آمارها از نزدیک شدن تورم نقطهبهنقطه به مرز ۵۰ درصد حکایت دارد. یک اقتصاددان هشدار داد در صورت ناتوانی دولت پزشکیان در مهار تنشها، ایران با «رکود تورمی بزرگ» روبهرو میشود و احتمال داد نرخ تورم تا پایان سال از ۶۰ درصد فراتر رود.
سایت خبرآنلاین شنبه دهم آبان نوشت که آمارهای رسمی از «وخامت اوضاع» در ایران خبر میدهند و اشاره کرد که تورم اقلام مصرفی عمومی، مانند خوراکیها و آشامیدنیها به مراتب شدت بیشتری از تورم عمومی و دیگر کالاها و خدمات دارند.
در این گزارش با تاکید بر «گسترش دامنه فقر» آمده است در حالی که مرکز پژوهشهای مجلس از فقر ۳۰ درصدی جامعه برای سالهای گذشته خبر داده بود، برآوردهای جدید از افزایش جمعیت فقرا تا ۳۶ درصد خبر میدهند.
در این ارتباط، رحمتالله نوروزی، نماینده علی آباد کتول در مجلس شورای اسلامی، شنبه گفت: «امروز اگر کارگر و کارمندی که زندگی استیجاری دارد، ۴۵ میلیون تومان حقوق دریافت کند، یعنی زیر خط فقر زندگی میکند.»
پیشتر برخی از تشکلهای رسمی کارگری هزینه زندگی در ایران را حدود ۵۰ میلیون تومان اعلام کردهاند.
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت پزشکیان، ۲۹ مهر گفت خط فقر در سال ۱۴۰۳ به ازای هر فرد، ۶ میلیون و ۱۲۸ هزار و ۷۳۹ تومان برآورد شده است. این سخنان انتقادهای گستردهای را به همراه داشت. بهویژه آنکه محمدرضا تاجیک، عضو شورای عالی کار جمهوری اسلامی، اول اسفند سال ۱۴۰۳ به خبرگزاری تسنیم گفته بود که در جلسه کمیته دستمزد این شورا، سبد معیشت ماهانه کارگران ۲۳ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان تعیین شد.
در حال حاضر، دستمزد پایه ماهانه کارگران مشمول قانون کار کمتر از ۱۱ میلیون تومان و با احتساب مزایا، حدود ۱۵ میلیون تومان است.
خبرآنلاین در بخشی از گزارش خود با اشاره به بحثهای مربوط به «بحران گرسنگی» اضافه کرد که با توجه به تورم بالای فعلی، میتوان پیشبینی کرد که «هم شدت گرسنگی و هم میزان گرسنگان در سالهای آینده افزایش هم پیدا کند.»
در این ارتباط، مرتضی افقه، اقتصاددان و عضو هیات علمی دانشگاه اهواز، با ابراز نگرانی از شرایط فعلی به خبرآنلاین گفت این وضعیت را «محصول اقدامات دست راستی» میداند که همچنان برخی آن را به دولت توصیه میکنند.
به اعتقاد او، نتیجه آن سیاستها و «این سیاهچاله فقر»، این است که صدها هزار نفر آن قدر درآمد ندارند که بتوانند فقط غذای لازم را بخورند.
افقه هشدار داد که دولت اگر از طریق حذف هزینههای زائد و اصلاح نظام مالیاتی «به نحوی که دانهدرشتها بار مالیات را بر دوش بکشند»، به کسری بودجه خود خاتمه ندهد و همچنان «به جان سفرههای ملت» بیفتد، وضعیت از این نیز بدتر خواهد شد.
بر پایه برآوردهای وزارت بهداشت، سالانه در ایران دستکم ۱۰ هزار نفر در اثر کمبود اسیدهای چرب امگا۳، حدود ۱۰ هزار نفر بهدلیل مصرف ناکافی میوه و سبزی و حدود ۲۵ هزار تن دیگر در پی کمبود غلات و نان کامل در رژیم غذایی، جان خود را از دست میدهند.
۵۰ تا ۷۰ درصد از جمعیت ایران نیز با کمبود «ویتامین دی» روبهرو هستند؛ بحرانی که پیامد مستقیم آن ضعف سیستم ایمنی و افزایش بیماریهای استخوانی است.
بهدنبال سیاستهای ناکارآمد جمهوری اسلامی در زمینههای اقتصادی، سیاست داخلی و سیاست خارجی طی دهههای اخیر، تورم فزاینده زندگی شهروندان، بهویژه اقشار کمدرآمد، را بهشدت تحت تاثیر قرار داده و قیمت کالاهای اساسی با جهشی بیسابقه روبهرو شده است.
تجمعهای اعتراضی کارکنان رسمی نفت شنبه دهم آبان در شرکت نفت فلات قاره در لاوان و خارک، پالایشگاه فجر جم، و همچنین پالایشگاه های اول، دوم، چهارم، پنجم، ششم، هفتم، هشتم، نهم، دهم، یازدهم و دوازدهم در پارس جنوبی برگزار شدند.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی «افکار نفت»، تجمعکنندگان خواستار اصلاح پایه حقوق کارکنان حداقل بگیر، حذف کامل سقف حقوق پرسنل عملیاتی، برچیده شدن «عنوانهای ساختگی و جعلی» به جهت تفکیک مشاغل مناطق عملیاتی، پرداخت کامل پاداش سنوات بازنشستگی، بازگرداندن مالیاتهای مازاد اخذ شده طبق قوانین، اجرای کامل ماده ۱۰ و پرداخت کامل «بک پی» آن و استقلال کامل صندوق بازنشستگی نفت هستند.
کارکنان رسمی نفت در سالیان گذشته بارها برای تحقق مطالبات خود تجمع کردهاند. در مقابل، مقامات وزارت نفت به آنها وعده دادهاند که این مطالبات تحقق خوهند یافت که تاکنون اجرایی نشدهاند.
به گزارش افکار نفت، کارکنان رسمی منطقه لاوان به نشانه اعتراض به تحقق نیافتن مطالبات خود تصمیم گرفتهاند از این پس، در روزهای شنبه و دوشنبه هر هفته، به مدت سه ساعت تجمع کنند.
آنها تاکید کردهاند که برگزاری این تجمعهای صنفی در صورت محقق نشدن «مطالبات برحق همکاران»، افزایش خواهد یافت.
در این حال، خبرگزاری ایلنا، وابسته به خانه کارگر جمهوری اسلامی، تنها به تجمع کارکنان رسمی در منطقه خارک اشاره کرده است.
به نوشته ایلنا، این کارکنان معترض در بیانیهای ضمن اشاره به اینکه پس از هفت ماه، با «افزایش ۲۵ درصدی سقف حقوق پرسنل خشکی و ۲۰ درصدی پرسنل سکوهای دریایی» موافقت شد، آمده است این در شرایطی بود که «سقف حقوق پرسنل ستادی و شمالنشین از همان ابتدای سال، ۳۰ درصد افزایش یافته بود.»
در این بیانیه، افزایش سقف حقوق پرسنل مناطق عملیاتی، «ناچیز» اعلام شده است.
کارکنان معترض اشاره کردند که این افزایش «فرسنگها با مطالبه پرسنل که دریافت کامل فوق العادهها و مزایای عملیاتی و اقماری است، فاصله دارد.»
آنها نوشتند که در مورد سایر مطالبات اصلی از جمله «اصلاح پایه حقوقی پرسنل کف بگیر سازمان، شفافسازی مالیاتهای دریافتی، اجرای کامل ماده۱۰، دریافت کامل سنوات بازنشستگی و همچنین مطالبات رفاهی و انگیزشی پرسنل نیز اتفاقی نیفتاده است.»
این کارکنان تاکید کردند که «به مطالبهگری و اعتراض به شرایط ادامه خواهند داد.»
تجمع کارگران ارکان ثالث و شرکتی برق در تهران
همزمان با این تجمعها، کارگران شرکت ارکان ثالث صنعت نفت (کارگران شرکتی، پیمانکاری، قرارداد موقت، سفید امضا، و روزمرد) در تجمعی در مقابل نهاد ریاستجمهوری در تهران، بار دیگر به وعدههای بر زمینمانده دولت درباره حذف پیمانکاران و واسطهها اعتراض کردند.
کارگران معترض ارکان ثالث که از استانهای نفتخیز به تهران رفته بودند، اعلام کردند که با وجود وعدههای دولت مسعود پزشکیان، همچنان خبری از تحقق وعدهها نیست.
کارگران معترض به وعدههای پزشکیان رییس دولت چهاردهم در مورد حذف شرکتهای پیمانکار تامین نیرو، تبدیل وضعیت شغلی و اجرای نظام پرداخت همسان با کارکنان قرارداد مدتمعین اشاره کردند.
معترضان تاکید کردند که خواستار عقد قرارداد مستقیم با شرکتهای نفتی و حذف پیمانکاران هستند.
به گفته اتحادیه آزاد کارگران ایران، کارگران شرکتی برق نیز در این تجمع اعتراضی شرکت کرده بودند.
این تجمع و مطالبات مطرح شده در آن حمایت تشکلهای مستقل کارگری و بازنشستگان را به همراه داشته است.
اتحادیه آزاد کارگران ایران نوشت که «مافیای نفت و مدیران ارشد حکومتی که خود در پشت پرده شرکتهای پیمانکاری و ذینفعان اصلی آن هستند، حاضر به دست کشیدن از خوان یغمایی که روی دوش تبعیض و بیحقوقی میلیونها کارگر در صنعت نفت و گاز، مخابرات، توانیر، معادن و صنایع فولاد و خودرو سازی گسترانیدهاند، نیستند.»
کارگران ذوبآهن اصفهان: به اعتراض ادامه میدهیم
شماری از کارگران ذوب آهن اصفهان در بیانیهای با اشاره به برگزاری تجمع پنجشنبه هشتم آبان خود در مقابل استانداری اصفهان اعلام کردند که بار دیگر در روز ۱۳ آبان تجمع اعتراضی برگزار خواهند کرد.
به گزارش کانال تلگرامی «پژواک کار ایران»، آنها خواستار «پرداخت معوقات مزدی، اجرای کامل طرح طبقهبندی مشاغل، بهبود وضعیت معیشتی و کاری» شدند.
به گفته کارگران، سالهاست که مطالباتشان، از جمله «بازنگری عادلانه طرح طبقهبندی، پرداخت کامل مزایای شغلی و مقابله با سیاستهای تعدیل پنهان» بیپاسخ مانده است. آنان همچنین نسبت به آینده کارخانه ابراز نگرانی کردهاند، زیرا گزارشهای رسمی از زیانهای مالی سنگین خبر میدهند.
در این حال، مدیریت جدید کارخانه همانند مدیران پیشین، بهجای پاسخگویی و شفافسازی، با بهرهگیری از نیروهای حراستی و امنیتی، فشارها بر کارگران معترض را افزایش داده است.
در بیانیه تاکید شده است که کارگران ذوبآهن خواستار آن هستند که «تمامی همکارانی که در پی اعتراضات از سمت کارفرما دچار مشکل شدند، بدون هیچ قید و شرط تبرئه شوند.»
در سالیان اخیر، اعتراضات کارگری و صنفی در مناطق مختلف ایران افزایش یافته است. این اعتراضات در موارد بسیاری با برخوردهای امنیتی و قضایی حکومت مواجه شده است. با این همه، اعتراضات کارگری و صنفی ادامه یافته است.
روزنامه شرق شنبه ۱۰ آبان نوشت در حالی که دوستان و همکاران یاسمن هنوز با غیبتش کنار نیامدهاند، بحثهای جدیتری درباره بحران روانی، فشار سیستماتیک و روند فرسایشی دوره رزیدنتی در ایران شکل گرفته است.
دوستان یاسمن در مصاحبه با شرق گفتند او عاشق رشتهاش بود و در انتظار روزی بود که مطب خودش را داشته باشد. اما به گفته یکی از همکارانش، «فشاری که یک رزیدنت تحمل میکند به توان فوقالعادهای نیاز دارد؛ و وقتی نمیتوانی آن را تاب بیاوری، مرز فروپاشی نزدیک میشود.»
فشارهای روانی، کار طاقتفرسا، شیفتهای بیوقفه، رفتارهای تحقیرآمیز برخی پزشکان ارشد و حقوق ناچیز از جمله دلایلی هستند که به گفته بسیاری از رزیدنتها، زمینه را برای افسردگی و خودکشی فراهم میکنند.
کارشناسان توصیه میکنند اگر با فرد یا افرادی روبهرو شدید که از جملات یا عباراتی حاکی از افسردگی یا تمایل به پایان دادن به زندگی استفاده میکنند، از آنها بخواهید با پزشک معتمد، مراکز تخصصی حمایت روانی یا فردی مورد اعتماد درباره نگرانیهای خود گفتوگو کنند. اگر خودتان به خودکشی فکر میکنید، در ایران میتوانید با اورژانس اجتماعی به شماره ۱۲۳ تماس بگیرید.
شرق در ادامه گزارش خود نوشت ماجرای خودکشی رزیدنتها تنها محدود به مواردی نیست که رسانهای میشود؛ موارد متعددی از اقدام به خودکشی وجود دارد که یا نافرجام میماند یا هیچگاه علنی نمیشود.
یکی از پزشکان در گفتوگو با این رسانه، نسبت به گسترش «فوبیای رزیدنتی» در میان دانشجویان هشدار داد، ترسی که باعث میشود بسیاری از پزشکان مستعد مسیر مهاجرت را انتخاب کنند.
او تاکید کرد: «سیستم بیمارستانی ایران بر بیگاری کشیدن از رزیدنتها استوار است، نه بر آموزش.»
یکی از دوستان یاسمن هم گفت: «ما کسانی را میشناسیم که چند بار تلاش به خودکشی کردهاند. این مساله یک بحران جدی است که نباید فقط در چارچوب نظام درمانی بررسی شود؛ این یک آسیب اجتماعی است.»
پژوهشهای داخلی نشان میدهد ۳۴ درصد رزیدنتهای ایرانی افکار خودکشی را تجربه کردهاند. به گزارش نشریه پزشکی لنست، سالانه حدود ۱۳ رزیدنت در ایران بر اثر خودکشی جان خود را از دست میدهند.
پرستاری که با یاسمن همکاری داشته، در همین رابطه گفت: «ما کسانی را میبینیم که در ظاهر همهچیز دارند؛ اما کمالگرایی افراطی، فشار اجتماعی و نگاه ابزاری به انسانها، آنها را تا مرز نابودی میبرد.»
پزشکی که دخترش نیز دانشجوی پزشکی است، در مصاحبه با شرق روایت کرد که پس از برخورد تند استادی با یک رزیدنت، آن فرد اقدام به خودکشی کرد، اما نجات یافت.
او اضافه کرد: «وقتی کسی ۳۶ ساعت بیوقفه در کشیک است، نه جسمش توان دارد نه ذهنش. اما سیستم درمانی ما روی تحقیر و فشار بنا شده و همین، زندگی را برای رزیدنتها به جهنم تبدیل میکند.»
پزشکی که روزی نماد افتخار و خدمت به مردم بود، حالا به دلیلی برای افسردگی، مهاجرت یا خودکشی تبدیل شده است.
سپهوند گفت: «در لایحه بودجه ۱۴۰۴ برنامهای برای افزایش قیمت بنزین وجود ندارد و طرح جدید در صورت تصویب از سال ۱۴۰۵ اجرا میشود.»
او افزود: «سهمیههای هزار و ۵۰۰ و سه هزار تومانی حفظ میشود و نرخ سوم برای مصرف مازاد در نظر گرفته خواهد شد.»
دبیر کمیسیون انرژی اضافه کرد که ایران سالانه ۱۶۳ میلیارد دلار یارانه انرژی میدهد و دولت در پرداخت بدهیهای خود به صندوق توسعه ملی با مشکل روبهرو است.
سپهوند در عین حال اشاره کرد که «دولت یک طرح سهمرحلهای هم دارد که برای همه حاملهای انرژی است» و افزود که طبق این طرح، «یک بازه مصرف برای برق، گاز، بنزین و... در نظر گرفته میشود و اگر کسی بیش از آن بازه، مصرف کند، باید آن را به قیمت بازار خریداری کند.»
پیشتر حمید رسایی، نماینده تهران در مجلس شورای اسلامی، ۲۶ مهر در شبکه اجتماعی ایکس با انتشار تصویری از مصوبه هیئت دولت، از تصمیم جدید قوه مجریه برای افزایش هزینههای مرتبط با سوخت بنزین خبر داده بود.
او نوشته بود: «در حالی که اعضای دولت همواره افزایش قیمت بنزین را تکذیب میکنند، بر اساس این مصوبه، هزینه حمل سوخت تا جایگاهها و حقالعمل جایگاهداران به قیمت بنزین افزوده خواهد شد.»
وی افزود که با اجرای این مصوبه، قیمت بنزین از هزار و ۵۰۰ تومان به حدود پنج هزار و ۵۰۰ تومان افزایش مییابد.
پس از آن هم در اول آبان، مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، اعلام کرد در اصل افزایش قیمت بنزین هیچ تردیدی وجود ندارد.
همچنین رییس مجلس شورای اسلامی پنجم آبان در همایشی در دانشگاه «علامه طباطبایی» تهران گفت: «بدون اصلاحات در حوزه انرژی، اصلاح اقتصادی ممکن نیست. ابتدا باید ساختار انرژی کشور اصلاح شود تا بقیه اصلاحات نتیجه دهد.»
محمدباقر قالیباف خواستار «واقعیسازی» قیمت حاملهای انرژی شد و افزود این موضوع «به معنای افزایش بیضابطه نرخها نیست؛ بلکه باید مسیر اصلاح به گونهای باشد که نخستین منفعت آن مستقیما به مردم برسد، نه دولت.»
در ادبیات مقامات جمهوری اسلامی، «واقعیسازی» قیمتها به معنای افزایش بهای کالاها و اقلام مصرفی و نیز حاملهای انرژی است. در ماههای اخیر، قیمت بسیاری از کالاها و اقلام با مجوز دولت پزشکیان افزایش یافته است.
در این حال، آخرین موضع رسمی از سوی حسن پاکنژاد، وزیر نفت، در هفتم آبان اعلام شد که گفت در مورد قیمت حاملهای انرژی «تا این لحظه هیچ تصمیمی درباره افزایش قیمت» گرفته نشده است.
در این ارتباط، مجید رضا حریری، رییس اتاق بازرگانی مشترک ایران و چین، جمعه نهم آبان در گفتوگو با سایت خبرآنلاین ضمن اشاره به بازگشت تحریمها و نیز شرایط جنگی گفت که گران کردن بنزین به سود کشور نیست و این بحثهای تکراری در شرایط جنگی به زیان ایران تمام میشود.
افزایش قیمت بنزین در ایران در آبان ۱۳۹۸ موجی از اعتراضات گسترده و سراسری را به دنبال داشت.
این اعتراضها با سرکوب خونین نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی روبهرو شد. بنا بر گزارشها دستکم هزار و ۵۰۰ نفر در این تجمعات کشته و هزاران نفر دیگر بازداشت شدند.
بر اساس این بیانیه، «افراد مسلح گروهکهای تروریستی» جمعه ۹ آبان به سوی خودروی محمدرضا شاهوزهی که سپاه از او با عنوان «سرطایفه ایل شاهوزهی» یاد کرده، آتش گشودند.
سپاه افزود در پی این حمله که در جاده خاش به زاهدان در منطقه اسکل آباد نزدیک دهپابید به وقوع پیوست، دو تن از همراهان شاهوزهی به نامهای اسماعیل شاورزی و مختار احمد شاهوزهی بهشدت مجروح شدند.
این دو بسیجی سرانجام شنبه ۱۰ آبان در اثر شدت جراحات جان خود را از دست دادند.
تا لحظه تنظیم خبر، هیچ فرد یا گروهی مسئولیت این حمله را بر عهده نگرفته است.
پس از جمعه خونین زاهدان در پاییز سال ۱۴۰۱ و سرکوب اعتراضات مردمی در نمازهای جمعه پیاپی در شهرهای مختلف استان سیستان و بلوچستان، برخی عوامل امنیتی و نظامی جمهوری اسلامی به دست افراد مسلح کشته شدهاند.
حال وش: محمد شاهوزهی از عوامل اصلی سرکوب جمعه خونین زاهدان بود
پایگاه خبری حال وش ۱۰ آبان در گزارشی به جزییات حمله به خودروی حامل محمد شاهوزهی در محور زاهدان-خاش پرداخت و نوشت این خودرو شامگاه پنجشنبه هشتم آبان به همراه «سه خودروی اسکورت نیروهای امنیتی» در حال تردد بود که از فاصله نزدیک هدف رگبار گلوله «افراد مسلح ناشناس» قرار گرفت.
بر اساس این گزارش، یکی دیگر از همراهان او به نام یعقوب شاهوزهی نیز در این حمله بهشدت زخمی شد که حال او اکنون وخیم است.
حال وش در گزارش خود محمد شاهوزهی را «از فرماندهان بومی سپاه پاسداران و همکاران اداره اطلاعات سیستان و بلوچستان» معرفی کرد و نوشت او از این سوءقصد جان سالم به در برده و با انتشار ویدیویی کوتاه از زنده ماندن خود خبر داده است.
این رسانه افزود: «او در سالهای اخیر در مقام فرمانده پایگاه بسیج کریمآباد زاهدان یکی از چهرههای اصلی در سرکوب اعتراضات زاهدان و بلوچستان، تهدید خانوادههای دادخواه، و تلاش برای تطمیع خانوادههای قربانیان فاجعه جمعه خونین زاهدان بوده است.»
پس از برگزاری نماز جمعه هشتم مهر ۱۴۰۱، نیروهای امنیتی و نظامی مستقر در کلانتری ۱۶ زاهدان به سوی مردم معترض بهصورت مستقیم تیراندازی کردند و دستکم ۱۰۰ شهروند را کُشتند. این حادثه از آن زمان با عنوان «جمعه خونین» شناخته میشود.
علی موحدیراد، رییس کل دادگستری سیستان و بلوچستان، دیماه ۱۴۰۳ اعلام کرد ماموران دخیل در تیراندازی به مردم در جمعه خونین زاهدان از اتهام قتل عمد تبرئه شدهاند و برای آنان تنها حکم ۱۰ سال زندان صادر شده است.
حال وش در ادامه گزارش خود به نقش محمد شاهوزهی در جمعه خونین اشاره کرد و نوشت نیروهای تحت امر او در آن زمان، ضمن «مشارکت مستقیم در سرکوب نمازگزاران، دهها مغازه و پاساژ متعلق به شهروندان بلوچ در چهارراه رسولی زاهدان را به آتش کشیدند».
بر اساس این گزارش، احمدرضا رادان، فرمانده انتظامی جمهوری اسلامی، در ماههای اخیر محمد شاهوزهی را مامور کرده بود «تا با مراجعه به خانوادههای جانباختگان جمعه خونین و ارائه پیشنهاد دریافت دیه، آنان را از ادامه شکایت و دادخواهی منصرف کند».
حال وش افزود پس از سوءقصد به جان این فرمانده بومی سپاه پاسداران، نیروهای امنیتی تدابیر خود را در محور خاش-اسکلآباد افزایش دادهاند و چند ایست بازرسی موقت در منطقه برپا کردهاند.
