پم باندی، دادستان کل ایالات متحده، چهارشنبه اعلام کرد که آمریکا حکم توقیف یک نفتکش حامل نفت خام را که برای حمل نفت تحریمشده ونزوئلا و ایران استفاده میشد، اجرا کرده است.
باندی در پیامی در شبکه ایکس نوشت: «این نفتکش طی سالهای متعدد به دلیل نقش داشتن در یک شبکه غیرقانونی حملونقل نفت که از سازمانهای تروریستی خارجی حمایت میکند، از سوی آمریکا تحت تحریم قرار داشته است.» او افزود که عملیات توقیف در سواحل ونزوئلا انجام شده است.
در همین زمینه کش پتل، مدیر افبیآی، نیز با اشاره به این اقدام گفت تلاشها برای قطع منابع «سازمانهای تروریستی خارجی» شبانهروز ادامه دارد. پتل گفت افبیآی و شرکایش حکم توقیف این نفتکش نفت خام را «که برای انتقال نفت تحت تحریم از ونزوئلا به ایران به کار گرفته میشد»، در سواحل ونزوئلا اجرا کردند.
او در ایکس نوشت: «تلاشهای این دولت برای درهمشکستن سازمانهای تروریستی خارجی و قطع منابع آنها شبانهروز ادامه خواهد یافت.»
اما ونزوئلا در واکنش به این اقدام، آمریکا را متهم کرد که با توقیف نفتکش در کارائیب «سرقت آشکار» انجام داده است.
پیش از این خبرگزاری رویترز به نقل از گروه بریتانیایی مدیریت ریسک دریایی «ونگارد» اعلام کرده بود که نفتکش توقیف شده احتمالا «اسکیپر» نام دارد که در بامداد چهارشنبه در نزدیکی سواحل ونزوئلا توقیف شده است. آمریکا پیشتر این نفتکش را ـ زمانی که «آدیسـا» نام داشت ـ به دلیل آنچه واشینگتن «دخالت در تجارت نفت ایران» عنوان کرده بود، تحریم کرده بود.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، چهارشنبه ۱۹ آذر این عملیات را تایید کرد و به خبرنگاران گفت: «ما همین حالا یک نفتکش را در سواحل ونزوئلا توقیف کردهایم؛ نفتکشی بزرگ، بسیار بزرگ، در واقع بزرگترین نفتکشی که تاکنون توقیف شده است.»
او بدون اشاره به جزییات بیشتر، گفته بود: «اتفاقات دیگری هم در جریان است که بعدا خواهید دید و با دیگران دربارهاش صحبت خواهید کرد.»
این در حالی است که رویترز به نقل از سه مقام آمریکایی گزارش داد ترامپ دستور استقرار گسترده نیروهای نظامی این کشور در منطقه را شامل یک ناو هواپیمابر، جنگندهها و دهها هزار نیروی نظامی، صادر کرده است.
این مقامها که به شرط فاش نشدن نامشان صحبت میکردند، گفتند که عملیات توقیف نفتکش از سوی گارد ساحلی آمریکا هدایت شده است.
آنها نام نفتکش، کشور پرچم آن یا محل دقیق توقیف را اعلام نکرده بودند.
پس از انتشار خبر توقیف، بهای نفت که پیشتر در طول روز در محدوده منفی معامله میشد، افزایش یافت.
معاملات آتی نفت برنت دریای شمال تا ساعت ۱۰ شب چهارشنبه (به وقت ایران) با ۴۱ سنت افزایش به ۶۲ دلار و ۳۵ سنت در هر بشکه رسید. نفت وست تگزاس اینترمدییت نیز با ۲۱ سنت رشد در ۵۸ دلار و ۴۶ سنت بسته شد.
ونزوئلا ماه گذشته میلادی بیش از ۹۰۰ هزار بشکه در روز نفت صادر کرده بود.
شرکت دولتی «پدوسا» طی این مدت برای رقیق کردن نفت فوقسنگین خود، نفتای بیشتری وارد کرده است.
با وجود افزایش فشارها بر نیکلاس مادورو، رییسجمهوری ونزوئلا، آمریکا تا پیش از این اقدام، تلاشی برای مختل کردن جریان صادرات نفت این کشور انجام نداده بود.
بلومبرگ نیز ارزیابی کرد توقيف نفتکش میتواند صادرات نفت ونزوئلا را بهطور قابل توجهی دشوارتر کند، چون احتمالا شرکتهای حملونقل در بارگيری محمولههای نفتی اين کشور محتاطتر خواهند شد.
صادرات نفت، اصلیترین منبع درآمد ونزوئلاست.
این کشور بهدلیل افزایش رقابت با نفت تحریمی روسیه و ایران، ناچار شده نفت خود را از طریق واسطهها و با تخفیف بیشتری به خریدار اصلیاش، چین، عرضه کند.
مادورو پیشتر گفته بود افزایش حضور نظامی آمریکا در نزدیکی ونزوئلا با هدف سرنگونی او و تصاحب ذخایر عظیم نفتی این کشور عضو اوپک انجام میشود.
ترامپ نیز بارها احتمال دخالت نظامی ایالات متحده در ونزوئلا را مطرح کرده است.
ارتش آمریکا از ماه سپتامبر دستکم ۱۹ حمله علیه قایقهای مظنون به حمل مواد مخدر در کارائیب و سواحل اقیانوس آرام آمریکای لاتین انجام داده است.
این حملات به کشتهشدن دستکم ۷۶ نفر منجر شده است.
سعار چهارشنبه ۱۹ آذر گفت اسرائیل خواهان دستیابی به توافق امنیتی با سوریه است، اما تاکید کرد این توافق با موانع فزاینده روبهرو و فاصلهها اکنون بیشتر از گذشته شده است.
او جزییاتی از شروط اضافی مدنظر دمشق برای رسیدن به توافق ارائه نکرد.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، ۱۸ آذر گفته بود تماسها و دیدارهایی با سوریها و با میانجیگری آمریکا صورت گرفته، اما به توافقها یا تفاهمهایی منتهی نشده است.
او پیشتر و در ۱۱ آذر دستیابی به توافق با سوریه را ممکن خوانده و گفته بود انتظار دارد دمشق یک منطقه حائل غیرنظامی از پایتخت تا کوه هرمون و مناطق دیگر ایجاد کند.
احمد الشرع، رییسجمهوری موقت سوریه، چند روز پیش مخالفت خود را با درخواست اسرائیل برای ایجاد منطقه غیرنظامی در جنوب سوریه اعلام کرد و آن را خطری برای امنیت کشور دانست.
او اسرائیل را متهم کرد که پس از جنگ غزه «در تلاش برای صادر کردن بحرانها به کشورهای دیگر» است.
الشرع گفت نیروهای اسرائیلی از آذر سال گذشته و پس از سقوط دولت بشار اسد، بیش از هزار حمله هوایی و ۴۰۰ یورش زمینی به سوریه انجام دادهاند.
یک مقام وزارت امور خارجه سوریه نیز نهم آذر به شبکه العربیه گفته بود باوجود حملات پیدرپی اسرائیل، رسیدن به توافق ممکن نیست.
اسرائیل از زمان سقوط اسد، نیرو و تجهیزات نظامی در جنوب سوریه مستقر کرده و از منطقه حائل تعیینشده در سال ۱۹۷۴ فراتر رفته است.
مقامهای اسرائیلی هشتم آذر اعلام کردند قصد عقبنشینی از مناطق تحت کنترل خود در سوریه، از جمله ارتفاعات هرمون (جبلالشیخ) را ندارند و چشماندازی برای توافق با دمشق در آینده نزدیک نمیبینند.
هفتم آذر تظاهراتی در چند شهر سوریه مانند دمشق و حمص علیه عملیات اسرائیل در جنوب این کشور برگزار شد. واینت نوشت که در تظاهرات دمشق پرچمهای اسرائیل آتش زده شد.
با وجود شش دور گفتوگو میان مقامهای سوری و اسرائیلی با میانجیگری آمریکا، این مذاکرات به توافقی امنیتی که هدفش ایجاد ثبات در منطقه مرزی بود نرسید.
دهم آذر دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در شبکه اجتماعی تروث سوشال به اسرائیل درباره ایجاد بیثباتی در سوریه و رهبری جدیدش هشدار داد و نوشت بسیار مهم است که اسرائیل روند «گفتوگوی موثر» با دمشق را حفظ کند.
ترامپ اعلام کرد واشینگتن از «نتایج بهدستآمده در سوریه» رضایت دارد و دولت او «تمام توان خود را برای تقویت مسیر بازسازی این کشور» به کار گرفته است.
طریف چهارشنبه ۱۹ آذر در گفتوگو با خبرگزاری رویترز در جریان سفر رسمیاش به ژنو و دیدار با مقامهای سازمان ملل گفت این اقدام «هم ثبات سوریه را تقویت میکند و هم نیاز به مداخله اسرائیل در جنوب سوریه را از بین میبرد.»
او گفت: «از آمریکا، از رییسجمهوری دونالد ترامپ و از یک قدرت بزرگ میخواهیم حقوق همه اقلیتهای سوریه را تضمین کند و جلو وقوع کشتارهای بیشتر را بگیرد.»
این درخواست در حالی مطرح میشود که ترامپ ماه گذشته پس از گفتوگوهای «تاریخی» با احمد الشرع، رییسجمهوری موقت سوریه، وعده داده بود «هر کاری لازم باشد» برای موفقیت سوریه انجام میدهد.
بحران السویده و دخالت اسرائیل
دروزیها اقلیتی مذهبی با ریشههای اسلامیاند که در اسرائیل، سوریه و لبنان سکونت دارند.
در ماه ژوئیه، درگیریهای خونینی بین دروزیها و بادیهنشینان در استان السویده پس از سلسله آدمرباییهای متقابل آغاز شد؛ درگیریهایی که یک هفته ادامه یافت و همزیستی شکننده چند دههای را از بین برد.
با ورود نیروهای دولتی برای بازگرداندن نظم، تنش بیشتر شد و درگیری بین نظامیان و گروههای مسلح دروزی با گزارشهای متعدد از قتلهای صحرایی، غارت و نقض گسترده حقوق غیرنظامیان همراه بود.
پس از تشدید خشونت، اسرائیل با حمایت جامعه دروزی این کشور، مواضع نیروهای دولتی سوریه را هدف قرار داد؛ اقدامی که دولت بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل آن را «تلاشی برای حفاظت از دروزیهای سوریه و جلوگیری از استقرار شبهنظامیان در نزدیکی مرزها» توصیف کرد.
این تنشها موجب آوارگی دهها هزار نفر از هر دو جامعه شد و عملا حضور جمعیت بادیهنشین در بخشهای بزرگی از استان السویده را پایان داد.
بنبست سیاسی و تنش با دولت دمشق
پس از این حوادث، رهبران دروزی خواستار ایجاد یک «کریدور انسانی» از بلندیهای جولان تحت کنترل اسرائیل به سمت السویده و همچنین حق تعیین سرنوشت شدند؛ مطالبهای که دولت دمشق آن را رد کرده است.
در پاسخ به طرح جدایی السویده از سوریه که از سوی شیخ حکمت حجاری مطرح شده، طریف گفت اولویت، تضمین خودگردانی، امنیت و حقوق اقلیتهاست.
او تاکید کرد: «غیرقابل تصور است که از دروزیها بخواهند سلاح خود را تحویل دهند.»
پیش از وقوع درگیریهای ژوئیه، گفتوگوهایی در جریان بود تا نیروهای سابق پلیس استان تحت مدیریت دمشق به کار بازگردند، در حالی که سطح قابلتوجهی از خودمختاری محلی برای دروزیها حفظ شود؛ روندی که اکنون متوقف شده است.
الشرع که سابقا از فرماندهان القاعده در سوریه بوده و سال گذشته پس از سقوط بشار اسد، رییسجمهوری مخلوع سوریه، به قدرت رسید، وعده داده امنیت دروزیها را تضمین کند.
اما به گفته حجاری، او «تهدیدی وجودی» برای این جامعه است و در سپتامبر، نقشهراه ۱۳ مادهای آمریکا برای حلوفصل بحران را رد کرد.
طریف در پاسخ به سؤال درباره ازسرگیری مذاکرات گفت نخست باید «اعتماد از دسترفته» بازسازی شود.
او افزود: «امروز هیچ اعتمادی وجود ندارد… اعتماد باید دوباره ساخته شود؛ با بازگشت کامل ساکنان به خانههایشان و تضمین دسترسی کامل انسانی به السویده.»
ماچادو چهارشنبه ۱۹ آذر در این پیام گفت جایزه نوبل صلح نه تنها برای ونزوئلا، بلکه برای سراسر جهان معنایی عمیق دارد و «به جهان یادآوری میکند دموکراسی برای صلح حیاتی است».
او افزود: «مهمتر از همه، درسی که مردم ونزوئلا میتوانند به جهان بیاموزند، درسی است که در مسیر سخت و طولانی بهدست آمده است: اگر خواهان دموکراسی هستیم، باید آماده مبارزه برای آزادی باشیم.»
ماچادو ۱۸ مهر به پاس فعالیتهایش در مبارزه با حکومت ونزوئلا برنده جایزه نوبل صلح سال ۲۰۲۵ شد.
بر اساس بیانیه کمیته نوبل صلح، این جایزه بهدلیل «تلاشهای خستگیناپذیر ماچادو در ترویج حقوق دموکراتیک مردم ونزوئلا و مبارزهاش برای گذار عادلانه و مسالمتآمیز از دیکتاتوری به دموکراسی» به او اختصاص یافت.
ماچادو در راه اسلو
خبرگزاری رویترز ۱۹ آذر گزارش داد ماچادو، سیاستمدار ۵۸ ساله، قرار بود در حضور هارالد پنجم، پادشاه نروژ، در تالار شهر اسلو جایزه خود را دریافت کند.
با این حال، رهبر اپوزیسیون ونزوئلا نتوانست بهموقع خود را به مراسم اهدای جایزه نوبل صلح برساند.
حکومت ونزوئلا از ۱۰ سال پیش ماچادو را از خروج از کشور منع کرده و او در پی افزایش تهدیدهای امنیتی، بیش از یک سال است بهصورت مخفیانه زندگی میکند.
ماچادو پیشتر در پیامی صوتی به یورگن واتنه فریدنس، رییس کمیته نوبل، خبر داد در حال عزیمت به اسلو است.
رویترز نوشت هنوز مشخص نیست این پیام از چه مکانی ارسال شده است.
کریستیان برگ هارپویکن، مدیر موسسه نوبل، در مصاحبه با این خبرگزاری گفت: «ما دقیقا نمیدانیم او چه زمانی [به اسلو] خواهد رسید، اما احتمالا در طول شب وارد خواهد شد.»
ماچادو: بسیاری گمان کردند کاریزما میتواند جایگزین حاکمیت قانون شود
ماچادو در ادامه پیام مکتوب خود به مراسم اهدای جایزه نوبل گفت: «آزادی هر روز از نو بهدست میآید؛ اگر آماده باشیم برایش مبارزه کنیم. به همین دلیل است که آرمان ونزوئلا از مرزهای ما فراتر میرود. ملتی که آزادی را برمیگزیند، تنها خود را آزاد نمیکند، بلکه به تمام بشریت یاری میرساند.»
ماچادو گفت مردم ونزوئلا بهموقع متوجه نشدند کشورشان بهتدریج در مسیر دیکتاتوری قرار گرفته است و زمانی که دریافتند نهادهای ونزوئلا تا چه اندازه سست و آسیبپذیر شدهاند، «دیگر خیلی دیر شده بود».
او با انتقاد از هوگو چاوز، رییسجمهوری پیشین ونزوئلا، افزود: «زمانی که رهبر یک کودتای نظامی علیه دموکراسی به ریاستجمهوری برگزیده شد، بسیاری گمان کردند کاریزما میتواند جایگزین حاکمیت قانون شود. از سال ۱۹۹۹، رژیم تمام تلاش خود را صرف نابودی دموکراسی ما کرده است.»
چاوز از سال ۱۹۹۹ تا زمان مرگش در سال ۲۰۱۳ بر ونزوئلا حکومت کرد و پس از آن، نیکولاس مادورو زمام امور را در این کشور به دست گرفت.
در ماههای اخیر، فشارهای دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، بر مادورو برای کنارهگیری از قدرت بالا گرفته است.
ترامپ ۱۸ آذر تاکید کرد روزهای مادورو در ونزوئلا «به شماره افتاده است».
ماچادو پیشتر جایزه نوبل صلح خود را به ترامپ و مردم ونزوئلا تقدیم کرده بود.
