موج گسترده تعدیل کارگران پتروشیمی و تعطیلی صنایع
پیامهای رسیده به ایراناینترنشنال از شهرهای مختلف حاکی از موج گسترده تعدیل کارگران پتروشیمی و تعطیلی صنایع است. شهروندان از تشدید فشار اقتصادی، افزایش بیسابقه قیمتها و تعطیلی کسبوکارها خبر دادند.
پیامهای رسیده به ایراناینترنشنال از شهرهای مختلف حاکی از موج گسترده تعدیل کارگران پتروشیمی و تعطیلی صنایع است. شهروندان از تشدید فشار اقتصادی، افزایش بیسابقه قیمتها و تعطیلی کسبوکارها خبر دادند.
در بسیاری از این پیامها، قطع اینترنت، رکود در صنایع و کاهش توان مالی مردم بهعنوان عوامل تشدیدکننده بحران معیشتی مطرح شده است.
یکی از شهروندان با اشاره به مجموعهای از مشکلات همزمان، وضعیت کنونی را چنین توصیف کرد: «اینترنت قطع، شماری از اجناس کمیاب و قیمتها بهصورت تصاعدی هر روز افزایش پیدا میکند. این وضعیت کشوری است که مردمش را در سختی رها کرده و در خیابان مانور پیروزی خیالی میدهد.»
پیامهای متعددی به رکود در صنایع و کاهش فعالیت کارخانهها اشاره دارند.
نگرانی از تعطیلی کارخانهها
در یکی از پیامها آمده است مشاغل مرتبط با پتروشیمی، از جمله فروشندگان لولههای یوپیویسی، فعالیت خود را متوقف کردهاند، زیرا قیمت مشخصی وجود ندارد و فروش ممکن است به زیان آنها منجر شود.
به گفته یکی از شهروندان، شرکتهایی که مواد اولیه آنها پلیپروپیلن بوده، پس از آسیب دیدن پتروشیمیها، با کمبود مواد اولیه مواجه شدهاند.
او توضیح داد در مرودشت، شهرکهای صنعتی یکی پس از دیگری در آستانه تعطیلی قرار گرفتهاند و «هنوز قرارداد امسال با هیچ کارگری امضا نشده و پاسخگویی مشخصی هم وجود ندارد».
پیشتر نیز اطلاعاتی از اصفهان به ایراناینترنشنال رسیده بود که نشان میداد نبود ورق آهن و مواد پتروشیمی باعث تعطیلی بسیاری از کارگاههای صنعتی شده است و کارگران نسبت به تمدید نشدن قراردادهای خود اعتراض دارند.
در شهرکهای صنعتی قزوین نیز شرایط مشابهی گزارش شده است.
به گفته یکی از مخاطبان، کارخانهها در قزوین بهتدریج کارگران را تعدیل کرده و آنها را با عنوان «عدم نیاز» به بیمه بیکاری معرفی میکنند. شرایطی که باعث شکلگیری «موج شدیدی از رکود و بیکاری» شده است.
یکی دیگر از شهروندان که خود کارفرماست، از شرایط دشوار اقتصادی گفت و توضیح داد که به اجبار، دست به تعدیل نیرو زده است.
او گفت که از سوی دیگر بیشتر مشتریان توان پرداخت بدهیهای خود را ندارند و این موضوع فشار مضاعفی بر شرکتها وارد کرده است.
از شهرهای دیگری نیز گزارشهایی از افزایش فقر و بیکاری به ایراناینترنشنال رسیده است.
یک شهروند گفت با گذشت حدود یک ماه از آغاز سال جدید، حقوق کارگران افزایش نیافته و اداره کار نیز رسیدگی موثری به شکایتها نمیکند.
به گفته او، هنگام مراجعه به اداره کار به کارگران گفته میشود که دولت دستور جدیدی برای افزایش حقوق صادر نکرده و وعده افزایش ۶۰ درصدی نیز اجرایی نشده است.
فشار معیشتی و پیامدهای قطع اینترنت
در کنار رکود اقتصادی، بسیاری از شهروندان از کوچکتر شدن سفرههای خانوار خبر دادند.
یکی از مخاطبان گفت: «فشار اقتصادی، کسبوکارها و زندگی مردم را کاملا نابود کرده. چکهای برگشتی، بدهیهای سنگین و مردمی که حتی نان شب ندارند.»
شهروند دیگری نیز از افزایش مداوم قیمت کالاها خبر داد و گفت هر بار که کالاهای جدید وارد مغازهها میشود، دستکم با دو برابر قیمت عرضه میشوند.
به گفته او، «سفرهها یکی پس از دیگری خالی میشوند».
در کنار مشکلات اقتصادی، برخی پیامها به نگرانیهای اجتماعی و آموزشی نیز اشاره دارند.
یک شهروند ۱۸ ساله گفت او و همسن و سالهایش از شرایط بدون اینترنت خسته شدهاند و احساس میکنند بیش از آنکه برای زندگی و تفریح تلاش کنند، صرفا در حال دست و پا زدن برای «بقا» هستند.
یک نوجوان از رشت با هشدار درباره وضعیت دانشآموزان پایه یازدهم و دوازدهم که امسال امتحان نهایی و کنکور دارند، گفت این دانشآموزان نمیدانند «با چه آرامش نداشتهای باید امتحان به آن سختی را بدهند».
شهروندی با اشاره به وضعیت بحرانی کنونی، گفت: «کسی که بیرون از زندان است نمیتواند شخص داخل قفس را کاملا درک کند. امید و آرزوهای ما در حال ته کشیدن است. ما مردم کمک لازم داریم. لطفا کمکمان کنید ...»
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
