کمیته مراجع امور خارجی، دفاعی و تجارت سنای استرالیا به دولت این کشور توصیه کرد راهها را برای فرار روسیه و حکومت ایران از تحریمها مسدود کند، و داراییهای مرتبط با مسکو و سپاه پاسداران را شناسایی و ردیابی کند.
این کمیته در گزاِرش خود همچنین به دولت توصیه کرد «به اعمال تحریم علیه مقامهای ایران که در نقض جدی یا سوءاستفادههای جدی از حقوق بشر، از جمله بازداشتهای ناعادلانه، دست دارند، ادامه دهد».
خبرگزاری آسوشیتدپرس کاخ سفید را متهم کرد که با جلوگیری از حضور خبرنگاران این خبرگزاری در دو رویداد مطبوعاتی، متمم اول قانون اساسی ایالات متحده را نقض کرده است. این اقدام پس از آن صورت گرفت که با وجود صدور فرمان اجرایی، آسوشیتدپرس حاضر نشد «خلیج مکزیک» را «خلیج آمریکا» بنامد.
جولی پیس، سردبیر اجرایی آسوشیتدپرس، در نامهای خطاب به سوزان وایلز، رییس کارکنان کاخ سفید، گفت که کاخ سفید سهشنبه ۲۳ بهمن از حضور خبرنگاران آسوشیتدپرس در دو رویداد مطبوعاتی با دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا در هنگام امضای فرمانی اجرایی در دفتر کار او و یک رویداد مطبوعاتی عصرانه در اتاق دیپلماتیک جلوگیری کرده است.
او در این نامه نوشت که این اقدام تلاشی آشکار برای «تنبیه» آسوشیتدپرس بهدلیل محتوای پوشش خبری آن به شمار میرود.
جولی پیش در نامه خود افزود که کارولین نیویت، سخنگوی کاخ سفید، پیشتر به یکی از خبرنگاران این خبرگزاری اطلاع داده بود که دسترسی آسوشیتدپرس به دفتر کار رییسجمهوری آمریکا، مشهور به اتاق بیضی، محدود خواهد شد مگر آنکه این خبرگزاری در اخبار و گزارشهای خود، خلیج مکزیک را «خلیج آمریکا» بنامد.
دونالد ترامپ در اولین روز ریاست جمهوری خود دستور تغییر نام خلیج مکزیک به خلیج آمریکا را صادر کرد و از مقامات ایالات متحده این تغییر نام را در نقشهها و مکاتبات و اسناد رسمی اعمال کنند.
سردبیر اجرایی خبرگزاری آسوشیتدپرس در نامه خود به رییس کارکنان کاخ سفید که از همراهان نزدیک دونالد ترامپ است، نوشت: «اقدامات کاخ سفید آشکارا با قصد تنبیه آسوشیتدپرس بهخاطر محتوای بیان شده از سوی این خبرگزاری انجام شده است. از اصول بنیادی متمم اول قانون اساسی این است که دولت نباید بهخاطر اظهارات مردم یا مطبوعات، اقدامی تلافیجویانه انجام دهد. این اقدام تبعیض نظری بر اساس انتخابهای تحریریهای یک نهاد خبری و نقض آشکار متمم اول است.»
او افزود که آسوشیتدپرس آماده است تا بهطور قاطع از حقوق قانونی خود دفاع کند.
در همین حال، آسوشیتدپرس در راهنمایی تحریریهای خود درباره تغییر نام جغرافیایی اعلام کرد که بهدلیل اینکه فرمان اجرایی ترامپ تنها در داخل ایالات متحده معتبر است و از سوی مکزیک به رسمیت شناخته نشده، همچنان از نام خلیج مکزیک استفاده خواهد کرد.
با این حال، آسوشیتدپرس در همان زمان اعلام کرد که قله دِنالی در آلاسکا را از این پس کوه مککینلی خواهد نامید. نام این کوه نیز در همان فرمان اجرایی ترامپ تغییر کرده و به نام مک کینلی، رییسجمهوری پیشین ایالات متحده نامگذاری شده بود.
کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید در کنفرانس مطبوعاتی خود در روز چهارشنبه ۲۴ بهمن، بر تعهد دولت به متمم اول قانون اساسی تاکید کرد اما گفت که کاخ سفید حق دارد تصمیم بگیرد چه کسانی اجازه ورود به اتاق بیضی، دفتر کار رییسجمهوری، را داشته باشند.
او افزود: «پوشش خبری از کاخ سفید یک امتیاز است و هیچ کس حق ورود به دفتر رییسجمهوری و پرسیدن سوال از او را ندارد.»
لیویت همچنین به این نکته اشاره کرد که برخی از خبرنگارانی که مجوز دسترسی ندارند، جزو گروه مطبوعاتی در نظر گرفته نمیشوند.
او به این پرسش که آیا چنین اقداماتی درباره نهادهایی خبری صورت میگیرد که از نام «خلیج آمریکا» استفاده نمیکنند، پاسخ نداد اما اگفت: «اگر ما احساس کنیم برخی از رسانهها در این اتاق دروغ میگویند، آنها را برای درغگویی خود پاسخگو خواهیم کرد.»
لیویت تاکید کرد که «خلیج آمریکا» نام صحیح این منطقه است و نمیفهمد چرا برخی رسانهها از آن استفاده نمیکنند.
حامیان متمم اول قانون اساسی ایالات متحده و گروههای دفاع از آزادی مطبوعات بهشدت با اقدامات دولت ترامپ مخالفت کردهاند.
تیموتی ریچاردسون، مدیر برنامه روزنامهنگاری و ضد اطلاعات نادرست در «انجمن قلم آمریکا»(PEN America)، که یک سازمان غیرانتفاعی برای حمایت از آزادی بیان است، این اقدامات را «تنبیه، ساده و بدون پیچیدگی، و تلاشی شرمآور برای زورگویی به مطبوعات بهمنظور تبعیت ایدئولوژیک» دانست.
همچنین یوجین دنیلز، رییس انجمن خبرنگاران کاخ سفید، در بیانیهای اعلام کرد که «کاخ سفید نمیتواند دستور دهد که رسانهها چگونه خبرها را گزارش کنند و نباید بهخاطر نارضایتی از تصمیمات تحریریهای، خبرنگاران را مجازات کند.»
در ادامه واکنشهای بینالمللی به طرح دونالد ترامپ برای مالکیت آمریکا بر نوار غزه، خالد بن بندر، سفیر عربستان سعودی در بریتانیا، احتمال اسکان موقت ساکنان غزه در کشورش را رد نکرد و در عین حال گفت تصمیمگیری در این خصوص بر عهده فلسطینیها خواهد بود.
بن بندر چهارشنبه ۲۴ بهمن در مصاحبه با رسانه بریتانیایی البیسی، در پاسخ به پرسشی درباره رویکرد عربستان سعودی به استقرار موقت فلسطینیها در این کشور گفت: «ما از اینکه پذیرای مردم [غزه] باشیم، خوشحالیم؛ ما کشوری مهماننواز هستیم. اگر شرایطی باشد که بخواهند به عربستان سعودی بیایند، از آنها استقبال میکنیم، اما فکر نمیکنم که آنها بخواهند [غزه را] ترک کنند.»
او افزود با توجه به تهدیدها در خصوص از دست رفتن غزه، فلسطینیها «میخواهند این سرزمین را حفظ کنند».
ترامپ طرح خود را در مورد خرید نوار غزه و جابهجایی ساکنان آن، نخستین بار ۱۶ بهمن در نشست خبری مشترک با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در واشینگتن مطرح کرد.
ترامپ در این نشست گفت آمریکا قصد دارد غزه را به «ریویرای خاورمیانه» تبدیل کند.
اصطلاح «ریویرا» به نوار ساحلی زیبا و پرجاذبهای اطلاق میشود که به دلیل برخورداری از آب و هوای مطلوب و امکانات تفریحی مناسب، مقصدی محبوب برای گردشگران به شمار میرود.
هرچند این طرح با انتقادات گسترده بینالمللی روبهرو شده، اما ترامپ در روزهای گذشته بارها بر ضرورت اجرای آن تاکید کرده است.
او ۲۳ بهمن پیش از دیدار با ملک عبدالله، پادشاه اردن، در کاخ سفید در پاسخ به این پرسش که آمریکا غزه را بر اساس کدام قانون و اختیار تصرف خواهد کرد، گفت: «با اختیار ایالات متحده.»
ترامپ افزود زمانی که غزه پس از مدتی توسعه یابد، مشاغل زیادی در منطقه به وجود خواهد آمد و فلسطینیها قادر خواهند بود در مکانی امن خارج از غزه زندگی کنند.
ریاض: از تبدیل غزه به «ریویرا» استقبال میکنیم، اما نه با کوچاندن فلسطینیها
سفیر عربستان سعودی در بریتانیا در ادامه مصاحبه خود با البیسی اعلام کرد ریاض از رونق نوار غزه استقبال میکند، اما این امر نباید از طریق کوچاندن ساکنان این باریکه محقق شود.
بن بندر گفت از نظر ریاض، تبدیل نوار غزه به «ریویرا» طرحی «فوقالعاده» است، اما نباید آن را به اخراج فلسطینیها از این منطقه گره زد.
او غزه را «قلمرو» و «سرزمین» فلسطینیها خواند و افزود: «آنها شایسته بهترین چیزهایی هستند که میتوانیم در اختیارشان قرار دهیم و از تلاشهای آمریکا برای بهبود وضعیتشان در آنجا استقبال میکنیم.»
بن بندر راهحل دو کشوری را تنها گزینه مورد نظر ریاض برای پایان دادن به مناقشه کنونی برشمرد و یادآور شد: «۷۵ سال پیش، بسیاری از فلسطینیها خانههای خود را ترک کردند و آنها را از دست دادند. فکر نمیکنم که بخواهند دوباره این کار را انجام دهند.»
وبسایت العربیه نوشت بر اساس برخی گزارشها، ترامپ در ماههای آینده با محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، دیدار خواهد کرد. پیشبینی میشود مساله غزه یکی از محورهای اصلی این دیدار باشد.
وبسایت خبری تایمز اسرائیل پیشتر گزارش داد طرح ترامپ درباره مالکیت آمریکا بر غزه از سوی یک استاد دانشگاه جورج واشینگتن در اختیار او قرار گرفته است.
بر اساس این گزارش، جوزف پلزمَن، کارشناس اقتصاد و روابط بینالمللی، این طرح را در ژوئیه ۲۰۲۴ و در بحبوحه کارزارهای انتخابات ریاستجمهوری ایالات متحده در اختیار تیم ترامپ قرار داد.
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، اعلام کرد اگر طرح پیوستن این کشور به ناتو عملی نشود، کییف برای تقویت ارتش خود به کمک ایالات متحده آمریکا نیاز خواهد داشت.
زلنسکی در مصاحبه با مجله اکونومیست که چهارشنبه ۲۴ بهمن منتشر شد، گفت: «اگر اوکراین عضو ناتو نباشد، به این معناست که اوکراین باید ناتو را در قلمرو خود ایجاد کند. بنابراین، ما به ارتشی به بزرگی ارتش کنونی روسیه نیاز داریم.»
او تقویت ارتش اوکراین را «طرح جایگزین» خود در صورت محلق نشدن اوکراین به ناتو توصیف کرد و افزود: «برای دستیابی به این هدف، به تسلیحات و منابع مالی نیاز داریم و در این راستا، از ایالات متحده درخواست کمک خواهیم کرد.»
در سالهای اخیر، اوکراین بارها درخواست خود را برای پیوستن به سازمان پیمان آتلانتیک شمالی، موسوم به ناتو، مطرح کرده است.
مقامهای اوکراینی تاکید کردهاند برای جلوگیری از تهاجم مجدد روسیه به این کشور پس از پایان مناقشه کنونی، تضمینهای امنیتی، از جمله عضویت در ناتو، ضروری است.
در سوی مقابل، روسیه عضویت اوکراین در ناتو را تهدیدی امنیتی برای خود میداند و بهشدت با آن مخالف کرده است.
آمریکا یکی از چندین عضو ناتو است که تاکنون با پیوستن اوکراین به این سازمان موافقت نکردهاند.
پیت هگست، وزیر دفاع ایالات متحده، ۲۳ بهمن گفت عضویت اوکراین در ناتو بخشی از طرح واشینگتن برای پایان دادن به مناقشه کنونی میان کییف و مسکو نیست.
او تاکید کرد تلاش برای بازپسگیری همه مناطق اوکراین از اشغال روسیه، اقدامی «غیرواقعگرایانه» خواهد بود.
روسیه پنجم اسفند ۱۴۰۰ حمله نظامی وسیع خود به اوکراین را آغاز کرد و از آن زمان تاکنون، جنگ خونین میان دو کشور ادامه داشته است. از زمان آغاز درگیریها، روسیه حدود یک پنجم از خاک اوکراین را به تصرف خود درآورده است.
ترامپ ۲۳ بهمن اعلام کرد با ولادیمیر پوتین و زلنسکی، همتایان روسی و اوکراینی خود، جهت یافتن راهحلی دیپلماتیک برای خاتمه جنگ در منطقه بهصورت تلفنی گفتوگو کرده است.
او این تماسها را مثبت ارزیابی کرد و افزود رهبران دو کشور به دنبال صلح هستند.
پیشتر در ۱۸ بهمن، پایگاه خبری بلومبرگ نوشت طرح ترامپ درباره جنگ روسیه و اوکراین در کنفرانس امنیتی مونیخ ارائه میشود. این کنفرانس از ۲۶ تا ۲۸ بهمن برگزار خواهد شد.
جیدی ونس، معاون ترامپ، قرار است جمعه ۲۶ بهمن در حاشیه کنفرانس مونیخ با زلنسکی دیدار و گفتوگو کند.
در پی تشدید تحریمهای آمریکا علیه جمهوری اسلامی و روسیه، حجم نفت ذخیرهشده این دو کشور در نفتکشها به بالاترین سطح خود در ماههای اخیر رسیده که این موضوع، افزایش قیمت جهانی نفت خام را در پی داشته است.
خبرگزاری رویترز چهارشنبه ۲۴ بهمن به نقل از منابع تجاری و تحلیلگران نوشت با تشدید تحریمها، تعداد نفتکشهای در دسترس برای حمل محمولههای نفتی جمهوری اسلامی و روسیه کاهش یافته و همچنین، تمایل مشتریان برای خرید این محمولهها کمتر شده است.
بر اساس این گزارش، واشینگتن از اکتبر ۲۰۲۴ چندین دور تحریم علیه کشتیها و نهادهای مرتبط با نفت جمهوری اسلامی و روسیه وضع کرده و تجارت آنها با چین و هند، بهعنوان مشتریان سنتی خود را مختل ساخته است.
شو مویو، تحلیلگر ارشد شرکت کپلر، در همین رابطه گفت از زمان تشدید تحریمها علیه جمهوری اسلامی در سهماهه آخر سال ۲۰۲۴، تهران برای یافتن کشتیهای جدید و پر کردن شکاف ظرفیت حمل و نقل محمولههای نفتی خود با چالشهایی روبهرو بوده است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ۱۶ بهمن دستورالعملی برای از سرگیری سیاست فشار حداکثری علیه جمهوری اسلامی و به صفر رساندن صادرات نفت ایران امضا کرد و هشدار داد جمهوری اسلامی دیگر نباید به سایر کشورها نفت بفروشد.
در نخستین اقدام پس از فرمان ترامپ، وزارت خزانهداری آمریکا ۱۸ بهمن اعلام کرد یک شبکه بینالمللی را به دلیل نقش آن در انتقال و فروش محمولههای نفتی جمهوری اسلامی، در فهرست تحریمهای خود قرار داده است.
منع ورود کشتیهای تحریمی به بندر شاندونگ چین
رویترز در ادامه گزارش خود نوشت گروه بندر شاندونگ چین از ماه گذشته، ورود کشتیهای تحریمی حامل نفت ایران و روسیه را به بنادر این استان ممنوع اعلام کرده است.
این تصمیم از این جهت حائز اهمیت است که اکثر پالایشگاههای مستقل که خریداران اصلی نفت جمهوری اسلامی و روسیه به شمار میروند، در استان شاندونگ در شرق چین مستقر هستند.
در پی تصمیم اخیر گروه بندر شاندونگ چین، تخلیه محمولههای نفتی ایران و روسیه با دشواریهایی مواجه شده است.
طبق آمار شرکت برامر ایسیام، ۵۷ درصد از مجموع ۱۲۷ نفتکش بسیار بزرگ حمل نفت خام که در انتقال محمولههای نفتی جمهوری اسلامی به چین دست دارند، در فهرست تحریمهای آمریکا قرار گرفتهاند.
رویترز با استناد به برآوردهای سه تحلیلگر افزود با توجه به افزایش صادرات نفتی و در سوی مقابل کاهش تخلیه محمولهها در چین، میزان نفت ذخیرهشده جمهوری اسلامی در نفتکشهای شناور بر روی آب در سال جاری میلادی، بین ۱۰ تا ۲۰ میلیون بشکه افزایش یافته است.
ترامپ در دوره نخست حضور خود در کاخ سفید بین سالهای ۲۰۱۷ و ۲۰۲۱، سیاست فشار حداکثری را در برابر جمهوری اسلامی در پیش گرفت. این سیاست با کاهش قابل توجه صادرات نفتی جمهوری اسلامی همراه بود و اقتصاد ایران را بهشدت تحت تاثیر قرار داد.
با این حال پس از روی کار آمدن جو بایدن و پایان یافتن سیاست فشار حداکثری، درآمدهای نفتی ایران رشد قابل ملاحظهای داشت.
فایننشالتایمز ۳۰ فروردین گزارش داد صادرات نفت ایران به بالاترین میزان خود در شش سال اخیر رسیده و مشتری اصلی این محمولهها، چین بوده است.
گمانهزنیها درباره میزان ذخیره نفت شناور جمهوری اسلامی
رویترز همچنین گزارش داد کارشناسان درباره حجم کلی نفت ذخیرهشده ایران در کشتیهای شناور، موسوم به «ناوگان در سایه»، اتفاق نظر ندارند.
طبق آمار شرکت کپلر، ذخیرهسازی نفت جمهوری اسلامی در کشتیهای شناور به بیش از ۲۵ میلیون بشکه رسیده است که بالاترین میزان در بیش از یک سال اخیر به شمار میرود. حدود ۸۰ درصد از این محمولهها در آبهای سنگاپور و مالزی شناور هستند.
در سوی مقابل، اِما لی، تحلیلگر ارشد شرکت ردیابی نفتکش «وُرتِکسا»، معتقد است حجم نفت خام و میعانات ایران در کشتیهای شناور در پایان ژانویه ۲۰۲۵ به ۷۳.۱ میلیون بشکه افزایش یافته.
او افزود صادرات نفت ایران برای دومین ماه متوالی با شیب صعودی همراه بوده و در ژانویه به ۱.۷۸ میلیون بشکه رسیده است.
این در حالی است که این عدد در نوامبر ۲۰۲۴ به ۱.۴۵ میلیون بشکه کاهش یافته بود که کمترین میزان در دو سال اخیر محسوب میشد.
کاهش تعداد نفتکشهای غیرتحریمی برای انتقال محمولههای نفتی ایران به چین موجب شده قیمت جهانی نفت خام افزایش یابد.
ولادیمیر پوتین، رییسجمهور روسیه و دونالد ترامپ، رییسجمهور آمریکا، چهارشنبه درباره پایان دادن به جنگ اوکراین و مسائل خاورمیانه گفتوگوی تلفنی ۹۰ دقیقهای داشتند و در پایان توافق کردند در آینده با یکدیگر دیدار کنند.
بر اساس نوشته ترامپ در شبکه اجتماعی تروث، او مکالمهای «طولانی و بسیار سازنده» با پوتین داشت و دو طرف طی آن توافق کردند مذاکرات برای پایان دادن به جنگ اوکراین را «بلافاصله» آغاز کنند.
به نوشته ترامپ، دو طرف همچنین درباره خاورمیانه و جنگ غزه صحبت کردند، اما از محتوای این این گفتگو جزئیات بیشتری ارائه نداد.
ترامپ در ادامه نوشته دو طرف از یکدیگر برای «سفر به کشورهایشان» دعوت کردهاند.
ترامپ بعد از صحبت خود با پوتین، با زلنسکی هم تماسی تلفنی داشت. زلنسکی این تماس را «سازنده» خواند و گفت: «درباره راههای دستیابی به صلح و تهیه سند جدیدی در زمینه همکاریهای امنیتی، اقتصادی و مشارکت منابع گفتوگو کردیم. توافق کردیم که تماسها را ادامه داده و برای دیدارهای آتی برنامهریزی کنیم.»
ترامپ هم با مثبت توصیفکردن تماسش با ترامپ نوشت: «گفتگو بسیار خوب پیش رفت. او هم، مانند رییسجمهور پوتین، خواهان صلح است.»
دفتر زلنسکی اعلام کرد که ترامپ و زلنسکی حدود یک ساعت با هم تلفنی صحبت کردند، در حالی که خبرگزاری تاس روسیه به نقل از کرملین گزارش داد که دو طرف نزدیک به یک ساعت و نیم با یکدیگر صحبت کردهاند و بر سر دیدار حضوری توافق کردهاند.
این اولین تماس مستقیم اعلامشده پوتین با یک رییسجمهور آمریکایی از فوریه ۲۰۲۲ تاکنون به شمار میرود؛ زمانی که پوتین اندکی پیش از اعزام هزاران نیروی نظامی روسیه به اوکراین، تماس تلفنی کوتاهی با جو بایدن داشت.
جنگ اوکراین
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، با اشاره به این تماس تلفنی، اعلام کرد پوتین و ترامپ درباره خاورمیانه، روابط دوجانبه و موضوع اوکراین بحث کردند.
او افزود: «رییسجمهور روسیه از رییسجمهور ایالات متحده دعوت کرد که به مسکو بیاید و آمادگی خود را برای میزبانی مقامات آمریکایی در روسیه در حوزههای مورد علاقه مشترک، از جمله مساله حلوفصل اوضاع اوکراین اعلام کرد.»
پسکوف همچنین گفت: «پوتین و ترامپ توافق کردند تماسهای شخصی را از جمله برنامهریزی برای یک دیدار حضوری ادامه دهند.»
ترامپ پیشتر بارها اعلام کرده بود که میخواهد به جنگ اوکراین پایان دهد و قصد دارد با پوتین برای بحث در این باره ملاقات کند.