خلیل الحیه، مقام ارشد حماس، گفت که این گروه ادان الکساندر، گروگان اسرائیلی-آمریکایی را به عنوان بخشی از تلاشها برای دستیابی به توافق آتشبس و اجازه ورود کمکهای بشردوستانه به غزه، آزاد خواهد کرد.
همزمان تایمز اسرائیل خبر داد که میانجیگران حماس را تحت فشار قرار دادهاند تا به عنوان نشانهای از حسن نیت به دونالد ترامپ، ادان الکساندر را بدون قید و شرط آزاد کند.
پیشتر استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ برای خاورمیانه گفته بود آزادی الکساندر، ۲۱ ساله و اهل نیوجرسی که هنگام حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳ در ارتش اسرائیل خدمت میکرد و به دست حماس اسیر شد، «اولویت نخست» اوست.
آزادی این سرباز آمریکایی-اسرائیلی، محور اصلی مذاکرات بین رهبران حماس و آدام بوهلر، مذاکرهکننده آمریکایی در ماه گذشته میلادی بود.
یوهان وادهفول، وزیر امور خارجه آلمان، که به اسرائیل سفر کرده است، خلع سلاح حماس برای پایان دادن به جنگ غزه را ضروری دانست و در عین حال تاکید کرد این مناقشه راهحل نظامی ندارد.
وادهفول یکشنبه ۲۱ اردیبهشت در اورشلیم گفت: «من باور ندارم که بتوان از طریق راهحل نظامی، این درگیری را بهطور دائمی خاتمه داد. با این حال، خلع سلاح حماس و پایان دادن به کنترل نظامی این گروه بر غزه، ضرورتی فوری است.»
او افزود آلمان برای تامین امنیت اسرائیل هر اقدامی را که ضروری باشد انجام خواهد داد، اما این بدان معنا نیست که برلین نمیتواند از اسرائیل انتقاد کند.
وزیر خارجه آلمان در عین حال تاکید کرد انتقادات از اسرائیل «نباید به یهودستیزی منجر شود».
وادهفول در سفر به اسرائیل با گیدون سعار، وزیر امور خارجه این کشور، دیدار و گفتوگو کرد.
در هفتههای اخیر، ادامه عملیات ارتش اسرائیل در نوار غزه و افزایش تلفات غیرنظامی در این منطقه انتقادات بسیاری را برانگیخته است.
ارتش اسرائیل ۲۰ اردیبهشت اعلام کرد در آستانه پایان دادن به حضور نیروهای مسلح فلسطینی و شکست کامل آنها در شهر رفح در جنوب نوار غزه است.
بیشتر بخوانید: ارتش اسرائیل برای گسترش عملیات در غزه دهها هزار نیروی ذخیره را فراخواند
وادهفول: مطمئن نیستم عملیات نظامی در درازمدت به امنیت اسرائیل کمک کند
وزیر خارجه آلمان در ادامه اظهارات خود در اورشلیم، به عملیات ارتش اسرائیل در غزه اشاره کرد و گفت: «من مطمئن نیستم که همه اهداف راهبردی اسرائیل از این طریق قابل تحقق باشد و اینکه آیا این رویکرد در بلندمدت به تامین امنیت اسرائیل کمک خواهد کرد یا نه.»
وادهفول خواستار «بازگشت به مذاکرات جدی برای برقراری آتشبس» شد و اضافه کرد بازسازی غزه به یک راهحل سیاسی «بدون حضور حماس» نیاز دارد.
این اظهارات در حالی مطرح میشوند که یک مقام ارشد حماس ششم اردیبهشت اعلام کرد این گروه مسلح تحت حمایت جمهوری اسلامی آماده برقراری آتشبس چندساله با اسرائیل در نوار غزه است، اما به خلع سلاح تن نخواهد داد.
بیشتر بخوانید: اسرائیل طرح تسلط کامل بر نوار غزه و ورود کمکهای بشردوستانه به این منطقه را تایید کرد
سعار: حماس نباید به کمکهای بشردوستانه دست پیدا کند
وزیر خارجه اسرائیل در نشست خبری مشترک با همتای آلمانی خود در اورشلیم اعلام کرد اسرائیل از طرح آمریکا برای ارسال کمکهای بشردوستانه به غزه «کاملا حمایت میکند».
سعار گفت: «کمکهای بشردوستانه از طریق صندوقی خصوصی و بر پایه اصول تعیینشده از سوی دولت آمریکا توزیع خواهد شد. این سازوکار کمکها را مستقیما به مردم خواهد رساند. نباید اجازه داد حماس هیچگونه دسترسی به این [کمکها] نداشته باشد.»
او افزود ارتش اسرائیل مسئول توزیع کمکها در غزه نخواهد بود و تنها «امنیت پیرامونی را تامین میکند».
پیشتر در ۱۹ اردیبهشت مایک هاکبی، سفیر آمریکا در اسرائیل، اعلام کرد بهزودی ساز و کار جدیدی برای ارسال کمکهای بشردوستانه به نوار غزه با حمایت واشینگتن آغاز خواهد شد که در چارچوب آن، اسرائیل تنها در «تامین امنیت نظامی لازم در منطقه جنگی» دخالت دارد.
این در حالی است که صندوق کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) طرح اسرائیل و آمریکا برای ورود کمکهای بشردوستانه به نوار غزه را مورد انتقاد قرار داد و اعلام کرد این طرح باعث افزایش رنج کودکان و خانوادهها در غزه خواهد شد.
جیمز اِلدِر، سخنگوی یونیسف، ۱۹ اردیبهشت گفت: «استفاده از کمکهای بشردوستانه بهعنوان طعمهای برای وادار کردن مردم به جابهجایی، بهویژه از شمال به جنوب [غزه]، مردم را در برابر انتخابی غیرممکن قرار میدهد: انتخاب میان آوارگی و مرگ.»
ارتش اسرائیل در بیانیهای اعلام کرد در آستانه پایان دادن به حضور نیروهای مسلح فلسطینی و شکست کامل آنها در شهر رفح در جنوب نوار غزه است و در حال حاضر، درگیریها تنها در محله «جنینه» رفح جریان دارد.
بر اساس این بیانیه که شنبه ۲۰ اردیبهشت منتشر شد، نظامیان اسرائیلی در روزهای اخیر دهها «زیرساخت تروریستی» را منهدم و دهها ورودی تونل را در جنینه شناسایی کردند.
دهها عضو گروههای مسلح فلسطینی نیز طی این مدت کشته شدند.
ارتش اسرائیل افزود «جنینه» آخرین منطقهای است که در آن نبرد با نیروهای وابسته به تیپ رفح حماس ادامه دارد.
ارتش اسرائیل همچنین تایید کرد در جریان درگیریهای اخیر در این منطقه، چهار سرباز اسرائیلی کشته و چندین تن دیگر زخمی شدند.
پایگاه خبری تایمز اسرائیل ۲۰ اردیبهشت با اشاره به عملیات اخیر ارتش اسرائیل در رفح نوشت این عملیات با انتقادهای جدی نهادهای بینالمللی و سازمانهای حقوق بشری روبهرو شده است، چرا که صدها هزار غیرنظامی فلسطینی برای در امان ماندن از درگیریها در این شهر پناه گرفتهاند.
بیشتر بخوانید: اسرائیل در طرح جدید کمکرسانی به غزه دخالتی ندارد و تنها امنیت را تامین میکند
منابع فلسطینی از کشته شدن ۵ نفر در حملات اسرائیل به غزه خبر دادند
منابع فلسطینی اعلام کردند در جریان حمله هوایی ارتش اسرائیل به یک چادر در شهر غزه، پنج عضو یک خانواده جان خود را از دست دادند.
به گفته بستگان قربانیان، این حمله بامداد ۲۰ اردیبهشت در محله صبره و بدون هیچگونه هشدار قبلی صورت گرفت.
ارتش اسرائیل در پی امتناع حماس از آزاد کردن گروگانهای اسرائیلی، از ۲۸ اسفند ۱۴۰۳ عملیات خود در غزه را پس از پایان یک آتشبس دوماهه از سر گرفت.
۱۳ فروردین، یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، در بیانیهای از ساکنان غزه خواست حماس را از بین ببرند و گروگانهای اسرائیلی را بازگردانند، زیرا این «تنها راه پایان دادن به جنگ» است.
حماس ۲۹ فروردین با رد پیشنهاد اسرائیل برای برقراری آتشبس موقت در نوار غزه، اعلام کرد این گروه با توافق آتشبسی که به پایان جنگ غزه منجر نشود و عقبنشینی کامل نیروهای اسرائیلی از غزه را در بر نداشته باشد، مخالف است.
این گروه مجددا هشتم اردیبهشت از آمادگی خود برای برقراری یک آتشبس چندساله با اسرائیل در نوار غزه خبر داد و در عین حال، تاکید کرد حاضر به کنار گذاشتن سلاحهای خود نیست.
مایک هاکبی، سفیر آمریکا در اسرائیل، اعلام کرد بهزودی ساز و کار جدیدی برای ارسال کمکهای بشردوستانه به نوار غزه با حمایت واشینگتن آغاز خواهد شد که در چارچوب آن، اسرائیل تنها در «تامین امنیت نظامی لازم در منطقه جنگی» دخالت دارد.
هاکبی جمعه ۱۹ اردیبهشت در آستانه سفر دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، به خاورمیانه گفت طرح کمکرسانی به غزه با مشارکت چند سازمان غیردولتی و برخی کشورها به اجرا درمیآید، اما اسرائیل در روند توزیع کمکها یا ورود آنها به این منطقه نقشی ایفا نخواهد کرد.
او در پاسخ به این پرسش که آیا برقراری آتشبس پیششرط ورود کمکها به غزه است، افزود: «ارسال کمکهای بشردوستانه تنها به توانایی ما برای رساندن غذا به داخل غزه بستگی دارد، نه به چیز دیگر.»
رسانههای اسرائیلی ۱۵ اردیبهشت از تصویب طرح کلی ورود کمکهای بشردوستانه به غزه در کابینه امنیتی این کشور خبر دادند.
به گزارش منابع اسرائیلی و دیپلماتهای کشورهای عربی، این طرح شامل اسکان حدود دو میلیون فلسطینی در یکچهارم جنوبی نوار غزه، نزدیک به شهر کاملا ویرانشده رفح، است.
در چارچوب طرح اسرائیل، مراکزی در خارج از اردوگاههای چادری برپا خواهد شد و کمکها در این مناطق در اختیار آوارگان فلسطینی قرار میگیرد.
سفیر آمریکا در اسرائیل در ادامه اظهارات خود گفت مراکز توزیع کمکها در غزه در ابتدا میتوانند به بیش از یک میلیون نفر غذا برسانند و این ظرفیت بهمرور تا دو میلیون نفر افزایش مییابد.
هاکبی افزود امنیت کارکنان توزیعکننده را «نیروهای امنیتی خصوصی» تامین خواهند کرد و همه اقدامات مطابق با قوانین بینالمللی خواهد بود.
انتقاد یونیسف از طرح آمریکا و اسرائیل برای کمکرسانی به غزه
صندوق کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) ۱۹ اردیبهشت طرح اسرائیل و آمریکا برای ورود کمکهای بشردوستانه به نوار غزه را مورد انتقاد قرار داد و اعلام کرد این طرح باعث افزایش رنج کودکان و خانوادهها در غزه خواهد شد.
جیمز اِلدِر، سخنگوی یونیسف، در همین رابطه گفت: «استفاده از کمکهای بشردوستانه بهعنوان طعمهای برای وادار کردن مردم به جابهجایی، بهویژه از شمال به جنوب [غزه]، مردم را در برابر انتخابی غیرممکن قرار میدهد: انتخاب میان آوارگی و مرگ.»
الدر افزود: «به نظر میرسد این اقدام با هدف تقویت کنترل بر اقلام حیاتی و استفاده از آنها بهعنوان ابزار فشار طراحی شده است.»
در سوی مقابل، «تیکوا فوروم»، یک گروه اسرائیلی که خانوادههای شماری از گروگانهای در بند حماس را نمایندگی میکند، از طرح کمکرسانی به غزه انتقاد کرد و گفت ارسال کمکها به این باریکه باید به آزادی ۵۹ گروگان باقیمانده در غزه مشروط باشد.
پیشتر در ۱۶ اردیبهشت، استیو ویتکاف، نماینده ویژه ترامپ در امور خاورمیانه، از طرح کمکرسانی به غزه استقبال کرده بود.
اعضای حماس ۱۵ مهر ۱۴۰۲ (هفتم اکتبر ۲۰۲۳) با حمله به جنوب اسرائیل حدود هزار و ۲۰۰ نفر را کُشتند و بیش از ۲۵۰ تن را به گروگان گرفتند.
بنا بر اعلام رسمی دولت اسرائیل، ۲۴گروگانِ در قید حیات همچنان در اسارت حماس هستند و پیکر ۳۵ گروگان جانباخته نیز در اختیار این گروه قرار دارد.
اسرائیل در واکنش به حمله هفتم اکتبر حماس، عملیات نظامی گستردهای را در نوار غزه آغاز کرد که بنا بر اعلام وزارت بهداشت حماس، تاکنون بیش از ۵۲ هزار کشته و ۱۱۹ هزار زخمی بر جای گذاشته است.
شبهنظامیان حوثی در یمن اعلام کردند که توافق آتشبسی که با آمریکا حاصل شده، شامل اسرائیل نمیشود؛ موضوعی که نشان میدهد حملات این گروه به کشتیرانی جهانی که تجارت جهانی را مختل کرده و قدرتهای جهانی را به چالش کشیده، بهطور کامل متوقف نخواهد شد.
محمد عبدالسلام، مذاکرهکننده ارشد حوثیها، چهارشنبه ۱۷ اردیبهشت به خبرگزاری رویترز گفت: «این توافق به هیچ وجه و تحت هیچ شرایطی شامل اسرائیل نمیشود.»
دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، سهشنبه ۱۶ اردیبهشت اعلام کرد که آمریکا بمباران حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی در یمن را متوقف خواهد کرد و گفت این گروه توافق کرده است که حملات به کشتیهای آمریکایی را متوقف کند.
پس از این اعلام، عمان اعلام کرد که در میانجیگری این توافق آتشبس برای توقف حملات به کشتیهای آمریکایی نقش داشته است. گزارشهایی نیز منتشر شده که پس از تهدیدات دونالد ترامپ و پیت هگست، جمهوری اسلامی از نیروهای حوثی خواسته که از حمله به کشتیهای آمریکایی خودداری کنند. توافق آتشبس آمریکا و حوثیها، در میانه مذاکرات تهران و واشینگتن به دست آمده است.
از ژانویه تاکنون گزارشی از حملات حوثیها به کشتیرانی در منطقه دریای سرخ منتشر نشده است.
محمد عبدالسلام به رویترز گفت: «تا زمانی که آنها (آمریکا) اعلام کردهاند که حملات خود را متوقف میکنند و به آن پایبند هستند، حملات ما هم که دفاع از خود بوده است، متوقف خواهد شد.»
پیشتر در روز چهارشنبه سخنگوی نظامی حوثیها در یک سخنرانی تلویزیونی اعلام کرد که این گروه اسرائیل را با پهپاد هدف قرار داده است.
او تاکید کرد که در صورت ازسرگیری حملات آمریکا به یمن، حوثیها نیز حملات خود علیه ایالات متحده را از سر خواهند گرفت.
ارتش اسرائیل صبح چهارشنبه اعلام کرد که یک پهپاد را که از شرق به سمت این کشور شلیک شده بود، رهگیری کرده است؛ هرچند موقعیت دقیق آن را مشخص نکرد.
رسانههای اسرائیلی نیز گزارش دادند یک موشک که از یمن به سوی اسرائیل شلیک شده بود، خارج از مرزهای این کشور فرود آمده است.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، چهارشنبه از «پایان تجاوز آمریکا» به یمن استقبال کرد و از عمان بابت تلاشهایش در این زمینه تشکر کرد.
ایالات متحده امسال حملات خود علیه حوثیها را شدت بخشید تا مانع حملات آنها به کشتیرانی در دریای سرخ شود. فعالان حقوق بشر درباره تلفات غیرنظامیان در این حملات ابراز نگرانی کردهاند.
ترامپ در دیدار با نخستوزیر کانادا، مارک کارنی، در دفتر بیضی گفت: «آنها (حوثیها) گفتند لطفا دیگر ما را بمباران نکنید و ما هم به کشتیهای شما حمله نخواهیم کرد. من هم حرفشان را قبول میکنم و بمباران حوثیها را بلافاصله متوقف میکنیم.»
جنگ غزه
حوثیها از زمانی که اسرائیل حمله نظامی خود را علیه حماس در غزه پس از حمله مرگبار این گروه فلسطینی به اسرائیل در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ آغاز کرد، به سوی اسرائیل و کشتیرانی در دریای سرخ آتش گشودهاند.
ارتش آمریکا اعلام کرده از زمان آغاز عملیات کنونی خود در یمن موسوم به «عملیات راوف رایدر» در ۱۵ مارس، بیش از ۱۰۰۰ هدف را بمباران کرده است. به گفته ارتش آمریکا، این حملات صدها جنگجوی حوثی و شماری از رهبران این گروه را به قتل رسانده است.
تنشها از زمان آغاز جنگ غزه بالا بوده اما پس از آنکه یک موشک حوثی روز یکشنبه در نزدیکی فرودگاه بن گوریون اسرائیل فرود آمد، این تنشها شدت بیشتری گرفت و اسرائیل دوشنبه بندر حدیده یمن را هدف حمله هوایی قرار داد. ارتش اسرائیل سهشنبه نیز فرودگاه اصلی صنعا را بمباران کرد.
در دوران ریاست جمهوری جو بایدن، ایالات متحده و بریتانیا با حملات هوایی به اهداف حوثی تلاش کردند مسیر تجاری حیاتی دریای سرخ را باز نگه دارند. حدود ۱۵ درصد ترافیک جهانی کشتیرانی از این منطقه عبور میکند.
اما پس از آغاز ریاست جمهوری ترامپ در ژانویه، او تصمیم گرفت حملات هوایی علیه حوثیها را بهطور قابل توجهی افزایش دهد. این کارزار پس از آن آغاز شد که حوثیها اعلام کردند حملات به کشتیهای اسرائیلی در دریای سرخ و دریای عرب، تنگه بابالمندب و خلیج عدن را از سر خواهند گرفت.
در ۲۸ آوریل، یک حمله هوایی مشکوک آمریکا به یک مرکز مهاجران در یمن صورت گرفت که به گفته شبکه تلویزیونی حوثیها، ۶۸ نفر در آن کشته شدند.
استیو ویتکاف، نماینده ویژه دولت ترامپ در امور خاورمیانه، اعلام کرد بهزودی خبرهایی از گسترش توافقات صلح اسرائیل با کشورهای منطقه، موسوم به «پیمان ابراهیم»، منتشر خواهد شد. سخنان ویتکاف در آستانه سفر هفته آینده دونالد ترامپ به عربستان سعودی، امارات متحده عربی و قطر مطرح میشود.
ویتکاف در مراسمی در سفارت اسرائیل در واشینگتن که به مناسبت روز استقلال اسرائیل برگزار شد، گفت دولت آمریکا تلاش خواهد کرد تا پیمان عادیسازی روابط اسرائیل با کشورهای دیگر را گسترش دهد.
او افزود: «فکر میکنیم بهزودی یا خیلی خیلی زود خبرهایی خواهیم داشت.»
این توافقها در دور نخست ریاستجمهوری ترامپ، میان اسرائیل و به ویژه برخی کشورهای عربی به امضا رسید.
انعقاد این توافقها یکی از بزرگترین دستاوردهای دور نخست ریاستجمهوری ترامپ در عرصه دیپلماسی بود، اما جمهوری اسلامی آن را محکوم کرد.
تهران همواره از مخالفان سرسخت عادیسازی روابط اسرائیل با کشورهای منطقه بوده است.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، مهرماه ۱۴۰۲ عادیسازی روابط اسرائیل و کشورهای منطقه را به «شرطبندی روی اسب بازنده» تشبیه کرد و آن را قماری «محکوم به باخت» خواند.
تاکید بر جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح اتمی
ویتکاف که مذاکرهکننده ارشد آمریکا در گفتوگوها با جمهوری اسلامی است، در ادامه اظهارات خود گفت در آینده، «گفتوگوهایی درباره چالشهای منطقهای خاورمیانه مانند سوریه، لبنان و البته ایران نیز خواهیم داشت».
او تاکید کرد: «ما توافق داریم که ایران هرگز نباید به سلاح هستهای دست یابد.» این بخش از اظهارات او، با تشویق حضار روبهرو شد.
موضوع ایران از جمله موارد اختلاف پنهان میان آمریکا و اسرائیل بوده است؛ چرا که اسرائیل نگران است واشینگتن در مذاکرات مستقیم با تهران اجازه دهد برنامه غنیسازی هستهای جمهوری اسلامی حفظ شود.
اگرچه ویتکاف پیشتر گاهی در اظهاراتی ضد و نقیض از امکان ادامه غنیسازی در ایران سخن گفته بود، اما ترامپ ۱۴ اردیبهشت موضعی سختگیرانهتر گرفت و اعلام کرد تنها گزینه قابلقبول، «برچیدن کامل» برنامه هستهای ایران است.
رییسجمهوری آمریکا در عین حال گفت آماده شنیدن استدلالها درباره امکان استفاده جمهوری اسلامی از انرژی هستهای غیرنظامی است.
پیشتر ویتکاف اعلام کرد تلاش میکند دور چهارم مذاکرات هستهای تهران و واشینگتن شنبه ۲۰ اردیبهشت برگزار شود، با اینحال اگر مذاکرات در تاریخ مورد نظر از سر گرفته نشود، تنها دلیل آن، سفر ترامپ به خاورمیانه خواهد بود.
بیشتر بخوانید: واشینگتنپست: هماهنگی والتز با نتانیاهو درباره حمله به ایران از دلایل برکناری او بود
استقبال ویتکاف از ارسال کمکهای بشردوستانه به غزه
نماینده ترامپ همچنین در سخنرانی خود در سفارت اسرائیل، به ابتکارهای بشردوستانه در غزه اشاره کرد و گفت: «تلاشهای زیادی در جریان است، از جمله طرحهایی برای کمکرسانی به غزه که ما از آنها استقبال میکنیم.»
او به طرح اخیر اسرائیل اشاره کرد که هدفش از سرگیری جریان ارسال کمکها به غزه پس از بیش از دو ماه است.
به گزارش منابع اسرائیلی و دیپلماتهای کشورهای عربی، این طرح شامل اسکان حدود دو میلیون فلسطینی در یکچهارم جنوبی نوار غزه، نزدیک به شهر کاملا ویرانشده رفح، است.
در چارچوب طرح اسرائیل، مراکزی در خارج از اردوگاههای چادری برپا خواهد شد و کمکها در این مناطق در اختیار آوارگان فلسطینی قرار میگیرد.
بیشتر بخوانید: اسرائیل طرح تسلط کامل بر نوار غزه و ورود کمکهای بشردوستانه به این منطقه را تایید کرد
بر پایه این طرح، اعضایی مورد تایید از هر خانواده فلسطینی باید پیاده خود را به مراکز تعیینشده در غزه برسانند تا بستههای غذایی دریافت کنند که نیازهای آنها را برای حدود یک تا دو هفته تامین میکند.
این اقدام با هدف اطمینان از توزیع مستقیم کمکها میان غیرنظامیان و جلوگیری از دسترسی گروه حماس به این اقلام انجام میشود.