بقایی: برنامه موشکی جمهوری اسلامی قابل مذاکره نیست
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، در واکنش به سخنان اخیر امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، اعلام کرد تهران درباره برنامه موشکی خود وارد مذاکره نخواهد شد.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، در واکنش به سخنان اخیر امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، اعلام کرد تهران درباره برنامه موشکی خود وارد مذاکره نخواهد شد.
بقایی دوشنبه ۱۱ خرداد در یک نشست خبری گفت: «دوستان اروپایی باید خودشان را درباره موضوع موشکی ایران بهروزرسانی کنند، چون ما حتی در سطح رسانه هم درباره چنین موضوعاتی که مربوط به دفاع از کیان ایران میشود، صحبت نمیکنیم.»
رییسجمهوری فرانسه شامگاه ۱۰ خرداد خواستار تسریع در روند مذاکرات میان تهران و واشینگتن شد و گفت در مقطع کنونی، «بازگشایی فوری تنگه هرمز بدون هیچگونه شرط و مطابق با حقوق بینالملل» در اولویت قرار دارد.
مکرون تاکید کرد ادامه گفتوگوها باید به دستیابی به توافقی «کامل مستحکم» درباره سایر مسائل مورد اختلاف، بهویژه برنامههای هستهای و موشکی جمهوری اسلامی و برقراری ثبات منطقهای، منجر شود.
چشمانداز مبهم مذاکرات در سایه اختلافات هستهای و مناقشه لبنان
سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی در ادامه نشست خبری خود اعلام کرد حکومت ایران در این مرحله، درباره «جزییات» پرونده هستهای وارد مذاکره نشده است.
بقایی در واکنش به اظهارات اخیر رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، مبنی بر آمادگی قزاقستان برای نگهداری ذخایر اورانیوم غنیشده حکومت ایران گفت: «گروسی دوست دارد هر از چند گاهی در رسانهها جلب توجه کند. فعلا درباره جزییات بحث هستهای هیچ گفتوگویی نداریم.»
گروسی شامگاه ۱۰ خرداد در مصاحبه با روزنامه فایننشالتایمز از آمادگی قزاقستان در این زمینه خبر داد و اعلام کرد آژانس در این کشور بانک ذخیره اورانیوم با غنای کم دارد و میتواند این مواد را بهصورت ایمن نگهداری کند.
بقایی در ادامه، آمریکا را به «نقض آتشبس» و «تغییر مکرر مواضع» در مذاکرات متهم کرد و افزود گفتوگوها «در دل سوءظن و بدگمانی شدید آغاز شد و تبادل پیامها در همین فضا در حال انجام است».
او به دیگر موارد اختلاف نظر در مذاکرات تهران و واشینگتن پرداخت و اعلام کرد تاکنون هیچ تفاهمی درباره سازوکار آزادسازی داراییهای مسدودشده جمهوری اسلامی حاصل نشده است.
بقایی با اشاره به تشدید تنشها در لبنان اضافه کرد: «کماکان تاکید داریم که آتشبس در لبنان بخش لاینفک هرگونه توافق نهایی برای خاتمه جنگ است.»
سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی همچنین نسبت به هرگونه مداخله احتمالی ناتو در تحولات تنگه هرمز هشدار داد و گفت: «هر اقدامی که منجر به پیچیدهتر شدن وضعیت شود، قطعا عاقلانه نیست.»
۱۰ خرداد، روزنامه نیویورکتایمز گزارش داد دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، شرایط سختگیرانهتری را به چارچوب پیشنهادی توافق با جمهوری اسلامی افزوده و نسخه اصلاحشده را برای بررسی به تهران ارسال کرده است.
محمدباقر قالیباف، رییس مجلس، ۱۱ خرداد در شبکه اجتماعی ایکس نوشت محاصره دریایی بندرهای ایران و تشدید حملات اسرائیل به لبنان «شواهد روشنی از عدم پایبندی آمریکا به آتشبس» است.
او با تکرار لفاظیهای تهدیدآمیز مقامهای جمهوری اسلامی در روزهای اخیر افزود: «هر انتخابی بهایی دارد و در نهایت زمان پرداخت آن فرا میرسد.»
با وجود برقراری آتشبس میان جمهوری اسلامی و ایالات متحده از ۱۹ فروردین، درگیریهای پراکنده میان دو طرف همچنان ادامه دارد.
سرنوشت تنگه هرمز و محاصره دریایی، پرونده هستهای تهران و ذخایر اورانیوم غنیشده، رفع تحریمها، آزادسازی داراییهای بلوکهشده جمهوری اسلامی و همچنین موضوع پایان جنگ و تنشهای منطقهای از محورهای اصلی مذاکرات تهران و واشینگتن هستند.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
