرائیل به عمق خاک لبنان، جنگندههای این کشور مواضع این یگان را در شمال شرق دره بقاع هدف قرار دادند و رسانههای رسمی لبنان از کشته شدن دستکم ۱۲ نفر از جمله هفت شهروند سوری در این حمله خبر دادند.
همچنین آبان ۱۴۰۳، ارتش اسرائیل در بیانیهای اعلام کرد که مصطفی احمد شحادی، معاون فرمانده یگان رضوان حزبالله در حمله جنگندههای این کشور به نبطیه در جنوب لبنان کشته شد.
به گفته اسرائیل، شحادی مسئول «پیشبرد طرحهای تروریستی علیه اسرائیل» بود.
مایک هاکبی، سفیر آمریکا در اسرائیل، در شبکه ایکس نوشت که از «حمله تروریستی» دوشنبه در اورشلیم «وحشتزده» شده است،
او با خانواده قربانیان ابراز همدردی کرد و افزود: «ما در کنار اسرائیل در برابر این وحشیگری میایستیم.»
سخنگوی آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل نیز «حمله تروریستی» در اورشلیم را که منجر به کشته شدن شش نفر شد، محکوم کرد.
وزارت خارجه اسپانیا دوشنبه ۱۷ شهریور تایید کرد که یکی از کشتهشدگان تبعه این کشور است و این حمله را به شدت محکوم کرد.
دو فرد مسلح فلسطینی دوشنبه در ایستگاه اتوبوسی در حومه اورشلیم آتش گشودند و شش نفر را کشتند.
پلیس اسرائیل این رویداد را «حمله تروریستی» توصیف کرد.
در بیانیه وزارت خارجه اسپانیا آمده است: «دولت مایل است همبستگی خود را ابراز کرده و صمیمانهترین تسلیتهای خود را به خانوادههای قربانیان، بهویژه خانواده شهروند اسپانیایی که جان خود را از دست داد، تقدیم کند و همچنین امید خود را برای بهبودی هرچه سریعتر مجروحان ابراز دارد.»
اسپانیا بار دیگر بر «تعهد خود به صلح در خاورمیانه و محکومیت شدید تروریسم» تاکید کرد.
امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه نیز در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که کشورش «بهشدت این حمله تروریستی» را محکوم میکند.
او نوشت: «من عمیقترین تسلیت خود را به خانوادههای قربانیان و به تمام مردم اسرائیل ابراز میدارم. چرخه خشونت باید پایان یابد. تنها یک راهحل سیاسی میتواند صلح و ثبات را برای همه در منطقه بازگرداند.»
ایوت کوپر، وزیر خارجه بریتانیا نیز در پیامی نوشت: «من از حمله تروریستی در اورشلیم بهشدت وحشتزدهام. در این روزهای تلخ، همدرد قربانیان و خانوادههایشان هستم.»
اتحادیه اروپا و امارات متحده عربی نیز بیانیههایی در محکومیت این حمله صادر کردند.
ابوظبی در بیانیه خود بر «رد دائمی همه اشکال خشونت و تروریسم که امنیت و ثبات را هدف قرار میدهد» تاکید کرد و «صمیمانهترین تسلیتها» را به «خانوادههای قربانیان و همچنین به دولت و ملت اسرائیل» ابراز داشت.
روابط دیپلماتیک میان اسرائیل و امارات متحده عربی در چارچوب «پیمان ابراهیم» که در سال ۲۰۲۰ با میانجیگری ایالات متحده امضا شد،به حالت عادی در آمده است.
با این حال، پیشتر کاننیوز به نقل از یک منبع آگاه در خاندان سلطنتی عربستان سعودی اعلام کرد ابوظبی و ریاض درباره خروج از توافقهای ابراهیم و لغو دائمی روند عادیسازی رابطه با اسرائیل در صورت الحاق کرانه باختری رود اردن به اسرائیل، گفتوگو کردهاند.
بهدنبال حمله امروز در اورشلیم، محمود عباس، رییس تشکیلات خودگردان فلسطینی، بیانیهای صادر کرد که در آن «هرگونه هدف قرار دادن غیرنظامیان فلسطینی و اسرائیلی» محکوم شد.
حماس اما دو «رزمنده مقاومت» فلسطینی را که به گفته این گروه حمله را انجام داده بودند ستود.
گروه جهاد اسلامی فلسطین نیز تیراندازی را ستایش کرد؛ هر چند هیچ یک از این دو گروه مسلح مسئولیت حمله را به عهده نگرفتند.
یوآو گالانت، وزیر دفاع پیشین اسرائیل در شبکه ایکس نوشت که از «حمله تروریستی» در اورشلیم متاسف است.
او افزود: «با تروریسم باید با قاطعیت و رویکردی تهاجمی مبارزه شود.»
نشست فصلی شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی صبح دوشنبه ۱۷ شهریور برای بررسی موضوعاتی از جمله برنامه هستهای جمهوری اسلامی و انطباق آن با معاهده عدم اشاعه هستهای در وین برگزار شد. این نشست با حضور نمایندگان ۳۵ کشور عضو شورا قرار است تا جمعه ۲۱ شهریور ادامه داشته باشد.
گروسی در جلسه مطبوعاتی خود در این نشست در پاسخ به ایراناینترنشنال درباره وضعیت سایت اصفهان پیش و پس از بمباران آمریکا گفت نمیتوان در این زمینه حدس و گمانهزنی داشت و باید به این سایتها دسترسی وجود داشته باشد.
او با تاکید بر ضرورت بازگشت بازرسیها از تاسیسات ایران به حالت عادی، به وضعیت ذخایر غنیشده جمهوری اسلامی پس از بمبارانها در جنگ ۱۲ روزه اشاره کرد و گفت صحبت درباره جزییات این اقدام سخت است و با مذاکرات روی کاغذ تفاوت دارد.
گروسی همچنین گفت درباره سایتهایی که احتمالا پیش از حملات اسرائیل در آنها غنیسازی انجام میگرفته است، اطلاعاتی ندارد.
فرصت زیادی برای همکاری هستهای با تهران باقی نمانده است
گروسی در نشست افتتاحیه شورای حکام گفت بررسی برنامه هستهای جمهوری اسلامی همچنان در کانون تلاشهای آژانس قرار دارد و یادآور شد پس از حملات اسرائیل و آمریکا به ایران در جنگ ۱۲ روزه، این موضوع بهطور مفصل هم در شورای حکام و هم در شورای امنیت سازمان ملل مطرح شده است.
او تاکید کرد آژانس بهطور مستمر با تهران در ارتباط بوده تا نگرانیهای موجود برطرف و همکاری ضروری میان دو طرف احیا شود.
مدیرکل آژانس افزود در هفتههای اخیر مذاکرات فنی در تهران و وین برای تعیین گامهای عملی راستیآزمایی پیشرفت داشته و امید میرود طی روزهای آینده به جمعبندی برسد.
او با بیان اینکه «هنوز زمان باقی است اما نه زیاد»، ابراز امیدواری کرد توافقهای فنی بتواند زمینهساز پیشرفت در دیگر رایزنیهای دیپلماتیک شود.
یک روز پیش از آغاز این نشست، گروسی در مصاحبهای گفت پس از جنگ ۱۲ روزه، اجازه ورود بازرسان آژانس به سایتهای اصلی فردو، نطنز و اصفهان از سوی مقامات جمهوری اسلامی داده نشده است.
به گفته او، عدم دسترسی بازرسان آژانس به ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم ۶۰ درصد غنی شده ایران، این حق را به جامعه جهانی میدهد که نگران باشد.
همزمان با افتتاحیه نشست شورای حکام، اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، گفت آژانس بینالمللی انرژی اتمی به این درک رسیده که شیوه و نحوه اجرای تعهدات پادمانی ایران نمیتواند مانند دوره قبل از حمله نظامی آمریکا و اسرائیل باشد.
او دوشنبه ۱۷ شهریور افزود تهران هنوز با آژانس بینالمللی انرژی اتمی به جمعبندی نرسیده اما روند گفتوگوها «مثبت بوده» است.
گروسی نیز گفت مذاکرات با تهران درباره برنامه هستهای «در مسیر درستی قرار دارد» اما نمیتوان هفتهها و ماهها را صرف گفتوگوهای بیپایان کرد.
لارنس نورمن، خبرنگار روزنامه والاستریت ژورنال، ۱۵ شهریور به نقل از منابع آگاه گزارش داد مذاکرات میان نمایندگان جمهوری اسلامی و آژانس بینالمللی انرژی اتمی در وین تنها پیشرفتی «بسیار جزئی» داشته است.
تاکید بر تعهد الزامآور انپیتی
گروسی در بخش دیگری از سخنرانی خود در مراسم افتتاحیه نشست شورای حکام به تصویب قانون تعلیق همکاری با آژانس در مجلس شورای اسلامی و تایید آن از سوی مسعود پزشکیان اشاره کرد و گفت: «قوانین ملی تعهداتی در داخل ایجاد میکنند اما برای آژانس الزامآور نیستند.»
به گفته گروسی، موافقتنامه جامع پادمان انپیتی همچنان معتبر است و تنها سند الزامآور درباره حقوق و تعهدات دو طرف محسوب میشود.
همزمان با این سخنرانی، بقائی گفت تهران عضو انپیتی و «متعهد به موافقتنامه پادمان» است و افزود موضوع خروج از این سند، صرفا در سطحی محدود در مجلس مطرح شده و تاکنون هیچ تصمیم قطعیای در این زمینه اتخاذ نشده است.
به گفته سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، تصمیمگیری در این خصوص در نهایت «بر عهده نظام» خواهد بود.
مدیرکل آژانس نیز در کنفرانس خبری پس از افتتاحیه نشست شورای حکام به اظهار نظر مقامهای حکومت اشاره کرد و گفت موضع رسمی جمهوری اسلامی خارج نشدن از انپیتی است.
در روزهای گذشته تعدادی از نمایندگان مجلس اظهارات ضدونقیضی درباره بررسی طرح سهفوریتی خروج ایران از پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (انپیتی) در مقابله با فعالسازی مکانیسم ماشه مطرح کردهاند.
ضرورت بازگشت بازرسان آژانس به ایران
گروسی در بخشی از نشست خبری خود به نگرانی تهران از استفاده اسرائیل و آمریکا از اطلاعات آژانس درباره ذخایر غنیشده و وضعیت سایتهای جمهوری اسلامی اشاره کرد و گفت آژانس هیچ اطلاعاتی را در اختیار کشوری دیگر قرار نمیدهد.
مدیرکل آژانس گفت این نهاد نه به استفاده از زور، بلکه به دیپلماسی اعتقاد دارد و افزود: «در صورت از سر گرفته شدن بازرسیها از سایتهای اتمی ایران، امید به از بین رفتن امکان حملات نظامی وجود دارد.»
همزمان با این تحولات، حسینعلی حاجیدلیگانی، نماینده مجلس شورای اسلامی، گفت که عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، قرار است ۱۸ شهریور به مصر برود و محل نگهداری اورانیوم غنیشده ایران را به مقامهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی اطلاع دهد.
