شبکه سیبیاس نیوز بهنقل از منابعی که بهطور مستقیم در جریان تصمیمگیریها و برنامهریزیها هستند، گزارش داد دولت دونالد ترامپ جمعه، اول خرداد، مشغول آمادهسازی دور تازهای از حملات نظامی علیه جمهوری اسلامی بود.
همزمان با حضور هیاتهای پاکستانی و قطری در تهران، آخرین فرصتها برای یک توافق آزموده میشود.
سیبیاس نیوز گفت تا بعدازظهر جمعه، هنوز تصمیم نهایی برای انجام این حملات گرفته نشده بود.
رییسجمهوری آمریکا، در پیامی در شبکههای اجتماعی اعلام کرد که «شرایط مربوط به دولت» مانع از حضور او در مراسم ازدواج پسرش، دونالد ترامپ جونیور، در آخر این هفته شده است. قرار بود ترامپ تعطیلات روز یادبود (Memorial Day) را در ملک گلف خود در نیوجرسی بگذراند، اما اکنون به کاخ سفید بازگشته است.
بهگفته چند منبع، برخی از اعضای ارتش و جامعه اطلاعاتی آمریکا برنامههای خود برای تعطیلات را لغو کردهاند، چرا که احتمال انجام حملات نظامی وجود دارد.
سیبیاس افزود مقامهای دفاعی و اطلاعاتی همچنین فهرستهای فراخوان نیروها در پایگاههای خارجی آمریکا را بهروزرسانی کردهاند و همزمان بخشی از نیروهای مستقر در خاورمیانه در حال جابهجایی و خروج هستند. این اقدام بخشی از تلاش برای کاهش حضور نظامی آمریکا در منطقه، در سایه نگرانی از احتمال واکنش تهران، عنوان شده است.
از زمان آغاز آتشبس موقت در اوایل آوریل، آمریکا و جمهوری اسلامی تا حد زیادی از حمله مستقیم به یکدیگر خودداری کردهاند؛ موضوعی که فرصتی برای مذاکرات غیرمستقیم درباره یک توافق بلندمدت فراهم کرده است.
آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید، به شبکه سیبیاس نیوز گفت: «رییسجمهوری ترامپ خطوط قرمز خود را کاملا روشن کرده است: ایران هرگز نباید به سلاح هستهای دست پیدا کند و نمیتواند اورانیوم غنیشده خود را حفظ کند.»
او افزود: «رییسجمهوری همیشه همه گزینهها را روی میز نگه میدارد و وظیفه پنتاگون این است که برای اجرای هر تصمیمی که فرمانده کل قوا بگیرد، آماده باشد.»
او همچنین تأکید کرد که ترامپ درباره پیامدهای عدم دستیابی به توافق با ایران «کاملا شفاف» بوده است.
سپاه پاسداران چهارشنبه ۳۰ اردیبهشت هشدار داد که هرگونه حمله جدید از سوی آمریکا یا اسرائیل میتواند دامنه جنگ را فراتر از خاورمیانه گسترش دهد. مقامهای جمهوری اسلامی در روزهای اخیر لحنی تندتر و تهدیدآمیزتر پیدا کرده و نسبت به عواقب هر حمله دیگر هشدار دادهاند.
سیبیاس نیوز در ادامه گزارش خود گفت تهران در حال بررسی آخرین پیشنهاد آمریکا برای دستیابی به توافقی جهت پایان دادن به جنگی است که نزدیک به سه ماه ادامه داشته، بازارهای انرژی را متلاطم کرده و باعث افزایش شدید قیمت سوخت شده است. به گفته یک منبع، این پیشنهاد چهارشنبه ۳۰ اردیبهشت به تهران منتقل شده و همراه با هشداری بوده که در صورت رد آن، حملات نظامی از سر گرفته خواهد شد.
ترامپ جمعه، اول خرداد، گفت: «ایران بهشدت میخواهد توافق کند. باید ببینیم چه میشود.»
او چهارشنبه نیز گفته بود که آماده است «چند روزی» به تهران فرصت دهد تا به پیشنهاد آمریکا پاسخ دهد.
او همچنین گفت تیمش «تا حدی تحت تاثیر» مذاکرهکنندگان جمهوری اسلامی قرار گرفته، اما تاکید کرد که او به تضمینهایی جدی نیاز دارد تا از شعلهور شدن دوباره جنگ جلوگیری شود.
انتظار میرود پاسخ جمهوری اسلامی بهزودی از طریق پاکستان منتقل شود؛ کشوری که نقش میانجی را در این مذاکرات ایفا میکند.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، پیش از سفر به هند به خبرنگاران گفت واشینگتن انتظار دارد پاسخ ایران از طریق فرمانده ارتش پاکستان دریافت شود؛ فردی که بهعنوان کانال اصلی ارتباطی میان دو طرف عمل میکند. روبیو تاکید کرد ترامپ راهحل دیپلماتیک را به حمله نظامی ترجیح میدهد و پیشرفتهایی حاصل شده، هرچند هنوز کارهای زیادی باقی مانده است.
او همچنین به گفتوگوهایی در سوئد با اعضای ناتو اشاره کرد که درباره بازگشایی تنگه هرمز از طریق اقدام نظامی بوده است؛ طرحی که از آن بهعنوان «پلن بی» یاد کرد، در صورتی که تهران خود برای بازگشایی تنگه اقدام نکند.
در واشینگتن نیز جمهوریخواهان مجلس نمایندگان پنجشنبه ۳۱ اردیبهشت تلاش برای رأیگیری درباره محدود کردن اختیارات ترامپ در انجام عملیات نظامی علیه جمهوری اسلامی را کنار گذاشتند.
اکسیوس اشاره کرد که این جلسه صبح جمعه اول خرداد برگزار شده است و افزود: «منابعی که بهطور مستقیم» با ترامپ صحبت کردهاند، میگویند که او «بهطور جدی در حال بررسی حملات جدید علیه ایران است، مگر اینکه پیشرفتی در مذاکرات در آخرین لحظه حاصل شود.»
بر اساس این گزارش، ترامپ در جریان جلسه در مورد وضعیت مذاکرات و سناریوهای مختلف در صورت شکست مذاکرات توجیه شد.
این نشست در شرایطی برگزار شد که عاصم منیر، رییس ارتش پاکستان، ظاهرا «در آخرین لحظه» برای رفع اختلافات و جلوگیری از از سرگیری جنگ به تهران سفر کرد.
یک مقام ارشد پاکستانی به شبکه خبری سیبیاس گفت دیدارهای اخیر محسن نقوی، وزیر کشور پاکستان، در تهران باعث شد مذاکرات «در مسیری مهم» پیش برود و در همین چارچوب، منیر برای ادامه این رایزنیها راهی ایران شده است.
اکسیوس نوشت انتظار میرود منیر شنبه دوم خرداد با احمد وحیدی، فرمانده سپاه پاسداران، و «یکی از بازیگران کلیدی در فرآیند تصمیمگیری» در جمهوری اسلامی، دیدار کند.
همزمان یک هیات قطری نیز جمعه برای حمایت از تلاش میانجیگری وارد تهران شد.
خبرگزاری رویترز نوشت هدف از سفر این هیات که با هماهنگی واشینگتن انجام گرفت، کمک به تلاشها برای دستیابی به توافقی جهت پایان جنگ ایران است.
یک مقام آمریکایی که در جریان تلاشهای دیپلماتیک قرار گرفته است، مذاکرات را «دردناک» توصیف کرد و به اکسیوس گفت که پیشنویسها «هر روز در حال تغییر و تحول» هستند، بدون اینکه پیشرفت زیادی حاصل شود.
در همین ارتباط، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، شامگاه جمعه در مصاحبه با صداوسیمای جمهوری اسلامی، در مورد سفر مقامهای ارشد پاکستان به تهران گفت: «نمیتوانیم بگوییم که به جایی رسیدیم که توافق نزدیک است. ضرورتا خیر، اینطور نیست. روند ادامهدار است.»
در این حال، اکسیوس اشاره کرد: چند ساعت پس از جلسه جمعه صبح، کاخ سفید از تغییر برنامه ترامپ برای آخر هفته خبر داد.»
این گزارش میگوید: «او پس از انجام یک سخنرانی برنامهریزی شده در نیویورک در عصر جمعه، به جای ماندن در باشگاه گلف خود، به واشینگتن باز خواهد گشت.»
در همین ارتباط، ترامپ در تروتسوشال نوشت که به دلیل شرایط حساس کنونی قصد ندارد در عروسی پسرش دان جونیور در این آخر هفته شرکت کند و افزود: «احساس میکنم در این مقطع حساس باید در واشینگتن و کاخ سفید بمانم.»
اکسیوس در ادامه گزارش خود به نقل از «یک منبع نزدیک به ترامپ» و «یک منبع دوم آگاه از اوضاع» نوشت که رییسجمهوری ایالات متحده «در چند روز گذشته بهطور فزایندهای از مذاکرات با ایران ناامید شده است.»
این دو منبع گفتند که او سهشنبه ۲۹ اردیبهشت به بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، گفت که میخواهد به دیپلماسی فرصت دیگری بدهد، «اما تا پنجشنبه شب، به سمت دستور حمله متمایل شده بود.»
یک منبع نزدیک به ترامپ گفت که او «احتمال یک عملیات نظامی بزرگ و نهایی را مطرح کرده است که پس از آن میتواند پیروزی را اعلام کند و به جنگ پایان دهد.»
اکسیوس اشاره کرد که هیچ نشانهای مبنی بر اینکه ترامپ تصمیمی برای از سرگیری جنگ گرفته باشد، وجود ندارد.
در این گزارش به بیانیه وزارت خارجه جمهوری اسلامی نیز اشاره شد؛ اینکه مذاکرات در حال انجام است اما توافق نزدیک نیست.
در همین ارتباط، خبرگزاری تسنیم، متعلق به سپاه پاسداران، جمعه به نقل از یک منبع نزدیک به تیم مذاکرهکننده جمهوری اسلامی گفت که «مذاکرات بر سر مسائل مورد اختلاف هنوز ادامه دارد و هنوز هیچ نتیجه نهایی حاصل نشده است.»
این منبع عنوان کرد که تمرکز فعلی بر «پایان دادن به جنگ» است و تا زمانی که این امر محقق نشود، هیچ موضوع دیگری مورد مذاکره قرار نخواهد گرفت.
در همین حال، اکسیوس نوشت: «برخی منابع نزدیک به مذاکرات هنوز معتقدند که در ۲۴ ساعت آینده فرصتی برای نوعی پیشرفت وجود دارد.»
«دو منبع آگاه از تفکر ترامپ» به اکسیوس گفتند که به نظر میرسد «او متمایل به اقدام نظامی است، مگر اینکه اتفاق غیرمنتظرهای در مذاکرات رخ دهد.»
روبیو: پیشرفتهایی حاصل شده است
مارکو روبیو، وزیر خارجه ایالات متحده، جمعه گفت که آمریکا «شاهد پیشرفتهایی در جهت دستیابی به توافق با ایران بوده است، اما کار بیشتری لازم است.»
خبرگزاری رویترز در این مورد اشاره کرد که سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، گفته که اختلافات دو طرف «عمیق و قابل توجه» است.
این خبرگزاری نوشت در حالی که برخی از شکافها کاهش یافته است، هنوز اختلافاتی در مورد اورانیوم غنیشده ایران و کنترل تنگه هرمز وجود دارد که بسته شدن آن از زمان آغاز جنگ باعث بحران انرژی جهانی شده است.
بر اساس این گزارش، روبیو پس از نشست وزرای ناتو در هلسینگبورگ در سوئد به خبرنگاران گفت: «پیشرفتهایی حاصل شده است. من اغراق نمیکنم. من آن را کماهمیت جلوه نمیدهم.»
او تاکید کرد: «کارهای بیشتری باید انجام شود. ما هنوز به آنجا نرسیدهایم. امیدوارم به آنجا برسیم.»
روبیو در عین حال، سخنان پنجشنبه ۳۱ اردیبهشت خود مبنی بر «غیرقابل قبول» بودن برنامههای تهران برای گرفتن عوارض عبور از تنگه هرمز را تکرار کرد.
او گفت: «ما با گروهی بسیار سرسخت سر و کار داریم و اگر این تغییر نکند، رییسجمهور بهروشنی گفته است که گزینههای دیگری دارد.»
بقایی شامگاه جمعه اول خرداد در مصاحبه با صداوسیمای جمهوری اسلامی، با اشاره به سفر مقامهای ارشد پاکستان به ایران گفت: «نمیتوانیم بگوییم که به جایی رسیدیم که توافق نزدیک است. ضرورتا خیر، اینطور نیست. روند ادامهدار است.»
او اضافه کرد: «اختلافنظرها بین ایران و آمریکا آنقدر عمیق و زیاد است، بهویژه بعد از جنایاتی که در دو سه ماه اخیر مرتکب شدهاند، که نمیتوان گفت با چند بار رفتوآمد یا مذاکرات ظرف چند هفته یا چند ماه حتما به نتیجه خواهیم رسید. دیپلماسی زمانبر است.»
اظهارات بقایی در حالی مطرح میشوند که عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، برای گفتوگو با مقامهای جمهوری اسلامی به تهران سفر کرده است.
پیشتر نیز شبکه العربیه از سفر عاصم مالک، رییس سازمان اطلاعات پاکستان، به ایران خبر داده بود.
تایید سفر هیات قطری به تهران
سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی گزارش خبرگزاری رویترز درباره سفر هیات قطری به تهران را تایید کرد و گفت نمایندگان دوحه اول خرداد با عباس عراقچی دیدار و گفتوگو کردند.
بقایی ادامه داد: «بسیاری از کشورها، چه کشورهای منطقه و چه کشورهای خارج از منطقه، تلاش میکنند تا به پایان جنگ و جلوگیری از تشدید تنشها کمک کنند. این تلاشها از نظر ما ارزشمند است.»
او در عین حال خاطرنشان کرد اسلامآباد همچنان «میانجی رسمی» مذاکرات میان تهران و واشینگتن محسوب میشود.
رویترز پیشتر از سفر یک هیات مذاکرهکننده قطری به تهران خبر داد و نوشت هدف از این سفر که با هماهنگی واشینگتن انجام گرفت، کمک به تلاشها برای دستیابی به توافقی جهت خاتمه جنگ ایران است.
بقایی: در این مرحله وارد «جزییات» پرونده هستهای نخواهیم شد
سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی اعلام کرد مذاکرات جاری با واشینگتن بر پایان جنگ متمرکز است و «جزییات» پرونده هستهای در این مرحله وارد دستور کار گفتوگوها نخواهد شد.
بقایی گفت خاتمه جنگ در همه جبههها، از جمله لبنان، وضعیت تنگه هرمز و محاصره دریایی آمریکا، از محورهای اصلی گفتوگوهای حکومت ایران و ایالات متحده به شمار میروند.
او ادامه داد: «دلیل اینکه در مورد جزییات مباحث مرتبط با موضوع [هستهای] صحبت نمیکنیم، مشخص است. ما دو بار این کار را کردیم و زیادهخواهی طرف مقابل باعث شد وارد جنگ شویم.»
بقایی افزود ورود به «سایر موضوعات» در مذاکرات با آمریکا تنها پس از پایان جنگ و رفع «نگرانیهای» تهران امکانپذیر خواهد بود.
خبرگزاری رویترز ۳۱ اردیبهشت به نقل از مقامهای اسرائیلی نوشت دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، به اورشلیم اطمینان داده که ذخایر اورانیوم با غنای بالا از ایران خارج خواهد شد و این موضوع بخشی از هرگونه توافق احتمالی صلح خواهد بود.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، بارها تاکید کرده که پایان جنگ منوط به خروج اورانیوم غنیشده از ایران، توقف حمایت تهران از گروههای نیابتی و برچیده شدن توان موشکی جمهوری اسلامی است.
کانال ۱۱ اسرائیل ۳۱ اردیبهشت گزارش داد در پی ارزیابیهای اطلاعاتی جدید، ارتش و نهادهای امنیتی این کشور مجموعهای از اقدامات مهم را برای احتمال جدی ازسرگیری نبرد با جمهوری اسلامی آغاز کردهاند و آمادگی خود را به بالاترین سطح افزایش دادهاند.
خبرگزاری رویترز جمعه اول خرداد گزارش داد بیش از ۲۰ هزار ملوان در حدود دو هزار کشتی در آبهای خلیج فارس سرگردان ماندهاند؛ بسیاری از آنها امکان ترک شناورهای خود را ندارند و با کمبود غذا، آب آشامیدنی و عدم اطمینان نسبت به آینده دست و پنجه نرم میکنند.
دریانوردانی که در هفتههای اخیر با رویترز مصاحبه کردهاند، از چالشها و اضطراب مداوم خود در اوضاع جنگی منطقه سخن گفتهاند.
سلمان صدیقی، ملوان هندی که در یکی از کشتیهای گرفتار حضور دارد، در تماسی تلفنی به رویترز گفت: «تنها کاری که اینجا انجام میدهیم، این است که برای گذراندن شب برنامهریزی کنیم و دعا کنیم در جریان حملات هدف قرار نگیریم.»
تنگه هرمز گذرگاه باریکی میان ایران و عمان است که حدود یکپنجم نفت خام و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور میکند.
از زمان آغاز مناقشه کنونی در ۹ اسفند ۱۴۰۴، اختلال در تردد شناورها در این آبراه موجب برهم خوردن جریان انرژی جهانی و افزایش قیمت نفت شده است.
انزوای دریانوردان در منطقه جنگی
در حالی که بحران در خلیج فارس ادامه دارد، خبرنگاران رویترز بهتازگی با یک قایق امدادرسانی به سوی کشتیهای پهلوگرفته در سواحل عربستان سعودی رفتند.
در این زمان، ملوانان یک نفتکش با تجمع کنار نردههای شناور، برای خبرنگاران دست تکان دادند. رویترز این رویداد را «لحظهای نادر از تماس آنها با جهان خارج» توصیف کرد.
بر اساس این گزارش، دریانوردان گرفتار در خلیج فارس نزدیک به سه ماه است در شرایطی منزوی و پراضطراب به سر میبرند. آنها در فضایی محدود، میان کابینهای کوچک، سالنهای غذاخوری مشترک و عرشههای داغ کشتیها روزگار میگذرانند و تنها با شمار اندکی از همکاران خود در تماس هستند.
محمد اراشدی، هماهنگکننده شبکه جهان عرب و ایران در فدراسیون بینالمللی کارکنان حملونقل (ITF)، هشدار داد وضعیت جنگی منطقه آسیبپذیری دریانوردان را بهطور چشمگیری افزایش داده است.
به گفته او، بسیاری از ملوانان با مشکلاتی همچون تاخیر در پرداخت دستمزد، مخالفت با بازگرداندن آنها به کشورهایشان، کمبود آذوقه و نگرانی از حملات موشکی و پهپادی مواجهاند.
اراشدی افزود برخی از دریانوردان در تماسهای تلفنی با او گریه کردهاند.
اول خرداد، مارک روته، دبیرکل ناتو، در نشست وزیران امور خارجه کشورهای عضو این ائتلاف در سوئد هشدار داد هرگونه تهدید علیه گذرگاههای راهبردی دریایی، از جمله تنگه هرمز، میتواند پیامدهای گستردهای برای امنیت بینالمللی و اقتصاد جهانی داشته باشد.
به گفته او، آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز موضوعی مهم برای همه اعضای ناتو است، اما ممکن است بهطور مستقیم در چارچوب ماموریت رسمی این ائتلاف قرار نگیرد.
گرفتار میان حقوقهای معوقه و هراس جنگ
موهیت کوهلی، کاپیتان یک کشتی باری که پس از آغاز جنگ در خلیج فارس گرفتار شده بود، گفت در ابتدا حتی تصور بسته شدن تنگه هرمز هم برای او امکانپذیر نبود.
کشتی تحت فرمان او که متعلق به شرکتی آلمانی بود، توانست در منطقهای امن در نزدیکی بندر دمام عربستان سعودی لنگر بیندازد، اما تنها چند روز پس از آغاز درگیریها، خدمه کشتی شاهد عبور موشکها و پهپادهایی بودند که حکومت ایران به سوی کشورهای حاشیه خلیج فارس شلیک میکرد.
کوهلی در گفتوگو با رویترز پس از بازگشت به هند، با اشاره به فضای حاکم بر کشتی گفت: «خدمهای که همیشه پرجنبوجوش و پرسروصدا بودند، ناگهان ساکت شدند. زمان غذا خوردن کوتاهتر شد و همه با احتیاط بیشتری صحبت میکردند.»
او افزود مالکان کشتی برای اعزام نیروهای جایگزین با خدمه همکاری کردند.
با این حال، مقام فدراسیون بینالمللی کارکنان حملونقل خاطرنشان کرد تمامی دریانوردان گرفتار در تنگه هرمز وضعیت مشابهی ندارند و بسیاری از آنها با چالشها و فشارهای بهمراتب شدیدتری روبهرو هستند.
اراشدی گفت در برخی پروندههای در دست بررسی، حقوق ناچیز ۱۰۰ تا ۲۰۰ دلاری ملوانان از سال گذشته پرداخت نشده و برخی مالکان کشتی نیز از فراهم کردن امکان بازگشت آنها به کشورشان خودداری میکنند یا این کار را مشروط به صرفنظر کردن ملوانان از مطالبات معوقهشان دانستهاند.
او هشدار داد به برخی از ملوانان گرفتار تنها یک وعده غذا در روز شامل برنج یا عدس داده میشود و دسترسی آنها به اینترنت به چند دقیقه محدود شده است؛ فرصتی کوتاه برای تماس با خانواده یا درخواست کمک از بیرون.
اراشدی بر ضرورت حمایت فوری از این دریانوردان تاکید کرد: «آنها به یک مداخله جمعی نیاز دارند؛ زیرا هم بخشی حیاتی از اقتصاد و زنجیره تامین جهانی هستند و هم بهعنوان دریانوردان غیرنظامی باید مورد حمایت قرار گیرند.»
تلاش برای تسهیل خروج ملوانان از برزخ
رویترز در ادامه نوشت کشورهای حاشیه خلیج فارس اقداماتی را برای کمکرسانی به خدمه کشتیهای گرفتار آغاز کردهاند؛ از جمله تسهیل روند تامین تدارکات و جابهجایی نیروها.
سلیمان المزروعی، رییس سازمان بنادر عربستان سعودی، گفت مهمترین مساله برای دریانوردان گرفتار این است که بدانند ساحلی امن «به روی آنها باز است».
به گفته او، سازمان بنادر عربستان سعودی تاکنون به صدها کشتی در تامین مواد غذایی، آب آشامیدنی، سوخت و دارو کمک کرده و امکان انتقال بیش از ۵۰۰ ملوان را فراهم آورده است.
ایرنا، خبرگزاری دولت جمهوری اسلامی، جمعه اول خرداد به نقل از یک منبع دیپلماتیک نوشت منیر قرار است در سفر به ایران با مقامهای بلندپایه جمهوری اسلامی دیدار و گفتوگو کند.
شبکه سیبیاس نیوز نیز به نقل از منابع آگاه امنیتی، سفر فرمانده ارتش پاکستان به ایران را تایید کرد و نوشت بررسی مسائل مهم منطقهای و بینالمللی، از جمله مذاکرات تهران و واشینگتن، محور اصلی دیدارهای او با مقامهای جمهوری اسلامی خواهد بود.
یک مقام ارشد پاکستانی به سیبیاس نیوز گفت دیدارهای اخیر محسن نقوی، وزیر کشور پاکستان، در تهران باعث شده مذاکرات «در مسیری مهم» پیش برود و در همین چارچوب، منیر برای ادامه این رایزنیها راهی ایران شده است.
خبرگزاری رویترز نیز از سفر یک هیات مذاکرهکننده قطری به تهران خبر داد و نوشت هدف از این سفر که با هماهنگی واشینگتن انجام گرفت، کمک به تلاشها برای دستیابی به توافقی جهت خاتمه جنگ ایران است.
بر اساس این گزارش، هیات قطری اول خرداد وارد تهران شد.
قطر که پیشتر نقش پررنگی در میانجیگریهای بینالمللی از جمله در جنگ غزه داشت، در پی حملات موشکی و پهپادی اخیر جمهوری اسلامی به این کشور، از ایفای نقش واسطه در مذاکرات مربوط به جنگ ایران فاصله گرفته بود.
العربیه از سفر رییس سازمان اطلاعات پاکستان به تهران خبر داد
شبکه العربیه به نقل از منابع آگاه گزارش داد عاصم مالک، رییس سازمان اطلاعات پاکستان، هم راهی تهران شده است.
از زمان برقراری آتشبس موقت در ۱۹ فروردین، پاکستان کوشیده است زمینه دستیابی به توافقی را برای پایان جنگ آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی فراهم کند.
رویترز اول خرداد نوشت عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، با وزیر کشور پاکستان در تهران دیدار کرد تا درباره پیشنهادهای مربوط به پایان جنگ گفتوگو کند.
این دومین دور گفتوگوهای نقوی با مقامهای ایرانی در دو روز گذشته بود.
رویترز افزود اسلامآباد در تلاش است ارتباط میان تهران و واشینگتن را تسهیل کند تا چارچوبی برای پایان جنگ و حل اختلافها شکل بگیرد.
«نشانههای مثبت»
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، ۳۱ اردیبهشت گفت در مذاکرات «نشانههای مثبتی» دیده میشود، اما هشدار داد اگر جمهوری اسلامی طرح دریافت عوارض از کشتیهای عبوری از تنگه هرمز را اجرا کند، دستیابی به توافق ممکن نخواهد بود.
او گفت: «ما میخواهیم این مسیر باز و آزاد باشد. تنگه هرمز یک آبراه بینالمللی است.»
یک منبع ارشد ایرانی نیز به رویترز گفت اختلافها میان دو طرف کاهش یافته، اما موضوع غنیسازی اورانیوم و تنگه هرمز همچنان از اصلیترین موانع توافق هستند.
جنگ جاری شوک بزرگی به اقتصاد جهانی وارد کرده و افزایش قیمت نفت، نگرانیها را درباره تورم تشدید کرده است.
پیش از آغاز جنگ، حدود یکپنجم صادرات جهانی نفت و گاز طبیعی مایع از تنگه هرمز عبور میکرد.
همزمان ارزش دلار آمریکا به بالاترین سطح شش هفته گذشته نزدیک شده و قیمت نفت نیز در پی تردید بازارها نسبت به موفقیت مذاکرات، افزایش یافته است.
اورانیوم و تنگه هرمز
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ۳۱ اردیبهشت گفت واشینگتن در نهایت ذخایر اورانیوم غنیشده ایران را در اختیار خواهد گرفت.
او اضافه کرد: «آن را به دست خواهیم آورد. به آن نیاز نداریم و احتمالا بعد از به دست آوردنش نابودش خواهیم کرد، اما اجازه نمیدهیم ایران آن را داشته باشد.»
دو منبع ارشد ایرانی پیشتر به رویترز گفته بودند مجتبی خامنهای، رهبر سوم جمهوری اسلامی، دستور داده ذخایر اورانیوم غنیشده از ایران خارج نشود.
پیشنهاد تازه جمهوری اسلامی که این هفته به آمریکا ارائه شده، شامل درخواستهایی مانند کنترل تنگه هرمز، دریافت غرامت جنگ، لغو تحریمها، آزادسازی داراییهای بلوکهشده و خروج نیروهای آمریکایی از منطقه است؛ درخواستهایی که ترامپ پیشتر آنها را رد کرده بود.
پیشتر آژانس بینالمللی انرژی اعلام کرد مناقشه جاری «بدترین شوک انرژی جهان» را ایجاد کرده است.
این نهاد هشدار داد همزمانی اوج تقاضای تابستانی و کمبود عرضه جدید از خاورمیانه، ممکن است بازار انرژی را در ماههای ژوییه و اوت وارد «منطقه قرمز» کند.
به گزارش رویترز، قرقاش جمعه اول خرداد در کنفرانسی در پراگ گفت هرگونه توافق سیاسی میان تهران و واشینگتن باید ریشههای بیثباتی در منطقه را حل کند تا از وقوع درگیریها در آینده جلوگیری شود.
او ادامه داد: «نگرانی من این است که ایرانیها همیشه بیش از حد مذاکره میکنند.»
قرقاش افزود: «این موضوع تازهای نیست. آنها طی سالها بهدلیل تمایل به بزرگنمایی برگهای خود، فرصتهای زیادی را از دست دادهاند. امیدوارم این بار چنین نکنند.»
در هفتههای اخیر، پاکستان نقش میانجی را برای پایان جنگ میان آمریکا و جمهوری اسلامی ایفا کرده است؛ مناقشهای که اقتصاد جهانی را تحت تاثیر قرار داده و تجارت در تنگه هرمز، مسیر عبور حدود یکپنجم صادرات جهانی نفت و گاز طبیعی مایع، را مختل کرده است.
سرنوشت ذخایر اورانیوم غنیشده و ادامه برنامه هستهای جمهوری اسلامی از مهمترین محورهای اختلاف دو طرف در جریان مذاکرات بوده است.
مشاور رییس امارات در ادامه سخنان خود گفت منطقه به راهحل سیاسی نیاز دارد و دور بعدی رویارویی نظامی میتواند به دشوارتر شدن شرایط بینجامد.
او هشدار داد اگر گفتوگوها تنها بر برقراری آتشبس متمرکز باشد و به حلوفصل «مسائل اصلی» نپردازد، ممکن است بستر درگیریهای آینده را فراهم کند.
قرقاش تاکید کرد: «این چیزی نیست که ما به دنبال آن هستیم.»
به گزارش رویترز، جمهوری اسلامی از زمان آغاز جنگ اخیر، بارها امارات متحده عربی را هدف قرار داد و به زیرساختهای غیرنظامی و مناطق اطراف پایگاههای نظامی آمریکا در این کشور حمله کرد.
روزنامه اورشلیمپست ۲۷ اردیبهشت در مطلبی تحلیلی نوشت جمهوری اسلامی ممکن است حملات به امارات را تشدید کند.
قرقاش در ادامه هشدار داد هرگونه کنترل بر تنگه هرمز «رویهای خطرناک» ایجاد میکند و این آبراه راهبردی را به ابزاری سیاسی تحت نفوذ جمهوری اسلامی تبدیل خواهد کرد.
او افزود هرگونه تغییر در وضعیت فعلی تنگه هرمز برای جامعه جهانی، از جمله اروپا، پیامدهای جدی به دنبال خواهد داشت و از کشورهای اروپایی خواست امنیت این آبراه را بهطور مستقیم با امنیت انرژی و تجارت خود مرتبط بدانند.
این مقام اماراتی تاکید کرد تنگه هرمز باید به وضعیت پیش از جنگ بازگردد؛ وضعیتی که در آن، این گذرگاه بهعنوان مسیر آزاد بینالمللی برای انتقال انرژی، تجارت و کشتیرانی عمل میکرد.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، اول خرداد در سخنانی در حاشیه نشست ناتو، اقدامات تهران در تنگه هرمز را «غیرقابل قبول» خواند و گفت جمهوری اسلامی در پی جلب همراهی عمان و ایجاد سازوکاری برای دریافت عوارض در یک آبراه بینالمللی است.
پیشتر فاکسنیوز با استناد به برخی گزارشها نوشت تهران یک پلتفرم بیمه دیجیتال برای کشتیهای باری فعال در تنگه هرمز راهاندازی کرده و تمامی پرداختهای این سامانه با بیتکوین تسویه میشود.
