خبرگزاری رویترز گزارش داد تلاش عراق برای مهار بحران گسترده کمبود برق از طریق واردات گاز ترکمنستان از مسیر ایران، در پی فشارهای آمریکا ناکام ماند و بغداد ناگزیر به جستوجوی راهکارهای جایگزین برای تامین پایدار برق شده است.
رویترز جمعه ۲۸ شهریور نوشت عراق با وجود برخورداری از ذخایر نفتی، از زمان تهاجم ایالات متحده در سال ۲۰۰۳ و سقوط حکومت صدام حسین، در تامین پایدار برق برای شهروندان خود با چالشهای جدی مواجه بوده است.
این وضعیت بسیاری از شهروندان را ناچار به استفاده از ژنراتورهای خصوصی پرهزینه کرده، پیامدهای اقتصادی قابل توجهی به همراه داشته و حتی به بروز ناآرامیهای اجتماعی منجر شده است.
این طرح که نخستین بار در سال ۲۰۲۳ پیشنهاد شد، بهمنظور صادرات گاز ترکمنستان به عراق از مسیر ایران طراحی شده بود.
مطابق این سازوکار سوآپ، ایران گاز دریافتی را به عراق منتقل میکرد اما چنین طرحی باید مورد تایید آمریکا قرار میگرفت، زیرا خطر نقض تحریمهای واشینگتن علیه تهران را به همراه داشت.
موافقت کاخ سفید هرگز به دست نیامد و در مقابل، دولت دونالد ترامپ سیاست «فشار حداکثری» علیه جمهوری اسلامی را تشدید کرد.
سهم ایران از طرح انتقال گاز ترکمنستان به عراق چه بود؟
رویترز پس از گفتوگو با چهار مقام عراقی و بررسی هفت سند، گزارش داد بغداد برای ماهها در تلاش بوده تا موافقت واشینگتن را برای واردات حدود پنج میلیارد مترمکعب گاز ترکمنستان از مسیر ایران به دست آورد.
بر اساس پیشنویس قرارداد سوآپ که رویترز به آن دست یافته، عراق قصد داشته است سالانه ۵.۰۲۵ میلیارد مترمکعب گاز ترکمنستان را با واسطهگری شرکت ملی گاز ایران وارد کند.
مطابق یکی از اسناد، جمهوری اسلامی در ازای این روند هیچ پولی دریافت نمیکرد اما میتوانست حداکثر ۲۳ درصد از کل حجم روزانه گاز ترکمنستان را برای نیازهای داخلی خود برداشت کند.
بغداد همچنین پیشنهاد داده بود یک نهاد ثالث بینالمللی بر اجرای توافق، رعایت تحریمهای آمریکا و قوانین مقابله با پولشویی نظارت کند.
با این حال، علیرغم ماهها رایزنی، مخالفت آمریکا در نهایت این توافق را ناکام گذاشت.
رویترز افزود تشدید فشارهای دولت ترامپ بر جمهوری اسلامی بر سر برنامه هستهای، تلاش بغداد برای حفظ توازن میان دو متحد خود، واشینگتن و تهران را با دشواریهای بیشتری روبهرو کرده است.
تولید برق عراق به گاز ایران متکی است
عادل کریم، مشاور نخستوزیر عراق در امور برق، در مصاحبه با رویترز گفت: «اجرای قرارداد (با ترکمنستان) میتواند موجب اعمال تحریم علیه بانکها و موسسات مالی عراق شود. به همین دلیل، این قرارداد در حال حاضر معلق است.»
وزارت خزانهداری آمریکا از اظهار نظر در این باره خودداری کرد اما یک منبع آگاه در واشینگتن گفت دولت ترامپ با هیچ توافقی که به سود تهران باشد موافقت نخواهد کرد؛ هرچند همزمان در حال همکاری با عراق برای تامین نیازهای انرژی این کشور است.
عراق در ۱۰ سال گذشته برای تامین برق و گاز وابستگی زیادی به واردات از ایران داشته است.
به گفته یکی از مقامهای عراقی در حوزه برق که بهدلیل حساسیت موضوع نخواست نامش فاش شود، گاز ایران نزدیک به یکسوم برق تولیدی عراق را تامین میکند و واردات گاز این کشور در سال ۲۰۲۴ به ۹.۵ میلیارد مترمکعب رسید.
کریم به رویترز گفت: «در صورت قطع گاز ایران، تولید برق عراق با بحران جدی مواجه خواهد شد.»
این در حالی است که عراق با وجود جایگاه خود بهعنوان دومین تولیدکننده بزرگ نفت اوپک، بخش عمدهای از گاز همراه نفت را بهدلیل نبود سرمایهگذاری کافی و کمبود زیرساختهای لازم برای جمعآوری و فرآوری، میسوزاند.
اسفند ۱۴۰۳، سه مقام ارشد عراقی در حوزه انرژی اعلام کردند این کشور در حال حاضر گزینهای برای جایگزینی فوری انرژی وارداتی از ایران ندارد و این موضوع، بهویژه در فصل تابستان، باعث ایجاد مشکلات جدی در تامین برق مورد نیاز عراق خواهد شد.
ترامپ و استارمر پنجشنبه ۲۷ شهریور در چِکِرز، اقامتگاه رسمی نخستوزیر بریتانیا، دیدار کردند.
گاردین جمعه ۲۸ شهریور در گزارشی مهمترین محورهای مطرحشده در نشست خبری رهبران آمریکا و بریتانیا را مورد بررسی قرار داد.
ترامپ و تلاش برای کنترل مجدد پایگاه بگرام افغانستان
بگرام تا سال ۲۰۲۱ بزرگترین پایگاه نظامی ایالات متحده در افغانستان به شمار میرفت اما پس از خروج نیروهای آمریکایی از این کشور تخلیه شد.
اکنون ترامپ بهدلیل موقعیت راهبردی این پایگاه در نزدیکی چین، خواهان بازپسگیری آن است.
با این حال، اظهارات او بیشتر نشاندهنده تمایل به مذاکره بر سر کنترل این پایگاه است تا برنامهای برای حمله مجدد به افغانستان.
رییسجمهوری آمریکا گفت: «بگرام، یکی از بزرگترین پایگاههای هوایی جهان را حفظ خواهیم کرد. ما در حال تلاش برای بازپسگیری آن هستیم؛ این شاید خبر تازهای باشد.»
او در عین حال اذعان کرد مقامهای طالبان در ازای این درخواست، مطالباتی را مطرح کردهاند.
ترامپ افزود: «یکی از انگیزههای ما برای بازپسگیری این پایگاه آن است که تنها یک ساعت با منطقهای فاصله دارد که چین تسلیحات هستهای خود را تولید میکند.»
ترامپ و جنگ اوکراین
ترامپ در مواضع خود گاه روسیه و گاه اوکراین را مسئول جنگ میان دو کشور معرفی میکند اما توجه او در گفتوگوی ۹۰ دقیقهای با استارمر بیشتر به نقش ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، در تداوم این مناقشه مرگبار بود.
با وجود این، ترامپ تمایلی به تشدید تحریمهای مسکو نشان نداد و بهجای آن، از سایر کشورها بهدلیل خرید نفت روسیه انتقاد کرد.
رویکرد محتاطانه در قبال جنگ غزه و شناسایی دولت فلسطین
گاردین نوشت نگرانیهای بریتانیا مبنی بر اینکه تصمیم لندن در خصوص به رسمیت شناختن کشور فلسطین میتواند به شکاف میان استارمر و ترامپ بینجامد، «بیاساس» از آب درآمد.
ترامپ اذعان کرد دو طرف در این موضوع اختلافنظر دارند اما یادآور شد که این تنها «یکی از معدود اختلافات ما» است.
در مقابل، استارمر کوشید از تحریک ترامپ پرهیز کند و هیچ اشارهای به اتهامات مطرحشده علیه اسرائیل درباره «کشتار و قحطی در غزه» نکرد.
استارمر گفت: «حماس خواهان راهحل دو کشوری نیست. آنها صلح نمیخواهند و با آتشبس هم مخالف هستند.»
این سخنان با واکنش مثبت ترامپ همراه شد.
حمایت استارمر از قوانین اروپا در حوزه امنیت آنلاین
برخی متحدان ترامپ قوانین اروپا را برای برقراری امنیت در فضای مجازی بهدلیل فشار بر شرکتهای فناوری آمریکایی، ناعادلانه میدانند. با این حال، استارمر بر این باور است استدلالهایی ارائه میکند که میتواند برای رییسجمهوری آمریکا نیز قابل پذیرش باشد.
او تصریح کرد: «آزادی بیان از ارزشهای بنیادین بریتانیاست اما میان آزادی بیان و محتوایی که به ترویج پورنوگرافی کودکان یا تشویق به خودکشی کودکان در شبکههای اجتماعی میانجامد، باید مرز روشنی ترسیم کرد.»
استقبال ترامپ از افزایش بودجه دفاعی بریتانیا
نخستوزیر بریتانیا پیشتر از کاهش کمکهای بینالمللی این کشور بهمنظور افزایش بودجه دفاعی خبر داده بود.
این تصمیم با واکنش تند نهادهای امدادرسان بینالمللی و استعفای یکی از وزرای کابینه او روبهرو شد اما به نظر میرسد توانسته است رضایت کاخ سفید را جلب کند.
ترامپ در نشست خبری در چکرز گفت: «میخواهم به بریتانیا بابت این تعهد حیاتی برای اختصاص پنج درصد از تولید ناخالص داخلی به حوزه دفاعی در اجلاس امسال ناتو تبریک بگویم.»
تعرفهها و مذاکرات تجاری
ترامپ با اشاره به مذاکرات تجاری دو کشور، استارمر را «مذاکرهکنندهای سرسخت» توصیف کرد و خطاب به او گفت: «گمان میکنم این توافق برای شما بهتر از ما بود؛ هرچند اینها جزییات چندان مهمی نیستند.»
با این حال، در این نشست خبری هیچ اشارهای به کاهش تعرفه صادرات فولاد بریتانیا نشد؛ بندی که در توافق اولیه پیشبینی شده بود اما اکنون ظاهرا کنار گذاشته شده است.
گاردین نوشت ترامپ همچنان به سیاستهای تعرفهای خود سرسختانه پایبند است.
رییسجمهوری آمریکا گفت: «ایالات متحده از نظر کسبوکار و سرمایهگذاری در بهترین وضعیت تاریخ خود قرار دارد و بخش زیادی از این موفقیت بهدلیل تعرفههاست.»
پیتر ماندلسون و جفری اپستین
پیتر ماندلسون، سفیر پیشین بریتانیا در آمریکا، از جمله موضوعاتی بود که در جریان این نشست خبری مورد اشاره قرار گرفت.
استارمر ۲۰ شهریور در پی افزایش فشارها، ماندلسون را بهدلیل ارتباط با پرونده جفری اپستین از سمتش برکنار کرد.
برخی مقامهای بریتانیایی بیم داشتند که برکناری ماندلسون به تنش در روابط لندن و واشینگتن منجر شود؛ بهویژه آنکه ترامپ نیز دوستی جنجالبرانگیزی با اپستین داشته است.
با وجود این، ترامپ در نشست خبری پنجشنبه در پاسخ به پرسشی درباره ماندلسون گفت که او را نمیشناسد و سپس ادامه پاسخ را به نخستوزیر بریتانیا واگذار کرد.
این در حالی است که ماندلسون در زمان امضای توافق تجاری بریتانیا و آمریکا در کنار ترامپ ایستاده بود و در پایان یادداشتی از رییسجمهوری آمریکا دریافت کرد که روی آن نوشته شده بود: «پیتر، کارت عالی بود.»
روسای پارلمان و کمیته سیاست خارجی گفتند پس از سه ماه بیخبری، نگرانیها درباره جلالی «بیش از هر زمان دیگری» است.
پس از دیدار روسای پارلمان بلژیک با ویدا مهرنیا، همسر جلالی، کمیته بهاتفاق آرا تصمیم به احضار سفیر جمهوری اسلامی گرفت تا درباره سرنوشت و سلامت جلالی توضیح رسمی ارائه شود.
جلالی، متخصص پزشکی بحران است.
پیش از این در ۱۸ مرداد، پس از آنکه نگرانیها درباره افزایش شمار اعدامها در ایران شدت گرفت، رسانههای سوئدی از ناپدید شدن جلالی خبر دادند.
۱۹ تیرماه نیز پارلمان اروپا با انتشار بیانیهای ضمن ابراز نگرانی شدید نسبت به وضعیت جلالی، خواستار آزادی فوری او و دیگر زندانیان سیاسی و تعلیق مجازات اعدام در ایران شد.
ایراناینترنشنال سوم تیرماه بر اساس اطلاعات اختصاصی رسیده، گزارش داد که جلالی دوم تیر ابتدا از زندان اوین به تیپ دوم زندان تهران بزرگ منتقل شد اما ساعاتی بعد او را به مکانی نامعلومی بردند.
مای ساتو، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران، سوم تیر با اشاره به اینکه جلالی در پی درگیریها میان اسرائیل و جمهوری اسلامی به مکانی نامعلوم منتقل شد، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «شرایط جلالی نمونهای از الگوی نگرانکنندهی وسیعتری است که شامل اعدام افراد با اتهامهای مربوط به جاسوسی میشود.»
او اضافه کرد: «نگران افزایش چنین اعدامهایی در پی حملات اخیر بین ایران و اسرائیل هستم و به همراه کمیته حقیقتیاب این مساله را مطرح کردهایم.»
بازداشت و صدور حکم اعدام
جلالی، اردیبهشت ۱۳۹۵ و پس از اینکه به دعوت دانشگاههای تهران و شیراز به ایران سفر کرد، بازداشت و به «جاسوسی» متهم شد.
ابوالقاسم صلواتی، قاضی دادگاه انقلاب و یکی از ناقضان جدی حقوق بشر، مهرماه ۱۳۹۶ برای او حکم اعدام صادر کرد و این حکم در دیوان عالی کشور تایید شد.
جلالی بارها اتهام جاسوسی را رد کرده و گفته است پروندهسازی برای او و صدور این حکم به دلیل «نپذیرفتن درخواست همکاری با سپاه پاسداران و جاسوسی از کشورهای غربی» بوده است.
خانواده و حامیان این پژوهشگر محکوم به اعدام، در ماههای اخیر بارها خواستار اقدام فوری دولت سوئد برای لغو حکم اعدام و آزادی و انتقال فوری او به مراکز درمانی شدهاند.
وزیر خارجه سوئد، ششم اردیبهشت، در بیانیهای خواستار آزادی فوری جلالی به دلایل انساندوستانه شد.
بر اساس این گزارش که شامگاه پنجشنبه ۲۷ شهریور منتشر شد، بیش از ۱۰۴ هزار پزشک عمومی در کشور به ثبت رسیدهاند که از این تعداد دستکم ۳۰ هزار نفر فعالیتی در عرصه پزشکی ندارند.
نورنیوز نوشت: «این عدد بهتنهایی نشاندهنده هدررفت ظرفیتهای آموزشی، مالی و انسانی در کشوری است که بهطور مستمر با بحران کمبود پزشک متخصص و توزیع ناعادلانه خدمات سلامت مواجه است.»
این رسانه از «اصرار بر افزایش ظرفیت پزشکی عمومی» انتقاد کرد و افزود مسئولان جمهوری اسلامی در واکنش به معضل کمبود پزشک در کشور همواره ظرفیت پذیرش در رشته پزشکی عمومی را افزایش دادهاند اما این تصمیم «نتیجهای جز تورم نیروی انسانی بدون کارایی نداشته است».
مسئله کمبود پزشکان متخصص در ایران طی سالهای اخیر بارها در اظهارات مسئولان و تحلیلهای کارشناسان بازتاب داشته و موجب بروز نگرانیهایی نسبت به چشمانداز نظام سلامت کشور شده است.
۱۶ تیر، عباسعلی رییسکرمی، رییس دانشگاه علوم پزشکی تهران، از کاهش علاقه داوطلبان به شش رشته تخصصی و فوقتخصصی در این دانشگاه خبر داد و گفت نبود داوطلب در این رشتههای مادر، نظام درمان ایران را با چالش روبهرو میکند.
توزیع ناعادلانه پزشکان متخصص در کشور
نورنیوز در ادامه گزارش خود هزینه آموزش هر پزشک عمومی برای دولت را «دهها هزار دلار» عنوان کرد و نوشت با این حال، بیش از ۳۰ هزار پزشک عمومی اکنون «یا به دلایل معیشتی و شغلی وارد حوزههای دیگری شدهاند، یا در مطبهای غیرپزشکی فعالیت میکنند، یا اساسا عطای طبابت را به لقایش بخشیدهاند».
انباشت پزشکان عمومی در کشور در شرایطی رخ داده است که تاکنون راهکار موثری برای رفع کمبود پزشک متخصص در نظام سلامت اتخاذ نشده است.
به گزارش نورنیوز، در آزمون اخیر دستیاری پزشکی بخش چشمگیری از ظرفیت رشتههای کلیدی خالی ماند، به گونهای که تنها ۱۰ درصد ظرفیت طب اورژانس، ۳۲ درصد رشته بیهوشی، ۲۲ درصد رشته اطفال و ۱۵ درصد رشته عفونی تکمیل شد. آماری که بهروشنی از بحران در تامین پزشک متخصص برای نظام سلامت ایران حکایت دارد.
این رسانه «مرکزگرایی»، «نابرابری جغرافیایی» و «توزیع ناعادلانه پزشکان متخصص» را از دیگر چالشهای نظام سلامت ایران برشمرد و با تکیه بر آمار رسمی افزود بخش قابل توجهی از پزشکان متخصص، معادل ۴۲ درصد، در پنج کلانشهر مستقر هستند و در برخی رشتهها تا ۶۰ درصد متخصصان تنها در تهران فعالیت میکنند.
نورنیوز همچنین روند فزاینده مهاجرت پزشکان عمومی و متخصص به کشورهای اروپایی و آمریکای شمالی را نگرانکننده خواند و نوشت «مشکلات معیشتی، فشار کاری سنگین، نبود امنیت شغلی و بیاعتمادی به آینده حرفهای» موجب شده بهویژه پزشکان جوان از فعالیت در رشتههای حیاتی در داخل کشور رویگردان شوند.
۲۴ شهریور، شاهین آخوندزاده، معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، شایستهسالاری را مهمترین عامل برای حفظ نخبگان دانست و خبر داد «اغلب ۱۰۰ نفر اول کنکور» در رشتههای علوم پزشکی بهدلیل فراهم نبودن شرایط مناسب جذب در کشور، مهاجرت میکنند.
این تجمع پنجشنبه ۲۷ شهریور داخل و بیرونِ ساختمان اداره مهاجرت و گمرک که محل اصلی بازداشت و انتقال مهاجران در چارچوب سیاستهای مهاجرتی دولت دونالد ترامپ است، برگزار شد.
به گزارش خبرگزاریها، گروهی از تظاهرکنندگان دسترسی به ورودی و خروجی پارکینگ زیرزمینی این ساختمان را که برای انتقال بازداشتشدگان استفاده میشود، مسدود کردند. در پی آن، پلیس نیویورک افرادی را که در رمپ ورودی نشسته بودند دستگیر کرد.
گروه دیگری از معترضان که داخل این ساختمان فدرال دست به اعتراض زده بودند هم از سوی نیروهای فدرال بازداشت شدند.
افزون بر این معترضان، ۱۱ نماینده و مقام ایالتی که برای سرکشی به مرکز پذیرش پلیس مهاجرت در طبقه دهم ساختمان رفته بودند هم دستگیر شدند. این مقامات در پی انتشار گزارشهایی درباره رفتار نامناسب با بازداشتشدگان در این مرکز برای سرکشی به ساختمان آیس رفته بودند.
این ۱۱ نفر، به دلیل انسداد راهروها به ارتکاب جرم فدرال سبک متهم و پس از تعیین تاریخ حضور در دادگاه آزاد شدند.
ساختمان اداره مهاجرت و گمرک ایالات متحده در جنوب منهتن قرار دارد و چندین نهاد دولتی از جمله دفاتر وزارت امنیت داخلی، دفتر افبیآی و یک دادگاه مهاجرت را در خود جای داده است.
در ماههای اخیر و برخلاف رویه معمول، مأموران آیس بیرون از دادگاه مهاجرت حاضر میشوند و مهاجران را پس از پایان جلسات دادگاهشان دستگیر میکنند.
تونی سیمونه، نماینده مجلس ایالتی نیویورک که در این اعتراضها بازداشت شد، هشدار داد که «ما بارها و بارها به اینجا بازخواهیم گشت.» او افزود: «آیس در ایالت ما جایی ندارد.»
وزارت امنیت داخلی ایالات متحده که اداره مهاجرت و گمرک تحت نظر آن فعالیت میکند، با انتشار بیانیهای در واکنش به این اعتراضات، برَد لَندر، بازرس کل مالی شهر نیویورک، و دیگر سیاستمداران حاضر در این اعتراضات را به «راهانداختن نمایش برای کسب ۱۵ دقیقه شهرت» متهم کرد.
در این بیانیه آمده است که اقدامات این افراد جان کارکنان وزارت امنیت داخلی و یازداشتشدگان را به خطر میاندازد.
این بیانیه همچنین مهاجران زندانی در مرکز پذیرش آیس را به «عضویت در باندهای خلافکار، حمل فنتانیل یا سلاح» متهم کرد.
تیفانی کابان، عضو شورای شهر نیویورک، که در نزدیکی پارکینگ ساختمان آیس بازداشت شده بود، گفت که به عنوان یک مقام منتخب وظیفه دارد از رایدهندگان در برابر «خشونت و بیرحمی آیس که جان نیویورکیها و دموکراسی در این ایالت را تهدید میکند» محافظت کند.
دونالد ترامپ در جریان کارزار انتخاباتیاش اعلام کرده بود که در صد روز نخست دولت خود اقدامهای گستردهای برای محدود کردن مهاجرت، اخراج مهاجران غیرقانونی و پایان دادن به برنامههای حمایتی برای مهاجرت شهروندان برخی کشورها اعمال خواهد کرد.
او ساعاتی بعد از مراسم تحلیف، با امضای یک فرمان اجرایی محدودیتهای گستردهای در زمینه مهاجرت در نظر گرفت و در پی آن، نیروهای مرزبانی ایالات متحده برنامهای را که به صدها هزار مهاجر امکان میداد با رزرو وقت از طریق تلفن هوشمند بهصورت قانونی وارد آمریکا شوند، متوقف و وقتهای از پیش تعیینشده را نیز لغو کردند.
پس از آن در یک فرمان اجرایی دیگر در مرزهای جنوب آمریکا وضعیت فوقالعاده اعلام کرد تا دولت در سایه آن بتواند برای جلوگیری از ورود مهاجران اقدامهای فوری در پیش بگیرد.
از آن زمان تاکنون، فعالان اجتماعی و سیاستمداران محلی و ایالتی کارزارهای گستردهای برای مخالفت با فرمانها و قوانین تازه، بهویژه عملکرد خشن نیروهای آیس هنگام دستگیری مهاجران ترتیب دادهاند.
