دولت سوریه اعلام کرد در پی دو روز درگیری خونین در سویدا که حدود ۱۰۰ کشته برجای گذاشت، در این شهر عمدتا دروزینشین حکومت نظامی برقرار شده است. رهبران مذهبی اقلیت دروزی با ورود نیروهای مسلح تحت فرمان دولت دمشق به این منطقه موافقت کردهاند.
وزارت کشور سوریه سهشنبه ۲۴ تیر اعلام کرد نیروهای دولتی این کشور وارد سویدا شدهاند تا به درگیریهای مرگبار ساکنان مسلح با قبایل بادیهنشین پایان دهند.
احمد دالاتی، فرمانده پلیس استان سویدا، در بیانیهای گفت: «نیروهای وزارتخانههای کشور و دفاع، عملیات ورود به مرکز شهر سویدا را آغاز کردهاند.»
این نیروها حکومت نظامی را در سطح شهر به اجرا گذاشتهاند. قرار است محدودیتهای عبور و مرور «تا اطلاع ثانوی» ادامه داشته باشد.
رهبران مذهبی اقلیت دروزی در بیانیهای با ورود نیروهای دولتی به سویدا موافقت کردند.
آنها از گروههای مسلح خواستند با نیروهای دولتی همکاری و از مقابله با آنان خودداری کنند و سلاحهایشان را به وزارت کشور تحویل دهند.
ارتش اسرائیل ۲۳ تیر در اطلاعیهای خبر داد بهمنظور ارسال «پیامی روشن و هشداری صریح به رژیم سوریه»، چند تانک را در نزدیکی روستای سمیع در منطقه سویدا هدف قرار داده است.
این اطلاعیه افزود: «اجازه نخواهیم داد به دروزیهای سوریه آسیبی برسد.»
اسرائیل پیشتر وعده داده بود از اعضای جامعه دروزی سوریه حمایت کند، اما این حمله احتمالا یکی از موارد نادری است که اسرائیل نیروهای نظامی دولت جدید سوریه را هدف قرار میدهد.
اسعد الشیبانی، وزیر خارجه دولت انتقالی سوریه، ۲۳ تیر در گفتوگو با شبکه العربیه تاکید کرد حمل سلاح تنها در حوزه مسئولیت دولت است و افزود: «هیچکس مجاز به دخالت در امور داخلی ما نیست.»
انس خطاب، وزیر کشور دولت انتقالی سوریه، نیز «فقدان نهادهای دولتی، بهویژه نهادهای نظامی و امنیتی» را یکی از دلایل اصلی تداوم تنشها در سویدا و مناطق اطراف آن خواند.
در درگیریهای خونین سویدا چه گذشت
خبرگزاری رویترز به نقل از شاهدان نوشت این درگیریها بهدنبال موجی از آدمرباییها، از جمله ربوده شدن یک بازرگان دروزی در روز ۲۰ تیر در بزرگراه دمشق ـ سویدا آغاز شد.
شاهدان گفتند گروههای مسلح بادیهنشین سنی به روستاهای دروزینشین در شمال و غرب حومه سویدا حمله کردهاند.
در جریان این درگیریها تاکنون دستکم ۱۰۰ نفر کشته شدهاند.
وزارت دفاع سوریه اعلام کرد ۱۸ نفر از نیروهای امنیتی این کشور که برای آرام کردن درگیریها به سویدا اعزام شده بودند، در جریان حملات گروههای مسلح جان باختند.
حسن عبدالغنی، سخنگوی این وزارتخانه، گفت شماری از نیروهای ارتش نیز در جریان حملات گروههای «خارج از قانون» به مواضع نظامی زخمی و شماری «ربوده» شدهاند.
بر اساس گزارش وزارت دفاع سوریه، این گروهها که به نامشان اشاره نشده، بامداد سهشنبه به چند واحد نظامی حمله کردند و با پاسخ نیروهای ارتش مواجه شدند.
درگیریها میان جنگجویان قبایل بادیهنشین سنی و شبهنظامیان دروزی، عمدتا در محله مقوس در شرق سویدا جریان داشته است.
این خشونتها تازهترین مورد از خونریزیهای فرقهای در سوریه را رقم زد، کشوری که پس از سرنگونی بشار اسد به دست شورشیان اسلامگرا در آذر ۱۴۰۳، با افزایش شدید نگرانیها در میان اقلیتهای مذهبیاش روبهرو شده است.
اوایل اردیبهشت ۱۴۰۳ نیز میان جنگجویان سنی و ساکنان مسلح دروزی شهر جرمانا در جنوب شرقی دمشق درگیریهایی رخ داد که بعدها به محلهای دیگر در نزدیکی مرکز استان کشیده شد.
شبهنظامیان عرب سنی که در طول جنگ داخلی با بشار اسد مبارزه میکردند، پس از سقوط حکومت اسد با انحلال خود و پیوستن به وزارت دفاع دولت انتقالی جدید موافقت کردند، اما تلاشها برای ادغام گروههای مسلح وابسته به اقلیتهای سوریه، از جمله دروزیها و کُردها، عمدتا ناکام بوده است.
این روند در جنوب سوریه و بهویژه بهدلیل سیاست رسمی اسرائیل، با پیچیدگی بیشتری مواجه شده است.
مقامهای اسرائیلی بارها تاکید کردهاند که هدف اصلی آنها، خلع سلاح کامل منطقه جنوب سوریه، شامل سویدا و استانهای مجاور، است و اجازه نخواهند داد هیچ گروه مسلحی، از جمله نیروهای وابسته به دولت سوریه، در این منطقه مستقر شوند.
بر اساس این گزارش که سهشنبه ۲۴ تیر منتشر شد، ارتش اسرائیل در ابتدا حمله اعضای حماس با یک راکت ضدزره را بهعنوان عامل احتمالی این انفجار مورد بررسی قرار داد.
با این حال، در ساعات پس از حادثه، احتمال بروز نقص فنی در یکی از گلولهها و انفجار در داخل تانک، بهتدریج قوت گرفت.
بررسیها در خصوص علت دقیق این رویداد مرگبار که ظهر دوشنبه ۲۳ تیر به وقوع پیوست، همچنان ادامه دارد. در این انفجار سه سرباز اسرائیلی ۱۹، ۲۰ و ۲۱ ساله جان خود را از دست دادند که هویت آنها اعلام شده است.
این حادثه یک مجروح نیز بر جای گذاشت که جراحات او جدی گزارش شده است. ارتش اسرائیل هنوز هویت این سرباز را اعلام نکرده است.
تایمز اسرائیل نوشت با جان باختن این سه نظامی، شمار تلفات نیروهای اسرائیلی در جریان عملیات زمینی در نوار غزه و درگیریهای مرزی با این منطقه به ۴۵۴ نفر رسید. این آمار شامل دو افسر پلیس و سه پیمانکار غیرنظامی وزارت دفاع اسرائیل نیز میشود.
دستور تخلیه ساکنان جبالیا و شهر غزه
افیخای ادرعی، سخنگوی عربزبان ارتش اسرائیل، ۲۴ تیر با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی ایکس از تشدید درگیریها در نوار غزه خبر داد و اعلام کرد ساکنان شهر غزه و جبالیا در شمال این باریکه باید محل سکونت خود را تخلیه کنند.
ادرعی از فلسطینیان ساکن این مناطق خواست به اردوگاه مواصی در جنوب غزه نقل مکان کنند.
در این پیام آمده است: «ارتش اسرائیل با قدرت مضاعف در این مناطق برای نابودی دشمن و گروههای تروریستی وارد عمل شده است. نبرد در حال گسترش به سمت غرب و مرکز شهر است.»
همزمان، رسانههای اسرائیلی گزارش دادند محمد فرج الغول، وزیر پیشین دادگستری در دولت حماس و عضو شورای قانونگذاری فلسطین، صبح ۲۴ تیر در حمله هوایی اسرائیل به شهر غزه کشته شده است.
در پی تهاجم هفتم اکتبر حماس، اسرائیل عملیات نظامی گستردهای را در نوار غزه آغاز کرده که بنا بر اعلام وزارت بهداشت وابسته به حماس، تاکنون بیش از ۵۸ هزار کشته و ۱۳۹ هزار زخمی بر جای گذاشته است.
گیدون سعار، وزیر امور خارجه اسرائیل، ۲۳ تیر در مصاحبه با شبکه یورونیوز در بروکسل اعلام کرد اسرائیل برنامهای برای حضور دائمی در نوار غزه ندارد.
او در عین حال به نگرانیهای امنیتی اسرائیل پرداخت و تاکید کرد حماس «نمیتواند بخشی از آینده غزه باشد».
سعار برخی انتقادات در خصوص نامتناسب بودن عملیات اسرائیل در غزه را «مضحک» خواند و افزود: «در مورد حمله غرب به داعش که منجر به نابودی آن شد، چه میگویید؟ آیا آن حمله متناسب بود؟ اسرائیل باید با وجود یک دولت تروریستی، در فاصله یک مایلی از شهروندانش کنار بیاید؟»
در هفتههای اخیر، فعالان و سازمانهای حقوق بشری نسبت به تداوم درگیریها و تشدید بحران انسانی در نوار غزه هشدار دادهاند.
در همین حال، تلاشهای بینالمللی برای پایان دادن به جنگ همچنان ادامه دارد، اما گفتوگوها درباره برقراری آتشبس تاکنون به نتیجه مشخصی نرسیده است.
دیوید ایگناتیوس، ستوننویس باسابقه واشنگتنپست، در این یادداشت، که دوشنبه ۲۳ تیر منتشر شد، درباره تلقی اولیه ترامپ از برقراری صلح میان اوکراین و روسیه نوشته است که او در ابتدا گمان میکرد با چند گفتوگوی دوستانه با پوتین میتوان به توافق رسید.
در این یادداشت به نقل از ترامپ آمده است: «احساس میکردم حدود چهار بار به توافق رسیده بودیم.»
اما اکنون او به این نتیجه رسیده که تنها راه وادار کردن رهبر روسیه به صلح، افزایشِ محسوس هزینه ادامه جنگ است.
ایگناتیوس در ادامه تاکید میکند که تصمیم تازه ترامپ مبنی بر ارسال سلاحهای پیشرفتهتر دفاعی به اوکراین «فصلی تازه در داستان اوکراین میگشاید؛ فصلی که هم امید را در دلها زنده میکند و هم خطر را در آسمانها میپراکند.»
این یادداشت ساعاتی پس از تهدید ترامپ علیه روسیه منتشر شد. ترامپ دوشنبه اعلام کرد که در صورت امتناع روسیه از توافق صلح ظرف ۵۰ روز، تعرفههایی شدید علیه این کشور اعمال خواهد کرد.
افزون بر این، رییسجمهوری ایالات متحده دوشنبه در دیدار با مارک روته، دبیرکل ناتو وعده داد که بهزودی تجهیزات نظامی شامل موشکهای پاتریوت، سامانههای پدافند هوایی و توپخانهای را در اختیار اعضای ناتو قرار میدهد تا از طریق آنها به اوکراین منتقل شود.
ایگناتیوس با استناد به منبعی مطلع از جزئیات این توافق، ارزش بسته کمک نظامی آمریکا به اوکراین را چیزی بالغ بر ۱۰ میلیارد دلار اعلام کرده است. کل کمکهای نظامی مستقیم دولت بایدن از فوریه ۲۰۲۲ تا ژانویه ۲۰۲۵، یعنی طی ۳۶ ماه، حدود ۶۶ میلیارد دلار برآورد شده است.
این یادداشت به نقل از «منبعی دخیل در این تصمیمگیری» خبر داده است که در کنار این کمکها ممکن است مجوز استفاده از موشکهای دوربرد ATACMS نیز بهطور کامل صادر شود؛ موشکهایی با برد ۳۰۰ کیلومتر که میتوانند پایگاهها، فرودگاهها و مراکز تدارکاتی روسیه را در عمق خاک این کشور هدف قرار دهند.
به نوشته ایگناتیوس «پنتاگون ماههاست که خواستار گسترش دامنه حملات اوکراین در خاک روسیه است، زیرا هر بار که بُرد موشکها افزایش مییابد، نیروهای روس محل استقرار تجهیزات خود را عقبتر میبرند. تحلیلگران معتقدند اجرای این مجوز، واکنش روسیه را پیچیدهتر خواهد کرد.»
این یادداشت به ارسال موشکهای کروز تاماهاک، همان موشکهایی که در هدف قرار دادن تاسیسات هستهای ایران استفاده شد، اشاره کرده است: «ارسال این موشکها که در صورت شلیک از اوکراین، به مسکو و سنپترزبورگ هم میرسند، تا روز جمعه بخشی از مذاکرات امنیتی بودند. هرچند فعلا از فهرست تحویل حذف شدهاند اما اگر ترامپ بخواهد فشار بیشتری به پوتین بیاورد، شاید در آینده آنها را هم وارد میدان کند.»
در ادامه این یادداشت به محتوای گفتوگوهای اخیر ترامپ با ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین اشاره شده است.
به گفته یک منبع مطلع، ترامپ از زلنسکی پرسیده چرا مسکو را هدف قرار نمیدهید. زلنسکی پاسخ داده است: «اگر سلاحش را بدهید، هدف میگیریم.» ترامپ نیز پاسخ داده که فشار بر پوتین باید گستردهتر باشد و تنها محدود به مسکو نشود؛ حتی سنپترزبورگ هم باید در تیررس قرار گیرد.
به عقیده نویسنده، «ترامپ بهشدت از پوتین عصبانی است و یک بازی سخت، بیرحمانه و قاطعانه را آغاز کرده است.»
بهنوشته ایگناتیوس، منابع نزدیک به دولت آمریکا سه دلیل اصلی برای تغییر رویکرد ترامپ ذکر کردهاند: نخست، احساس بیاحترامی از سوی پوتین و نادیده گرفتن درخواستهای کاخ سفید برای آتشبس؛ دوم، موفقیت حملات اخیر آمریکا علیه ایران با استفاده از بمبافکنهای B-2 و موشکهای تاماهاوک؛ و سوم، این باور که پوتین تنها در صورت تهدید با نیرویی بزرگتر حاضر به مذاکره خواهد شد.
به نظر نویسنده ترامپ در این راهبردِ جدید، به سبکی روسی فکر کرده است: «افزایش تنش برای کاهش تنش.»
با این حال، به باور نویسنده، مسیر پیشروی ترامپ بهشدت پرخطر است. هرچند فشار بیشتر ممکن است پوتین را به پذیرش صلح وادارد، اما این امکان هم وجود دارد که کرملین بهسوی تشدید درگیری و حتی گسترش میدان جنگ حرکت کند.
ایگناتیوس اشاره کرده که تنها پرسشی که ترامپ در نشست روز دوشنبه اتاق بیضی نخواست به آن پاسخ دهد، این بود: «اگر پوتین واکنشی شدید نشان دهد، شما تا کجا حاضرید پیش بروید؟ ترامپ بهتندی پاسخ داد: «از من نپرسید تا کجا؟ من فقط میخواهم این جنگ را تمام کنم.»
