اتحادیه اروپا بهدنبال افزایش اختیارات برای بازرسی از «ناوگان سایه» روسیه است
اسناد منتشر شده از سرویس اقدام خارجی اتحادیه اروپا نشان میدهد این اتحادیه در تلاش است تا اختیارات خود را برای بازرسی از نفتکشهای موسوم به «ناوگان سایه» روسیه افزایش دهد.
اسناد منتشر شده از سرویس اقدام خارجی اتحادیه اروپا نشان میدهد این اتحادیه در تلاش است تا اختیارات خود را برای بازرسی از نفتکشهای موسوم به «ناوگان سایه» روسیه افزایش دهد.
بر اساس این سند که محتوای آن یکشنبه ۲۷ مهر منتشر شد، سرویس اقدام خارجی، بهعنوان بازوی دیپلماتیک اتحادیه اروپا، از کشورهای عضو خواسته است حمایت خود را از «اعلامیه دریایی» این اتحادیه اعلام کنند.
این اعلامیه به کشورهای اروپایی اجازه میدهد با همکاری دولتهای صاحب پرچم، بازرسی از ناوگان سایه روسیه را اجرایی کنند.
در این سند پنج صفحهای آمده است موضوع کشتیهایی که نفت روسیه را زیر پرچم کشورهای دیگر جابهجا میکنند تا از تحریمهای اتحادیه اروپا بگریزند، پیامدهای گستردهای برای این اتحادیه دارد.
طبق سند اتحادیه اروپا، این کشتیها نهتنها به تقویت اقتصاد جنگی مسکو کمک میکنند، بلکه تهدیدی نیز برای «محیط زیست و ایمنی دریانوردی» محسوب میشوند.
در این سند تاکید شده است که ناوگان سایه خطری برای زیرساختهای حیاتی اتحادیه اروپا به شمار میرود و میتواند بهعنوان «سکوی انجام حملات ترکیبی علیه قلمرو اتحادیه اروپا» استفاده شود.
همچنین ظن این میرود که برخی از این کشتیها بهعنوان پایگاه پرتاب پهپادهای روسی برای شناسایی تاسیسات حساس غربی و ایجاد اختلال در فرودگاههای غیرنظامی به کار گرفته شدهاند.
همزمان با انتشار این سند، ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، پس از بازگشت از سفرش به آمریکا و عدم موفقیتش در دریافت موشکهای دوربرد تاماهاوک، از متحدانش خواست در برابر روسیه دست به سازش نزنند.
زلنسکی ۲۷ مهر در شبکه اجتماعی ایکس از متحدان اروپایی و آمریکایی کییف خواست اقدامهای قاطعتری انجام دهند و افزود اکنون زمان برگزاری نشست دیگری از «ائتلاف کشورهای داوطلب» به رهبری اروپا فرارسیده است.
جزییاتی از سند اتحادیه اروپا
گسترش اختیارات بازرسی از «ناوگان سایه»، تازهترین پیشنهاد اتحادیه اروپا برای محدود کردن درآمدهای نفت و گاز روسیه است که مسکو از آن برای تامین مالی جنگ اوکراین استفاده میکند.
وزیران خارجه اتحادیه اروپا قرار است دوشنبه ۲۸ مهر درباره این اقدام و سایر تدابیر جدید علیه روسیه گفتوگو کنند.
اوایل اکتبر، اعضای گروه ۷ توافق کردند کشورهایی را که به مسکو در دور زدن تحریمها کمک میکنند یا واردات نفت روسیه را افزایش دادهاند، هدف قرار دهند.
در سند جدید اتحادیه اروپا همچنین بر ضرورت مقابله با افزایش ثبت جعلی پرچم ناوگان سایه روسیه تاکید شده است.
سرویس اقدام خارجی اتحادیه اروپا شمار شناورهای ناوگان سایه را بین ۶۰۰ تا ۱۴۰۰ کشتی برآورد کرده است. بروکسل تاکنون بیش از ۴۰۰ کشتی و نهاد مرتبط با این ناوگان را تحریم کرده است.
به گفته این نهاد، پس از تصویب نوزدهمین بسته تحریمهای اتحادیه اروپا که احتمالا طی هفته آینده انجام میشود، این رقم به حدود ۵۶۰ کشتی افزایش خواهد یافت و ممنوعیت واردات گاز طبیعی مایع از روسیه نیز یک سال زودتر و از اول ژانویه ۲۰۲۷ اجرایی خواهد شد.
این سرویس همچنین اعلام کرد اتحادیه اروپا قصد دارد خدمات سوخترسانی دریایی موسوم به «بانکرینگ» برای نفتکشهای روسی را نیز هدف تحریم قرار دهد.
گروسی یکشنبه ۲۷ مهر در مصاحبه با روزنامه سوئیسی «نویه زوریخر سایتونگ» گفت اطلاعات در دسترس آژانس نشان میدهد این ذخایر اورانیوم عمدتا در تاسیسات اصفهان و فردو و تا حدی نیز در نطنز نگهداری میشوند.
با این حال، او تایید کرد ممکن است مقدار اندکی از این ذخایر به مکان دیگری منتقل شده باشد.
جمهوری اسلامی بیش از ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای بالا در اختیار دارد که پس از حملات آمریکا و اسرائیل به تاسیسات هستهای ایران در جریان جنگ ۱۲ روزه، گمانهزنیهای مختلفی در خصوص سرنوشت آنها مطرح شده است.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، ششم مهر اعلام کرد این کشور از محل نگهداری ذخایر اورانیوم ایران اطلاع دارد و این اطلاعات را با واشینگتن به اشتراک گذاشته است.
گروسی: نگرانیها درباره دستیابی ایران به سلاح هستهای برطرف نشده است
مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در ادامه مصاحبه خود با روزنامه نویه زوریخر سایتونگ گفت تاسیسات هستهای اصفهان، فردو و نطنز در جریان حملات آمریکا و اسرائیل بهشدت آسیب دیدند.
گروسی افزود بازرسان آژانس تنها زمانی به این سایتها دسترسی خواهند داشت که جمهوری اسلامی در آن، «منافع ملی خود را ببیند».
او هشدار داد اگر میزان غنای ذخایر اورانیوم تهران افزایش یابد، برای ساخت چند سلاح هستهای کافی خواهد بود.
جمهوری اسلامی تاکنون تلاش برای ساخت بمب اتمی را رد کرده است، اما گروسی بار دیگر تاکید کرد نگرانیها درباره احتمال دستیابی حکومت ایران به چنین سلاحی «بهطور کامل برطرف نشده است».
مدیرکل آژانس همچنین از راهحل صلحآمیز برای حل مناقشه هستهای جمهوری اسلامی حمایت کرد و گفت: «نشستن بر سر یک میز میتواند ما را از خطر دور تازهای از بمبارانها و حملات نجات دهد.»
گروسی سخنان اخیر دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا را که از امکان دستیابی به یک راهحل دیپلماتیک با تهران سخن گفته بود، «نشانهای دلگرمکننده» توصیف کرد.
وزارت خارجه مصر ۲۶ مهر اعلام کرد در تماسهایی که با مقامهای جمهوری اسلامی، آمریکا و آژانس بینالمللی انرژی اتمی داشته است، طرفها توافق کردهاند به پیگیری تماسها در زمینه مذاکرات هستهای ادامه دهند.
۲۳ مهر محمد اسلامی، رییس سازمان انرژی اتمی جمهوری اسلامی، گفته بود بازرسان آژانس در حال حاضر در ایران حضور ندارند و تنها در صورتی اجازه بازدید از تاسیسات هستهای را خواهند یافت که شورای عالی امنیت ملی با آن موافقت کند.
به گزارش خبرگزاری فرانسه، چین، بزرگترین تولیدکننده گازهای گلخانهای جهان، نقش تعیینکنندهای در سرنوشت اقلیمی کره زمین دارد. با وجود پیشرفتهای چشمگیر در توسعه انرژیهای تجدیدپذیر، دادههای تازه نشان میدهد که این کشور در نیمه نخست سال جاری میلادی، ظرفیت نیروگاههای زغالسنگ خود را نیز افزایش داده و سهمی معادل ۹۳ درصد از پروژههای جدید زغالسنگ جهان را به خود اختصاص داده است.
گزارش تازه «مرکز پژوهش انرژی و هوای پاک» (CREA) میگوید: پکن در حالی پیشتاز توسعه انرژی خورشیدی و بادی است که همزمان بزرگترین سرمایهگذار در تولید برق از زغالسنگ نیز باقی مانده است.
به گفته موی یانگ، تحلیلگر ارشد اندیشکده انرژی «امبر»، علت اصلی این تناقض در سیاست موسوم به «بساز، بعد بشکن» نهفته است؛ سیاستی که مقامات چین بر اساس آن، پیش از اطمینان از پایداری کامل انرژیهای پاک، حاضر به کنار گذاشتن منابع فسیلی نیستند. او در گفتوگو با خبرگزاری فرانسه گفت: «وضعیت را باید مانند کودکی در نظر گرفت که تازه راه رفتن یاد میگیرد. ممکن است زمین بخورد — مثلاً دچار اختلال در تأمین انرژی یا جهش قیمتی شود — و اگر این نوسانات مدیریت نشود، حمایت عمومی از اصلاحات از بین میرود.»
تداوم وابستگی به زغالسنگ برای «امنیت انرژی»
کارشناسان معتقدند که خاطره بحران برق سالهای ۲۰۲۱ و ۲۰۲۲ هنوز بر ذهن سیاستگذاران چینی سنگینی میکند. در آن سالها، کمبود برق ناشی از گرمای شدید، اختلال در شبکه و فشار تقاضا، موجب خاموشیهای گسترده شد. به همین دلیل، مقامهای چینی اکنون با ایجاد ظرفیتهای جدید زغالسنگ، حتی اگر بلااستفاده بمانند، در پی جلوگیری از تکرار بحران هستند.
لائوری میلیویرتا، بنیانگذار «مرکز پژوهش انرژی و هوای پاک»، در این باره گفت: «در نظام بوروکراتیک چین تمایل شدیدی برای جلوگیری از مقصر شناختهشدن وجود دارد. مقامها میخواهند مطمئن باشند هیچ گزینهای از پیش حذف نشده است.»
چالشهای شبکه و انتقال برق
علاوه بر ملاحظات سیاسی، دلایل اقتصادی نیز در گسترش همزمان دو نوع انرژی نقش دارد. به گفته دیوید فیشمن، کارشناس گروه مشاورهای «لانتاو»، رشد سریع تقاضای برق در چین حتی از سرعت نصب نیروگاههای تجدیدپذیر بیشتر بوده است. او گفت: «در نیمه نخست سال ۲۰۲۵ برای نخستین بار انرژیهای تجدیدپذیر توانستند رشد تقاضا را پوشش دهند، اما این بیشتر ناشی از کند شدن تقاضا بود، نه افزایش تولید.»
به گفته او، چالش بزرگ دیگر در فاصله جغرافیایی میان مراکز تولید و مصرف برق نهفته است. بخش اعظم مزارع بادی و خورشیدی در مناطق بیابانی و کمجمعیت چین ساخته شدهاند و انتقال برق به شهرهای پرجمعیت هزینهبر است. فیشمن افزود: «انتقال انرژی از مناطق دورافتاده باعث افزایش هزینه میشود و مقامها را تشویق میکند تا ظرفیت تولید محلی، از جمله نیروگاههای زغالسنگ، را حفظ کنند.»
اگرچه چین زیرساختهای خود را برای انتقال برق در مسافتهای طولانی توسعه داده است، اما کارشناسان میگویند شبکه برق کشور هنوز به اندازه لازم کارآمد نیست.
زغالسنگ؛ منبعی انعطافپذیر در برابر باد و خورشید
در شرایطی که خورشید و باد منابعی وابسته به شرایط جوی هستند، نیروگاههای زغالسنگ به دلیل قابلیت تنظیم سریع تولید برق، همچنان برای مقامهای انرژی چین جذاباند. میلیویرتا میگوید: «برای افزایش سهم انرژیهای تجدیدپذیر باید نیروگاههای زغالسنگ را انعطافپذیرتر کرد تا جا برای منابع متغیر باز شود، اما شبکه برق چین هنوز بسیار سخت و متمرکز است و همین مسئله به نفع زغالسنگ تمام میشود.»
انرژی پاک؛ موتور رشد اقتصادی جدید
با وجود این چالشها، بخش انرژی پاک اکنون یکی از ارکان اصلی رشد اقتصادی چین محسوب میشود. بر اساس برآورد «مرکز پژوهش انرژی و هوای پاک»، انرژیهای پاک شامل خورشیدی، بادی، هستهای، آبی، ذخیرهسازی و خودروهای برقی در سال گذشته ۱۰ درصد از تولید ناخالص داخلی چین را تشکیل داده و یکچهارم از رشد اقتصادی کشور را رقم زدهاند.
میلیویرتا میگوید: «انرژی پاک اکنون به ابزاری حیاتی برای تحقق اهداف اقتصادی چین تبدیل شده است. به همین دلیل، با وجود همه تناقضها و چالشها، میتوان به مسیر گذار انرژی در چین محتاطانه خوشبین بود.»
با وجود این، تحلیلگران هشدار میدهند که اگرچه توسعه همزمان انرژیهای فسیلی و پاک ممکن است در کوتاهمدت به تأمین امنیت انرژی کمک کند، در بلندمدت این پارادوکس میتواند هدف چین را برای رسیدن به انتشار کربن صفر تا سال ۲۰۶۰ با چالش جدی مواجه کند.
