گروسی: ایران باید برای جلوگیری از تنش با غرب همکاری با آژانس را بهبود دهد
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، هشدار داد که ایران باید همکاری خود را با بازرسان سازمان ملل «بهطور جدی بهبود بخشد» تا از افزایش تنش با غرب جلوگیری کند.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، هشدار داد که ایران باید همکاری خود را با بازرسان سازمان ملل «بهطور جدی بهبود بخشد» تا از افزایش تنش با غرب جلوگیری کند.
او در گفتوگویی با فایننشالتایمز که چهارشنبه ۱۴ آبان منتشر شد، گفت از زمان آغاز جنگ ایران و اسرائیل در ماه ژوئن، آژانس حدود ۱۲ بازرسی در ایران انجام داده اما اجازه دسترسی به مهمترین تاسیسات هستهای شامل فردو، نطنز و اصفهان - که در حملات آمریکا بمباران شدند - را دریافت نکرده است.
به گفته گروسی، در حالی که این حملات خسارت شدیدی به تاسیسات وارد کردهاند، سرنوشت ۴۰۸ کیلوگرم اورانیوم با غنای نزدیک به سطح تسلیحاتی همچنان نامشخص است و این موضوع «احساس فزایندهای از نیاز به ازسرگیری بازرسیها» ایجاد کرده است.
او افزود: «ما میبایستی تا الان کار بازرسی را از سر میگرفتیم.»
مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی گفت هرچند این آژانس تلاش میکند روابط «پرفراز و نشیب» با ایران را با درک و خویشتنداری دنبال کند، تهران همچنان باید به تعهدات خود پایبند باشد.
او افزود: «نمیتوان گفت من عضو معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای هستم و در عین حال به تعهدات آن عمل نکرد.»
گروسی نهم آبان نیز به شبکه العربیه گفت جمهوری اسلامی پس از حملات آمریکا، همکاری خود را با آژانس بینالمللی انرژی اتمی محدود کرده: «نمیدانیم قدم بعدی ایران چیست اما از ازسرگیری همکاریها بیخبر نیستیم.»
یک روز پیش از آن، اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، در گفتوگو با شبکه خبری الجزیره گفت گروسی به خوبی از «صلحآمیز بودن برنامه هستهای ایران» آگاه است و باید از «ابراز نظرات بیاساس» در خصوص برنامه هستهای تهران اجتناب کند.
این صحبتهای بقائی در واکنش به سخنان مدیر کل آژانس مبنی بر تحرکات در اطراف تاسیسات اتمی جمهوری اسلامی و حضور محدود آژانس در ایران مطرح شد.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی ۱۰ خرداد در گزارشی محرمانه اعلام کرد ایران پیشتر در سه مکان که مدتهاست تحت تحقیقات قرار دارند، فعالیتهای محرمانه هستهای انجام داده است.
هشدار درباره از دست رفتن نظارت
گروسی در بخش دیگری از گفتوگو با فایننشالتایمز تاکید کرد: «نمیتوان انتظار داشت آژانس بگوید چون جنگی رخ داده، شما در دستهبندی دیگری قرار میگیرید .... در غیر این صورت باید گزارش کنم که دید و نظارتم را نسبت به این مواد از دست دادهام.»
به گفته او، آژانس اکنون برای رصد تاسیسات بمبارانشده در ایران به تصاویر ماهوارهای متکی است.
او افزود که هنوز برای ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت سازمان ملل بهدلیل اختلال در بازرسیها ضرورتی وجود ندارد اما: «همکاری باید بهطور جدی بهبود یابد.»
تهران پس از جنگ ۱۲ روزه اعلام کرد همکاری خود را با آژانس به حالت تعلیق درمیآورد و مقامهای جمهوری اسلامی بهشدت از گروسی و آژانس انتقاد کردند.
دیپلماتها و تحلیلگران نگرانند که اگر نگرانیها درباره ذخایر اورانیوم با غنای بالا در ایران برطرف نشود و پیشرفتی در مذاکرات میان واشینگتن و تهران برای حل بنبست برنامه هستهای حاصل نگردد، احتمال دارد اسرائیل حملات تازهای علیه جمهوری اسلامی انجام دهد.
در همین حال، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در مصاحبهای با شبکه الجزیره که مشروح آن ۱۲ آبان منتشر شد، گفت ذخایر اورانیوم با غنای بالا «زیر آوار مدفون است» و بار دیگر تاکید کرد تهران با دولت دونالد ترامپ درباره «غنیسازی صفر» و «توان موشکی» مذاکره نخواهد کرد.
او اعلام کرد جمهوری اسلامی برای «مذاکرات عادلانه و از موضع برابر و بر اساس قاعده برد-برد و منافع متقابل» کاملا آماده است.
این پرونده در شرایط کنونی به دسترسی کامل بازرسان، تعیین تکلیف ۴۰۸ کیلوگرم اورانیوم غنیشده و اراده سیاسی برای گفتوگو گره خورده است.
پیشرفت در این سه محور میتواند از تنش بکاهد اما تداوم ابهامها ممکن است خطر درگیری یا حملات تازه را دوباره بهمیان آورد.
به گزارش خبرگزاری رویترز، نتایج اولیه که از سوی مرکز دادهنگاری انتخاباتی منتشر شده، نشان میدهد ممدانی که با شعارهایی رادیکال و سیاستهایی سوسیالیستی وارد میدان شده بود، موفق شد با اختلافی دو رقمی کومو ۶۷ ساله را شکست دهد.
کومو پس از شکست در انتخابات مقدماتی حزب دموکرات، بهعنوان نامزد مستقل وارد رقابت شده بود. در حالیکه برخی رسانهها هنوز نتیجه نهایی را تایید نکردهاند، آمار رسمی نشان میدهد بیش از دو میلیون رأی در نیویورک به صندوقها ریخته شده که بالاترین میزان مشارکت در رقابت شهرداری از سال ۱۹۶۹ تاکنون است.
ممدانی که پیش از این نمایندهای گمنام در مجلس ایالتی بود، با پیشنهادهایی چون رایگانسازی اتوبوسهای شهری و فریز اجاره برای نزدیک به یک میلیون واحد مسکونی، توجه نسل جوان و رأیدهندگان ساکن محلههای کمدرآمد را به خود جلب کرد.
پیشتازی او در نظرسنجیها از ماهها پیش قابلتوجه بود و شکست سنگین کومو که زمانی یکی از وزنههای سیاسی حزب دموکرات محسوب میشد، شوک بزرگی برای نهاد قدرت در نیویورک تلقی میشود.
در کنار رقابت شهرداری نیویورک، دو پیروزی دیگر برای دموکراتهای میانهرو در ایالتهای نیوجرسی و ویرجینیا، مسیر متفاوتی از کمپین ممدانی را به نمایش گذاشتند؛ اما در نهایت همگی نشانگر تغییر فضای سیاسی آمریکا در آستانه انتخابات میاندورهای ۲۰۲۶ هستند.
در نیوجرسی، «مایکی شریل»، خلبان پیشین نیروی دریایی و نماینده کنونی مجلس نمایندگان، با شکست «جک چیاتارلی» جمهوریخواه، جایگزین «فیل مورفی» فرماندار دموکرات فعلی خواهد شد.
رسانههای آمریکایی گزارش دادهاند که با این پیروزی، برای نخستینبار از دهه ۱۹۶۰، دموکراتها سه دوره پیاپی در نیوجرسی قدرت فرمانداری را در دست میگیرند. رقابت در نیوجرسی، با هزینههای تبلیغاتی نجومی و مداخله مستقیم احزاب ملی، پرهزینهترین کارزار امسال بود.
در ویرجینیا نیز «ابیگیل اسپنبرگر»، دیگر چهره میانهرو حزب دموکرات، موفق شد با پیروزی بر «وینسام ارل-سیرز»، معاون فرماندار جمهوریخواه، به عنوان نخستین زن فرماندار این ایالت برگزیده شود.
اسپنبرگر در سخنرانی پیروزی خود گفت: «ما در سال ۲۰۲۵ عقلانیت را به جای سیاستزدگی انتخاب کردیم. ما ایالت خود را به هرجومرج ترجیح دادیم.»
هر سه نامزد پیروز در این انتخابات، با تاکید بر مسائل اقتصادی از جمله بحران توان خرید، هزینههای زندگی، و حملونقل، تلاش کردند صدای رأیدهندگان ناراضی را بازتاب دهند. در حالیکه ممدانی آشکارا رویکردی چپگرایانه داشت، شریل و اسپنبرگر در جبهه میانهرو دموکراتها جای میگیرند.
با این حال، نقطه مشترک هر سه پیروزی، بهرهبرداری هوشمندانه از نارضایتی عمومی نسبت به دونالد ترامپ بود. ترامپ که در نه ماه نخست ریاستجمهوریاش با بحرانهای پیدرپی، از جمله تعطیلی دولت فدرال و سیاستهای سختگیرانه مهاجرتی، روبهرو بوده، در روزهای پایانی کارزار، با تهدید به اخراج کارمندان فدرال و تعلیق بودجه میلیاردی پروژه ریلی هادسون در نیوجرسی، موجی از انتقادات را بهسوی خود جلب کرد.
در برخی حوزههای رأیگیری ویرجینیا، رأیدهندگان به خبرنگاران گفتهاند که سیاستهای مهاجرتی ترامپ و وضع تعرفههای سنگین وارداتی از جمله عوامل اصلی تصمیمشان برای حمایت از دموکراتها بوده است.
«خوان بنتز»، مدیر ۲۵ ساله یک رستوران که برای نخستینبار رأی میداد، گفت که به تمامی نامزدهای دموکرات رأی داده زیرا ترامپ را مسئول تعطیلی دولت و رفتارهای غیرانسانی با مهاجران میداند.
همزمان، رأیدهندگان کالیفرنیا نیز در حال تصمیمگیری درباره دادن اختیارات جدید به قانونگذاران دموکرات برای بازطراحی نقشه حوزههای کنگره بودند؛ موضوعی که میتواند بر کنترل مجلس نمایندگان آمریکا در سال آینده تأثیر مستقیم بگذارد.
ترامپ این رأیگیری را «تقلبی» خواند و بدون ارائه هیچ مدرکی آن را «کلاهبرداری» توصیف کرد.
با وجود مشارکت گسترده رأیدهندگان در نیویورک، ویرجینیا و نیوجرسی، تحلیلگران سیاسی هشدار دادهاند که نتایج این ایالتها الزاماً قابل تعمیم به حوزههایی مانند میسوری یا رقابتهای سنا در ایالتهایی چون مین نیست.
داگلاس هی، استراتژیست جمهوریخواه، گفت: «هیچ نتیجهای در ویرجینیا یا نیوجرسی نمیتواند پیشبینی کند چه اتفاقی در رقابتهای سنا یا کنگره در ایالتهای دیگر رخ خواهد داد.»
نظرسنجیهای اخیر نشان میدهد که هرچند ۵۷ درصد از مردم آمریکا از عملکرد ترامپ ناراضیاند، اما این نارضایتی الزاماً به افزایش حمایت از دموکراتها منجر نشده و رأیدهندگان همچنان بین دو حزب تقسیم شدهاند.
نیویورک: زهران ممدانی یا بازگشت کومو؟
شهرداری نیویورک — یکی از مهمترین کرسیهای شهری آمریکا — این بار صحنه رقابت بیسابقهای میان یک سیاستمدار جوان مسلمان و یک فرماندار پیشین درگیر رسوایی، شده است.
زهران ممدانی، قانونگذار ایالتی ۳۴ ساله با گرایش سوسیالیستی، با حمایت جناح چپ حزب دموکرات، بهدنبال تبدیل شدن به نخستین شهردار مسلمان نیویورک است.
در مقابل، اندرو کومو، فرماندار پیشین ایالت که چهار سال پیش بهدلیل رسوایی اخلاقی از قدرت کنار رفت، بهعنوان نامزد مستقل بازگشته تا به حیات سیاسی خود ادامه دهد.
ممدانی با ارائه برنامههایی مترقی چون مراقبت رایگان از کودکان، حملونقل عمومی رایگان، احداث فروشگاههای مواد غذایی دولتی، و افزایش مالیات بر ثروتمندان، توانسته حمایت قابلتوجهی در نظرسنجیها کسب کند. او در نظرسنجیها بیش از ۱۰ درصد از کومو جلوتر است.
در سوی دیگر، کورتیس اسلیوا، نامزد جمهوریخواه و بنیانگذار گشت ضدجرم «فرشتگان نگهبان»، امیدوار است اختلاف میان ممدانی و کومو، فرصتی برای پیروزی او فراهم کند — هرچند حمایتها از او در سطح پایینتری قرار دارد.
دونالد ترامپ در این رقابت با موضعگیریهایی تند ظاهر شد. او ممدانی را بهدروغ «کمونیست» و «ضدیهودی» خواند و گفت هر یهودی که به او رأی دهد «احمق» است. در عین حال، او کومو را بهرغم سابقه دموکرات بودنش، گزینهای قابلقبولتر دانست و تهدید کرد در صورت پیروزی ممدانی، بودجه فدرال نیویورک را قطع خواهد کرد.
ممدانی ضمن رد اتهامات، تاکید کرده که انتقاداتش از سیاستهای اسرائیل، بهمعنای یهودستیزی نیست. در حالی که حمایت فرماندار فعلی ایالت، کتی هوکول، از ممدانی نیز با تردیدهایی همراه بوده — خصوصاً درباره سیاستهای مالیاتی او — این انتخابات بهوضوح شکاف میان جناح میانهرو و پیشرو حزب دموکرات را برملا کرده است.
ویرجینیا: نبرد میان میانهروی دموکرات و محافظهکاری جمهوریخواه
در ویرجینیا، رقابت فرمانداری میان ابیگیل اسپنبرگر، نماینده سابق کنگره و افسر پیشین سیا از جناح میانهروی دموکراتها، و وینسوم ارل-سیرز، معاون فرماندار جمهوریخواه، به صحنهای ملی تبدیل شد.
هر دو نامزد، در صورت پیروزی، رکوردی تاریخی خواهند زد — اسپنبرگر بهعنوان نخستین زن فرماندار ایالت و ارل-سیرز بهعنوان نخستین زن سیاهپوست فرماندار در آمریکا.
این رقابت بازتابی از شکاف درونحزبی دموکراتهاست: در حالی که رهبری ملی حزب متمایل به پایگاه مترقی شده، اسپنبرگر از مدل میانهروی ۲۰۱۸ الهام گرفته است.
او برخلاف برخی دموکراتهای ۲۰۲۴، هشدارهای تکراری درباره تهدید دموکراسی را تکرار نکرده و تمرکز خود را بر مشکلات ملموس شهروندان مانند هزینههای زندگی، تاثیرات قانون کاهش مالیات ترامپ بر نظام سلامت، و بحران تعطیلی دولت گذاشته است.
از سوی دیگر، ارل-سیرز — که پیشتر گفته بود از بازگشت ترامپ به قدرت حمایت نمیکند، هرچند بعداً عقبنشینی کرد — تلاش کرده خود را به ترامپ نزدیک نگه دارد، بیآنکه حمایت رسمی او را داشته باشد.
کارزارش بر محور حملات فرهنگی علیه دموکراتها، خصوصاً در موضوع ترنسجندرها و آموزش جنسی در مدارس، بنا شده اما از بیان مواضعش درباره حقوق سقط جنین خودداری کرده — سکوتی که اسپنبرگر از آن بهره برده تا حمایت خود از حق سقط جنین را در تنها ایالت جنوبی باقیمانده در این زمینه، برجسته کند.
این انتخابات، همچنین آزمونی برای سنجش اثرگذاری ترامپ در ایالتی است که سه بار در انتخابات ریاستجمهوری شکست خورده و اکنون با تبعات کاهش نیروهای خدمات عمومی و بحرانهای اقتصادی ناشی از سیاستهای او دستوپنجه نرم میکند.
نیوجرسی: در لبه تعادل سیاسی
ایالت عمدتاً دموکراتمحور نیوجرسی، روز سهشنبه شاهد رقابت نزدیکی میان جک چیتارلی، نامزد جمهوریخواه و قانونگذار پیشین ایالتی، و میکی شریل، نماینده دموکرات کنگره، است.
چیتارلی، که برای سومین بار تلاش میکند فرماندار شود، مورد حمایت دونالد ترامپ قرار گرفته و قول داده سیاستهای فرماندار کنونی دموکرات، فیل مورفی، را که امکان شرکت مجدد ندارد، کنار بگذارد.
در حالی که ترامپ در دوره گذشته در نیوجرسی با اختلاف باخت، اما توانست بخشی از آرای لاتینتبارها را بهدست آورد — واقعیتی که کمپین چیتارلی سعی کرده از آن بهره گیرد.
او با نمره «اِی» به ترامپ، حمایت خود را از سیاستهای ضدمهاجرتی مانند لغو تابعیت با تولد اعلام کرده، اما در عین حال از گامهایی برای «بهرسمیت شناختن» مهاجران بدون سابقه کیفری و اعطای گواهینامه رانندگی به آنان نیز سخن گفته — مواضعی متناقض با سیاستهای رسمی ترامپ.
در سوی مقابل، شریل که سابقه نظامی و قضایی دارد، کارزار خود را بر مخالفت با سیاستهای ترامپ بنا نهاده و وعده داده در صورت پیروزی، برای جلوگیری از افزایش هزینه برق وضعیت اضطراری اعلام کند.
او همچنین تهدیدهای بمبگذاری در روز انتخابات را محکوم کرد و آن را تلاش برای سرکوب مشارکت رأیدهندگان خواند.
این انتخابات نهتنها برای فرمانداری، بلکه برای همه ۸۰ کرسی مجلس نمایندگان ایالتی نیز برگزار شد؛ جایی که دموکراتها اکنون اکثریت را در اختیار دارند.
در شهرستان پاسایک — منطقهای که در سال ۲۰۲۴ به ترامپ رأی داد — وزارت دادگستری آمریکا نظارت ویژهای اعمال کرد، اقدامی که از سوی دادستان کل ایالت بهشدت نقد شد.
مجموعه رقابتهای انتخاباتی سهشنبه در نیویورک، ویرجینیا و نیوجرسی، نهتنها نشانههایی از جهتگیری سیاسی ایالتهای کلیدی آمریکا است، بلکه بهآزمایشی برای میزان نفوذ دونالد ترامپ و استراتژیهای مختلف دموکراتها در مواجهه با فضای متحول سیاسی کشور بدل شد.
از نیویورک، جایی که شهرداری آن میتواند بهدست یک مسلمان سوسیالیست بیفتد، تا ویرجینیا، که درگیر نبردی تاریخی میان دو زن با پیشینههای کاملاً متفاوت است، و نیوجرسی، که میتواند شاهد بازگشت یک جمهوریخواه به فرمانداری باشد — همه اینها نوید رقابتی داغ در مسیر انتخابات کنگره و ریاستجمهوری سال آینده را میدهند.
بهدنبال این سانحه، تمامی پروازهای ورودی و خروجی فرودگاه به حالت تعلیق درآمد و دستور «در خانه بمانید» برای شعاع پنج مایلی اطراف محل حادثه صادر شد.
بهگزارش پلیس مترو لوئیزویل، این حادثه حوالی ساعت ۵:۱۵ عصر رخ داد و هواپیمای سانحهدیده که یک فروند مکدانل داگلاس امدی-۱۱اف بود، تنها چند ثانیه پس از برخاستن، در ارتفاع ۱۷۵ فوتی دچار افت شدید شده و سقوط کرد. دادههای اولیه از وبسایت فلایترادار ۲۴ نیز این افت ناگهانی را تایید کردهاند.
بر اساس تصاویر منتشرشده از بالگردهای خبری، ستونهای عظیم دود سیاه و شعلههای آتش اطراف باند فرودگاه دیده میشد. پلیس با تایید فعال بودن صحنه، از شهروندان خواست از نزدیک شدن به محدوده خیابانهای محل حادثه خودداری کنند.
مقامات شرکت «یوپیاس» اعلام کردند هواپیمای پرواز شماره ۲۹۷۶ در مسیر لوئیزویل به هونولولو در هاوایی بوده و سه خدمه در آن حضور داشتهاند. با این حال، پلیس لوئیزویل از کشته شدن حداقل ۳ نفر و زخمی شده ۱۱ نفر در محل سقوط خبر داده است.
گرگ گرینبرگ، شهردار لوئیزویل، حجم سوخت موجود در هواپیما را حدود ۲۸۰ هزار پوند اعلام کرد که با توجه به مقصد طولانیمدت آن به هاوایی، طبیعی بوده اما شدت انفجار و آتشسوزی را بهطرز نگرانکنندهای افزایش داده است. وی گفت: «این یک نگرانی جدی در ابعاد مختلف است.»
اندی بشیر، فرماندار کنتاکی، در واکنش به حادثه در شبکههای اجتماعی نوشت: «وضعیت بسیار جدی است. برای خدمه، خانوادهها و امدادگران دعا کنید.» رند پل، سناتور جمهوریخواه نیز خواستار دعا برای سلامت کادر پروازی و ساکنان منطقه شد.
این هواپیما در سال ۱۹۹۱ ساخته شده و از مدلهای سهموتوره پرکاربرد در حملونقل باری محسوب میشود. سقوط در نزدیکی مرکز اصلی «یوپیاس ووردپورت» در لوئیزویل رخ داد؛ تاسیساتی به وسعت بیش از پنج میلیون فوت مربع که روزانه پذیرای ۳۰۰ پرواز و پردازش بیش از ۲ میلیون مرسوله است.
بر اساس ویدیوهای محلی، آتش از بال چپ هواپیما آغاز شده و سپس منجر به انفجار مهیبی شده است. آنا مکمالن، یکی از ساکنان اطراف فرودگاه، به شبکه فاکس گفت: «انفجارها همچنان ادامه دارد. دود بسیار غلیظ است و صدای انفجارها هنوز شنیده میشود.»
تحقیقات علت حادثه در دست اداره هوانوردی فدرال و هیئت ملی ایمنی حملونقل است که سرپرستی بررسیها را بر عهده گرفتهاند. سخنگوی «یوپیاس» اعلام کرد جزئیات بیشتر پس از مشخص شدن یافتههای رسمی منتشر خواهد شد.
