ایالات متحده در حال اعمال فشار بر اسرائیل است تا به حدود ۲۰۰ عضو حماس که در تونلهای زیر مناطق تحت کنترل ارتش اسرائیل پنهان شدهاند، اجازه عبور امن بدهد. همزمان، رییسجمهوری آمریکا از بنیامین نتانیاهو خواسته است که محدودیت ورود خبرنگاران خارجی به غزه را لغو کند.
شبکه ۱۲ اسرائیل دوشنبه ۱۲ آبان گزارش داد که حدود ۲۰۰ عضو حماس همچنان در تونلهایی به سر میبرند که در مناطق تحت کنترل ارتش اسرائیل در جنوب غزه قرار دارند.
بر اساس این گزارش، واشینگتن در چارچوب تلاشها برای پیشبرد مراحل بعدی آتشبس، میکوشد اسرائیل را متقاعد کند تا امکان عبور امن این افراد را فراهم آورد.
پیشتر نیز گزارشهایی غیررسمی مبنی بر احتمال عقبنشینی مسالمتآمیز نیروهای حماس به مناطق تحت اداره این گروه مطرح شده بود.
این گمانهزنیها حکایت از این داشت که اسرائیل پیشنهادی را بررسی میکند که بر اساس آن نیروهای مسلح حماس در صورت تحویل سلاحهای خود بتوانند از مناطق تحت کنترل ارتش اسرائیل به بخشهایی از غزه که در اختیار حماس است، بازگردند.
تلاشها برای دسترسی مستقل خبرنگاران خارجی به غزه
همزمان، دو مقام آمریکایی به تایمز اسرائیل گفتند که دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، از اسرائیل خواسته است که با برقراری آتشبس، محدودیت ورود خبرنگاران خارجی به باریکه غزه را لغو و اجازه ورود آنها را صادر کند.
به گفته یکی از این منابع، از آنجا که اسرائیل همچنان کنترل نیمی از شرق باریکه غزه را در دست دارد و امنیت در این منطقه تا حد زیادی برقرار شده است، دولت ترامپ درخواست خود مبنی بر دسترسی خبرنگاران به غزه را تجدید کرده است.
با این حال، مقام دوم آمریکایی اذعان کرد که این موضوع از اولویتهای اصلی واشینگتن نیست و فشار آمریکا در این زمینه ممکن است چندان قابل توجه نباشد.
ورود خبرنگاران رسانههای خارجی به غزه ابتدای سال جاری از سوی آمریکا مطرح شد. ترامپ نیز اواسط تابستان گفت که «دوست دارم خبرنگاران خارجی امکان ورود به غزه را داشته باشند» و بلافاصله اشاره کرد که این منطقه امن نیست.
از ابتدای جنگ میان اسرائیل و حماس، وزارت دفاع و ارتش اسرائیل سیاستهای مرتبط با پوشش رسانهای اخبار را بر عهده گرفتند و دسترسی مستقل رسانهها به غزه ممنوع کردند.
در دو سال گذشته خبرنگاران اسرائیلی و در موارد معدودی، خبرنگاران خارجی اجازه یافتند بهصورت کنترلشده و تحت عنوان «خبرنگاران همراه ارتش اسرائیل» به غزه وارد شوند.
اعمال این محدودیتها به گشوده شدن یک پرونده حقوقی در سیستم قضایی اسرائیل منجر شد و دیوان عالی عدالت این کشور یکم آبان با صدور حکمی، ۳۰ روز به دولت فرصت داد تا به درخواست انجمن رسانههای خارجی برای ورود مستقل خبرنگاران به باریکه غزه پاسخ دهد.
این انجمن سال گذشته چنین درخواستی را مطرح کرده بود که با پاسخ منفی دولت اسرائیل مواجه شد.
در هفتههای گذشته اعمال فشار آمریکا بر اسرائیل و واداشتن نتانیاهو به اتخاذ تصمیمهایی که خلاف میل خودش یا منافع اسرائیل است، از موضوعات مطرح در فضای سیاسی و رسانههای اسرائیل بود.
نتانیاهو بارها این گمانهزنیها را رد و تاکید کرد که «آمریکا سیاست امنیتی اسرائیل را دیکته نمیکند.«
دونالد ترامپ در گفتوگویی که ۱۱ آبان با رسانه آمریکایی سیبیاس داشت بطور ضمنی این اعمال فشار را تایید کرد.
ترامپ در این مصاحبه در رابطه با جنگ ۱۲روزه از نتانیاهو تمجید و او را «نخستوزیر زمان جنگ» معرفی کرد، سپس افزود: «بعضی کارهایی که انجام میداد را دوست نداشتم و دیدی که در آن مورد [فشار به اسرائیل برای پایان دادن به جنگ غزه] چه کردم، اما در مورد ایران خوب با هم کار کردیم. آنها را بهشدت هدف قرار دادیم و وقتی که باید توقف میکردیم، متوقف شدیم.»
نخست، ادعای او مبنی بر اینکه پکن آزمایشهای مخفیانه سلاحهای هستهای انجام میدهد و دوم، تصمیمش برای انحصار کامل تراشههای پیشرفته هوش مصنوعی شرکت انویدیا در اختیار آمریکا.
این اظهارات در حالی مطرح شد که تنها چند روز از دیدار او با شی جینپینگ، رییسجمهوری چین، در کرهجنوبی میگذرد. ملاقاتی که بسیاری از تحلیلگران آن را نوعی آتشبس تاکتیکی، نه مصالحهای راهبردی میان دو قدرت بزرگ جهان، توصیف میکنند.
برنامه هستهای و ادعای جنجالی ترامپ
ترامپ در گفتوگو با سیبیاس گفت: «چین هم آزمایش میکند. فقط شما خبر ندارید.»
او افزود که این آزمایشها «در اعماق زمین» انجام میشود و رسانهها از آن بیاطلاعاند.
با این حال، این صحبتهای او بلافاصله از سوی پکن رد شد.
ماو نینگ، سخنگوی وزارت خارجه چین، گفت: «چین همواره به تعهد خود برای تعلیق آزمایشهای هستهای پایبند بوده و از ایالات متحده میخواهد ثبات جهانی را حفظ کند.»
دریادار ریچارد کورل، نامزد پیشنهادی ترامپ برای ریاست فرماندهی راهبردی ایالات متحده نیز در کنگره تاکید کرد: «نه روسیه و نه چین هیچ آزمایش انفجار هستهای انجام ندادهاند. آخرین آزمایش چین به سال ۱۹۹۶ بازمیگردد.»
به استثنای کره شمالی، هیچ کشوری در سه دهه اخیر دست به آزمایش انفجار واقعی هستهای نزده است.
آخرین آزمایش آمریکا نیز در سال ۱۹۹۲ در نوادا انجام شد.
با این حال، دستور ترامپ برای «از سرگیری آزمایشهای هستهای» نگرانیهایی در سطح بینالمللی برانگیخته است زیرا میتواند توازن شکننده بازدارندگی هستهای را تهدید کند.
جنگ تراشهها؛ انحصار فناوری در دست آمریکا
نکته دوم مصاحبه ترامپ به حوزه فناوری بازمیگردد.
او گفت: «ما اجازه نمیدهیم هیچکس جز ایالات متحده به پیشرفتهترین تراشهها دسترسی داشته باشد. تراشههای بلکوِل فقط برای آمریکاییهاست.»
این سخنان نشان میدهد که واشینگتن قصد دارد محدودیتهای صادرات فناوری هوش مصنوعی را به سطح بیسابقهای برساند - در حالی که شرکت انویدیا، تولیدکننده این تراشهها، پیشتر از قراردادهایی با کره جنوبی و دیگر متحدان آمریکا خبر داده بود.
در کنگره نیز برخی نمایندگان جمهوریخواه، هرگونه فروش نسخههای ضعیفتر تراشهها به چین را با عبارت تند «دادن اورانیوم غنیشده به ایران» توصیف و مقایسه کردهاند.
توافق ترامپ و شی؛ آتشبس تاکتیکی در میدان رقابت راهبردی
دیدار اخیر ترامپ و شی در کره جنوبی، اگرچه به ظاهر نشانهای از تنشزدایی بود اما در واقع نوعی آتشبس موقت در جنگ اقتصادی و فناورانه دو کشور محسوب میشود.
کارشناسان میگویند رقابت ساختاری واشینگتن و پکن چنان عمیق است که هیچ نشست یا توافقی قادر به پایان آن نیست.
چین بر خودکفایی و کنترل صادرات عناصر حیاتی مانند مواد معدنی کمیاب تاکید دارد، در حالی که آمریکا مسیر «کاهش ریسک» و جداسازی زنجیرههای تامین از اقتصاد چین را دنبال میکند.
در نتیجه، هرچند دو کشور فعلا از تشدید درگیری پرهیز میکنند اما مسیر جدایی فناوری و اقتصادی آنها عملا تثبیت شده است.
چهار منبع آگاه دوشنبه ۱۲ آبان به خبرگزاری رویترز گفتند که آلن پس از تلاش برای ارائه اطلاعات مهم به دادستانها در دفتر دادستانی، از کاخ سفید اخطار اخراج دریافت کرده است.
این اطلاعات از نظر قانونی لازم بوده و ممکن است در تحقیقات بعدی استفاده شود.
آلن که از آوریل ۲۰۲۵ بهعنوان ناظر داخلی موقت سازمان فدرال نظارت بر مسکن ایالات متحده منصوب شده بود، پیش از این بهعنوان مشاور ارشد در این دفتر فعالیت میکرد.
وبسایت دفتر ناظر داخلی این سازمان دوشنبه سمت آلن را «خالی» اعلام کرده است. آلن پیش از پیوستن به این سازمان، ۴۰ سال در وزارت دادگستری ایالات متحده خدمت کرده بود.
آلن پس از آن برکنار میشود که بیل پولت، مدیر سازمان فدرال نظارت بر مسکن ایالات متحده، حمایت خود را بهطور علنی از دولت ترامپ اعلام کرد.
از زمان روی کار آمدن ترامپ، دولت او بیش از ۱۰ ناظر داخلی آژانسهای مختلف را اخراج یا جابهجا کرده است.
این ناظران مسئول نظارت بر هدررفت، تقلب و سوءاستفاده در دولت هستند و دولت ترامپ همچنین بودجه گروهی را قطع کرده است که بر این نهادها نظارت میکند.
سازمان فدرال نظارت بر مسکن ایالات متحده به درخواستهای رسانهها برای اظهار نظر پاسخ نداد.
پس از اخراج آلن، الیزابت وارن، سناتور دموکرات از ایالت ماساچوست، گفت: «مدیر پولت باید به این مسئله پاسخ دهد.»
پولت در ماههای اخیر بهطور علنی از اقدامات علیه تقلب در وامهای مسکن حمایت کرده و اخیرا علیه تعدادی از مخالفان ترامپ، از جمله لتیشیا جیمز، فرماندار نیویورک، اقداماتی انجام داده است.
هیات منصفه فدرال در ایالت ویرجینیا ۱۸ مهر جیمز را به کلاهبرداری بانکی و ارائه اظهارات خلاف واقع به موسسه مالی متهم کرد.
محور پرونده به خرید خانهای در شهر نورفولک بازمیگردد که بنا به ادعای دادستانها، جیمز آن را بهصورت نادرست «اقامتگاه دوم» خود معرفی کرده تا شرایط وام بهتری دریافت کند و سپس آن را به مستأجران اجاره داده است.
جیمز در بیانیهای اتهامات را «بیاساس و با انگیزه سیاسی» خوانده و گفته است: «ريیسجمهوری تنها به دنبال انتقام سیاسی است، نه اجرای عدالت.»
خبرگزاری رویترز دوشنبه ۱۲ آبان در گزارشی نوشت رهبران کسبوکار در سائوپائولو در حال فشار به دولتها برای سیاستهای قویتر در زمینه تامین مالی انتقال انرژی هستند و در نامهای عمومی از دولتها خواستهاند تا «فورا» مشوقهایی برای پذیرش انرژیهای تجدیدپذیر به جای سوختهای فسیلی ارائه دهند.
ماریا مندلوس، مدیر عامل ائتلاف «ما به کسبوکار اهمیت میدهیم» که این نامه را از سوی ۳۵ گروه نماینده ۱۰۰ هزار شرکت هماهنگ کرده است، گفت: «این یک شناخت از سوی گروههای تجاری است که اهمیت چندجانبهگرایی و بالا بردن آرزوها را درک میکنند.»
در ریودوژانیرو، شهرداران، فرمانداران و دیگر مقامات محلی در نشست سران محلی شرکت خواهند کرد اما اعتراضات علیه سرکوب خونین هفته گذشته در این شهر، ممکن است بر این رویداد سایه بیندازد.
در همین حال، پرنس ویلیام از بریتانیا ریاست مراسمی در ریودوژانیرو را بر عهده خواهد داشت که در آن جایزه «ایرتشات» سالانه برای قدردانی از دستاوردهای زیستمحیطی در سال گذشته اهدا خواهد شد.
رویترز نوشت که اکنون کشورهای مختلف و شرکتها ممکن است نتوانند همان خوشبینی را نمایش دهند که در سالهای اخیر بر دیپلماسی اقلیمی حاکم بود: «امروز همکاری جهانی در میانه تنشهای ژئوپولیتیکی و جنگهای متعدد متوقف شده است.»
در حالی که مجموعهای از تعرفههای نامنظم آمریکا ثبات اقتصادی جهانی را به هم زده است، تغییر سیاستها در زمینه انرژی پاک و علوم اقلیمی از سوی این کشور باعث نگرانی سرمایهگذاران شده است.
رهبران کسبوکار همچنان امیدوارند سیاستهای انرژی پاک را اولویت قرار دهند.
گونزالو سائنس د میرا، رییس گروه رشد سبز اسپانیا گفت: «این از نظر تجاری معقول است و امنیت انرژی و رقابتپذیری را تضمین میکند.»
نشست بارانهای جنگلی
برزیل در حالی میزبان «کاپ ۳۰» است که ۳۳ سال از نشست «ارثسامیت» در ریودوژانیرو میگذرد که در آن کشورها اولین توافقنامه سازمان ملل برای مقابله با تغییرات اقلیمی را امضا کردند.
این نشست از آن زمان به یک مجمع چندجانبه مهم تبدیل شده است که کشورهای غنی و فقیر را با دانشمندان و جامعه مدنی گرد هم میآورد تا به تهدیدات اقلیمی پرداخته شود اما تاکنون نتواسته است از افزایش انتشار گازهای گلخانهای جلوگیری کند؛ هرچند سرعت آن کاهش یافته است.
کنفرانس سیام ممکن است شاهد کمترین حضور رهبران جهانی از سال ۲۰۱۹ باشد؛ زمانی که حدود ۵۰ نفر از سران کشورها در مادرید برای نشست بیستوپنجم حضور یافتند.
برای نشست سران در ۱۵ و ۱۶ آبان، حضور کمتر از ۶۰ رهبر تایید شده است؛ در حالی که بیش از ۸۰ نفر در نشست بیستونهم در باکو حضور داشتند و بیش از ۱۰۰ نفر در سه نشست قبلی در دبی، شرمالشیخ و گلاسکو حضور یافتند.
این کنفرانس همچنین شاهد ثبتنام کمتر از افراد، نسبت به نشستهای گذشته بوده است.
با محدودیتهای ظرفیت هتل و قیمتهای بالا، تنها حدود ۱۲ هزار و ۲۰۰ نفر تا ۱۶ مهر ثبتنام کردهاند.
