آسوشیتدپرس گزارش داده که تصاویر ماهوارهای تحلیلشده از سوی این خبرگزاری نشان میدهد که جمهوری اسلامی هفته گذشته احتمالا یک آزمایش موشکی اعلامنشده در پایگاه فضایی «امام خمینی» در استان سمنان انجام داده است.
بر اساس این گزارش، آزمایش در سکوی دایرهای انجام شده که پیشتر محل پرتابهای مهم برنامه فضایی جمهوری اسلامی بوده است.
جمهوری اسلامی به طور رسمی این پرتاب را تایید نکرده، اما محسن زنگنه، نماینده مجلس، در مصاحبه تلویزیونی گفت که جمهوری اسلامی یک موشک بالستیک قارهپیما آزمایش کرده است.
تصاویر ماهوارهای شرکت «پلنت لبز» آثار سوختگی قابلتوجهی در سکوی پرتاب را نشان میدهد که به گفته کارشناسان، مشابه پرتابهای قبلی موشکهای سوخت جامد از جمله «ذوالجناح» است. فابیان هینتز، پژوهشگر انستیتو بینالمللی مطالعات استراتژیک، گفت مقیاس این آثار حاکی از پرتاب یک موشک سوخت جامد است.
هفته گذشته، پس از انتشار گزارشها و ویدیوهایی از مشاهده دود و شیء نورانی در آسمان برخی از استانهای ایران از جمله گلستان، سمنان، خراسان رضوی، خراسان جنوبی و اصفهان، مقامهای دولت تایید کردند که این مسئله مربوط به آزمایش موشکی بوده است.
مهدی براری، معاون سیاسی امنیتی و اجتماعی استانداری سمنان، اعلام کرد که اشیاء نورانی که عصر پنجشنبه ۲۷ شهریور در آسمان برخی استانها از جمله سمنان مشاهده شد مربوط به آزمایش سامانههای موشکی در یکی از مناطق کشور است و جای نگرانی برای شهروندان وجود ندارد.
پیش از آنکه این مقام آزمایش موشکی جدید جمهوری اسلامی را تایید کند، یک رسانه نزدیک به سپاه پاسداران و نیز شاهدان عینی در شبکههای اجتماعی شامگاه پنجشنبه ۲۷ شهریور از انجام چند آزمایش موشکی در تهران و استانهای همجوار پایتخت خبر داده بودند.
با این حال، کانال تلگرامی روزنامه هممیهن گزارش داد آنچه دیده شده موشکی روسی بوده که در آسمان ایران دیده شده است.
براساس گفتههای مقامات رسمی جمهوری اسلامی، تا پیش از این، آخرین آزمایش موشکی ایران حدود یک هفته پیش از حمله اسرائیل انجام شده است.
عزیز نصیرزاده، وزیر دفاع جمهوری اسلامی ۲۱ خرداد دو روز پیش از آغاز جنگ ۱۲ روزه گفت: « ما در امور دفاعی به موفقیتهای چشمگیری دست یافتهایم. نیروهای عملیاتی ما با تمام توان در حال فعالیت هستند. آخرین دستاورد ما، آزمایش موفقیتآمیز یک موشک با سر جنگی دو تُنی بود که یک هفته پیش انجام شد.»
بهنظر میرسد اشاره وزیر دفاع جمهوری اسلامی به رونمایی و آزمایش موشک خرمشهر ۴ در چهارم خرداد ماه امسال باشد. بهنوشته رسانههای وابسته به حکومت، این موشک که به نام خیبر نیز شناخته میشود قادر به حمل کلاهک جنگی دو تنی است.
کانال تلگرامی «سپاه پاسداران نیوز» پنجشنبه ۲۷ شهریور تصاویری از رد دود در آسمان شب منتشر کرد، با این حال به صراحت به انجام آزمایش موشکی اشاره نکرد.
العربی الجدید نوشت فشارهای دولت ایالات متحده تنها به مساله گروههای مسلح و تسلیحات آنها محدود نمیشود، بلکه اصلاحات در دستگاه قضایی و بخش مالی عراق را نیز در بر میگیرد تا این کشور بتواند «استقلال بیشتری از نفوذ گروههای نزدیک به حکومت ایران» به دست آورد.
یک دیپلمات عراقی که بهتازگی و پس از پایان ماموریتش در اروپا به بغداد بازگشته، به این روزنامه گفت: «واشینگتن خواستار برگزاری جلسات محاکمه در داخل عراق برای رهبران گروهها و شخصیتهایی است که به ارتکاب جنایات علیه بشریت و نقض حقوق بشر متهم شدهاند.»
طبق این گزارش، ائتلاف «چارچوب هماهنگی» که همپیمان تهران محسوب میشود، نسبت به اقدامات و تصمیمات احتمالی آمریکا بهشدت ابراز نگرانی کرده و این تحرکات را «چراغ سبزی به اسرائیل برای هدف قرار دادن گروهها، افراد و نهادهای وابسته به آن در داخل عراق» میداند.
چارچوب هماهنگی ائتلافی سیاسی در عراق است که عمدتا حزبها و گروههای شیعی نزدیک به جمهوری اسلامی را گرد هم آورده است.
در ماههای گذشته، اقدام دولت محمد شیاع السودانی، نخستوزیر عراق، در ارائه لایحهای به پارلمان این کشور برای تثبیت جایگاه حشد شعبی، گروه مسلح متحد تهران، در ساختار امنیتی عراق خبرساز شد و واکنشهای مختلفی را برانگیخت.
در پی فشارهای فزاینده آمریکا و شماری دیگر از کشورها، دولت عراق سرانجام پنجم شهریور این لایحه جنجالی را از پارلمان پس گرفت.
تحولات عراق در سایه رویارویی تهران و غرب
روزنامه المدی عراقی گزارش داد هیات اعزامی از بغداد برای شرکت در مجمع عمومی سازمان ملل متحد، از جریانهای نزدیک به جمهوری اسلامی تشکیل شده است.
در همین حال، عدنان الزرفی، نماینده پارلمان عراق، خبر داد سفارت آمریکا در بغداد و سفارت عراق در واشینگتن «عملا فعالیتی ندارند» و آمریکا از دولت عراق خواسته «مانع مشارکت گروههای مسلح» در انتخابات آتی این کشور شود.
او افزود: «اجرای مکانیسم ماشه علیه ایران که احتمال دارد در روزهای آینده عملی شود، تاثیرش بر عراق شدیدتر از هر حمله آمریکا یا اسرائیل خواهد بود.»
فواد حسین، وزیر خارجه عراق نیز درباره احتمال تشدید تنشهای منطقهای هشدار داد و اذعان کرد «آسمان عراق به میدان جنگ تبدیل شده» است.
بغداد در سالهای اخیر نقشی کلیدی در تلاشهای جمهوری اسلامی برای دور زدن تحریمهای بینالمللی ایفا کرده است.
با این حال، دونالد ترامپ پس از بازگشت به کاخ سفید کوشیده است با تشدید فشارها بر جمهوری اسلامی و شبکههای وابسته به آن در عراق، گستره فعالیتهای تهران را کاهش دهد و از طریق احیای کارزار «فشار حداکثری»، حکومت ایران را به تغییر رفتار، بهویژه در خصوص پرونده هستهای، وادار سازد.
۱۱ شهریور، وزارت خزانهداری آمریکا یک شبکه قاچاق نفت جمهوری اسلامی در عراق را تحریم کرد.
پس از این اقدام واشینگتن، نخستوزیر عراق دستور تشکیل کمیتهای عالیرتبه را برای تحقیق درباره شبهات فساد در زمینه اختلاط و قاچاق نفت خام و فرآوردههای نفتی صادر کرد.
بر اساس گزارش بلومبرگ، چین در دو ماه گذشته شاهد افزایش چشمگیر واردات نفت خام از اندونزی بوده که این امر مسیری غیرمعمول را نشان میدهد و گویای آن است که ممکن است با توجه به تحریمهای آمریکا علیه جمهوری اسلامی، روشهای جدیدی برای صادرات نفت ایران در حال شکلگیری باشد.
این وبسایت خبری بر اساس دادههای گمرک چین گزارش داد که ماه گذشته میلادی (اوت) در مجموع ۲.۷ میلیون تُن نفت خام از اندونزی به چین رفته است که معادل تقریبی ۶۳۰ هزار بشکه در روز است.
در ماه قبل از آن (ژوئیه)، میزان واردات از اندونزی به چین سه برابر ماه گذشتهاش شده بود.
بلومبرگ نوشت این سطح واردات «هم غیرمعمول و هم بالا» محسوب میشود زیرا اندونزی به عنوان اقتصاد بزرگ جنوب شرق آسیا، بیش از دو دهه است که واردکننده نفت بوده است.
طبق اطلاعات اداره اطلاعات انرژی آمریکا، خرید چین در ماه اوت به راحتی از تولید اندونزی (در حدود ۵۸۰ هزار بشکه در روز در سال گذشته) فراتر رفته است.
بیشتر تولید نفت اندونزی در داخل کشور مصرف میشود. تقاضای نفت در داخل اندونزی نزدیک به ۱.۷ میلیون بشکه در روز است.
بلومبرگ با اشاره به اینکه چین امروزه بزرگترین خریدار نفت ایران است، افزود که این جریان که بهطور حیاتی برای اقتصاد تهران اهمیت دارد، به پکن امکان میدهد بهمنظور تقویت امنیت انرژی خود از منابع ارزان بهره ببرد.
اما این تجارت که به ناوگان کشتیهای سایه وابسته است، بارها هدف تحریمهای آمریکا قرار گرفته است.
بازگشت تحریمها میتواند عملا به معنای «مرگ توافق هستهای سال ۲۰۱۵» (برجام) باشد؛ توافقی که با خروج دونالد ترامپ، رییسجمهوری وقت آمریکا از آن در سال ۲۰۱۸، ضربه سنگینی متحمل شد و پس از آن، تحریمهای سختگیرانه آمریکا علیه حکومت ایران، دوباره برقرار شد.
اعلام کاهش واردات نفت از مالزی
طبق دادههای گمرک چین، این کشور از اواسط سال ۲۰۲۲ رسما هیچ نفت خامی از ایران وارد نکرده است.
در همین حال، چین از مالزی بیشتر از تولید این کشور نفت خریداری میکند.
مناطق نزدیک به ساحل شرقی مالزی بهطور مکرر به عنوان نقطهای برای انتقال نفت در دریا استفاده میشوند و محمولهها اغلب پیش از حرکت به چین تغییر برند داده میشوند.
در دو ماه گذشته، همزمان با افزایش واردات نفت از اندونزی، حجم اعلامشده واردات نفت از مالزی بیش از ۳۰ درصد کاهش یافته است.
خبرگزاری رویترز دوم مهرماه در یادداشتی به بازگشت قریبالوقوع تحریمهای بینالمللی ایران پرداخت و نوشت که این تحریمها احتمالا صادرات حیاتی نفت این کشور را متوقف نخواهد کرد اما میتواند برای پالایشگران چینی سودآور باشد و امکان دسترسی آنها را به سهم بزرگتری از نفت تخفیفی ایران، فراهم کند.
فرانسه، بریتانیا و آلمان از ششم شهریور ماه روند ۳۰ روزه فعال شدن مکانیسم ماشه (اسنپبک) را آغاز کردند که منجر به بازگرداندن تحریمهای سازمان ملل علیه ایران خواهد شد.
آنها تهران را به نقض توافق برجام متهم کردهاند. توافقی که هدف آن جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای بود.
به گفته ویدا مهراننیا، همسر احمدرضا جلالی، او پنجشنبه توانسته برای نخستین بار پس از چند روز بیخبری، با همسرش تلفنی گفتوگو کند.
جلالی در این تماس توضیح داده که در جریان حمله اسرائیل به زندان اوین، هشت نفر از نیروهای امنیتی با خشونت او را از زندان خارج کردهاند و در آن لحظه تصور کرده که برای اجرای حکم اعدام برده میشود.
بر اساس روایت او، ابتدا به زندان ارتش منتقل شده و پس از چهار روز، بار دیگر با خشونت به یک خانه امن وابسته به نیروهای امنیتی انتقال یافته است.
جلالی گفته است که تمام این مدت را تا چهارشنبه در این خانه امن نگهداری شده و هیچ دسترسی به تلفن یا ارتباط با بیرون نداشته و اکنون دوباره به زندان اوین بازگردانده شده است.
کمیته سیاست خارجی پارلمان بلژیک، پیش از این در ۲۷ شهریور با تاکید بر اینکه نگرانیها درباره جلالی «بیش از هر زمان دیگری» است، از جمهوری اسلامی خواست درباره وضعیت این زندانی سیاسی محکوم به اعدام شفافسازی کند.
۱۹ تیرماه نیز پارلمان اروپا با انتشار بیانیهای ضمن ابراز نگرانی شدید نسبت به وضعیت جلالی، خواستار آزادی فوری او و دیگر زندانیان سیاسی و تعلیق مجازات اعدام در ایران شد.
ایراناینترنشنال سوم تیرماه بر اساس اطلاعات اختصاصی رسیده، گزارش داد که جلالی دوم تیر از زندان اوین خارج و به مکانی نامعلومی منتقل شد.
مای ساتو، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران، سوم تیر با اشاره به اینکه جلالی در پی درگیریها میان اسرائیل و جمهوری اسلامی به مکانی نامعلوم منتقل شد، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «شرایط جلالی نمونهای از الگوی نگرانکنندهی وسیعتری است که شامل اعدام افراد با اتهامهای مربوط به جاسوسی میشود.»
بازداشت و صدور حکم اعدام
جلالی، اردیبهشت ۱۳۹۵ و پس از اینکه به دعوت دانشگاههای تهران و شیراز به ایران سفر کرد، بازداشت و به «جاسوسی» متهم شد.
ابوالقاسم صلواتی، قاضی دادگاه انقلاب و یکی از ناقضان جدی حقوق بشر، مهرماه ۱۳۹۶ برای او حکم اعدام صادر کرد و این حکم در دیوان عالی کشور تایید شد.
جلالی بارها اتهام جاسوسی را رد کرده و گفته است پروندهسازی برای او و صدور این حکم به دلیل «نپذیرفتن درخواست همکاری با سپاه پاسداران و جاسوسی از کشورهای غربی» بوده است.
خانواده و حامیان این پژوهشگر محکوم به اعدام، در ماههای اخیر بارها خواستار اقدام فوری دولت سوئد برای لغو حکم اعدام و آزادی و انتقال فوری او به مراکز درمانی شدهاند.
وزیر خارجه سوئد، ششم اردیبهشت، در بیانیهای خواستار آزادی فوری جلالی به دلایل انساندوستانه شد.
روز گذشته، نرخ دلار در بازار آزاد تهران با بیش از دو درصد افزایش نسبت به روز قبل از آن، از ۱۰۷ هزار تومان عبور کرد.
پوند به ۱۴۴ هزار تومان و یورو نیز به ۱۲۶ هزار تومان رسید و قیمت سکه طرح جدید موسوم به امامی از ۱۰۶ میلیون تومان فراتر رفت.
چهارشنبه دوم مهرماه و پس از سخرانیهای مسعود پزشکیان، علی خامنهای و دونالد ترامپ، قیمت هر دلار آمریکا در بازار، با حدود دو هزار و ۷۵۰ تومان افزایش نسبت به سهشنبه، به ۱۰۷ هزار و ۵۰۰ تومان رسید.
هر یورو شنبه در بازار ایران ۱۲۶ هزار و ۴۰۰ تومان معامله شد، در حالی که سهشنبه قیمت آن ۱۲۳ هزار و ۷۰۰ تومان بود.
قیمت پوند بریتانیا نیز با حدود سه هزار و ۳۰۰ تومان افزایش از ۱۴۱ هزار و ۵۰۰ تومان در روز سهشنبه به ۱۴۴ هزار و ۸۰۰ هزار تومان افزایش پیدا کرد.
سکه طرح جدید موسوم به «امامی» نیز ۳.۶۹ درصد افزایش قیمت داشت و به بهای ۱۰۶ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان معامله شد.
در همین حال، شاخص کل بورس تهران در پایان معاملات چهارشنبه دوم مهرماه با ریزش ۲۰ هزار واحدی به دو میلیون و ۵۲۴ هزار واحد رسید.
مسعود پزشکیان دوم مهرماه در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل با اشاره به فعالسازی مکانیسم ماشه از سوی سه کشور اروپایی گفت: «این کشورها حسن نیت را کنار گذاشتند، الزامات قانونی را دور زدند و اقدامات قانونی ایران را نقض فاحش جلوه دادند و تلاشهای صادقانه تهران را ناکافی خواندند.»
او تاکید کرد: «بازگرداندن تحریمهای سازمان ملل مشروعیت بینالمللی ندارد و با اقبال جامعه بینالمللی همراه نخواهد شد.»
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی نیز اول مهر در یک سخنرانی تلویزیونی بر ادامه برنامه هستهای و غنیسازی اورانیوم در داخل ایران تاکید کرد و مذاکره با آمریکا را «ضرر محض» خواند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا نیز اول مهرماه در هشتادمین مجمع عمومی سازمان ملل بار دیگر جمهوری اسلامی را «بزرگترین تهدید علیه جهان» خواند و تاکید کرد حکومت ایران هرگز اجازه دستیابی به سلاح هستهای نخواهد داشت.
موضوع فعال شدن مکانیسم ماشه و بازگشت تحریمهای سازمان ملل، در هفتههای گذشته موجی از نگرانی را در میان شهروندان در ایران به وجود آورده و به افزایش نرخ ارزهای خارجی و تورم در کشور انجامیده است.
پیش از این در نهم مرداد و همزمان با اعمال تحریمهای جدید آمریکا و بالا گرفتن احتمال فعالسازی مکانیسم ماشه، قیمت دلار در بازار آزاد ایران مجددا بالا رفت و به ۹۰ هزار و ۶۵۰ تومان رسید.
یکسال پیش، در اوایل شهریور ماه، قیمت دلار در بازار ایران کمتر از ۶۰ هزار تومان بود و پس از آغاز رسمی دور دوم ریاست جمهوری ترامپ و تا پایان سال ۱۴۰۳ تا ۱۰۰ هزار تومان افزایش یافت.
