بحران انسانی در تنگه هرمز؛ هزاران دریانورد میان جنگ و بلاتکلیفی گرفتار شدهاند
ادامه اقدامات تنشآفرین جمهوری اسلامی در تنگه هرمز، به نگرانیها درباره تشدید بحران انسانی برای هزاران دریانورد گرفتار در خلیج فارس دامن زده است.
ادامه اقدامات تنشآفرین جمهوری اسلامی در تنگه هرمز، به نگرانیها درباره تشدید بحران انسانی برای هزاران دریانورد گرفتار در خلیج فارس دامن زده است.
خبرگزاری رویترز جمعه اول خرداد گزارش داد بیش از ۲۰ هزار ملوان در حدود دو هزار کشتی در آبهای خلیج فارس سرگردان ماندهاند؛ بسیاری از آنها امکان ترک شناورهای خود را ندارند و با کمبود غذا، آب آشامیدنی و عدم اطمینان نسبت به آینده دست و پنجه نرم میکنند.
دریانوردانی که در هفتههای اخیر با رویترز مصاحبه کردهاند، از چالشها و اضطراب مداوم خود در اوضاع جنگی منطقه سخن گفتهاند.
سلمان صدیقی، ملوان هندی که در یکی از کشتیهای گرفتار حضور دارد، در تماسی تلفنی به رویترز گفت: «تنها کاری که اینجا انجام میدهیم، این است که برای گذراندن شب برنامهریزی کنیم و دعا کنیم در جریان حملات هدف قرار نگیریم.»
تنگه هرمز گذرگاه باریکی میان ایران و عمان است که حدود یکپنجم نفت خام و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور میکند.
از زمان آغاز مناقشه کنونی در ۹ اسفند ۱۴۰۴، اختلال در تردد شناورها در این آبراه موجب برهم خوردن جریان انرژی جهانی و افزایش قیمت نفت شده است.
انزوای دریانوردان در منطقه جنگی
در حالی که بحران در خلیج فارس ادامه دارد، خبرنگاران رویترز بهتازگی با یک قایق امدادرسانی به سوی کشتیهای پهلوگرفته در سواحل عربستان سعودی رفتند.
در این زمان، ملوانان یک نفتکش با تجمع کنار نردههای شناور، برای خبرنگاران دست تکان دادند. رویترز این رویداد را «لحظهای نادر از تماس آنها با جهان خارج» توصیف کرد.
بر اساس این گزارش، دریانوردان گرفتار در خلیج فارس نزدیک به سه ماه است در شرایطی منزوی و پراضطراب به سر میبرند. آنها در فضایی محدود، میان کابینهای کوچک، سالنهای غذاخوری مشترک و عرشههای داغ کشتیها روزگار میگذرانند و تنها با شمار اندکی از همکاران خود در تماس هستند.
محمد اراشدی، هماهنگکننده شبکه جهان عرب و ایران در فدراسیون بینالمللی کارکنان حملونقل (ITF)، هشدار داد وضعیت جنگی منطقه آسیبپذیری دریانوردان را بهطور چشمگیری افزایش داده است.
به گفته او، بسیاری از ملوانان با مشکلاتی همچون تاخیر در پرداخت دستمزد، مخالفت با بازگرداندن آنها به کشورهایشان، کمبود آذوقه و نگرانی از حملات موشکی و پهپادی مواجهاند.
اراشدی افزود برخی از دریانوردان در تماسهای تلفنی با او گریه کردهاند.
اول خرداد، مارک روته، دبیرکل ناتو، در نشست وزیران امور خارجه کشورهای عضو این ائتلاف در سوئد هشدار داد هرگونه تهدید علیه گذرگاههای راهبردی دریایی، از جمله تنگه هرمز، میتواند پیامدهای گستردهای برای امنیت بینالمللی و اقتصاد جهانی داشته باشد.
به گفته او، آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز موضوعی مهم برای همه اعضای ناتو است، اما ممکن است بهطور مستقیم در چارچوب ماموریت رسمی این ائتلاف قرار نگیرد.
گرفتار میان حقوقهای معوقه و هراس جنگ
موهیت کوهلی، کاپیتان یک کشتی باری که پس از آغاز جنگ در خلیج فارس گرفتار شده بود، گفت در ابتدا حتی تصور بسته شدن تنگه هرمز هم برای او امکانپذیر نبود.
کشتی تحت فرمان او که متعلق به شرکتی آلمانی بود، توانست در منطقهای امن در نزدیکی بندر دمام عربستان سعودی لنگر بیندازد، اما تنها چند روز پس از آغاز درگیریها، خدمه کشتی شاهد عبور موشکها و پهپادهایی بودند که حکومت ایران به سوی کشورهای حاشیه خلیج فارس شلیک میکرد.
کوهلی در گفتوگو با رویترز پس از بازگشت به هند، با اشاره به فضای حاکم بر کشتی گفت: «خدمهای که همیشه پرجنبوجوش و پرسروصدا بودند، ناگهان ساکت شدند. زمان غذا خوردن کوتاهتر شد و همه با احتیاط بیشتری صحبت میکردند.»
او افزود مالکان کشتی برای اعزام نیروهای جایگزین با خدمه همکاری کردند.
با این حال، مقام فدراسیون بینالمللی کارکنان حملونقل خاطرنشان کرد تمامی دریانوردان گرفتار در تنگه هرمز وضعیت مشابهی ندارند و بسیاری از آنها با چالشها و فشارهای بهمراتب شدیدتری روبهرو هستند.
اراشدی گفت در برخی پروندههای در دست بررسی، حقوق ناچیز ۱۰۰ تا ۲۰۰ دلاری ملوانان از سال گذشته پرداخت نشده و برخی مالکان کشتی نیز از فراهم کردن امکان بازگشت آنها به کشورشان خودداری میکنند یا این کار را مشروط به صرفنظر کردن ملوانان از مطالبات معوقهشان دانستهاند.
او هشدار داد به برخی از ملوانان گرفتار تنها یک وعده غذا در روز شامل برنج یا عدس داده میشود و دسترسی آنها به اینترنت به چند دقیقه محدود شده است؛ فرصتی کوتاه برای تماس با خانواده یا درخواست کمک از بیرون.
اراشدی بر ضرورت حمایت فوری از این دریانوردان تاکید کرد: «آنها به یک مداخله جمعی نیاز دارند؛ زیرا هم بخشی حیاتی از اقتصاد و زنجیره تامین جهانی هستند و هم بهعنوان دریانوردان غیرنظامی باید مورد حمایت قرار گیرند.»
تلاش برای تسهیل خروج ملوانان از برزخ
رویترز در ادامه نوشت کشورهای حاشیه خلیج فارس اقداماتی را برای کمکرسانی به خدمه کشتیهای گرفتار آغاز کردهاند؛ از جمله تسهیل روند تامین تدارکات و جابهجایی نیروها.
سلیمان المزروعی، رییس سازمان بنادر عربستان سعودی، گفت مهمترین مساله برای دریانوردان گرفتار این است که بدانند ساحلی امن «به روی آنها باز است».
به گفته او، سازمان بنادر عربستان سعودی تاکنون به صدها کشتی در تامین مواد غذایی، آب آشامیدنی، سوخت و دارو کمک کرده و امکان انتقال بیش از ۵۰۰ ملوان را فراهم آورده است.
