مجله تایم اعلام کرد که شخص سال ۲۰۲۵ یک فرد واحد نیست و «معماران» هوش مصنوعی را بهعنوان تاثیرگذارترین چهرههای سال معرفی کرد. چندین مدیر برجسته حوزه فناوری در میان چهرههایی هستند که روی جلد مجله قرار گرفتهاند.
تایم پنجشنبه ۲۰ آذر در معرفی چهرههای منتخب سال اعلام کرد جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا، مارک زاکربرگ، مدیر متا، ایلان ماسک، مالک ایکس، و فیفی لی، پژوهشگر شناختهشده هوش مصنوعی، از جمله افرادی هستند که در یکی از دو جلد ویژه این مجله تصویر شدهاند.
این انتخاب در حالی انجام شد که رونق هوش مصنوعی از اواخر ۲۰۲۲ با راهاندازی چتجیپیتی از سوی «اوپن ایآی» ادامه دارد.
سم آلتمن، مدیرعامل این شرکت، در سپتامبر گفته بود که هفتهای حدود ۸۰۰ میلیون نفر از این چتبات استفاده میکنند.
تایم امسال دو جلد منتشر کرده است؛ یک جلد با اثری هنری که حروف «ای آی» را در میان کارگران نشان میدهد و جلد دیگر تصویری نقاشیشده از مدیران شناختهشده فناوری.
این مجله نوشت: «امسال بحث درباره نحوه استفاده مسئولانه از هوش مصنوعی جای خود را به رقابتی برای بهکارگیری هرچه سریعتر آن داد.»
در ادامه آمده است: «اما کسانی که ریسکگریز بودند دیگر پشت فرمان نیستند.»
هوش مصنوعی در جنگ
نفوذ هوش مصنوعی در زندگی بشر منحصر به چتباتها نیست، در ماههای گذشته جامعه جهانی شاهد نقش آفرینیهای گسترده این صنعت در بسیاری از حوزههای تاثیر گذار زندگی بوده است.
گزارشهای مختلف نشان میدهد هوش مصنوعی در جنگهای سال ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ نیز نقش ویژه ای ایفا کرده است؛ از جنگ ۱۲ روزه جمهوری اسلامی و اسرائیل تا جنگ اوکراین.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا ۱۸ آذر گفت اجازه خواهد داد شرکت انویدیا تراشههای هوش مصنوعی ایچ۲۰۰ را تحت شرایطی که امکان حفظ امنیت ملی قوی را فراهم میکند، به مشتریان تاییدشده در چین و دیگر کشورها ارسال کند.
ترامپ گفت وزارت بازرگانی آمریکا در حال نهایی کردن جزییات این طرح است و همین رویکرد درباره ایامدی، اینتل و دیگر شرکتهای آمریکایی نیز اعمال خواهد شد.
حرکت به سمت آیندهای خودکار
تایم افزود: «به لطف هوانگ، سون، آلتمن و دیگر غولهای هوش مصنوعی، بشریت اکنون با تمام سرعت و بدون ترمز به سوی آیندهای بسیار خودکار و بسیار نامطمین میتازد.»
سام جیکوبز، سردبیر مجله، گفت: «هیچکس در سال ۲۰۲۵ تاثیری به اندازه افرادی که هوش مصنوعی را تصور، طراحی و ایجاد کردند، نداشت.»
او اعلام کرد: «بشریت مسیر آینده هوش مصنوعی را تعیین خواهد کرد و هر یک از ما میتوانیم در شکل دادن به ساختار و آینده آن نقش داشته باشیم.»
چالشهای عصر هوش مصنوعی
به گزارش تایم، در سالی که گذشت در کنار این رشد سریع، نگرانیها نیز افزایش یافت. مصرف عظیم انرژی برای راهاندازی مراکز داده، حذف بخشی از مشاغل، انتشار گسترده اطلاعات غلط و ویدیوهای جعلی، و احتمال حملات سایبری بدون دخالت انسان، بخشی از چالشهایی است که در این گزارش به آنها اشاره شده است.
تمرکز بیسابقه قدرت در دست چند شرکت بزرگ نیز نگرانی دیگری است که بهگفته تحلیلگران، یادآور دوران «گِیلدد ایج» در آمریکا است.
در اقتصاد، سرمایهگذاریهای سنگین شرکتهایی مانند آمازون، گوگل، مایکروسافت و متا، که مجموعا صدها میلیارد دلار را صرف ساخت مراکز داده کردهاند، سبب شده نقش هوش مصنوعی در بازارهای مالی و چرخه رشد اقتصادی برجستهتر شود.
با این حال، برخی اقتصاددانان نسبت به ایجاد حباب فناوری هشدار دادهاند؛ هشداری که حتی ترامپ نیز به آن اشاره کرده و گفته است: «اگر یک اتفاق واقعا بد بیفتد، تقصیر را بیندازید گردن هوش مصنوعی.»
با وجود این نگرانیها، تایم تاکید کرد که مسیر هوش مصنوعی دیگر برگشتپذیر نیست. استفاده گسترده دانشآموزان، کارمندان، محققان پزشکی و صنایع مختلف از این فناوری باعث شده بحثهای اجتماعی و سیاسی تازهای مطرح شود؛ از نقش چتباتها در یادگیری تا اثر آن بر روابط انسانی.
مجله تایم با اشاره به سنت دیرینه انتخاب شخصیت سال نوشت: «دنیایی که امروز در آن زندگی میکنیم، نتیجه کار ماشین متفکر و سازندگان آن است؛ فناوریای که مانند گذشته، هم نوید پیشرفت میدهد و هم خطر نابرابری و بیثباتی را به همراه دارد.»
رویترز پنجشنبه ۲۰ آذر به نقل از منابع آگاه نوشت این مقام ارشد تایوانی در «هفتههای اخیر» به اسرائیل سفر کرد.
دو منبع مطلع گفتند این سفر در ماه جاری میلادی انجام شد.
آنها خواستند بهدلیل حساسیت موضوع، هویتشان مخفی بماند.
این منابع از ارائه جزییات درباره افرادی که وو با آنان ملاقات داشته و یا محور گفتوگوهای انجام شده، خودداری کردند؛ از جمله اینکه آیا در این دیدارها درباره سامانه چندلایه پدافند هوایی جدید تایوان با نام «گنبد تی» سخنی به میان آمده است یا نه.
این سامانه که در ماه اکتبر از سوی لای چینگ-ته، رییسجمهوری تایوان، رونمایی شد، بخشی از طراحی خود را از سامانه پدافند هوایی اسرائیل الهام گرفته است.
تایوان بهدلیل فشارهای چین که این جزیره را یکی از استانهای خود و نه کشوری مستقل میداند، روابط دیپلماتیک رسمی محدودی دارد. اسرائیل مانند اکثر کشورها، بهطور رسمی تنها دولت پکن را به رسمیت میشناسد، نه تایپه را.
رویترز نوشت هرچند دیپلماتهای بلندپایه تایوانی گاه به دیگر کشورها سفر میکنند اما سفر آنها به کشورهایی مانند اسرائیل امری کمسابقه است.
با وجود محدودیتها، تایوان اسرائیل را یکی از شرکای مهم دموکراتیک خود میداند و پس از حمله هفتم اکتبر حماس و جنگ غزه، حمایت آشکاری از این کشور نشان داد.
از آن زمان، سطح ارتباط و همکاری میان دو طرف افزایش یافته است.
موضع وزارت خارجه تایوان
وزارت خارجه تایوان از پاسخ به این پرسش که آیا وو به اسرائیل سفر کرده است یا خیر، خودداری کرد.
در بیانیه این وزارتخانه آمده است تایوان و اسرائیل دارای «ارزشهای مشترک آزادی و دموکراسی» هستند و «بهطور عملگرایانه به توسعه مبادلات و همکاریهای سودمند متقابل» در زمینههایی همچون تجارت، فناوری و فرهنگ ادامه خواهند داد.
وزارت خارجه تایوان تاکید کرد دو کشور از «اشکال بیشتری از همکاریهای دوجانبه» استقبال میکنند.
وزارت خارجه اسرائیل نیز حاضر به اظهارنظر درباره سفر این مقام تایوانی نشد.
وو که یکی از چهرههای برجسته در معرفی و ترویج جایگاه تایوان در عرصه بینالمللی به شمار میرود، پیشتر سفیر غیررسمی تایوان در پاریس بود و آخرین سفر خارجی علنی او مربوط به حضورش در «کنفرانس امنیتی برلین» در ۲۸ آبان بود.
چه چیزی باعث نزدیکی تایوان و اسرائیل شده است؟
رویترز نوشت تایوان تهدید نظامی ناشی از همسایه قدرتمند خود، چین، را مشابه شرایط امنیتی اسرائیل میداند؛ کشوری که در دهههای اخیر با برخی همسایگان خود و جمهوری اسلامی درگیر تنش بوده است.
در مقابل، چین روابط نزدیکی با فلسطینیان دارد و از سال ۱۹۸۸ کشور فلسطین را به رسمیت شناخته است. تایوان اما اعلام کرده برنامهای برای شناسایی کشور فلسطین ندارد.
لین چیا-لونگ، وزیر خارجه تایوان، ماه گذشته در مصاحبه با خبرنگاران در تایپه گفت میان تایوان و اسرائیل «در حوزههای فناوری و دفاعی، تعامل و یادگیری متقابل وجود دارد».
او افزود همانطور که تایوان سامانه «گنبد تی» را معرفی کرده است، اسرائیل نیز سامانه «گنبد آهنین» را در اختیار دارد.
تایوان حضور دیپلماتیک محدودی در خاورمیانه دارد؛ هرچند تایوان و اسرائیل هر دو دارای سفارتخانههای غیررسمی در تلآویو و تایپه هستند.
تایوان که ادعای حاکمیت پکن بر این جزیره را رد میکند، در گذشته میزبان مقامها و قانونگذاران اسرائیلی بوده است.
استفان ائریکسون، مدیر شبکه رادیو و تلویزیون دولتی ایسلند، در همین رابطه گفت واکنش افکار عمومی این کشور و بحثهای ایجاد شده پس از تصمیم اخیر اتحادیه رادیو و تلویزیون اروپا، نشان میدهد در صورت حضور ایسلند در این رقابتها، «شادی و نشاطی» وجود نخواهد داشت.
ایسلند از جمله کشورهایی بود که در اعتراض به جنگ غزه، خواستار رایگیری درباره حضور اسرائیل در یوروویژن شده بودند اما اتحادیه پخش اروپا پس از نشستی در ژنو اعلام کرد رایگیری برگزار نخواهد شد و در عوض، مقررات جدیدی تصویب کرده تا دولتها را از دخالت در روند رقابت بازدارد.
پیشتر و در ۱۳ آذر، تایید حضور اسرائیل در یوروویژن ۲۰۲۶ موجی از اعتراضها را به راه انداخت و به خروج اسپانیا، اسلوونی، ایرلند و هلند از این رقابت انجامید.
به این ترتیب، خوانندگان پنج کشور در مسابقهای که میلیونها تماشاگر دارد، شرکت نخواهند کرد.
بن رابرتسون، کارشناس یوروویژن، هشدار داد یکپارچگی رقابتها در پایینترین سطح تاریخ خود قرار گرفته است.
او گفت: «در تاریخ این مسابقه هرگز میان شبکههای عضو اتحادیه پخش اروپا چنین شکافی وجود نداشته است.»
برخی شبکههای پخشکننده که پیشتر تهدید به تحریم یوروویژن کرده بودند، با اشاره به شمار قربانیان در غزه، اسرائیل را به نقض اصل بیطرفی در برگزاری مسابقات متهم کردند.
در سوی دیگر، اسرائیل منتقدانش را به برپایی «کارزار جهانی لکهدار کردن چهره» این کشور متهم کرد.
دولت و اپوزیسیون اسرائیل از ادامه حضور کشورشان در مسابقات یوروویژن ابراز خرسندی کردند.
گولان یوچپاز، مدیر شبکه اسرائیلی کان، تلاشها برای حذف اسرائیل را نوعی «تحریم فرهنگی» دانست.
اسحاق هرتزوگ، رییسجمهوری اسرائیل، از حامیان حضور اسرائیل در یوروویژن قدردانی کرد و گفت امیدوار است این مسابقه همچنان نمادی از «فرهنگ، موسیقی و دوستی میان ملتها» باقی بماند.
گیدئون سعار، وزیر خارجه اسرائیل، با انتقاد از کشورهایی که از یوروویژن کنارهگیری کردهاند، گفت: «ننگ بر آنها.»
ایسلند تاکنون برنده یوروویژن نشده اما دو بار در سالهای ۱۹۹۹ و ۲۰۰۹ به مقام دوم رسیده است.
مسابقات یوروویژن که از سال ۱۹۵۶ برگزار میشود، بنا بر اعلام اتحادیه رادیو و تلویزیون اروپا، هر سال نزدیک به ۱۶۰ میلیون بیننده در سراسر جهان دارد؛ رقمی که از حدود ۱۲۸ میلیون بیننده سوپربول امسال، مهمترین رویداد ورزشی آمریکا، بیشتر است.
حضور اسرائیل در این رقابت که سابقهای طولانی در درگیر شدن با مسائل سیاسی و ملی دارد، همواره موضوعی بحثبرانگیز بوده است.
نماینده اسرائیل در مسابقات سال ۲۰۲۵، یووال رافائل، پیشتر در جشنواره موسیقی «نُوا» شرکت داشت؛ همان جایی که هدف حمله هفتم اکتبر حماس قرار گرفت و جرقه آغاز جنگ غزه از آن زده شد.
سازمان عفو بینالملل ۲۰ آذر در گزارش تازهای اعلام کرد حماس و دیگر گروههای مسلح فلسطینی در حمله هفتم اکتبر و اقدامات پس از آن مرتکب «جنایت علیه بشریت»، از جمله «نابودی جمعی» شدند. اتهامی که برای نخستین بار از سوی این نهاد مطرح میشود.
در حمله هفت اکتبر، هزار و ۲۰۰ نفر کشته و ۲۵۱ نفر به گروگان گرفته شدند.
به گفته نهادهای بهداشتی غزه، بیش از ۷۰ هزار نفر در جریان جنگ در این باریکه جان خود را از دست دادند.
بر اساس گزارش بلومبرگ، عملیات اوکراین به توقف تولید در بیش از ۲۰ حلقه چاه این تاسیسات انجامید. همزمان، حمله پهپادی اوکراین به یک نفتکش «ناوگان سایه» روسیه، خبرساز شد.
بلومبرگ پنجشنبه ۲۰ آذر نوشت این رویداد نشان میدهد کییف دامنه حملات خود را به زیرساختهای انرژی روسیه گسترش داده است.
این پایگاه خبری افزود در ماههای اخیر، نیروهای اوکراینی شدت حملات خود را به زیرساختهای انرژی روسیه افزایش دادهاند تا منابع مالی مسکو برای ادامه جنگ، تضعیف شود.
اوکراین سومین نفتکش «ناوگان سایه» روسیه را در دریای سیاه از کار انداخت
اوکراین چهارشنبه ۱۹ آذر اعلام کرد با پهپادهای دریایی یک نفتکش «ناوگان سایه» روسیه را در دریای سیاه از کار انداخته است؛ سومین حمله از این نوع طی دو هفته گذشته، در حالی که تنشها بر سر صادرات نفت روسیه و تهدیدهای مسکو رو به افزایش است.
به گزارش خبرگزاری رویترز، اوکراین با پهپادهای دریایی یک نفتکش حامل نفت روسیه را که در منطقه اقتصادی انحصاری اوکراین در دریای سیاه و در مسیر بندر نووروسییسک حرکت میکرد، هدف قرار داد و «از کار انداخت».
یک مقام امنیتی سرویس امنیت اوکراین به رویترز گفت نفتکش «داشان» هنگام خاموش بودن فرستندههای موقعیتیاب و حرکت با حداکثر سرعت، با انفجارهای قدرتمند در بخش پشتی کشتی مواجه شد و دچار خسارت شدیدی شد. او اشارهای به تلفات احتمالی نکرد.
این تازهترین حمله علیه کشتیهایی است که کییف آنها را «ناوگان سایه» روسیه مینامد؛ مجموعهای از کشتیهای فاقد ثبت شفاف که بهگفته اوکراین نقش کلیدی در کمک به مسکو برای دور زدن تحریمهای غرب و تامین مالی جنگ دارند.
منابع بیمهای به رویترز گفتند هزینه بیمه حملونقل در دریای سیاه دوباره افزایش یافته و شرکتها هر روز سیاستهای خود را بازنگری میکنند.
سه منبع امنیت دریایی دیگر نیز حمله به نفتکش داشان را تایید کردند. این کشتی تحت تحریمهای اتحادیه اروپا و بریتانیا قرار دارد و بدون پرچم ثبتشده فعالیت میکند. روسیه تاکنون واکنشی به حادثه نشان نداده است.
ویدئوی ارائهشده به رویترز نشان میدهد پهپادهای دریایی به سمت نفتکش عظیم حرکت میکنند و سپس انفجارهای شدیدی رخ میدهد. این خبرگزاری با تطبیق تصاویر عرشه و سازههای کشتی با آرشیو تصویری، تایید کرد که نفتکش داشان است.
این مقام سرویس امنیت اوکراین گفت: «سرویس امنیت اوکراین به اقدامات فعال برای کاهش درآمدهای نفتی در بودجه روسیه ادامه میدهد. طی دو هفته گذشته، این سومین نفتکش ناوگان سایه است که از کار انداخته شده است.»
ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، که از فوریه ۲۰۲۲ جنگی تمامعیار علیه اوکراین را آغاز کرده، هفته گذشته تهدید کرد در واکنش به حملات علیه نفتکشها، دسترسی اوکراین به دریای سیاه را قطع خواهد کرد و این حملات را «دزدی دریایی» خواند.
اوکراین ماههاست با پهپادهای دوربرد هوایی پالایشگاههای نفت روسیه را در خاک این کشور هدف قرار میدهد، اما حمله به نفتکشها بهگفته تحلیلگران «مسیر جدیدی» در جنگ علیه زیرساختهای انرژی روسیه است.
منابع امنیت دریایی گفتند از دسامبر ۲۰۲۴ تاکنون حداقل هفت انفجار علیه نفتکشهایی که به بنادر روسیه رفتوآمد داشتند—از مدیترانه تا دریای سیاه—رخ داده است. آنها گفتند احتمالاً اوکراین با مینهای چسبان دست به این عملیات زده، اما کییف نقش خود را نه تایید و نه تکذیب کرده است.
رویترز نوشت این حملات بخشی از تلاش گستردهتر اوکراین برای مختلکردن توان نفتی روسیه است؛ تلاشی که بهگفته مقامهای اوکراینی، قرار است مستقیماً درآمد جنگی کرملین را هدف قرار دهد.
