ارتش اسرائیل اعلام کرد حدود ۲۰ جنگنده نیروی هوایی این کشور بیش از ۶۵ بمب را بر اهداف حوثیها در صنعا رها کردند؛ این بیشترین میزان مهمات استفاده شده در یک حمله هوایی اسرائیل به یمن بوده است.
افیخای ادرعی، سخنگوی ارتش اسرائیل پنجشنبه سوم مهر با تایید «حملات هوایی گسترده علیه اهداف نظامی حوثیها»، در شبکه ایکس نوشت جنگندههای اسرائیلی مراکز امنیتی و نظامی حوثیها از جمله مقر ستاد فرماندهی، مراکز امنیت و اطلاعات، مدیریت رسانههای نظامی و چندین اردوگاه نظامی را در صنعا هدف قرار دادند.
او این حملات را پاسخی به حملات حوثیها علیه اسرائیل، شامل شلیک پهپاد و موشکهای زمین به زمین دانست و گفت از این مراکز برای برنامهریزی و اجرای عملیات علیه اسرائیل و ذخیره تسلیحات استفاده میشد.
منابع پزشکی در ایلات چهارشنبه گزارش دادند که در اثر اصابت یک پهپاد شلیکشده از یمن به منطقهای تجاری در شهر ایلات اسرائیل ۲۴ نفر مجروح شدهاند. در میان زخمیها، دو مرد ۶۰ و ۲۶ ساله در وضعیتی وخیم قرار دارند.
بر اساس گزارشها، نیروی هوایی اسرائیل یک بالگرد برای انتقال مجروحان وخیم به بیمارستان سورکا در بئرشبع اعزام کرد، در حالی که سایر زخمیها در کوچکترین بیمارستان عمومی اسرائیل در شهر ایلات تحت درمان قرار گرفتند.
علیمی: بحران یمن، صرفا بحران داخلی نیست
همزمان رشاد محمد علیمی، رییس شورای رهبری ریاست جمهوری یمن در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل، حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی را «خطرناکترین سازمان تروریستی جهان» خواند و از جامعه جهانی خواست برای نجات جان مردم منطقه دست به اقدام فوری بزند.
او تاکید کرد بحران امروز یمن دیگر صرفا یک بحران داخلی نیست، بلکه «بحران اعتبار و مشروعیت برای جامعه جهانی» به شمار میرود.
به گفته او، حوثیها دیگر یک گروه منزوی نیستند، بلکه «با زرادخانه پیشرفته حکومت ایران، از موشک بالستیک تا پهپاد، مسلح شدهاند» و افزون بر این، به قاچاق مواد مخدر پرداخته و از فناوریهای نوین برای ایجاد اختلال در سیستمهای مخابراتی جهانی استفاده میکنند.
علیمی هشدار داد که یمن به «لابراتوار آثار مخرب حملات تروریستی» و ابزاری برای گسترش نفوذ جمهوری اسلامی در منطقه تبدیل شده است.
او گفت که حوثی ها کارمندان سازمان ملل را می ربایند و کشتیرانی در دریای سرخ را به گروگان گرفتهاند.
عملیات علیه حوثیها ادامه دارد
سخنگوی ارتش اسرائیل اعلام کرد حوثیها با تامین مالی و هدایت جمهوری اسلامی برای حمله به اسرائیل و متحدانش فعالیت میکند و از مسیرهای دریایی برای اقدام علیه کشتیهای تجاری و باری در آبهای بینالمللی استفاده میکنند.
او با بیان اینکه «در جریان این عملیات سوختگیری هوایی انجام شد»، افزود در مجموع هفت هدف از جمله پنج مقر نظامی محل تجمع نیروهای حوثی و دو انبار تسلیحات هدف قرار گرفت.
سخنگوی ارتش اسرائیل تاکید کرد که ارتش این کشور با قدرت در برابر حملات مکرر حوثیها واکنش نشان خواهد داد و بهزودی عملیات تهاجمی بیشتری علیه این گروه انجام میدهد و مصمم است هر تهدیدی علیه شهروندان اسرائیل را در هر فاصلهای هدف قرار دهد.
یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل ۲۸ شهریور رهبر حوثیها را تهدید به کشتن کرد. او در حساب ایکس خود نوشت: «عبدالملک حوثی، نوبت تو هم خواهد رسید و تو را پیش اعضای دولتت و دیگر اعضای محور شرارت که در اعماق جهنم منتظرند، اعزام خواهیم کرد.»
کاتز نوشت که پرچم آبی و سفید اسرائیل بر فراز پایتخت یمن متحد به اهتزاز در خواهد آمد و جایگزین عبارت «مرگ بر اسرائیل، لعنت بر یهودیان» بر روی پرچم حوثیها، خواهد شد.
پلیس اسرائیل چهارشنبه سوم مهر ماه اعلام کرد یک شهروند اسرائیلی-آمریکایی و مقیم مراکش، به اتهام جاسوسی برای جمهوری اسلامی در داخل خاک اسرائیل بازداشت شده است.
کیفرخواست علیه این فرد در روزهای آینده به دادگاه منطقهای تلآویو ارائه خواهد شد.
به گفته اسرائیل، پرل، در مدت یک ماه و نیم پس از ورود به اسرائیل ماموریتهای مختلفی برای عوامل ایرانی انجام داده است.
بر اساس این گزارش، او از خیابانها و اماکن عمومی عکس و فیلم تهیه کرده، تلاش کرده در نزدیکی خانههای فرمانده سابق ارتش اسرائیل و وزیر امنیت ملی، آپارتمان اجاره و اطلاعاتی درباره شخصیتهای اسرائیلی جمعآوری کند.
در قبال این اقدامات، او حدود ۱۵ هزار دلار به صورت رمزارز دریافت کرده است.
بر اساس تحقیقات، پرل در سال ۲۰۱۷ با سفارت جمهوری اسلامی در مراکش تماس گرفته و برای خود و خانوادهاش درخواست پناهندگی کرده است.
در سال ۲۰۲۳، او از طریق شبکههای اجتماعی با رسانههای ایرانی ارتباط برقرار کرد و مقالاتی علیه اسرائیل منتشر کرد.
در ژانویه ۲۰۲۵ و پس از انتشار مقالهای در حمایت از حسن نصرالله، پرل از سوی یک عامل ایرانی جذب شد.
او تلاشهایی برای ایجاد شبکهای از همکاران در اسرائیل و خارج از آن انجام داد اما پس از ناکامی، طبق دستور عوامل ایرانی، تصمیم گرفت خود به اسرائیل برود.
پرل گذرنامه اسرائیلی خود را تمدید کرده و از ژوئیه ۲۰۲۵ وارد این کشور شده است.
دوم مهر ماه، اسماعیل خطیب، وزیر اطلاعات دولت مسعود پزشکیان، با اشاره به بازداشت افرادی در اسرائیل بهدلیل جاسوسی برای ایران، گفت: «جمهوری اسلامی در اسرائیل نفوذ دارد.»
او افزود: «اعتراف به این نفوذ و قدرت ایران یکی از نعمتهای بزرگی است که باید آن را بیان و تبیین کنیم.»
۲۳ شهریور، دادگاه منطقهای اورشلیم، الیملخ شترن، شهروند ۲۲ ساله اسرائیلی از شهر بیت شمش را به اتهام جاسوسی برای جمهوری اسلامی مجرم شناخت.
رسانههای اسرائیلی گزارش دادند شترن بهدلیل «ارتباط با عامل خارجی» و «توطئه برای تهدید» گناهکار شناخته شد.
او سال گذشته چندین ماموریت را در ازای دریافت پول برای یک مامور اطلاعاتی جمهوری اسلامی انجام داده بود.
شترن یکی از دهها شهروند اسرائیلی است که به ظن جاسوسی برای جمهوری اسلامی بازداشت و محاکمه شدهاند. او از معدود افرادی است که تاکنون محکوم شده و اغلب پروندهها همچنان در جریان رسیدگی قضایی قرار دارند.
۲۵ تیر ماه، نشریه فرانسوی لوموند گزارش داد مقامهای اسرائیلی از کشف دهها شهروند یهودی متولد اسرائیل که برای ایران جاسوسی کردهاند، بهتزده شدهاند.
این افراد متهم به جمعآوری اطلاعات و شناسایی اهداف حساس برای حملات جمهوری اسلامی هستند.
بر اساس این گزارش، در حالی که موساد بابت عملیاتهای عمیق در خاک ایران تحسین میشود، دستگاههای امنیتی اسرائیل اکنون با واقعیتی تازه روبهرو شدهاند: کشف چندین شبکه بومی جاسوسی در خاک خود که برای جمهوری اسلامی ایران فعالیت میکردهاند.
این مساله پرسشهایی درباره نقش احتمالی این عوامل در هدفگیری موشکهای جمهوری اسلامی در جریان جنگ ۱۲ روزه و درگیریهای پیش از آن میان اسرائیل و جمهوری اسلامی ایجاد کرده است.
زلنسکی در مصاحبهای ویدیویی با پایگاه خبری اکسیوس که پنجشنبه سوم مهر منتشر شد، گفت: «اگر جنگ با روسها را به پایان برسانیم، آمادهام که در انتخابات شرکت نکنم، زیرا هدف من انتخابات نیست.»
او اضافه کرد: «من میخواستم در دورهای بسیار دشوار در کنار کشورم باشم و به آن کمک کنم. هدف من پایان دادن به جنگ است.»
رییسجمهوری اوکراین وعده داد در صورت خاتمه یافتن درگیریها، از پارلمان این کشور خواهد خواست برای برگزاری انتخابات اقدام کند.
زلنسکی که پیشتر کمدین بود، در سال ۲۰۱۹ در اوکراین به قدرت رسید.
انتخابات ریاستجمهوری اوکراین که قرار بود سال ۲۰۲۴ برگزار شود، بهدلیل برقراری حکومت نظامی در این کشور پس از حمله روسیه به حالت تعلیق درآمد.
مسکو بارها مشروعیت زلنسکی را بهعنوان رییسجمهوری اوکراین زیر سوال برده است.
روسیه عملیات نظامی خود را علیه اوکراین اسفندماه ۱۴۰۰ کلید زد و از آن زمان، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است.
محبوبیت زلنسکی در اوکراین
خبرگزاری رویترز سوم مهر نوشت در بیش از سه سال و نیم گذشته، زلنسکی توانسته تا حد زیادی جایگاه خود را بهعنوان چهرهای مورد اعتماد در میان افکار عمومی اوکراین تثبیت کند.
بر اساس این گزارش، اعتماد عمومی به زلنسکی از حضور مداوم او در عرصه عمومی از طریق پیامهای روزانه در شبکههای اجتماعی، بازدید از نیروهای مستقر در خطوط مقدم و فعالیتهای گسترده دیپلماتیک در سطح بینالمللی ناشی میشود.
یافتههای نظرسنجی موسسه بینالمللی جامعهشناسی کییف که اواسط شهریورماه انجام شد، حاکی از آن است که حدود ۵۹ درصد از مردم اوکراین به زلنسکی اعتماد دارند و ۳۴ درصد نیز از بیاعتمادی به او سخن گفتند.
ادامه تهدیدات متقابل روسیه و اوکراین
زلنسکی در ادامه مصاحبه خود با اکسیوس هشدار داد اگر مسکو با پایان جنگ موافقت نکند، مقامهای کرملین باید به دنبال یافتن «نزدیکترین پناهگاه» برای در امان ماندن از بمباران باشند.
در سوی دیگر، مدودف، معاون شورای امنیت روسیه، با انتشار پیامی در رسانههای اجتماعی به تهدید رییسجمهوری اوکراین واکنش نشان داد.
مدودف در این پیام نوشت: «روسیه میتواند از سلاحهایی استفاده کند که حتی پناهگاههای بمب نیز قادر به حفاظت در برابر آنها نیستند. آمریکاییها باید این موضوع را به خاطر داشته باشند.»
دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده و ولادیمیر پوتین، همتای روس او، ۲۴ مرداد در آلاسکا دیدار و در خصوص راههای پایان دادن به جنگ اوکراین گفتوگو کردند.
این نشست در ابتدا موجی از امیدواری نسبت به خاتمه این منازعه مرگبار ایجاد کرد، اما مانعتراشی پوتین در مسیر دیدار و مذاکره مستقیم با زلنسکی بهمنظور حل و فصل اختلافات موجب شد این امیدواریها بهتدریج جای خود را به تردید و بدبینی بسپارند.
بر اساس گزارش پنجشنبه سوم مهرماه بلومبرگ، نمایندگان هند در هفته جاری به آمریکا سفر کردند و در مذاکرات خود با مقامهای آمریکایی تاکید کردند قطع تامین نفت پالایشگاههای این کشور از سه تولیدکننده اصلی یعنی روسیه، جمهوری اسلامی و ونزوئلا، میتواند به جهش در قیمتهای جهانی منجر شود.
این گزارش تاکید کرد نیازهای انرژی هند عمدتا از طریق واردات تامین میشود و نفت ارزانتر روسیه طی ماههای اخیر نقش مهمی در کاهش فشار بر صورتحساب وارداتی این کشور داشته است.
در ماه ژوئیه، پالایشگاههای هندی به طور میانگین هر بشکه نفت خام روسیه را با قیمت ۶۸.۹۰ دلار خریداری کردهاند.
مقام آگاه منبع بلومبرگ که خواست نامش فاش نشود، گفت که مذاکرات هند و آمریکا در این زمینه «محرمانه بوده» است.
سفر نمایندگان دهلینو به آمریکا پس از آن صورت گرفت که واشینگتن در واکنش به تجارت نفتی هند با روسیه، تعرفههای سنگینی را علیه دهلینو اعمال کرد.
طرف هندی امیدوار بود تعرفههای آمریکا را به ۱۵ درصد، مشابه نرخ اعمال شده برای ژاپن، کره جنوبی و اتحادیه اروپا، محدود کند.
با وجود این فشارها، هند همچنان به واردات نفت خام - با نرخی پایینتر - از روسیه بهعنوان یکی از اعضای اوپک پلاس ادامه داده است،
پیوش گوئال، وزیر بازرگانی هند، این هفته در نیویورک گفت کشورش میخواهد خرید نفت و گاز از آمریکا را افزایش دهد.
او گفت: «اهداف ما در حوزه امنیت انرژی سهم بسیار بالایی از همکاری با آمریکا خواهد داشت.»
پس از آنکه بسیاری از کشورها به دلیل جنگ اوکراین از تجارت با مسکو خودداری کردند، روسیه مجبور شد نفت خود را با تخفیف عرضه کند.
بلومبرگ نوشت علاوه بر تخفیفهای روسیه، نفت ایران و ونزوئلا نیز با تخفیف مشابه عرضه میشوند.
هند در سال ۲۰۱۹ خرید نفت از ایران را متوقف کرد و شرکت ریلاینس اینداستریز، بزرگترین شرکت پالایشگر خصوصی این کشور نیز امسال خرید نفت خام ونزوئلا را در پی تشدید تحریمهای آمریکا متوقف کرده است.
تنش تجاری میان هند و آمریکا در حالی رخ داد که حجم مبادلات دو کشور در سال گذشته میلادی به ۱۲۹ میلیارد دلار رسید و آمریکا با کسری تجاری ۴۵.۸ میلیارد دلاری در این مبادلات روبهرو بود.
دادههای وزارت بازرگانی هند نشان میدهد صادرات این کشور به آمریکا در ماه گذشته میلادی به ۶.۸۶ میلیارد دلار کاهش یافته، در حالی که این رقم در ماه ژوئیه ۸.۰۱ میلیارد دلار بود.
صادرکنندگان هندی هشدار دادهاند پیامدهای کامل افزایش تعرفهها، از سپتامبر و پس از اجرایی شدن تعرفههای تازه، نمایان خواهد شد.
برای دههها ارتشهای پیشرفته در عملیات نظامی میان دو ابزار تمایز قائل بودند: موشکهای گرانقیمت برای حملات دقیق و توپخانه ارزان برای بمبارانهای گسترده.
با این حال، جنگ اوکراین نشان داد که پهپادها میتوانند همزمان مقرون به صرفه و دقیق باشند. هر پهپاد شاهد تنها دهها هزار دلار هزینه دارد و بر اساس برخی برآوردها قادر است مسافتی بیش از هزار و ۶۰۰ کیلومتر را طی کند.
والاستریت ژورنال نوشت پهپادهای طراحیشده در ایران بهویژه در از کار انداختن سامانههای دفاع هوایی کارآمد بودهاند.
روسیه غالبا دهها فروند پهپاد شاهد را بهطور همزمان به پرواز درمیآورد که پس از اصابت منفجر میشوند.
در برخی موارد نیز این پهپادها همزمان با شلیک موشکها به کار گرفته میشوند تا شانس عبور از سد دفاع هوایی افزایش یابد.
آندره استور، فرمانده نیروی هوافضای سلطنتی هلند، گفت جنگ اوکراین اهمیت پهپادهای دوربرد و ارزان را نشان داد و مشخص کرد که غرب هنوز در این حوزه به جایگاه مطلوب نرسیده است.
بر اساس این گزارش، شرکتهایی در ایالات متحده، چین، فرانسه، بریتانیا و دیگر کشورها در حال کار بر روی توسعه پهپادهایی «با تقلید از شاهد» هستند.
اوکراین نیز دستکم طی دو سال گذشته روسیه را با پهپادهای دوربرد هدف قرار داده و بهتازگی از مدلی با بالهای مثلثی استفاده کرده است که بسیار شبیه شاهد به نظر میرسد.
با این حال، تحلیلگران معتقدند غرب در این حوزه عمدتا عقبتر از رقبای خود قرار دارد و با مشکلاتی همچون هزینههای سنگین روبهرو است.
نمونههای آمریکایی پهپاد شاهد
والاستریت ژورنال در ادامه گزارش خود نوشت جمهوری اسلامی حدود ۲۵ سال پیش، پس از تجربه اسرائیل و آفریقای جنوبی در توسعه پهپادهای دوربرد، ساخت شاهد را آغاز کرد.
از آن زمان، این پهپاد هم در عملیات مستقیم حکومت ایران علیه اسرائیل و هم از سوی گروههای نیابتی تهران در خاورمیانه به کار گرفته شده است.
روسیه نیز در اواخر سال ۲۰۲۲، پس از امضای توافقی با تهران برای خرید و تولید بومی این پهپادها، به استفاده از شاهد روی آورد و از آن زمان تاکنون دهها هزار فروند از نسخه بومی این پهپادهای تهاجمی و نمونههای بدل آن را علیه اهدافی در اوکراین مورد استفاده قرار داده است.
پیشتر در ماه ژوئیه، پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، در یادداشتی خواستار تقویت زیرساختهای تولید پهپاد در این کشور شد و تاکید کرد واحدهای رزمی باید به مجموعهای از پهپادهای ارزانقیمت ساخت آمریکا مجهز شوند.
پنتاگون تابستان سال جاری ۱۸ نمونه آزمایشی از پهپادهای ساخت ایالات متحده را به نمایش گذاشت.
یکی از این پهپادها مدل «لوکاس» متعلق به شرکت «اسپکترورکس» مستقر در فینیکس بود که شباهت زیادی به مدل شاهد دارد.
این شرکت محصول خود را «مقرون به صرفه» و با نیازهای لجستیکی اندک معرفی کرده است.
پهپاد تهاجمی دوربرد «اروهد» ساخت شرکت «گریفون ایرواسپیس» نیز همان طراحی بالهای مثلثی پهپاد شاهد را دارد.
این شرکت مستقر در مدیسون آلاباما اعلام کرده این پهپاد برای تولید انبوه طراحی شده و قابلیت پرتاب با شیوههای مختلف را دارد.
نقاط قوت و ضعف شاهد
پهپادهای شاهد و نمونههای مشابه آن بهقدری رایج شدهاند که شرکتهایی مانند گریفون و همچنین ساب سوئد حتی پهپادهایی ویژه تمرینهای هدفگیری عرضه میکنند که از نظر شکل و عملکرد شبیه تولیدات ایرانی هستند.
با این حال، هزینه بالای نیروی کار و مواد اولیه همچنان چالش اصلی برای همه سازندگان پهپاد در غرب به شمار میرود.
به عنوان نمونه، شرکت آمریکایی «صنایع آندریل» سال گذشته ۲۹۱ فروند از پهپادهای دوربرد «آلتیوس» را به تایوان فروخت؛ معاملهای که در آن بهای هر پهپاد همراه با آموزش و زیرساختهای پشتیبانی بیش از یک میلیون دلار تعیین شده بود.
این در حالی است که به گفته تحلیلگران، روسیه میتواند نسخه سادهتر پهپاد شاهد را با هزینهای در حدود ۳۵ تا ۶۰ هزار دلار برای هر فروند تولید کند.
استیو رایت، مشاور دولت بریتانیا و شماری از شرکتها در حوزه طراحی پهپاد، میگوید طراحی بالهای مثلثی پهپاد شاهد امکان تولید انبوه و ارزان را فراهم میکند، زیرا معمولا نیازی به اجزای سازهای مانند تیرکهای نگهدارنده ندارد.
استفاده از بدنه فایبرگلاس یا فیبر کربن و بهکارگیری موتور ملخی بهجای پیشرانه جت نیز به کاهش هزینهها کمک میکند.
با این حال، برخی از سازندگان غربی بر این باورند که عملکرد برتر پهپادهایشان هزینه بیشتر را توجیه میکند.
شرکت بریتانیایی «امجیآی انجینیرینگ» اعلام کرده پهپاد دوربرد «اسکایشارک» قادر است با سرعت ۴۵۰ کیلومتر در ساعت پرواز کند، در حالی که سرعت پهپاد شاهد-۱۳۶ حدود ۱۸۵ کیلومتر در ساعت است.
به گفته مایک گاسکوین، بنیانگذار این شرکت، همین ویژگی اسکایشارک رهگیری و سرنگون کردن آن را دشوارتر میکند.
او افزود: «اگر میزان اصابت اسکایشارک به اهداف دو برابر [شاهد] باشد، در مجموع هزینه آن بسیار کمتر از شاهد تمام میشود.»
شرکت امجیآی بهای هر اسکایشارک را بین ۵۰ تا ۶۵ هزار دلار اعلام کرده است.
