روزنامه نیویورکتایمز گزارش داد عملیات منجر به کشته شدن علی خامنهای، دیکتاتور تهران و دیگر مقامهای ارشد جمهوری اسلامی، بهدنبال همکاری اطلاعاتی نزدیک میان آمریکا و اسرائیل انجام گرفت.
بر اساس این گزارش که یکشنبه ۱۰ اسفند منتشر شد، سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) طی ماهها خامنهای را زیر نظر داشت و بهتدریج به شناخت دقیقتری از محل اقامت و الگوی تردد او رسیده بود.
سازمان سیا دریافت که صبح شنبه ۹ اسفند جلسهای با حضور مقامهای ارشد جمهوری اسلامی در یکی از مجموعههای وابسته به خامنهای در مرکز تهران برگزار خواهد شد. از همه مهمتر آنکه دیکتاتور تهران نیز در آن محل حضور خواهد داشت.
به گفته منابع آگاه، ایالات متحده و اسرائیل در ابتدا قرار بود عملیات علیه جمهوری اسلامی را شبانه انجام دهند، اما زمان آن را به صبح تغییر دادند تا از دادههای اطلاعاتی جدید حداکثر استفاده را ببرند.
این اطلاعات پنجرهای راهبردی برای دو کشور گشود تا در همان مراحل ابتدایی به هدفی تعیینکننده دست یابند: از میان برداشتن مقامهای ارشد جمهوری اسلامی و کشتن خامنهای.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، شامگاه ۹ اسفند در پیامی تایید کرد خامنهای، «یکی از شرورترین افراد تاریخ»، کشته شده است.
ترامپ افزود مرگ او «عدالت برای مردم ایران و برای آمریکاییهایی است که به دست او و افرادش کشتهاند».
سطح بالای هماهنگی عملیاتی و اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل
نیویورکتایمز در ادامه نوشت سرعت کمسابقه در حذف رهبر جمهوری اسلامی بیانگر سطح بالای هماهنگی عملیاتی و اطلاعاتی میان آمریکا و اسرائیل در آستانه حمله بود.
این عملیات نشان داد دو کشور، بهویژه پس از جنگ ۱۲ روزه، به درک عمیق و جزییتری از ساختار و تحرکات رهبری حکومت ایران رسیده بودند.
این رویداد همچنین آشکار کرد مقامهای جمهوری اسلامی، با وجود نشانههای علنی آمادهسازی آمریکا و اسرائیل برای جنگ، تدابیر حفاظتی کافی برای جلوگیری از افشای موقعیت خود اتخاذ نکرده بودند.
به گزارش نیویورکتایمز، سیا اطلاعات مربوط به محل حضور خامنهای را به اسرائیل منتقل کرد و اسرائیل با تکیه بر این دادهها و اطلاعات مستقل خود، عملیاتی را به اجرا گذاشت که از ماهها پیش برای آن برنامهریزی کرده بود: ترور هدفمند مقامهای ارشد جمهوری اسلامی.
شاهزاده رضا پهلوی ۹ اسفند در مقالهای در روزنامه واشینگتنپست، با اشاره به آغاز عملیات مشترک آمریکا و اسرائیل علیه حکومت ایران، از ترامپ قدردانی کرد و گفت سخنان رییسجمهوری آمریکا درباره فرا رسیدن «زمان آزادی» مردم ایران، به آنان نیرو بخشیده است.
جزییات هدف قرار گرفتن خامنهای و دیگر مقامهای ارشد حکومت
نیویورکتایمز در ادامه نوشت مقامهای ارشد جمهوری اسلامی قرار بود در مجموعهای دیدار کنند که دفتر ریاستجمهوری، دفتر خامنهای و شورای عالی امنیت ملی در آن مستقر است.
اسرائیل به این جمعبندی رسیده بود که در این نشست، مقامهای ارشد جمهوری اسلامی حضور خواهند داشت؛ از جمله محمد پاکپور، فرمانده کل سپاه پاسداران، عزیز نصیرزاده، وزیر دفاع، علی شمخانی، دبیر شورای دفاع، مجید موسوی، فرمانده نیروی هوافضای سپاه، محمد شیرازی، رییس دفتر نظامی خامنهای.
عملیات حدود ساعت ۶ صبح به وقت اسرائیل با برخاستن جنگندهها از پایگاههایشان آغاز شد. در این حمله از شمار محدودی هواپیما استفاده شد که به مهمات دوربرد و دقیق مجهز بودند.
دو ساعت و پنج دقیقه پس از برخاستن جنگندهها، حدود ساعت ۹:۴۰ صبح به وقت تهران، موشکهای دوربرد به آن مجموعه اصابت کردند. هنگام حمله، مقامهای ارشد امنیتی جمهوری اسلامی در یکی از ساختمانهای این مجموعه حضور داشتند و خامنهای در ساختمانی دیگر در همان نزدیکی بود.
نیویورکتایمز به نقل از منابع آگاه، این عملیات را حاصل «اطلاعات دقیق و ماهها برنامهریزی» توصیف کرد و نوشت اسرائیل توانست در این حمله به «غافلگیری تاکتیکی» دست یابد.
ترامپ پیشتر در جریان جنگ ۱۲ روزه اعلام کرده بود ایالات متحده از محل اختفای خامنهای آگاه است و میتواند او را از میان بردارد.
یک مقام پیشین آمریکایی در همین رابطه گفت آن دادهها بر همان شبکه اطلاعاتی استوار بود که آمریکا در عملیات اخیر نیز از آن استفاده کرد.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
