آکسیوس: تهران و واشینگتن در آستانه توافق بر سر یادداشت تفاهم «پایان جنگ» هستند

آکسیوس چهارشنبه ۱۶ اردیبهشت به نقل از دو مقام آمریکایی و دو منبع آگاه نوشت هدف از این یادداشت تفاهم، خاتمه درگیری نظامی و «تعیین چارچوبی برای مذاکرات هسته‌ای مفصل‌تر» است.

بر اساس این گزارش، ‫کاخ سفید انتظار دارد حکومت ایران طی ۴۸ ساعت آینده، به «چند نکته کلیدی» در ارتباط با مذاکرات پاسخ دهد.

به گفته منابع آگاه، هنوز هیچ توافقی حاصل نشده است، اما دو طرف از زمان آغاز جنگ تاکنون هرگز تا این اندازه به توافق نزدیک نبوده‌اند.

دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، پیش‌تر اعلام کرد در راستای درخواست پاکستان و سایر کشورها، «پروژه آزادی» که هدف آن کمک به شناورهای گرفتار در تنگه هرمز بود، «برای مدت کوتاهی» متوقف می‌شود.

او در عین حال خبر داد محاصره دریایی جمهوری اسلامی ادامه خواهد یافت.

دو مقام ایالات متحده در مصاحبه با آکسیوس تایید کردند تصمیم ترامپ برای تعلیق «پروژه آزادی» و جلوگیری از فروپاشی آتش‌بس شکننده، به‌دلیل پیشرفت در روند مذاکرات با تهران اتخاذ شد.

در پی انتشار گزارش آکسیوس درباره پیشرفت در گفت‌وگوهای آمریکا و جمهوری اسلامی، قیمت نفت در بازارهای جهانی بیش از ۶ درصد سقوط کرد و بازارهای سهام و اوراق قرضه روندی صعودی در پیش گرفتند.

مهم‌ترین مفاد این یادداشت تفاهم چیست؟

آکسیوس در ادامه نوشت این توافق اولیه شامل تعهد جمهوری اسلامی به توقف موقت غنی‌سازی هسته‌ای، موافقت واشینگتن با لغو تحریم‌ها و آزادسازی میلیاردها دلار از دارایی‌های بلوکه‌شده تهران و همچنین رفع محدودیت‌های عبور و مرور در تنگه هرمز از سوی دو طرف خواهد بود.

‫بسیاری از مفاد این یادداشت تفاهم، منوط به دستیابی به توافق نهایی خواهد بود و به همین دلیل، احتمال ازسرگیری جنگ یا ادامه وضعیت بلاتکلیف کنونی همچنان وجود خواهد داشت.

بر اساس این گزارش، کاخ سفید بر این باور است که در حاکمیت جمهوری اسلامی، چنددستگی به چشم می‌خورد و دستیابی به اجماع میان جناح‌های مختلف حکومت ممکن است امری دشوار باشد.

آکسیوس در عین حال یادآور شد برخی مقام‌های آمریکایی حتی نسبت به دستیابی به یک توافق اولیه نیز بدبین هستند.

در سوی دیگر، مقام‌های جمهوری اسلامی همچنان به لفاظی‌های تهدیدآمیز خود علیه آمریکا و اسرائیل ادامه می‌دهند.

حسین نوش‌آبادی، مدیرکل پارلمانی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، ۱۶ اردیبهشت گفت «پروژه آزادی» ترامپ پس از «پاسخ کوبنده نیروهای مسلح و هشدارهای جدی سپاه پاسداران و ناتوانی ایالات متحده در عبور از تنگه هرمز» به شکست انجامید.

او تهدید کرد «هرگونه ماجراجویی نظامی آمریکا و متحدانش» در تنگه هرمز و خلیج فارس به «هزینه‌های غیرقابل تحمل» برای آن‌ها و «پیچیده‌تر شدن ماجرا» خواهد انجامید.

دوره ۳۰ روزه برای مذاکرات جامع

آکسیوس گزارش داد این یادداشت تفاهم یک‌صفحه‌ای شامل ۱۴ بند است و مذاکرات درباره آن میان استیو ویتکاف و جرد کوشنر، نمایندگان کاخ سفید و مقام‌های جمهوری اسلامی «هم به‌طور مستقیم و هم از طریق میانجی‌‌ها» در جریان است.

‫بر اساس نسخه فعلی این سند، جنگ در منطقه پایان می‌یابد و یک دوره ۳۰ روزه برای مذاکره درباره توافقی جامع آغاز خواهد شد؛ توافقی که هدف آن بازگشایی تنگه هرمز، محدودسازی برنامه هسته‌ای تهران و لغو تحریم‌های آمریکا است.

دو منبع آگاه به آکسیوس گفتند این مذاکرات ممکن است در اسلام‌آباد یا ژنو برگزار شود.

به گفته یک مقام آمریکایی، محدودیت‌های حکومت ایران بر کشتیرانی در تنگه هرمز و محاصره دریایی آمریکا طی این دوره ۳۰ روزه به‌تدریج برداشته خواهد شد.

او افزود اگر مذاکرات شکست بخورد، ارتش آمریکا می‌تواند محاصره را دوباره برقرار کند یا عملیات نظامی را از سر بگیرد.

صبح ۱۶ اردیبهشت، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در دیدار با وانگ یی، همتای چینی خود، در پکن گفت جمهوری اسلامی تنها «یک توافق عادلانه و جامع» را می‌پذیرد.

وزیر خارجه چین نیز اعلام کرد پکن مایل است نقش گسترده‌تری در بازگرداندن ثبات به خاورمیانه ایفا کند.