گزارشها نشان میدهد اسرائیل و سوریه با میانجیگری ایالات متحده مذاکراتی جدی برای دستیابی به یک توافق امنیتی جدید آغاز کردهاند؛ توافقی که قرار است جایگزین معاهده جداسازی نیروها در سال ۱۹۷۴ شود و چشماندازی تازه در روابط پرتنش دو کشور پس از سقوط بشار اسد ترسیم کند.
به نوشته رویترز، واشینگتن در تلاش است پیش از نشست مجمع عمومی سازمان ملل در پایان ماه جاری پیشرفتی در مذاکرات حاصل شود تا دونالد ترامپ بتواند از آن بهعنوان یک «دستاورد دیپلماتیک» یاد کند.
چهار منبع به این خبرگزاری گفتهاند حتی یک توافق محدود نیز در شرایط فعلی موفقیت بزرگی خواهد بود، زیرا اسرائیل در ماههای اخیر موضعی سخت در برابر دمشق اتخاذ کرده و موقعیت سوریه پس از خشونتهای فرقهای در جنوب کشور بهشدت تضعیف شده است.
آکسیوس نیز گزارش داده که اسرائیل چند هفته پیش طرحی تفصیلی به سوریه ارائه کرده که شامل نقشهای از مناطق جنوبغرب دمشق تا مرز اسرائیل است.
این طرح بر اساس الگوی توافق صلح ۱۹۷۹ با مصر تنظیم شده و منطقه را به سه بخش تقسیم میکند؛ بهگونهای که در نزدیکترین نوار به مرز، حضور نیروهای نظامی و سلاحهای سنگین ممنوع باشد و تنها پلیس و نیروهای امنیت داخلی سوریه اجازه استقرار داشته باشند.
علاوه بر آن، منطقه حائل دو کیلومتر دیگر به داخل خاک سوریه گسترش یافته و کل محدوده بهعنوان منطقه پرواز ممنوع برای هواپیماهای سوری تعریف شده است.
رویترز در گفتوگو با ۹ منبع مختلف، از جمله مقامهای نظامی و سیاسی سوری و یک مقام اسرائیلی، نوشته است که پیشنهاد سوریه بر خروج نیروهای اسرائیلی از مناطق تازه اشغالشده، بازگرداندن منطقه غیرنظامی سال ۱۹۷۴ و توقف حملات هوایی و زمینی اسرائیل در خاک سوریه متمرکز است.
اما موضوع بلندیهای جولان در مذاکرات مطرح نشده و به گفته یک منبع سوری «به آینده موکول شده است». شش منبع نیز تاکید کردهاند اسرائیل حتی در بلندمدت قصد بازگرداندن جولان را ندارد.
آکسیوس افزوده است در مقابل محدودیتهای پیشنهادی بر نیروهای سوری، اسرائیل وعده داده بهتدریج از مناطق اشغالی اخیر عقبنشینی کند، اما پایگاه استراتژیک خود در قله کوه حرمون را غیرقابل مذاکره دانسته است.
یک منبع آگاه نیز به این رسانه گفته اصل محوری طرح اسرائیل حفظ یک «کریدور هوایی» از طریق سوریه به سمت ایران است تا در صورت لزوم زمینه انجام حملات آینده علیه تهران فراهم باشد.
بر اساس گزارش رویترز، ران درمر وزیر امور راهبردی اسرائیل و اسعد الشیبانی وزیر خارجه سوریه قرار است چهارشنبه در لندن همراه با تام باراک، فرستاده ویژه آمریکا، درباره این پیشنهاد گفتوگو کنند.
این سومین نشست سهجانبه خواهد بود. منابع گفتهاند مذاکرات پیشرفتهایی داشته اما هنوز توافقی در دسترس نیست.
با وجود این، فضای گفتوگوها پر از بیاعتمادی است. اسرائیل به دولت اسلامگرای احمد الشرع، رییسجمهور موقت سوریه، بدبین است و آمریکا را ترغیب کرده تا ساختار ضعیف و غیرمتمرکز سوریه حفظ شود.
با این حال، واشینگتن مذاکرات را بخشی از تلاش برای گسترش حلقه کشورهای دارای توافق با اسرائیل پس از «توافقهای ابراهیم» میداند.
رویترز نوشته تماسهای اولیه در آوریل در ابوظبی آغاز شد و در ژوئیه در باکو ادامه یافت. اما استقرار نیروهای سوری در استان سویدا برای مهار درگیریهای دروزی و بدوی مذاکرات را مختل کرد.
اسرائیل این اقدام را نقض توافق غیرنظامی دانست و وزارت دفاع سوریه در دمشق را بمباران کرد. پس از آتشبس تحت میانجیگری آمریکا، گفتوگوها در پاریس از سر گرفته شد؛ نخستین بار که سوریه علناً مذاکره مستقیم با اسرائیل را پذیرفت.
مسئله جولان همچنان گره اصلی است. یک مقام اسرائیلی به رویترز گفت تلآویو پیشنهادی به توماس باراک داده که در ازای چشمپوشی دمشق از جولان، اسرائیل از جنوب سوریه عقبنشینی کند، اما الشرع این پیشنهاد را رد کرده و تاکید کرده هرگونه سازش بر سر جولان به معنای پایان حکومت او خواهد بود.
رویترز در بخش دیگری گزارش داده جایگاه اسرائیل با بحران سویدا تقویت شد، جایی که نیروهای سوری به اعدام میدانی غیرنظامیان دروزی متهم شدند. منابع دروزی و غربی گفتند اسرائیل به گروههای دروزی سلاح و تجهیزات داده و حقوق حدود سههزار شبهنظامی را پرداخت میکند.
آکسیوس نیز از تمایل بنیامین نتانیاهو برای دیدار با احمد الشرع در حاشیه نشست مجمع عمومی سازمان ملل خبر داده، هرچند احتمال تحقق این دیدار اندک است. نتانیاهو سهشنبه اعلام کرد ترامپ او را برای ۲۹ سپتامبر به کاخ سفید دعوت کرده است.
بهگزارش رویترز، در میدان نبرد، ارتش سوریه تلاش میکند از برخورد مستقیم با نیروهای اسرائیلی اجتناب کند، در حالی که اسرائیلیها بهطور مرتب به روستاها یورش میبرند و افراد مظنون را بازداشت میکنند. ارتش اسرائیل نیز اعلام کرده در این عملیات سلاحهای متعدد کشف و تلاشهای قاچاق را ناکام گذاشته است.
در مجموع، هر دو گزارش نشان میدهند که هرچند مسیر دستیابی به توافق امنیتی میان سوریه و اسرائیل تحت فشار آمریکا آغاز شده، اما اختلافات عمیق بر سر جولان، محدودیتهای میدانی و بیاعتمادی شدید دو طرف، مانع از نزدیک بودن هرگونه توافق نهایی است.
او سهشنبه ۲۵ شهریور در نشستی خبری در دمشق گفت: «دولت سوریه نقشه راهی شفاف برای اقدام تدوین کرده که هدف آن تقویت عدالت و بازسازی اعتماد است.»
شیبانی افزود این طرح شامل پاسخگو کردن عاملان حمله به غیرنظامیان، جبران خسارات واردشده به آسیبدیدگان و «آغاز روند آشتی داخلی» است.
وزیر خارجه سوریه افزود همزمان با اجرای این طرح، سازمان ملل متحد نیز تحقیقات خود را درباره خشونتهای مرگبار سویدا به انجام خواهد رساند.
در این نشست خبری، ایمن الصفدی، وزیر خارجه اردن و تام باراک، فرستاده ویژه آمریکا، نیز حضور داشتند.
خشونتهای مرگبار سویدا ۲۲ تیر با رویارویی میان دروزیها و بادیهنشینان سنیمذهب آغاز شد، اما بهسرعت شدت گرفت و به مداخله نیروهای دولتی و همچنین جنگجویان قبایل از دیگر مناطق سوریه انجامید.
مقامهای حکومت سوریه میگویند نیروهای دولتی با هدف توقف درگیریها در سویدا وارد عمل شدند.
با این حال، شاهدان عینی و گروههای دروزی نیروهای دولتی را متهم میکنند که در عمل جانب بادیهنشینان را گرفتند و حقوق دروزیها را بهطور جدی نقض کردند.
بر اساس گزارش دیدهبان حقوق بشر سوریه، درگیریهای سویدا بیش از دو هزار کشته برجای گذاشت که از این تعداد، ۷۸۹ غیرنظامی دروزی «به دست نیروهای وزارت دفاع و کشور [سوریه] بهطور فراقانونی اعدام شدند».
حمایت اردن و آمریکا از اقدامات دولت سوریه
وزیر خارجه اردن در نشست خبری مشترک با همتای سوری خود و فرستاده ویژه آمریکا، حمایت کشورش را از تلاشها برای بازگشت آرامش به سویدا اعلام کرد.
صفدی گفت یک «سازوکار مشترک سوری-اردنی-آمریکایی» اجرای این نقشه راه را تضمین خواهد کرد.
فرستاده ویژه آمریکا نیز اقدام اخیر دولت سوریه را «تاریخی» خواند و گفت واشینگتن میکوشد از طریق همکاری با کشورهای همسایه، «رشتههای کمک، تفاهم و حمایت را در یک چارچوب تازه به هم پیوند دهد».
باراک افزود: «گمان میکنم امروز نقطه عطف مهمی برای هر سه ما به شمار میرود.»
مقامهای حکومت سوریه صبح ۲۵ شهریور از ایجاد سمت جدیدی تحت عنوان ریاست امنیت داخلی شهر سویدا خبر دادند و اعلام کردند یکی از اعضای جامعه دروزی برای تصدی این جایگاه منصوب شده است.
در ماههای اخیر، روابط میان جامعه دروزی و حکومت دمشق با تنشهای فزایندهای همراه بوده و این اقلیت مذهبی حتی خواستار جدایی از سوریه شده است.
اسرائیل نیز در واکنش به این تحولات، در چندین نوبت با حمله به مواضع دولت سوریه از دروزیها پشتیبانی کرده است.
سازمان جهانی هواشناسی سهشنبه ۲۵ شهریور در گزارشی که به مناسبت چهلمین سالگرد کنوانسیون وین منتشر کرد، از کوچکتر شدن حفره ازون بر فراز قطب جنوب در سال ۲۰۲۴ نسبت به سالهای گذشته خبر داد.
به گزارش فرانس۲۴، سازمان جهانی هواشناسی این موضوع را «خبر علمی امیدوارکنندهای برای سلامت مردم و کره زمین» توصیف کرد.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، در همین رابطه گفت: «امروز لایه ازون در حال التیام است. این دستاورد نشان میدهد وقتی کشورها به هشدارهای علمی توجه کنند، پیشرفت امکانپذیر است.»
پروتکل مونترال و دستاوردهای آن
بر اساس گزارش «ازون ۲۰۲۴»، کاهش تخریب این لایه تا حدی ناشی از عوامل طبیعی اتمسفری است که موجب نوسانات سالانه میشود، اما روند بلندمدت نیز از موفقیت اقدامات بینالمللی در این زمینه حکایت دارد.
پروتکل مونترال که در سال ۱۹۸۷ به تصویب رسید، تاکنون زمینه حذف بیش از ۹۹ درصد از تولید و مصرف ترکیبات شیمیایی مخرب لایه ازون را فراهم کرده است.
این مواد عمدتا در سیستمهای سرمایشی، تهویه مطبوع و اسپریها کاربرد داشتند.
سازمان جهانی هواشناسی افزود در صورت تداوم سیاستهای کنونی، لایه ازون تا میانه قرن جاری به سطح دهه ۱۹۸۰ بازخواهد گشت.
ترمیم لایه ازون خطر ابتلا به سرطان پوست، آب مروارید و آسیبهای زیستمحیطی ناشی از قرار گرفتن بیش از حد در معرض پرتو فرابنفش را به میزان قابل توجهی کاهش میدهد.
نشانههای بهبود در قطب جنوب
گزارش جدید نشان میدهد عمق حفره ازون که هر ساله در فصل بهار بر فراز قطب جنوب شکل میگیرد، ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۴ به ۴۶.۱ میلیون تُن رسید، که کمتر از میانگین سالهای ۱۹۹۰ تا ۲۰۲۰ است.
سازمان جهانی هواشناسی با اشاره به تاخیر در آغاز فرآیند تخریب ازون در ماه سپتامبر و همچنین ترمیم سریع پس از رسیدن به نقطه اوج، این روند را بهعنوان «نشانهای معنادار از بهبود اولیه حفره ازون در قطب جنوب» ارزیابی کرد.
چشمانداز
طبق آخرین ارزیابی علمی که هر چهار سال یک بار انجام میشود، لایه ازون تا سال ۲۰۶۶ در قطب جنوب، تا ۲۰۴۵ در قطب شمال و تا ۲۰۴۰ در سایر نقاط جهان به وضعیت پیش از ظهور حفره باز خواهد گشت.
کنوانسیون وین که در سال ۱۹۸۵ برای نخستین بار تخریب لایه ازون را یک مشکل جهانی معرفی کرد، نقطه آغازی برای همکاریهای بینالمللی جهت حفاظت از این سپر طبیعی زمین بود و امروزه نتایج امیدوارکننده آن آشکار شده است.
روزنامه تایمز اسرائیل سهشنبه ۲۵ شهریور در گزارشی به نقل از ارتش این کشور نوشت: «نیروی هوایی اکنون به بندر حدیده در یمن حمله کرده است تا تداوم محاصره دریایی و هوایی سازمان تروریستی حوثی را تضمین کند.»
او از این حمله بهعنوان بخشی از عملیات «نگاه از بالا» یاد کرد.
به گزارش رسانههای محلی در یمن، سامانههای دفاع هوایی حوثیها تلاش کردهاند با جنگندههای اسرائیلی درگیر شوند.
سخنگوی نظامی حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی گفت: «سامانههای پدافند هوایی ما باعث سردرگمی هواپیماهای دشمن شدند و برخی از آنها را قبل از اینکه بتوانند حملهای انجام دهند، مجبور به عقبنشینی کردند.»
او افزود ورود جنگندههای اسرائیلی «به عمق کشور خنثی شد».
افیخای ادرعی، سخنگوی عربیزبان ارتش اسرائیل، پیشتر هشدار داده بود بهدلیل «فعالیتهای نظامی رژیم تروریستی حوثی» بندر حدیده هدف قرار خواهد گرفت.
ادرعی از تمامی افراد حاضر در بندر و کشتیهای پهلو گرفته خواسته بود فورا منطقه را ترک کنند و تاکید کرده بود: «هر کس در آنجا بماند، جان خود را به خطر میاندازد.»
ارتش اسرائیل در ماههای اخیر چندین بار این بندر راهبردی را هدف قرار داده است.
عادبا الثور، مقام نظامی حوثیها، ۲۰ شهریور در مصاحبه با صدا و سیمای جمهوری اسلامی، یهودیان و ساکنان اسرائیل را تهدید کرد که این کشور را ترک کنند، زیرا در اسرائیل نخواهند داشت.
این مقام حوثیها گفت که این گروه سلاحهای پیشرفتهای در اختیار دارد.
مدت کوتاهی پس از آغاز مناقشه حماس و اسرائیل، حوثیها حملات خود را به کشتیهای بینالمللی در دریای سرخ، تنگه بابالمندب و خلیج عدن آغاز کردند و امنیت دریانوردی را در منطقه در ماههای گذشته به خطر انداختهاند. دامنه این حملات حتی به اقیانوس هند نیز کشیده شد.
این گروه نیابتی تهران همچنین بارها کوشیده است خاک اسرائیل را هدف قرار دهد.
این تصمیم سهشنبه ۲۵ شهریور با امضای فرمان اجرایی شماره ۱۲۸ از سوی دانیل نوبوآ، رئیسجمهوری اکوادر، رسمیت یافت.
در متن این فرمان آمده است که فعالیت سپاه پاسداران، حماس و حزبالله تهدیدی مستقیم علیه امنیت عمومی، حاکمیت و تمامیت ارضی اکوادور محسوب میشود.
گیدئون سعار، وزیر خارجه اسرائیل، از این تصمیم دولت اکوادور قدردانی کرد و گفت این «اقدام شجاعانه» پیامی روشن علیه «شبکه تروریستی» جمهوری اسلامی است و «امنیت جهانی» را تقویت میکند.
بر پایه اسناد منتشرشده، مرکز ملی اطلاعات اکوادور (سیانآی) در فاصله ماههای مه تا سپتامبر ۲۰۲۵، مجموعهای از گزارشها را به ریاستجمهوری ارائه کرد که در آنها نسبت به حضور و فعالیت سپاه، حماس و حزبالله در آمریکای جنوبی و نیز احتمال پیوند آنها با شبکههای جنایی فعال در اکوادور هشدار داده شده بود.
در روزهای اخیر، آمریکا عملیات گستردهای را با هدف مقابله با باندهای جنایتکار و شبکههای قاچاق مواد مخدر در دریای کارائیب، بهویژه در نزدیکی ونزوئلا، به اجرا گذاشته است.
مقامهای آمریکایی ۱۷ شهریور اعلام کردند عملیات مبارزه با کارتلهای مواد مخدر در سواحل ونزوئلا بخشی از کارزاری است که با هدف «برچیدن امپراتوری رو به رشد مواد مخدر جمهوری اسلامی و حزبالله» انجام میشود.
پیشتر در دیماه ۱۴۰۳، روزنامه اسرائیل هیوم گزارش داد جمهوری اسلامی به دنبال افزایش نفوذ خود در آمریکای لاتین، بهویژه ونزوئلا، است و توافقنامه همکاری ۲۰ ساله میان تهران و کاراکاس در ژوئن سال ۲۰۲۴ نهایی شده است.
رئیسجمهوری اکوادور: با «گروههای تروریستی بینالمللی» فعال در خاک خود مقابله میکنیم
رئیسجمهوری اکوادور ۲۵ شهریور با اشاره به تصمیم این کشور برای مقابله با سپاه، حماس و حزبالله گفت: «دولت اکوادور بهطور دائم ماموریت خود را برای مقابله با گروههای تروریستی بینالمللی که در داخل کشور فعال هستند و باعث ایجاد ناامنی در میان مردم میشوند، تقویت میکند.»
نوبوآ اضافه کرد این گروهها «در اقدامات خشونتبار شبکههای جنایی» در داخل اکوادور نقشآفرینی میکنند.
به موجب این فرمان، مرکز ملی اطلاعات اکوادور موظف شده است ابعاد و میزان نفوذ سپاه پاسداران، حماس و حزبالله در گروههای مسلح فعال در کشور را مورد ارزیابی قرار دهد و بر اساس یافتهها، نسبت به طبقهبندی آنها اقدام کند.
همچنین در صورت نیاز، باید با نهادهای اطلاعاتی سایر کشورها همکاری و هماهنگی لازم صورت گیرد.
پیشتر در چهارم شهریور، استرالیا اعلام کرد در پی اثبات نقش حکومت ایران در دستکم دو حمله یهودستیزانه، سفیر جمهوری اسلامی را از این کشور اخراج کرده، فعالیت سفارت استرالیا در تهران را به حالت تعلیق درآورده و قصد دارد سپاه پاسداران را در فهرست گروههای تروریستی قرار دهد.
کانادا نیز در خرداد ۱۴۰۳ سپاه را سازمانی تروریستی اعلام کرده بود.
