خاموشی کارخانههای سیمان و ۳ برابر شدن قیمت در فصل اوج تقاضا
نتایج خاموشیهای گسترده در بخش صنعت در حال پدیدار شدن است. قیمت سیمان در بازار ایران به دلیل توقف تولید در واحدهای تولیدی، از ابتدای سال تا ۱۱۱ درصد و نسبت به یک سال گذشته تا ۲۲۸ درصد افزایش یافته است.
با توجه به اهمیت سیمان، افزایش بهای آن میتواند به سایر بخشها بهخصوص فعالیتهای عمرانی و قیمت مسکن سرایت کند. وبسایت روزنامه همشهری جمعه ۹ خرداد نوشت این جهش بیسابقه قیمت ناشی از قطع ناگهانی برق و گاز کارخانههاست که تولید را به زیر ۵۰ درصد رسانده است.
۲۴ اردیبهشت، شرکت برق در پیامکی به صاحبان صنایع سیمان و فولاد خبر داد برق واحدهای تولیدیشان قطع خواهد شد.
این تصمیم در ابتدای خرداد که اوج زمان ساخت و ساز در کشور است اتخاذ شد. در بازار ایران، اردیبهشت، زمان اوج تقاضا برای سیمان است.
علاوه بر برق، از ابتدای اردیبهشت گاز کارخانههای سیمان در چند استان قطع شد و برخی واحدها به استفاده از مازوت روی آوردند. سوختی که هم هزینه تولید را افزایش میدهد و هم مشکلات زیستمحیطی به همراه دارد.
۲۵ اردیبهشت، در حالی که تنها دو هفته از امضای تفاهمنامه وزارتخانههای صنعت، معدن و تجارت (صمت) و نیرو برای «جلوگیری از خسارات سالهای گذشته» گذشته بود، انجمن تولیدکنندگان فولاد اعلام کرد این تفاهمنامه نقض شده و خواستار ورود شخص رییسجمهوری به موضوع قطع برق صنایع شد.
اول خرداد، پژمان جوزی، رییس انجمن صنعت ساختمان، در واکنش به افزایش قیمت سیمان در پی کمبود برق و انرژی هشدار داد و گفت: «برای مردم، خبر گران شدن سیمان شاید فقط یک خبر باشد اما برای تولیدکنندگان مسکن، یک فاجعه با نتایج زیانبار است.»
او با انتقاد از تداوم قطع برق صنایع افزود: «مشکل مسکن در ایران، ریشه در مدیریت داخلی دارد نه تحریمهای خارجی. قطع برق در صنایع پایه مثل سیمان، مستقیما به تولید مسکن ضربه میزند.»
اکنون سیمان پاکتی فارسنو که خرداد سال ۱۴۰۳ حدود ۶۲ هزار و ۵۰۰ تومان و فروردین ۱۴۰۴ حدود ۹۸ هزار تومان قیمت داشت، ۲۰۵ هزار تومان بهفروش میرسد که نشاندهنده افزایش ۲۲۸ درصدی قیمت این محصول است.
در موردی دیگر، قیمت عمدهفروشی سیمان تیپ دو آبیک که خرداد ۱۴۰۳ حدود ۷۱ هزار تومان و فروردین ۱۴۰۴، ۹۵ هزار تومان قیمت داشت، اکنون ۲۰۰ هزار تومان است که نسبت به خرداد سال گذشته ۱۸۲ و نسبت به فروردین ۱۱۱ درصد افزایش بها داشته است.
پسر کرِیگ و لیندسی فورمن، زوج جهانگرد بریتانیایی که به اتهام جاسوسی برای دولتهای متخاصم زندانیاند، از ملاقاتِ مقامات وزارت امور خارجه این کشور با مادرش در زندان خبر داد و گفت که جمهوری اسلامی آنها را متهم کرده که در «نقش گردشگر» برای «جمعآوری اطلاعات» وارد ایران شدهاند.
توبی کریگ جمعه ۹ خرداد به روزنامه میرور گفت که این دیدار روز سهشنبه ششم خرداد انجام شده است.
او گفت: «همه اعضای خانواده برای پدر و مادرم نامه نوشتند. نامهها را به مقاماتی که قرار بود با مادرم ملاقات کنند دادیم، البته نمیدانیم مادرم نامههای ما را دریافت کرده است یا نه.»
کریگ و لیندسی فورمن، که در سفر دور دنیا با موتورسیکلت بودند، دهم دی سال گذشته از ارمنستان وارد ایران شدند. آنها پس از اقامت در شهرهای تبریز، تهران و اصفهان قصد داشتند به کرمان بروند اما در مسیر این شهر دستگیر شدند.
توبی کریگِ ۱۹ ساله، بازداشت والدینش را «یک شوک بزرگ برای کل خانواده» توصیف کرد و گفت: «مادرم روانشناس است و به احتمال زیاد وضعیت روانی بهتری نسبت به پدرم دارد.»
دادگستری کرمان اواخر بهمن ۱۴۰۳ از دیدار سفیر بریتانیا با دو شهروند بریتانیایی زندانی در این استان خبر داده و اعلام کرده بود که این افراد به «جرائم امنیتی» متهم هستند. آن زمان به هویت بازداشتشدگان اشاره نشده بود.
سه روز بعد از این دیدار هویت آنها در رسانههای بریتانیایی اعلام شد. سپس، خانواده این زوج بریتانیایی با انتشار بیانیهای نگرانی خود از وضعیت آنها را اعلام و تاکید کرد برای بازگرداندن آنها مصمم است.
لیندسی فورمن که دکترای روانشناسی دارد، حین این سفر دور دنیا یک پروژه تحقیقاتی درباره معنای زندگی و انسانیت را دنبال میکرد. او در شهرها و کشورهای مختلف با شهروندان درباره معنای انسان بودن و روشهای خوب زندگی کردن مصاحبه میکرد. او قرار بود در پایان این سفر نتیجه یافتههایش را ارائه کند.
این جهانگردان تجربههای سفرشان را در شبکههای اجتماعی به اشتراک میگذاشتند. لیندسی پیش از ورود به ایران در یکی از پستهایش نوشته بود: «در آستانه ورود به یکی از چالشبرانگیزترین و البته بیتعارف بگویم، ترسناکترین بخش سفرمان هستیم.»
آنها در پاسخ به هشدارهای وزارت امور خارجه بریتانیا درباره سفر به ایران و پاکستان گفته بودند که از این خطرها آگاهند اما میدانند «پاداش دیدن انسانها، شنیدن داستانهایشان و تجربه چشماندازهای نفسگیری که در انتظارمان است میتواند به مراتب بیشتر از ترسهایمان باشد».
کریگ و لیندسی فورمن پیش از دستگیری از امیدواریشان برای به اشتراک گذاشتن زیبایی، میهماننوازی و انسانیتِ «اغلب نادیده گرفته شده» این مناطق گفته بودند.
گروگانگیری به امید امتیازگیری
خانواده فورمن تنها اروپاییهای محبوس در زندانهای ایران نیستند. در حال حاضر دستکم دو شهروند فرانسوی هم با اتهام جاسوسی و دخالت در اعتراضها در ایران زندانیاند.
مقامات اروپایی و فعالان حقوق بشر بازداشت شهروندان کشورهای غربی از سوی جمهوری اسلامی را مصداق «گروگانگیری حکومتی» میدانند و معتقدند حکومت ایران از این افراد به عنوان دستاویزی برای فشار آوردن به غرب با هدف گرفتن امتیاز استفاده میکند.
اوایل بهمن سال گذشته اتحادیه اروپا با صدور قطعنامهای «سیاست گروگانگیری جمهوری اسلامی» را محکوم کرد و همزمان وزیر امور خارجه فرانسه از اتحادیه اروپا خواست مقامهای ایرانی دخیل در بازداشت شهروندان اروپایی را تحریم کند.
سسیل کوهلر، معلم ۴۰ ساله و عضو سندیکای نیروی کار فرانسه همراه با شریک زندگیاش ژاک پاریس بیش از سه سال است که در ایران زندانی هستند. جمهوری اسلامی با پخش اعترافهای تلویزیونی آنها مبنی بر ماموریت برای دستگاههای امنیتی فرانسه، اصرار دارد که دستگیری این زوج قانونی است.
ژان نوئل بارو، وزیر خارجه فرانسه روز ۲۶ اردیبهشت اعلام کرد که این کشور به دلیل بازداشت این دو شهروند، از جمهوری اسلامی به دادگاه بینالمللی لاهه شکایت کرده است.
او یک ماه پیش از این شکایت از شهروندان فرانسوی خواسته بود به ایران سفر نکنند و آنهایی که در ایران هستند هر چه سریعتر ایران را ترک کنند.
اعتصاب سراسری و رو به گسترش کامیونداران در ایران، میتواند اقتصاد کشور را زمینگیر کند و به جرقهای برای جنبشی بزرگتر در عرصه مدنی تبدیل شود؛ کارشناسان در گفتوگو با ایراناینترنشنال این اعتصاب را جدیترین چالش پیش روی جمهوری اسلامی در سالهای اخیر توصیف کردهاند.
علیرضا نادر، تحلیلگر سیاسی و مشاور ارشد پیشین در موسسه رند (RAND) در آمریکا، میگوید: «اعتصابها در ایران، بهویژه اعتصابات حوزه حملونقل، توانایی فلجکردن حکومت را دارند.»
اعتصاب کامیونداران از اول خرداد در بندر راهبردی بندرعباس آغاز شد و در ۹ روز به بیش از ۱۵۲ شهر ایران گسترش یافته است. آنچه در ابتدا به عنوان اعتراضی به کاهش سهمیه سوخت شروع شده بود، اکنون به جنبشی سراسری با بازتاب نارضایتیهای عمیق و ساختاری بدل شده است.
اتحادیه کامیونداران در بیانیهای نوشت: «این اتحاد و همبستگی حاصل اراده شماست. سپاس از همه رانندگان، معلمان، بازنشستگان، کارگران و شهروندان آزادیخواه که به ما پیوستند. مسیر ما روشن است و بر آن پافشاری خواهیم کرد.»
مطالبات کامیونداران شامل قیمتگذاری عادلانه سوخت، پوشش بیمهای و نرخهای حمل بار متناسب با هزینههای زندگی است. ویدیوهایی از شهرهایی چون مریوان و بندرعباس، جادههای اصلی را در سکوتی خالی از خودرو نشان میدهد؛ تصویری گویا از نافرمانی جمعی.
علیرضا نادر در اینباره میگوید: «اگر رانندگان اتوبوس، قطار و کارکنان بخش انرژی هم دست به اعتصاب بزنند، ارتباطات، حملونقل و انرژی همزمان قطع میشود. به همین دلیل است که حکومت نگران است.»
او این وضعیت را با اعتصابهای تعیینکنندهای مقایسه کرد که منجر به سقوط حکومت شاه در انقلاب ۱۳۵۷ شد.
فریادی برای کرامت انسانی
برای نازنین افشینجم، فعال حقوق بشر، اعتراضات فقط دلایل اقتصادی ندارد. او میگوید: «این اعتراض فقط درباره حقوق یا قیمت سوخت نیست. فریادی گستردهتر علیه فساد، سوءمدیریت و ناتوانی حکومت در تامین ابتداییترین نیازهاست.»
مهدی قدسی، اقتصاددان موسسه مطالعات اقتصادی بینالمللی وین، معتقد است کامیونداران نماد بحران بزرگتری هستند. او میافزاید: «۶۰ درصد ایرانیها قادر به تامین نیازهای اولیه و کالری مورد نیاز خود نیستند. درآمد کامیونداران کمتر از ۲۰۰ یورو در ماه است، اما باید قیمت غذا در سطح اروپا را بپردازند.»
به گفته او، از سال ۲۰۱۱ تاکنون، ریال ایران ۹۸ درصد از ارزش خود را از دست داده و نرخ تورم بالای ۴۰ درصد باقی مانده است.
افشینجم میگوید روزانه پیامهایی از ایران دریافت میکند که در آن مردم از نبود غذا و اخراج از خانههایشان خبر میدهند. او تاکید میکند: «این واقعیت امروز ایران است.»
معضل جمهوری اسلامی
برخلاف بسیاری از اعتراضات پیشین، اعتصاب کامیونداران آشکارا خواستار تغییر حکومت نیست و حتی با امتناع از کار، قانون را نیز نقض نمیکند. این وضعیت جمهوری اسلامی را در شرایط دشواری قرار داده است: نه میتواند بهراحتی اعتصابکنندگان را سرکوب کند، چرا که احتمال تشدید بحران وجود دارد؛ و نه میتواند امتیاز بدهد، زیرا نشانهای از ضعف تلقی خواهد شد؛ بهویژه در میانه مذاکرات جاری هستهای با ایالات متحده.
بخش حملونقل بار ایران ساختاری نامتمرکز دارد: بیش از ۵۵۰ هزار راننده با ۴۳۳ هزار کامیون فعالیت میکنند که ۹۳ درصد آنها با مالکیت فردی اداره میشود. این ساختار مردمی، سرکوب جنبش را دشوارتر میسازد.
نادر میگوید: «بیشتر این رانندگان مالک وسایل نقلیه خود هستند. بنابراین از نظر فنی با کار نکردن، قانونشکنی نکردهاند. آنها به صراحت خواستار سرنگونی نظام سیاسی نیستند. فقط نمیتوانند به کار ادامه دهند.»
این ابهام، جمهوری اسلامی را در تنگنای دوگانه قرار داده است: اعتصاب اختلالآفرین است، اما بهطور علنی سیاسی نیست؛ بنابراین سرکوب خشن آن میتواند واکنش منفی و ناآرامی بیشتری بهدنبال داشته باشد.
با این حال، حکومت اقدام به برخورد کرده است. تاکنون دستکم ۲۰ نفر بازداشت شدهاند، از جمله رانندگانی که متهم به فیلمبرداری و ارسال تصاویر اعتصاب برای رسانههای خارج از کشور شدهاند.
پژواک خیزشهای گذشته
در ایران سابقه تبدیل اعتراضات اقتصادی به قیامهای سیاسی وجود دارد. خیزش «آبان خونین» در سال ۱۳۹۸ که با افزایش ۲۰۰ درصدی قیمت بنزین آغاز شد، به سرعت به حرکت ضد حکومتی بدل شد و با خشونتی مرگبار سرکوب شد.
اعتصاب کامیونداران نیز نشانههایی از چنین روندی را دارد. بیش از ۱۸۰ تشکل حقوق بشری و دانشجویی مرتبط با جنبش «زن، زندگی، آزادی» حمایت خود را از آن اعلام کردهاند.
افشینجم میگوید: «ما شاهد حمایت عمیق و فراگیر از سوی اتحادیهها، دانشجویان، معلمان و گروههای به حاشیهرانده شده هستیم. این جنبش درباره عدالت و کرامت انسانی است.»
جعفر پناهی، فیلمساز برجسته، و نرگس محمدی، برنده جایزه صلح نوبل، نیز از اعتصاب حمایت کردهاند. پناهی در اینستاگرام نوشت: «این اعتصاب یک فریاد بلند به حکومت است: بس است دیگر! اینهمه ظلم و غارت را تمام کنید، قبل از اینکه همه چیز از دست برود و هیچ چیز برای این مردم نماند.»
شاهزاده رضا پهلوی، نیز از اعتصاب حمایت کرده و خواستار نافرمانی مدنی غیرخشونتآمیز شده است.
نقطه عطف؟
با ادامه اعتصاب و اختلال در زنجیره تأمین و تشدید تورم، برخی تحلیلگران معتقدند ایران به نقطه بحرانی نزدیک میشود.
قدسی توضیح میدهد: «سرکوب اعتصابهای اقتصادی دشوار است، چون طبق الگوی معمول پیش نمیروند. نه خشونت دارند، نه شعار تغییر رژیم سر میدهند، اما میتوانند کشور را متوقف کنند.»
گزارشها حاکی از آن است که حکومت برای حمل کالا از کامیونهای وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی استفاده میکند، اما کارشناسان میگویند این راهکار قابل دوام نیست.
قدسی هشدار میدهد: «اگر خواستههای کامیونداران برآورده نشود، بخشهای دیگر هم ممکن است به این اعتصاب بپیوندند و در آن صورت، جنبش دیگر قابل توقف نخواهد بود.»
نقش ایرانیان خارج از کشور
افشینجم از ایرانیان خارج از کشور و متحدان بینالمللی میخواهد تا برای جلب توجه جهانی و پشتیبانی از اعتصاب، تلاش کنند.
او میگوید: «جامعه ایرانیان خارج از کشور باید دست به جیب شود و راههایی برای ارسال پول به داخل پیدا کند تا این اعتصاب ادامه یابد.»
او همچنین از دولتهای غربی و اتحادیههای کارگری، از جمله فدراسیون کارگران آمریکا و کنگره سازمانهای صنعتی و سازمان بینالمللی کار خواست تا همانطور که از کارگران در دوران آپارتاید آفریقای جنوبی حمایت کردند، از اعتصابکنندگان ایران نیز پشتیبانی کنند.
در حال حاضر، جنبش کامیونداران با نیرویی فزاینده در حال گسترش است و سوخت آن، نه فقط استیصال بلکه امید به عدالت است.
اتحادیه تشکلهای کامیونداران و رانندگان سراسر ایران در بیانیهای اعلام کرد اعتصابات در نهمین روز به ۱۵۲ شهر گسترش یافت.
این اتحادیه گفت: موج حمایتهای مردمی از اعتصاب کامیونداران همچنان ادامه دارد و پشتوانه این «اعتصاب مشروع و قانونی» است و «انعکاس گسترده اعتصاب شکوهمند کامیونداران» در رسانههای منطقهای و بینالمللی، نشانهای بر حقانیت این حرکت است.
اتحادیه تشکلهای کامیونداران و رانندگان ایران با اشاره به «وعده وعیدهای» دولت پزشکیان برای پاسخگویی به مطالبات کامیونداران، خاطرنشان کرد که با این حال، حکومت کامیونداران را تهدید میکند که اگر اقدام به بارگیری نکنند، از حقوق قانونی خود محروم خواهند شد. طبق این بیانیه، رانندگان در همدان و بیجار و سایر شهرها تحت عنوان «اخلالگران امنیت» بازداشت شدهاند.
در این بیانیه تاکید شده است اعتصابها تا تحقق خواستههای کامیونداران و رانندگان و خاموش شدن تهدیدها ادامه خواهد داشت و از همه همکاران این صنف خواست به این اعتصابات بپیوندند.
نتایج پژوهشی نوین نشان داد مترجمان و ناشران ایرانی بین سالهای ۱۳۰۰ تا ۱۳۴۰ با ترجمه کتابهای روانشناسی، نقش مهمی در ایجاد تغییرات فرهنگی در کشور ایفا کردند و زمینه تاسیس این رشته را در دانشگاههای ایران فراهم آوردند.
نتایج این پژوهش حاکی از آن است که ترجمه نقش بهسزایی در معرفی روانشناسی مدرن به ایران داشته و زمینه ورود این رشته به دانشگاه تهران را فراهم کرده است.
سمیه دلزندهروی، پژوهشگر دانشگاه «ولیعصر رفسنجان»، در این مطالعه به بررسی «عاملیت ترجمه» در چهار دهه نخست قرن چهاردهم خورشیدی پرداخته است.
در این بازه زمانی، ۹۶ کتاب در حوزه روانشناسی چاپ شد که ۵۸ مورد آن ترجمه بود.
نکته قابلتوجه آن است که حدود نیمی از این آثار ترجمهشده (۲۷ عنوان) به حوزه روانشناسی کودکان اختصاص داشتند؛ موضوعی که بیانگر توجه ویژه به سلامت روان کودکان در آن دوره تاریخی است.
این پژوهش با تمرکز بر عاملیت ترجمه، توانایی مترجمان و نهادهای ترجمه را در ایجاد نوآوری فرهنگی و تغییرات اجتماعی بررسی میکند.
انتشارات صفیعلیشاه با ۲۷ اثر ترجمهشده در صدر ناشران فعال در این حوزه در آن دوره قرار داشت.
این انتشارات که به دست ربیع مشفق همدانی در سال ۱۳۲۸ تاسیس شد، مجموعه ویژهای با عنوان «فن تربیت اطفال از طریق روانشناسی» منتشر کرد که نتیجه آن، چاپ ۱۲ جلد کتاب طی شش سال بود.
بر اساس این پژوهش، برادران مشفق همدانی (ربیع، یحیی و مرتضی) نقش مهمی در ترجمه کتابهای روانشناسی در ایران داشتند.
ربیع مشفق همدانی در مقدمه ترجمه کتاب «روانشناسی برای همه» نوشت: «یکی از آرزوهای من آن بود که روزی بتوانم کتاب روانشناسی جامعی مشتمل بر آخرین اکتشافات این علم که به درد همه طبقات بخورد، ترجمه کنم.»
مجله کاویان؛ بستر عاملیت فرهنگی
مجله کاویان که از سال ۱۳۲۸ منتشر میشد، فراتر از یک نشریه معمولی، به بستری برای عاملیت فرهنگی و نقشآفرینی در تحولات فکری و اجتماعی آن دوران بدل شد.
این مجله با ایجاد ستونهای تخصصی مانند «ما و زناشویی»، «خودت را بشناس» و «از چه مشکلی رنج میبرید» فضایی برای تعامل میان خوانندگان و متخصصان روانشناسی ایجاد کرد.
بررسی ۱۲۳ شماره مجله کاویان در این پژوهش نشان میدهد ۱۷۱ مطلب در حوزه روانشناسی در آن منتشر شد که بیشتر آنها ترجمهای از پژوهشهای آمریکایی و اروپایی بودند.
این مجله حتی اقدام به برگزاری مسابقات بینالمللی روانشناسی میکرد که نشان از عاملیت فعال آن در جهانی کردن این علم دارد.
علیاکبر کسمایی و روانشناسی رادیویی
علیاکبر کسمایی، مترجم و روزنامهنگار برجسته، با ترجمه کتاب «آیین کامیابی» اثر دیل کارنگی و تهیه برنامه رادیویی «روانشناسی برای مردم» در رادیو تهران، نقش موثری در عامهپسند کردن مباحث روانشناسی داشت.
در میان ۱۲۳ شماره بررسیشده از مجله کاویان، ۳۴ مطلب در حوزه روانشناسی از کسمایی منتشر شده است.
کسمایی در مقدمه کتاب آیین کامیابی نوشت: «یکی از کوششهای من در کار با مطبوعات هفتگی، همواره ترجمه و جمعآوری این قبیل مطالب مفید بوده است که در زندگانی خود همیشه از آن استفاده کردهام.»
تمایز روانشناسی و علمالنفس سنتی
این پژوهش با تحلیل مطالب آن دوره به این نتیجه رسید که مترجمان بر تمایز میان روانشناسی نوین و «علمالنفس سنتی» تاکید داشتند.
حسین شجره در مجله مهر نوشت: «علم روانشناسی با اسلوب جدیدی که علما برای بحث در آن اتخاذ کردند، برای اروپا و آمریکا هم تازگی دارد، چه رسد برای ما.»
رواج مباحث روانشناسی عمومی و ترجمه آثار مرتبط با این حوزه تا اندازهای گسترش یافته بود که در سال ۱۳۱۹، فرهنگستان زبان و ادب فارسی بخشنامهای درباره کاربرد اصطلاحات جدید روانشناسی تنظیم کرد.
بر پایه یافتههای این پژوهش، فعالیت گسترده مترجمان و ناشران در چهار دهه نخست قرن چهاردهم، بستر مناسبی برای ورود رشته روانشناسی به دانشگاه تهران در دهه ۱۳۴۰ فراهم ساخت و نقش ترجمه در معرفی علوم جدید به ایران را برجسته کرد.
مجله فوربز گزارش داد اسرائیل برای انجام حملات دوربرد به تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی آماده میشود. این نشریه با بررسی جزییات و سناریوهای محتلف نوشت احتمالا این حمله بهصورت هوایی با استفاده از جتهای جنگنده یا در قالب عملیاتی کماندویی انجام خواهد شد.
این نشریه جمعه ۹ خرداد با تاکید بر اینکه ایالات متحده خواهان خودداری اسرائیل از اقدام نظامی علیه جمهوری اسلامی تا زمان ادامه مذاکرات است، نوشت: «اینکه اسرائیل [به ایران] حمله کند یا نه، به ارزیابی آن از روند مذاکرات آمریکا با تهران بستگی دارد.»
فوربز به نقل از یک منبع آگاه آمریکایی نوشت احتمال حمله اسرائیل به تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی در ماههای اخیر به شکل قابل توجهی افزایش یافته است.
بر اساس این گزارش، گمانهزنیها درباره احتمال اقدام نظامی اسرائیل شدت گرفته و مقامهای این کشور با ارسال سیگنالهای آشکار و محرمانه، این گمانهزنیها را تقویت کردهاند.
شنود ارتباطات داخلی اسرائیل و رصد تحرکات نظامی این کشور از جمله شواهدی است که از احتمال حمله به مواضعی در ایران حکایت دارد.
بر پایه این اطلاعات، برخی تحرکات اخیر اسرائیل از جمله انتقال تسلیحات هوایی، بهعنوان نشانههایی از آمادهسازی برای یک اقدام نظامی تعبیر شدهاند.
در روزهای گذشته، نارضایتی فزاینده اسرائیل از روند مذاکرات هستهای میان تهران و واشینگتن، همراه با گمانهزنیها درباره احتمال اقدام نظامی این کشور علیه تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی خبرساز شده است.
روزنامه معاریو ۹ خرداد خبر داد چند وزارتخانه در اسرائیل اخیرا جلسهای محرمانه برای بررسی آمادگی در مورد سناریوی حمله احتمالی به ایران و واکنش جمهوری اسلامی به چنین حملهای برگزار کردند.
فوربز در ادامه گزارش خود به نقل از پایگاه خبری اکسیوس گزارش داد حمله احتمالی اسرائیل به ایران بهصورت محدود و آنی نخواهد بود، بلکه در قالب یک کارزار نظامی، دستکم یک هفته به طول خواهد انجامید.
هنوز روشن نیست که آیا هدف اسرائیل از این عملیات احتمالی تنها اجرای حملاتی محدود و مکرر به تاسیسات نطنز و فردو برای متوقف کردن موقت فعالیتهای آنهاست یا نه.
برخی سناریوها حاکی از آن است که اسرائیل احتمالا از جنگندههای اف-۳۵ خود برای انهدام سامانههای پدافند هوایی ایران استفاده کند تا مسیر را برای حملات گستردهتر توسط جنگندههای اف-۱۵ و اف-۱۶ هموار سازد.
این احتمال نیز وجود دارد که اسرائیل طرحی کاملا متفاوت در نظر داشته باشد.
نشریه فوربز همچنین در گزارش خود به سناریوی احتمالی حمله کماندویی اسرائیل به ایران پرداخت و یادآور شد ارتش اسرائیل پیشتر در هشتم سپتامبر ۲۰۲۴، عملیاتی با نام «راههای متعدد» را اجرا کرده بود.
در جریان این عملیات، نیروهای ویژه اسرائیلی به یک تاسیسات زیرزمینی تولید موشک وابسته به جمهوری اسلامی که در دل کوهی در نزدیکی مصیاف در شمالغرب سوریه احداث شده بود، یورش بردند.
این عملیات با پشتیبانی حملات هوایی صورت گرفت و نیروهای ویژه اسرائیلی با بالگرد به محل اعزام شدند. آنها با سرعت وارد عمل شدند، تاسیسات را تخریب کردند و مواد منفجرهای در داخل آن کار گذاشتند که اندکی پس از خروج این نیروها منفجر شد.
فوربز در عین حال تاکید کرد بسیاری از نشانههای دریافتی از سوی اسرائیل، از جمله تحرکات نظامی و پیامهای علنی و پشتپرده، ممکن است در واقع با هدف اعمال فشار بر جمهوری اسلامی صورت گرفته باشد تا در نهایت از بخشهای کلیدی برنامه هستهای خود عقبنشینی کند.
این وضعیت نشان میدهد که معادلات تصمیمگیری درباره پرونده هستهای جمهوری اسلامی همچنان پیچیده و ناپایدار باقی ماندهاند و کاخ سفید با شرایطی متغیر و سیال روبهرو است.
