رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، اعلام کرد جمهوری اسلامی عمده ذخایر اورانیوم غنیشده خود را در تاسیسات هستهای شناخته شدهای نگهداری میکند که بازرسان آژانس اجازه دسترسی به آنها را ندارند.
گروسی یکشنبه ۲۷ مهر در مصاحبه با روزنامه سوئیسی «نویه زوریخر سایتونگ» گفت اطلاعات در دسترس آژانس نشان میدهد این ذخایر اورانیوم عمدتا در تاسیسات اصفهان و فردو و تا حدی نیز در نطنز نگهداری میشوند.
با این حال، او تایید کرد ممکن است مقدار اندکی از این ذخایر به مکان دیگری منتقل شده باشد.
جمهوری اسلامی بیش از ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای بالا در اختیار دارد که پس از حملات آمریکا و اسرائیل به تاسیسات هستهای ایران در جریان جنگ ۱۲ روزه، گمانهزنیهای مختلفی در خصوص سرنوشت آنها مطرح شده است.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، ششم مهر اعلام کرد این کشور از محل نگهداری ذخایر اورانیوم ایران اطلاع دارد و این اطلاعات را با واشینگتن به اشتراک گذاشته است.
گروسی: نگرانیها درباره دستیابی ایران به سلاح هستهای برطرف نشده است
مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در ادامه مصاحبه خود با روزنامه نویه زوریخر سایتونگ گفت تاسیسات هستهای اصفهان، فردو و نطنز در جریان حملات آمریکا و اسرائیل بهشدت آسیب دیدند.
گروسی افزود بازرسان آژانس تنها زمانی به این سایتها دسترسی خواهند داشت که جمهوری اسلامی در آن، «منافع ملی خود را ببیند».
او هشدار داد اگر میزان غنای ذخایر اورانیوم تهران افزایش یابد، برای ساخت چند سلاح هستهای کافی خواهد بود.
جمهوری اسلامی تاکنون تلاش برای ساخت بمب اتمی را رد کرده است، اما گروسی بار دیگر تاکید کرد نگرانیها درباره احتمال دستیابی حکومت ایران به چنین سلاحی «بهطور کامل برطرف نشده است».
مدیرکل آژانس همچنین از راهحل صلحآمیز برای حل مناقشه هستهای جمهوری اسلامی حمایت کرد و گفت: «نشستن بر سر یک میز میتواند ما را از خطر دور تازهای از بمبارانها و حملات نجات دهد.»
گروسی سخنان اخیر دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا را که از امکان دستیابی به یک راهحل دیپلماتیک با تهران سخن گفته بود، «نشانهای دلگرمکننده» توصیف کرد.
وزارت خارجه مصر ۲۶ مهر اعلام کرد در تماسهایی که با مقامهای جمهوری اسلامی، آمریکا و آژانس بینالمللی انرژی اتمی داشته است، طرفها توافق کردهاند به پیگیری تماسها در زمینه مذاکرات هستهای ادامه دهند.
۲۳ مهر محمد اسلامی، رییس سازمان انرژی اتمی جمهوری اسلامی، گفته بود بازرسان آژانس در حال حاضر در ایران حضور ندارند و تنها در صورتی اجازه بازدید از تاسیسات هستهای را خواهند یافت که شورای عالی امنیت ملی با آن موافقت کند.
بر اساس گزارشها، گروهی از افراد مسلح ناشناس یکشنبه ۲۷ مهر به سوی خودروی ملاکمال در ایرانشهر تیراندازی کردند که او بر اثر برخورد گلوله در دم جان باخت.
گزارشها حاکی از آن است که فرزند ملاکمال نیز در جریان این حمله زخمی و به بیمارستان منتقل شد.
برخی منابع بلوچ جمهوری اسلامی را مسئول ترور ملاکمال معرفی کردند
روابط عمومی قرارگاه قدس جنوب شرق نیروی زمینی سپاه پاسداران در بیانیهای «گروهکهای مزدور و وابسته» به اسرائیل را عامل قتل او معرفی کرد و افزود با «عاملان و آمران» این رویداد برخورد خواهد شد.
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، در گزارشی ملاکمال را از «مدافعان نظام» جمهوری اسلامی نامید و نوشت: «او همواره در برابر جریانهای معاند و مزدوران وابسته به اسرائیل و استکبار جهانی مواضع صریح و قاطعی داشت.»
در سوی دیگر، کمپین فعالین بلوچ روایت متفاوتی از مواضع ملاکمال ارائه داد و بهطور ضمنی، جمهوری اسلامی را عامل کشته شدن او معرفی کرد.
این رسانه که اخبار استان سیستان و بلوچستان را پوشش میدهد، ملاکمال را از معتمدان و فعالان اجتماعی صلحجو و شخصیتهای مهم و «مخالف جمهوری اسلامی» در دهههای ۶۰ و ۷۰ معرفی کرد که بارها با نیروهای نظامی درگیری شده بود.
بر اساس این گزارش، جمهوری اسلامی پیش از «تامین دادن او» و حتی بعد از آن، بارها تلاش کرده بود تا ملاکمال را ترور کند.
حالوش: حکومت به ملاکمال اماننامه داده بود
پایگاه خبری حال وش گزارش داد حدود ۱۲ سال پیش و در پی مذاکراتی میان ریشسفیدان منطقه و نهادهای امنیتی، ملاکمال طرح موسوم به «تامین» یا همان اماننامه را پذیرفت و از همان زمان «از اقدامات گذشته دست کشیده و به زندگی عادی بازگشته بود».
به گزارش حال وش، این توافق که در چارچوب گفتوگوهای محلی میان طایفه گورناگ، بستگان ملاکمال و مقامات امنیتی انجام شده بود، ظاهرا آرامش نسبی را به زندگی او بازگردانده بود.
حالوش به نقل از منابع مطلع نوشت: «ملاکمال در سالهایی که با طرح تامین زندگی میکرد، عملا بهنوعی تحت کنترل و استفاده نهادهای امنیتی قرار گرفته بود. آنها از نفوذ اجتماعی و سابقه او در میان مردم بهره میبردند، تا جایی که بسیاری از مردم او را نماد سابق مخالفت میدانستند که تغییر رویه داده است.»
به گفته این رسانه، نزدیکان ملاکمال معتقدند احتمال دست داشتن عوامل نظامی یا امنیتی در این ترور وجود دارد که نقض «اماننامه» حدود یک دهه پیش به شمار میرود.
کمپین فعالین بلوچ نوشت نیروهای نظامی جمهوری اسلامی ۱۲ آبان ۱۳۷۸ با انجام یک عملیات گسترده به روستای گورناگ شهرستان سرباز یورش بردند و قصد سرکوب اهالی روستا و بازداشت ملاکمال را داشتند، اما با مقاومت او، «دهها تن» از نیروهای نظامی کشته شدند.
بر اساس این گزارش، پس از ناکامی جمهوری اسلامی در این عملیات، نیروهای نظامی با استفاده از بالگرد روستای گورناگ را «بمباران کردند».
کمپین فعالین بلوچ افزود آثار این بمباران در روستا قابل مشاهده است و خانههای تخریبشده هنوز بازسازی نشدهاند.
آذرماه ۱۴۰۱ نیز گزارشی از قتل امانالله شاهوزهی، از سران طوایف بلوچ شهرستان زاهدان، با شلیک افراد مسلح ناشناس منتشر شده بود.
مقامهای انتظامی زاهدان در آن زمان این حادثه را به «اختلاف طایفهای» نسبت داده بودند.
تیر ۱۳۹۲ هم عبدالرحمان حسن زهی، بزرگ طایفه حسن زهی در سیستان و بلوچستان، ترور شد.
او یکشنبه ۲۷ مهر ماه در پستی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «افرادی که با روابط دوستانه بین ایران و اروپا مخالفت دارند، تلاش میکنند روایتهایی را جعل کنند که با روابط چند صدساله، از جمله بین ایران و لهستان همخوانی ندارد.»
سازمان اتحاد علیه ایران هستهای ۲۲ مهر یک پهپاد سرنگونشده شاهد-۱۳۶ ساخت جمهوری اسلامی را در پارلمان بریتانیا به نمایش گذاشت. این نخستین نمایش عمومی از یک پهپاد شاهد در خاک اروپا بود.
این سازمان شاهد-۱۳۶ را «سلاحی با نقش محوری» در جنگ پوتین علیه اوکراین خواند و با انتشار تصویری از این پهپاد در شبکه ایکس نوشت: «این نمایش یادآور نقش جمهوری اسلامی در جنگ روسیه علیه اوکراین و افزایش تهدید پهپادهای ایرانی برای امنیت اروپا است.»
رادوسلاو سیکورسکی، وزیر امور خارجه لهستان که برای رونمایی از این پهپاد ایرانی سرنگون شده در اوکراین، در پارلمان بریتانیا حضور داشت، از کشورهای اروپایی خواست که برای حمله روسیه آماده باشند و ایجاد نشدن پدافندهایی مانند «دیوار پهپادی» در شرق اروپا را «غیرمسئولانه» خواند.
او خواستار تقویت قوانین دریایی بینالمللی برای مقابله با حملونقل غیرقانونی نفت روسیه و ایران شد که به گفته او [این تجارت] در حال تامین مالی جنگ اوکراین است.
سیکورسکی گفت حدود ۳۰۰ کشتی ایرانی برای دور زدن تحریمها، فرستندههای خود را خاموش کردهاند که خطرات امنیتی و زیستمحیطی بزرگی دارد.
دفتر مطبوعاتی وزارت خارجه لهستان جمعه ۲۵ مهر در پاسخ به ایراناینترنشنال تایید کرد که مارسین ویلچک، کاردار این کشور در تهران، به وزارت خارجه جمهوری اسلامی احضار شد.
هدف از این احضار اعتراض مقامهای جمهوری اسلامی به سخنرانی سیکورسکی در پارلمان بریتانیا عنوان شد.
وزیر خارجه جمهوری اسلامی در ادامه توییت خود نوشت: «ایران همچنان برای گفتوگوهای فنی و تبادل اسناد برای روشن شدن حقایق، به ویژه در مواجهه با این نمایش مضحک، آمادگی دارد.»
تهران و اعتراض به رونمایی از پهپاد شاهد ۱۳۶
خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، ۲۴ مهر اعلام کرد در واکنش به اقدام وزیر خارجه لهستان در «همکاری با یک گروه آمریکایی-صهیونیستی» برای اجرای «نمایش ضدایرانی» در پارلمان بریتانیا و طرح «ادعاهای کذب» در مورد استفاده از پهپادهای ایرانی در جنگ روسیه علیه اوکراین، رییس نمایندگی لهستان در تهران از سوی محمود حیدری، دستیار وزیر و مدیرکل مدیترانه و شرق اروپا، به وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی احضار شده است.
به گزارش خبرگزاری رویترز، یکی از دلایل حضور سیکورسکی در پارلمان بریتانیا، حضور در مراسم رونمایی از پهپاد ایرانی شاهد-۱۳۶ سرنگون شده در اوکراین بوده است.
وزیر خارجه لهستان در این نشست از ایران خواست «به جای یک آرمان، کشوری عادی شود».
عراقچی: از نظر ما مکانیسم ماشه فعال نشده است
عراقچی همچنین در سخنانی جداگانه گفت بر اساس دیدگاه تهران، روسیه و چین که از اعضای دائم شورای امنیت هستند و برخلاف موضع آمریکا و اروپا، مکانیسم ماشه فعال نشده و قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت، در روز ۲۶ مهر رسما منقضی شده است.
او به خبرنگار ایسنا گفت: «با پایان اعتبار این قطعنامه، تمامی محدودیتهای شورای امنیت علیه جمهوری اسلامی بهطور کامل برداشته شده و موضوع ایران نیز از دستورکار این شورا خارج میشود.»
سخنان وزیر خارجه جمهوری اسلامی در حالی بیان شده که آلمان، بریتانیا و فرانسه، از امضاکنندگان برجام، ششم شهریور در نامهای به شورای امنیت سازمان ملل، روند ۳۰ روزه مکانیسم ماشه برای بازگشت تحریمهای این سازمان را فعال کردند.
با پایان مهلت پیشبینیشده در قطعنامه شورای امنیت، از ششم مهر همه تحریمهای پیشین این نهاد جهانی علیه تهران دوباره برقرار شدند.
پیشتر و در ۲۶ مهر وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی در بیانیهای نوشت: «دوره زمانی ۱۰ ساله تعیینشده طبق این قطعنامه در روز شنبه مورخ ۲۶ مهر ۱۴۰۴ (۱۸ اکتبر ۲۰۲۵) به پایان میرسد و همه مفاد آن شامل محدودیتهای پیشبینی شده در مورد برنامه هستهای ایران و سازوکارهای مربوطه، از این تاریخ خاتمهیافته تلقی میشوند.»
عراقچی در ادامه اظهاراتش افزود این موضع تنها نظر تهران نیست و «حمایت و تایید گسترده» کشورهای زیادی را در سطح بینالملل دارد.
وزیر خارجه جمهوری اسلامی گفت: «طی چند ماه گذشته، ایران، چین و روسیه در مکاتبات مشترک خود با شورای امنیت و دبیرکل ملل متحد، مواضع مشابهی در مورد موضوع اسنپبک و خاتمه قطعنامه ۲۲۳۱ در روز ۲۶ مهر گرفتهاند.»
مقامات حکومت ایران با انکار واقعیت و تکیه بر حمایت لفظی روسیه و چین، خود را در موضع «ایستادگی در برابر غرب» نشان میدهند.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، شنبه اعلام کرد: «حرکت سه کشور اروپایی برای بازگشت قطعنامهها علیه ایران وجاهت قانونی ندارد.»
در روزهای گذشته آمریکا، شماری از کشورهای اروپایی و ترکیه در چارچوب این مکانیسم، تحریمهایی را علیه دهها فرد و نهاد ایرانی اعمال کردند.
اتحادیه اروپا ۲۵ مهر در بیانیهای اعلام کرد که ۹ کشور غیر عضو این نهاد اروپایی به تحریمها علیه جمهوری اسلامی پیوستهاند.
در این بیانیه که در سایت اتحادیه اروپا منتشر شد، آمده است که کشورهای آلبانی، بوسنیو هرزگوین، ایسلند، مولداوی، مونتهنگرو، مقدونیه شمالی، نروژ، صربستان و اوکراین با تحریمهای اتحادیه اروپا علیه جمهوری اسلامی هماهنگ شدند.
