مارک روته، دبیرکل ناتو، پیش از نشست وزیران دفاع اعلام کرد ناتو و اتحادیه اروپا در حال همکاری برای ایجاد یک «دیوار پهپادی» هستند تا از کشورهای عضو در برابر نفوذ و حملات پهپادی محافظت کنند.
او چهارشنبه ۲۳ مهر، در پاسخ به پرسشی درباره دو برابر شدن تلاشها در این زمینه گفت: «اتحادیه اروپا و ناتو نقشهای متفاوتی دارند؛ ناتو تواناییهای نظامی را فراهم میکند، در حالی که اتحادیه اروپا قدرت نرم بازار داخلی را در اختیار دارد و اطمینان میدهد منابع مالی لازم تامین شود.»
روسیه در حمله به اوکراین به شکلی کم سابقه از پهپاد برای حملات خود استفاده کرد؛ پهپادهای ارزانقیمتی که از سوی جمهوری اسلامی تولید شده بودند.
آندره استور، فرمانده نیروی هوافضای سلطنتی هلند، اعتقاد دارد جنگ اوکراین اهمیت پهپادهای دوربرد و ارزان را نشان داد و مشخص کرد که غرب هنوز در این حوزه به جایگاه مطلوب نرسیده است.
پس از آنکه مرداد ۱۴۰۲، آژانس اطلاعات دفاعی آمریکا ساخت یک کارخانه پهپاد سازی از سوی جمهوری اسلامی در روسیه را تایید کرد، روزنامه واشینگتنپست به مدارکی دست یافت که نشان داد روسیه در حال پیشرفت مداوم به سمت تولید انبوه پهپاد «شاهد-۱۳۶» جمهوری اسلامی است و قصد دارد تولید آن را تا ۶ هزار فروند برساند.
شبکه سیانان نیز در دی ۱۴۰۳ گزارش داد تولید پهپادهای طراحی شده ایرانی در یک کارخانه در منطقه ویژه اقتصادی آلابوگا، واقع در تاتارستان روسیه، بهطور چشمگیری افزایش یافته است. این کارخانه با استفاده از قطعات چینی و نیروی کار کمتخصص شامل نوجوانان روسی و زنان آفریقایی، عملیات خود را گسترش داد.
استفاده از پهپادهایی از این دست، صرفهجویی و بازدهی قابل توجهی برای روسیه، نسبت به استفاده از تسلیحات دیگر برای حملات داشت.
از شهریور تاکنون، روسیه بارها به حریم هوایی کشورهای عضو ناتو در شرق اروپا و در اطراف اوکراین تجاوز کرده است. نیمه شهریور، بیش از ۲۰ پهپاد روسیه وارد حریم هوایی لهستان شدند. ۱۱ مهر نیز، فرودگاه مونیخ آلمان بهدلیل مشاهده چند پهپاد تعطیل شد.
اسفند ۱۴۰۳، اورسولا فون در لاین، رییس کمیسیون اتحادیه اروپا، که پیشتر در نشست لندن از ضرورت «مسلح کردن دوباره اروپا» سخن گفته بود، از یک طرح ۸۰۰ میلیارد یورویی برای بودجه دفاعی این اتحادیه خبر داد.
ارزان بودن تولید پهپادهای شاهد جمهوری اسلامی، آمریکا و متحدانش را بهفکر تولید پهپادهای مشابه کم هزینه انداخته است. ۲۹ مرداد نیروی هوایی آمریکا از شرکتهای دفاعی خواست تا دستکم ۱۶ نمونه بازمهندسیشده از پهپاد انتحاری ایرانی شاهد-۱۳۶ تولید کنند.
بر اساس گزارشی که والاستریت ژورنال سوم مهر، از تلاش آمریکا و متحدانش برای تولید پهپادهایی مشابه پهپاد شاهد منتشر کرد، شرکتهایی در ایالات متحده، چین، فرانسه، بریتانیا و دیگر کشورها در حال کار بر روی توسعه پهپادهایی «با تقلید از شاهد» هستند.
بر اساس این تصمیم از ساعت ۱۶:۳۰ به وقت تهران، دو طرف به مدت ۴۸ ساعت حملات به یکدیگر را متوقف کردند. این تصمیم پس از حمله هوایی و درگیریهای زمینی در امتداد مرز پر تنش دو کشور گرفته شد که به کشته شدن بیش از ۱۰ غیرنظامی و زخمی شدن حدود ۱۰۰ نفر انجامید.
درگیری اخیر افغانستان با پاکستان، شدیدترین رویارویی میان این دو کشور از زمان به قدرت رسیدن طالبان در کابل در سال ۲۰۲۱ بهشمار میرود.
این تنشها زمانی بالا گرفت که پاکستان از افغانستان خواست مانع فعالیت شبهنظامیان «تحریک طالبان پاکستان» شود که به گفته پاکستان، از پناهگاههای خود در خاک افغانستان برای انجام حملات در پاکستان استفاده میکنند.۱۷ مهر، نیروی هوایی پاکستان حملاتی هوایی را در کابل انجام داد که هدف آن، بهگفته مقامهای اطلاعاتی، رهبران این گروه بودهاند.
طالبان این اتهام را رد و پاکستان را به نشر اطلاعات نادرست درباره افغانستان، دامنزدن به تنشهای مرزی و پناه دادن به نیروهای مرتبط با داعش برای تضعیف ثبات و حاکمیت افغانستان متهم کرد. اتهاماتی که ارتش پاکستان آنها را تکذیب کرده است.
از اواخر شنبه ۱۹ مهر، درگیریهای مسلحانه میان نیروهای مرزی افغانستان و پاکستان در امتداد خط دیورند در مرز دو کشور از سر گرفته شد.
یکشنبه ۲۰ مهر، طالبان اعلام کرد ۵۸ سرباز پاکستانی در این حملات نیروهای افغانستان کشته شدهاند.
آتشبس شکننده
در حالی که وزارت امور خارجه پاکستان در بیانیهای اعلام کرد که آتشبس به درخواست کابل برقرار شده، ذبیحالله مجاهد، سخنگوی دولت افغانستان، گفت این آتشبس «به اصرار طرف پاکستانی» برقرار شده است.
کمی پیش از این آتشبس، پاکستان با انجام یک حمله هوایی در استان قندهار افغانستان، شهر اسپینبولدک را هدف قرار داد. مقامهای امنیتی پاکستان گفتند در این حمله هوایی، یک تیپ از نیروهای طالبان افغانستان هدف قرار گرفت و دهها نفر کشته شدند.
عنایتالله خوارزمی، سخنگوی وزارت دفاع افغانستان، گفت مناطق مسکونی شهر اسپینبولدک هدف اصابت قرار گرفتهاند. حوالی ظهر چهارشنبه، منابع امنیتی در گفتوگو با افغانستان اینترنشنال، وقوع دستکم دو انفجار در کابل را تایید کردند.
پیشتر، ارتش پاکستان اعلام کرده بود به مخفیگاه گروه طالبان پاکستان در کابل حمله هوایی انجام داده است.
منابع امنیتی پاکستان گفتند که این حملات «با دقت بالا و علیه مواضع شبهنظامیان تیتیپی انجام شده است.» به گفته منابع محلی، برج «لولو» که در نزدیکی چهارراه «سرک پنج» که هدف حمله بوده، محل زندگی اعضای طالبان بود.
منابع امنیتی به رویترز گفتند در درگیری جداگانهای میان نیروهای پاکستانی و شبهنظامیان در منطقه مرزی «اورکزی»، ۶ نیروی شبهنظامی پاکستانی و ۹ مهاجم کشته شدند.
پاکستان منبع اصلی تامین مواد غذایی و سایر کالاها برای افغانستانِ محصور در خشکی بهشمار میرود و پس از آغاز درگیریها، با بسته شدن گذرگاههای مرزی روند حمل و نقل کالا متوقف شده است.
چهارشنبه ۲۳ مهرماه و پیش از این دیدار، دو منبع سوری به خبرگزاری رویترز گفتند الشرع در این سفر بهطور رسمی از روسیه خواهد خواست رییسجمهوری پیشین سوریه را برای محاکمه به اتهام «جنایت علیه مردم»، به دمشق تحویل دهد.
با این حال به گفته آنها، مسکو که «به حمایت از متحدان خارجی خود در شرایط بحرانی افتخار میکند»، بعید است چنین درخواستی را بپذیرد.
سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، در روزهای گذشته گفته بود روسیه به اسد پناه داد زیرا جان او در خطر بود.
حضور الشرع در روسیه، نخستین سفر رسمی او به این کشور از زمان سرنگونی حکومت اسد و به قدرت رسیدنش است.
بازتنظیم روابط مسکو و دمشق، چشمانداز همکاریهای سیاسی و اقتصادی و همچنین مساله پایگاههای نظامی روسیه در سوریه، از محورهای اصلی گفتوگوهای طرفین خواهد بود.
قرار است در این دیدار سرنوشت پایگاه هوایی حمیمیم در استان لاذقیه و تاسیسات دریایی طرطوس در ساحل مدیترانه بررسی شود.
روسیه علاوه بر منافع اقتصادی و انرژی در سوریه، در فرودگاه قامشلی نیز حضور نظامی دارد.
کرملین اعلام کرد پوتین و الشرع همچنین درباره «مسائل بشردوستانه» گفتوگو میکنند.
لاوروف ۲۱ مهر گفته بود مسکو بر این باور است که دولت دمشق خواهان باقی ماندن پایگاههای روسیه است و حتی ایده استفاده از آنها بهعنوان مراکز لجستیکی برای ارسال کمکها به آفریقا از طریق دریا و هوا را مطرح کرده است.
به گفته یکی از منابع سوری، مقامهای دمشق بهدنبال دریافت تضمینهایی هستند که روسیه در تجهیز مجدد بقایای نیروهای وفادار به اسد، نقش نخواهد داشت.
این منبع افزود الشرع امیدوار است روسیه در بازسازی ارتش سوریه نیز همکاری کند.
بر اساس گزارشها، الشرع همچنین در تلاش است امتیازهای اقتصادی از جمله ازسرگیری صادرات گندم با شرایط ترجیحی و دریافت غرامت جنگ را بهدست آورد و انتظار میرود از مسکو بخواهد از او در برابر درخواستهای اسرائیل برای گسترش منطقه غیرنظامی در جنوب سوریه حمایت کند.
یکی از منابع سوری به رویترز گفت رییس دولت سوریه ممکن است موضوع استقرار دوباره پلیس نظامی روسیه را نیز بهعنوان تضمینی در برابر تجاوزات بیشتر اسرائیل مطرح کند.
سفر الشرع به مسکو «حساس» توصیف شده است.
روسیه و جمهوری اسلامی، سالها از اسد در جنگ علیه شورشیان سوری که در آذر سال گذشته به قدرت رسیدند، حمایت نظامی کردند.
خبرگزاری رویترز ساعاتی پیش در گزارشی تحقیقی، فاش کرد دولت اسد طی عملیاتی پنهانی و دو ساله، هزاران جسد را از یکی از بزرگترین گورهای دستهجمعی سوریه به مکانی نامعلوم در بیابانهای اطراف شهر ضمیر منتقل کرده است.
