دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا که در حال امضای فرمانها اجرایی است، با عفو ۱۵۰۰ نفر که در ارتباط با حمله حامیانش به کنگره پس شکست مقابل جو بایدن بازداشت شده بودند، ابراز امیدواری کرد «امشب آزاد شوند».
پیشتر، یک مقام اداره زندانهای ایالات متحده اعلام کرد که «احتمالا» برخی از متهمان حوادث ششم ژانویه سال ۲۰۲۰، روز دوشنبه آزاد خواهند شد، اما هنوز مدارک رسمی دریافت نشده است.
چچیلیا سالا، روزنامهنگار ایتالیایی که مدتی را در زندان جمهوری اسلامی به سر برد، در مصاحبه با یک برنامه تلویزیونی در ایتالیا به شرح جزییات مراحل بازجویی خود پرداخت و گفت گاهی به مدت ۱۰ ساعت متوالی مورد بازجویی قرار میگرفت.
سالا در این مصاحبه افزود در زمان بازجویی، سر او پوشیده بود و او را رو به دیوار مینشاندند.
این خبرنگار ادامه داد: «در یکی از بازجوییها، بیهوش شدم و آنها قرصی به من دادند تا آرام شوم... در برخی مواقع سعی میکنند با دادن پاداشی مانند خرما یا سیگار شما را آرام کنند و در مواقع دیگر، با دادن خبرهای بد سعی دارند شما را بِشکنند.»
به گفته این زندانی پیشین جمهوری اسلامی، بازجوها با استفاده از «تکنیکهای روانشناختی» به دنبال «خرد کردن» او بودند.
سالا ۱۹ دی و پس از گذراندن ۲۰ روز در زندان جمهوری اسلامی آزاد شد و چهار روز پس از آن، کارلو نوردیو، وزیر دادگستری ایتالیا، دستور آزادی فوری محمد عابدینی نجفآبادی، ایرانی بازداشتی در ایتالیا را صادر کرد.
عابدینی ۳۸ ساله به اتهام همکاری نظامی با سپاه، ۲۶ آذر به درخواست ایالات متحده در فرودگاه میلان بازداشت شد و قرار بود پس از طی مراحل قانونی به این کشور، مسترد شود.
ایراناینترنشنال ۱۵ مهر به طور اختصاصی گزارش داد جمهوری اسلامی آزادی سالا را به آزادی عابدینی منوط کرده است.
عابدینی به دست داشتن در انتقال یک فنآوری پهپادی به جمهوری اسلامی متهم است که در جریان حمله مرگبار نیروهای نیابتی حکومت ایران به نظامیان آمریکایی مستقر در مرز اردن و سوریه در بهمن ۱۴۰۲ مورد استفاده گرفت.
از دست رفتن حس زمان در سلول انفرادی
سالا در ادامه مصاحبه خود با تلویزیون ایتالیا گفت در دوران حضورش در زندان اوین، در یک سلول انفرادی کوچک فاقد تشک نگهداری میشد و همیشه لامپی با نور سفید در آن روشن بود.
سالا افزود: «در این شرایط خوابیدن بسیار سخت است و بدن شما حس درک زمان را از دست میدهد.»
این خبرنگار همچنین گفت در نخستین شب حبسش در زندان اوین، از مسئولان تقاضای داشتن یک قرآن به زبان انگلیسی کرده اما آنها حاضر به پذیرش این درخواست نشدند: «با توجه به این شرایط، برای پر کردن زمان، شروع به شمردن انگشتانم، خواندن ترکبیات موجود روی بسته نان و تکرار جدول ضرب کردم.»
او خاطرنشان کرد: «انزوا فقط به معنای تنها بودن در یک سلول نیست، بلکه به این معناست که هیچ چیزی برای پرت کردن حواس خود ندارید. شما همیشه تنها هستید، حتی زمانی که تنها نیستید، زیرا حتی زمانی که تحت بازجویی قرار میگیرید، صورتتان پوشانده میشود و شما رو به دیوار قرار دارید. صورتهای نگهبانان هم پوشیده است.»
جمهوری اسلامی در سالهای اخیر دهها شهروند خارجی یا دوتابعیتی را عمدتا به اتهام جاسوسی یا ارتکاب جرایم امنیتی دستگیر کرده است.
فعالان حقوق بشر بازداشت شهروندان کشورهای غربی از سوی جمهوری اسلامی را «گروگانگیری حکومتی» میدانند و میگویند تهران از این حربه برای تحت فشار گذاشتن غرب و گرفتن امتیاز از آن استفاده میکند.
شنیدن صدای دلخراش زندانیان سلولهای دیگر
سالا در ادامه مصاحبه گفت گاهی از سلولش در زندان اوین صدای زندانیان در سلولهای دیگر را میشنید که تلاش میکردند به خود آسیب برسانند: «دختری بود که در آن سلول کوچک دورخیز میکرد و سپس سرش را با تمام قدرت به در امنیتی میکوبید... صداهایی که از راهرو میآمد، اغلب دلخراش بود؛ گاهی گریه، گاهی استفراغ، و گاهی تلاش برای آسیب رساندن به خود.»
این خبرنگار ایتالیایی در دوران بازداشتش در ایران نگران بود که بازگشت دونالد ترامپ به قدرت در کاخ سفید، منجر به پیچیدهتر شدن پرونده او شود.
سالا گفت: «میدانستم که شمارش معکوس برای مراسم تحلیف ترامپ آغاز شده و این موضوع من را بهشدت میترساند... اگر ترامپ بهطور علنی اعلام میکرد که قصد دارد علیه برخی ایرانیها دست به اقدام متقابل بزند، وضعیت من بهشدت پیچیده میشد.»
پیش از این در ۱۷ دی، روزنامه الجورناله، رسانه نزدیک به دولت ایتالیا، خبر داد جورجیا ملونی، نخستوزیر این کشور، در دیدار اخیر خود با ترامپ، موافقت او را برای «تعلیق» روند استرداد عابدینی به آمریکا به دست آورده بود.
نخستوزیر ایتالیا ۱۵ دی با ترامپ در اقامتگاه شخصی او در مارالاگو فلوریدا دیدار کرد.
این نخستینبار نیست که جمهوری اسلامی از طریق سیاست گروگانگیری، یکی از کشورهای غربی را به مبادله زندانیان وادار میکند.
در جریان مبادله زندانیان میان تهران و استکهلم، یوهان فلودروس و سعید عزیزی، دو شهروند سوئدی زندانی در ایران، در ازای آزادی حمید نوری اجازه یافتند ۲۶ خرداد خاک ایران را ترک کنند و به سوئد بازگردند.
نوری، دادیار سابق زندان گوهردشت، به اتهام دست داشتن در اعدام زندانیان سیاسی دهه ۶۰، در آبان ۱۳۹۸ در سوئد بازداشت و پس از محاکمه، به حبس ابد محکوم شد. دیوان عالی سوئد ۱۶ اسفند ۱۴۰۲ فرجامخواهی نوری را رد کرده بود.
فلودروس چهارم آبان در گفتوگو با پایگاه خبری پولیتیکو به شرح دوران حبس خود در زندان اوین پرداخت و تاکید کرد که قربانی سیاست گروگانگیری جمهوری اسلامی بوده است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا در سخنرانی خود در ورزشگاه کپیتال وان پس از مراسم تحلیفش به خانواده گروگانهای حماس که در سالن حضور داشتند گفت: «اگر من رییسجمهور بودم حمله حماس اتفاق نمیافتاد چرا که جمهوری اسلامی ورشکست میشد و پولی نداشت به حماس بدهد و شما اینجا نمیبودید.»
او با اشاره به اینکه ۸۰ فرمان اجرایی دولت پیشین را لغو خواهد کرد، متعهد شد فرمان بوروکراسی از کنترل خارج شده فدرال را در دست بگیرد.
او همچنین گفت: «فرمانی اجرایی امضا خواهیم کرد که همه اعضای کابینه نیروهای خود را برای کنترل و کاهش تورم به کار بگیرند.»
ترامپ بار دیگر تاکید کرد از توافق اقلیمی پاریس خارج شود و گفت: «نمیگذاریم چین قسر در برود. چین از انرژی کثیف زیادی استفاده میکند که وقتی در جو پخش میشود، آنجا باقی نمیماند و این آلودگی چین به سمت آمریکا هم میآید.»
رییسجمهور آمریکا با اشاره به دولت بایدن هم وعده داد: «روی سرکوب سیاسی و سوءاستفاده در دولت قبلی تحقیق خواهیم کرد.»
او آغاز ریاستجمهوری خود را جشن آغاز عصر طلایی آمریکا خواند و با اشاره به آزادی سه گروگان زن در بند حماس گفت اگر او رییسجمهور بود حمله حماس و گروگانگیری اتفاق نمیافتاد.
احمد الشرع، رهبر گروه حاکم بر سوریه، با تبریک ریاستجمهوری دونالد ترامپ گفت که در انتظار بهبود روابط سوریه با آمریکا است.
او در پیام تبریک خود نوشت: «اطمینان داریم که او رهبری است که میتواند صلح را در خاورمیانه برقرار کرده و ثبات را به منطقه بازگرداند.»
تصاویر منتشر شده از مراسم تحلیف دونالد ترامپ نشان میدهد میلیاردرهای صاحبنام شرکتهای برجسته فنآوری جهان در ردیفی جلوتر از اعضای کابینه رییسجمهوری آمریکا قرار داشتند. منتقدان ترامپ این موضوع را نشانهای از اولیگارشی و نفوذ گسترده این افراد در سیاستهای ایالات متحده دانستند.
وبسایت خبری گاردین دوشنبه اول بهمن گزارش داد ایلان ماسک، مدیرعامل تسلا، مارک زاکربرگ، مدیرعامل متا، تیم کوک، مدیرعامل اپل، سوندار پیچای، مدیرعامل گوگل و جف بیزوس، بنیانگذار آمازون، با نشستن در کنار یکدیگر در مراسم تحلیف ترامپ، رابطه نزدیک صنعت فنآوری و رییسجمهوری جدید آمریکا را به نمایش گذاشتند.
این مراسم پیشتر قرار بود در فضای باز برگزار شود. بر اساس برنامه اولیه، مدیران شرکتهای فنآوری بنا بود بر سکوی اصلی بنشینند، همان جایگاهی که به اعضای خانواده ترامپ، روسای جمهور پیشین آمریکا و دیگر مهمانان بلندپایه اختصاص داشت.
این برنامه به دلیل سرمای شدید هوا در واشینگتن به داخل کنگره آمریکا منتقل شد و در نهایت، میلیاردهای شهیر صنعت فنآوری در کنار اعضای خانواده ترامپ و حتی جلوتر از اعضای کابینه او قرار گرفتند.
واکنشها به جایگاه میلیاردرهای صنعت فنآوری در مراسم تحلیف ترامپ
الیزابت وارِن، سناتور دموکرات ایالت ماساچوست، در واکنش به نحوه چینش مهمانان مراسم تحلیف در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «میلیاردرهای غولهای دنیای فنآوری در مراسم تحلیف ترامپ در ردیف اول جای گرفتند. آنها حتی جایگاهی بهتر از اعضای منتخب کابینه ترامپ دارند. این خود گویای همه چیز است.»
شو زی چو، مدیرعامل تیکتاک، سم آلتمن، مدیرعامل اوپن اِیآی و دارا خسروشاهی، مدیرعامل اوبر، از دیگر مهمانان مراسم تحلیف ترامپ بودند.
اریک آدامز، شهردار نیویورک، روپرت مرداک، چهره پرقدرت رسانهای جهان و خاویر میلی، رییسجمهوری آرژانتین، نیز در این مراسم حضور یافتند اما به گزارش گاردین، در جایگاههایی «کماهمیتتر» از برخی دیگر از مهمانان قرار داشتند.
بیشتر بخوانید: ثروت میلیاردرهای حاضر در مراسم تحلیف ترامپ چقدر است؟
در کنار میلیاردرهای صنعت فنآوری در مراسم تحلیف ترامپ یک چهره دیگر نیز دیده میشد: لورن سانچز، نامزد جف بیزوس.
رون فیلیپکوسکی، تحلیلگر رسانهای نزدیک به حزب دموکرات، با اشاره به این موضوع گفت: «هیچیک از همسران اعضای کنگره اجازه حضور در سالن این مراسم را نداشتند. قوانین متفاوتی برای اولیگارشها وجود دارد.»
اولیگارش در گفتمان سیاسی به فردی اطلاق میشود که عضو گروهی محدود از قدرتمندان بانفوذ است و کنترل یک کشور، سازمان یا صنعت را در دست دارد.
پیشتر استیو بنن، استراتژیست ارشد و مشاور پیشین ترامپ، حضور مدیران غولهای فنآوری جهان در مراسم تحلیف رییسجمهوری جدید آمریکا را نماد «تسلیم رسمی» آنها دانست و این رویداد را به تسلیم ژاپن در برابر متفقین در جنگ جهانی دوم تشبیه کرد.
جو بایدن، رییسجمهوری پیشین ایالات متحده، ۲۶ دی در سخنرانی پایانی خود، نسبت به «تمرکز خطرناک قدرت در دست چند نفر ابرثروتمند» هشدار داد و گفت: «یک اولیگارشی در آمریکا در حال شکلگیری است که ثروت، قدرت و نفوذ بیحد و حصر دارد و واقعا تمام دموکراسی ما را تهدید میکند.»
ریچارد گرنل فرستاده ویژه ترامپ برای ماموریتهای ویژه اعلام کرد که روز دوشنبه با چندین مقام در ونزوئلا گفتوگو کرده و قرار است جلسات خود را از صبح سهشنبه آغاز کند.
خبرگزاری رویترز به نقل از منبعی آگاه گزارش داد او قصد دارد روز سهشنبه با رهبران مخالفان دولت ونزوئلا در واشینگتن دیدار کند.