در حالی که محاصره دریایی آمریکا علیه بنادر ایران وارد مرحله اجرایی شده، گزارشها حاکی از آن است که تهران همچنان با استفاده از شبکههای پنهان فراساحلی، صادرات نفت خود را ادامه میدهد.
فاکسنیوز به نقل از یک شرکت اطلاعات دریایی میگوید دهها میلیون بشکه نفت ایران خارج از مسیرهای رسمی جابهجا شده است.
به گزارش فاکسنیوز، شرکت اطلاعات دریایی «ویندوارد» (Windward) اعلام کرده است که [حکومت] ایران برای دور زدن محاصره جدید آمریکا، از شبکههای مخفی انتقال نفت در دریا استفاده میکند. این محاصره از دوشنبه ۲۴ فروردین و در پی شکست مذاکرات میان تهران و واشینگتن و در چارچوب فشارهای نظامی و اقتصادی جدید آغاز شد.
بر اساس این گزارش، [حکومت] ایران همچنان نفت خود را از طریق مسیرهای غیرمستقیم و انتقال کشتیبهکشتی در آبهای آزاد توزیع میکند. ویندوارد میگوید تا ۲۴ فروردین، دستکم ۱۱ نفتکش حامل حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت ایران در آبهای فراساحلی مالزی مستقر بودهاند؛ منطقهای که بهعنوان یک هاب انتقال کشتیبهکشتی شناخته میشود.
این شرکت تاکید کرده است که این نفتکشها یا در انتظار تخلیه بار به کشتیهای دیگر هستند یا خود را برای ادامه مسیر آماده میکنند. به گفته ویندوارد، این تمرکز نشاندهنده استفاده مستمر [حکومت] ایران از سازوکارهای ذخیرهسازی و انتقال فراساحلی است که امکان تداوم صادرات نفت بدون عبور مستقیم از تنگه هرمز را فراهم میکند.
در این گزارش آمده است که «فعالیتهای پنهان» همچنان نقش محوری در این عملیات ایفا میکنند و بخشی از راهبرد گستردهتر [حکومت] ایران برای دور زدن تحریمها به شمار میروند. همچنین مسیرهای انتقال نفت ایران بهطور فزایندهای به سمت هابهای دریایی تغییر یافته و وابستگی به عبور مستقیم از تنگه هرمز کاهش پیدا کرده است.
همزمان، ارتش آمریکا اعلام کرده که اجرای محاصره را از ۲۴ فروردین آغاز کرده و در ۴۸ ساعت نخست، موفق شده ۹ نفتکش را که قصد عبور از این محدودیتها را داشتند، متوقف کند. به گفته فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام)، هیچ کشتیای در این بازه زمانی موفق به عبور از نیروهای آمریکایی نشده است.
سنتکام همچنین اعلام کرد که این ۹ شناور با دستور نیروهای آمریکایی مسیر خود را تغییر داده و به سمت بنادر یا آبهای ساحلی ایران بازگشتهاند. یک مقام ارشد دفاعی آمریکا نیز گفته است که همه این شناورها نفتکش بودهاند و برای اجرای این دستورها نیازی به عملیات سوار شدن نیروهای آمریکایی بر عرشه آنها نبوده است.
با این حال، دادههای ویندوارد از نخستین روز کامل اجرای محاصره در ۲۵ فروردین نشان میدهد که واکنش کشتیها به این محدودیتها «پراکنده و نابرابر» بوده است. به گفته این شرکت، برخی کشتیها به مسیر خود ادامه دادهاند، برخی مسیر خود را تغییر داده یا بازگشتهاند و برخی نیز تلاش کردهاند با الگوهای حرکتی متفاوت از نظارتها عبور کنند.
در این میان، کشتیهای تحت تحریم و دارای پرچمهای جعلی همچنان فعال گزارش شدهاند. برخی از این شناورها از تنگه عبور کردهاند، در حالی که برخی دیگر با تاخیر یا تغییر مسیر مواجه شدهاند.
این گزارش همچنین تاکید میکند که حجم قابل توجهی از نفت ایران بهجای عبور مستقیم از تنگه هرمز، در مناطق فراساحلی انباشته میشود و از طریق شبکههای غیرمستقیم به بازار منتقل میشود.
در عین حال، سنتکام اعلام کرده است که این محاصره صرفاً شامل کشتیهایی است که به بنادر ایران وارد یا از آن خارج میشوند و بر آزادی کشتیرانی سایر مسیرها تاثیری نخواهد گذاشت. این فرماندهی تاکید کرده که اجرای محاصره بدون هیچ تبعیضی علیه همه کشتیهای مرتبط با بنادر ایران، از جمله در خلیج فارس و دریای عمان، اعمال خواهد شد.
در همین چارچوب، برخی شناورهای تحریمشده همچنان به فعالیت خود ادامه دادهاند. برای نمونه، نفتکش «ریچ استاری» پس از تغییر مسیر اولیه، بار دیگر حرکت خروجی خود را از سر گرفته و طبق گزارش ویندوارد، از مسیر جایگزین پیشنهادی ایران استفاده کرده است. همچنین کشتی شیمیایی «مورلیکیشن» که آن نیز تحت تحریم آمریکا قرار دارد، در حال حرکت به سمت منطقه گزارش شده است.
