شورای امنیت سازمان ملل در واکنش به حمله اسرائیل به دوحه که رهبران حماس را هدف گرفته بود، بیانیهای در محکومیت آن منتشر و یک نشست اضطراری برگزار کرد. نمایندگان اغلب کشورهای حاضر این حمله را محکوم کردند. نماینده آمریکا آن را اقدامی «ناهمسو» با اهداف آمریکا و اسرائیل دانست.
در بیانیه شورای امنیت سازمان ملل که پنجشنبه ۲۰ شهریور و پیش از برگزاری نشست منتشر شد و هر ۱۵ عضو شورا، از جمله ایالات متحده آن را امضا کردند، نامی از اسرائیل برده نشد.
این بیانیه ضمن محکوم کردن حمله به دوحه، بر «همبستگی» شورای امنیت ملل متحد با قطر تاکید کرد و به کشورهای منطقه هشدار داد که از «اقدامهای تحریکآمیز» بپرهیزند.
اعضای شورای امنیت در این بیانیه تاکید کردند: «آزادی گروگانها، بازگرداندن پیکر گروگانهای کشتهشده و پایان دادن به جنگ و رنج در غزه باید اولویت اصلی ما باقی بماند.»
رئیس امور سیاسی سازمان ملل نیز در آغاز نشست اضطراری که بعد از ظهر پنجشنبه ۲۰ شهریور در مقر سازمان ملل در نیویورک برگزار شد، این حمله را «ناقض حاکمیت قطر» و «تهدیدی جدی برای صلح و امنیت منطقه» خواند.
رُزماری دیکارلو گفت که چنین اقداماتی تلاشهای بینالمللی برای میانجیگری بهمنظور پایان دادن به جنگ غزه و بازگرداندن گروگانها را تضعیف میکند.
علاوه بر دیکارلو، نمایندگان فرانسه، بریتانیا، دانمارک و چین این حمله را بهشدت محکوم کردند.
دنی دانون، سفیر اسرائیل در سازمان ملل در این جلسه، حمله روز سهشنبه کشورش به قطر را حامل پیامی خطاب به «تمامی تروریستها» دانست و گفت: «پیام این حمله در سراسر این مجلس طنینانداز شود. نه در غزه، نه تهران، نه دوحه، هیچ پناهگاهی برای تروریستها وجود ندارد و آنها هیچکجا مصونیت نخواهند داشت. ما علیه رهبران تروریسم هر جا که پنهان شده باشند، اقدام میکنیم.»
اسرائیل طی حمله روز سهشنبه تلاش کرد رهبران سیاسی حماس را که در قطر زندگی میکنند هدف قرار دهد و حذف کند اما بنابر گزارشها دور شدن سران حماس از تلفنهای همراهشان مانع تحقق کامل اهداف این حمله شد.
همچنان گمانهزنیها در خصوص پیامدهای حمله از این حکایت دارد که سران اصلی حماس کُشته نشدهاند.
قطر، اسرائیل را به تضعیف مذاکرات متهم کرد
شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخست وزیر قطر، در این جلسه اسرائیل را به تلاش برای از مسیر خارج کردن تلاشها برای پایان دادن به جنگ در غزه متهم کرد، با این حال گفت که کشورش همچنان به میانجیگری برای پایان جنگ متعهد است.
او خطاب به کشورهای حاضر در نشست گفت: «اسرائیل تلاش میکند هرگونه چشمانداز صلح را تضعیف کند و رنج مردم فلسطین را تداوم بخشد. همچنین نشان میدهد که افراطگرایانی که امروز بر اسرائیل حکومت میکنند، به گروگانها اهمیتی نمیدهند. گروگانها برای آنها اولویت ندارند.»
پاکستان همچنین این سوال را مطرح کرد که آیا آزادی گروگانهای اسیر حماس برای اسرائیل در اولویت است یا خیر.
عاصم افتخار احمد، سفیر پاکستان در سازمان ملل، خطاب به حاضران در این نشست گفت: «آشکار است که اسرائیل مصمم است برای تضعیف و از بین بردن هرگونه امکان صلح هر کاری انجام دهد.»
امتناع آمریکا از محکوم کردن اسرائیل
دوروتی شیا، سفیر موقت ایالات متحده در سازمان ملل، در واکنش به اظهارات مرتبط با گروگانها گفت: «برای هیچ کدام از اعضای شورای امنیت مناسب نیست که از این موضوع برای زیر سوال بردن تعهد اسرائیل به بازگرداندن گروگانهایش به خانه استفاده کند.»
او در سخنانش در این نشست تا حد زیادی اظهارات دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، در واکنش به این حمله را تکرار کرد، این حمله را «تاسفبار» خواند و گفت که هرچند این حملات اهداف ایالات متحده یا اسرائیل را پیش نمیبرد، اما «میتواند فرصتی برای صلح باشد.»
شیا، نابودی حماس را «هدفی شایسته» خواند و تاکید کرد که «تروریستها نباید هیچ آیندهای در غزه داشته باشند».
او ضمن تاکید بر تعهد ایالات متحده به تحقق آتشبس، ارائه کمکهای بشردوستانه به ساکنان غزه و پایان دادن به درگیریها، از حماس خواست هرچه سریعتر گروگانهای زنده را آزاد و پیکر گروگانهای کشتهشده را تحویل دهد.
چین: حمله به قطر نفرتانگیز و ناشی از سوءنیت و بیمسئولیتی اسرائیل است
نماینده چین در سازمان ملل ضمن یادآوری طرح جدید ایالات متحده برای آتشبس که هفتم سپتامبر ارائه شد، گفت: «آمریکا مدعی شد اسرائیل با این طرح موافقت کرده است. اما دیدیم که دو روز بعد، اسرائیل هیأتی از حماس را که در حال گفتوگو درباره همین طرح بود، هدف گرفت. این اقدامِ نفرتانگیز، ناشی از سوءنیت، بیمسئولیتی و خرابکاری عمدی اسرائیل در روند مذاکرات است.»
همصدایی روسیه، فرانسه، بریتانیا و دانمارک
نماینده فرانسه ضمن ابراز حمایت از قطر، حملات اسرائیل به دوحه را نقض حقوق بینالملل خواند و تأکید کرد که راهحل سیاسی بر اساس چارچوب دو دولت ضروری است.
او در توضیح این راهحل، آن را بر پایه «بهرسمیت شناختن یک دولت مستقل فلسطینی با حکمرانی اصلاحشده» استوار دانست.
نماینده بریتانیا هم این حملات را محکوم کرد و گفت که این دست اقدامها در بلندمدت به برقراری صلح در خاورمیانه یا حفاظت از امنیت اسرائیل کمکی نخواهد کرد.
نماینده روسیه نیز علیرغم اختلافهای عمده با کشورهای اروپای غربی بر سر مساله اوکراین، در این نشست با دیگر کشورهای اروپایی همسو بود و حمله اسرائیل به قطر را حاوی «پیامدهای جدی برای وضعیت فاجعهبار غزه و امنیت کل منطقه خاورمیانه» خواند.
او در خلال صحبتهایش به کشته شدن اسماعیل هنیه، یکی از رهبران حماس، در تهران نیز اشاره کرد و گفت: «حذف فیزیکی چهرههای برجسته سیاسی و نظامی نهتنها جنایت است، بلکه بیاحترامی به اصول همکاری متمدنانه است و میتواند به بروز تنشهای غیرقابل کنترل در منطقه بیانجامد.»
به گزارش خبرگزاری رویترز، سخنگوی دولت آلمان روز پنجشنبه گفت برلین از قطعنامهای که «وضعیت موجود در حقوق بینالملل را توصیف میکند» حمایت خواهد کرد. او تاکید کرد: «آلمان همواره مدافع راهحل دوکشوری بوده و همواره خواستار آن است.»
این موضع در حالی مطرح میشود که صدر اعظم آلمان تنها دو روز پیش نیز تاکید کرده بود که زمان به رسمیت شناختن دولت فلسطین هنوز نرسیده است.
راهحل دوکشوری بر این اساس شکل گرفته است که اسرائیل و فلسطین در کنار هم و در صلح زندگی کنند؛ به این معنا که کشوری به نام فلسطین در سرزمینهای اشغالی جنگ ۱۹۶۷ تشکیل شود و نوار غزه و کرانه باختری نیز از طریق گذرگاهی در خاک اسرائیل به یکدیگر متصل شوند.
در مقابل، کشورهای بریتانیا، فرانسه، کانادا، استرالیا و بلژیک اعلام کردهاند که در نشست مجمع عمومی سازمان ملل در اواخر ماه جاری، دولت فلسطین را به رسمیت خواهند شناخت. با این حال، لندن اعلام کرده است که این تصمیم ممکن است در صورت اقدامات اسرائیل برای کاهش بحران انسانی در غزه و تعهد به یک روند صلح بلندمدت، به تعویق بیفتد.
ایالات متحده بهشدت با چنین رویکردی از سوی متحدان اروپایی خود مخالفت میکند. مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، هفته گذشته هشدار داد که به رسمیت شناختن دولت فلسطین «مشکلات بیشتری» بهدنبال خواهد داشت.
با این حال، برخی تحلیلگران تاکید دارند که چنین اقداماتی عمدتاً جنبه نمادین دارد، چراکه نفوذ کشورهایی مانند چین، هند، روسیه و بسیاری از کشورهای عربی که دهههاست استقلال فلسطین را به رسمیت شناختهاند، در روند واقعی مناقشه محدود بوده است.
نتانیاهو پنجشنبه ۲۰ شهریور هنگام بازدید از شهرک معالیه ادومیم در کرانه باختری، جایی که قرار است هزاران واحد مسکونی جدید ساخته شود، گفت: «دولت فلسطینی هیچگاه تشکیل نخواهد شد. این سرزمین متعلق به ماست. ما میراث، سرزمین و امنیت خود را حفظ خواهیم کرد.»
پروژه E1 و مخالفتهای بینالمللی
ماه گذشته، پروژه موسوم به E1 که در صورت اجرا کرانه باختری را به دو نیم تقسیم و آن را از شرق بیتالمقدس جدا میکند، از سوی کمیسیون برنامهریزی وزارت دفاع اسرائیل مورد تایید نهایی قرار گرفت.
نتانیاهو در این مراسم همراه با اعضای ملیگرای ائتلاف خود از جمله بزالل اسموتریچ، وزیر دارایی افراطی، حضور داشت. اسموتریچ در ماه اوت گفته بود: «دولت فلسطینی از روی میز برداشته شده است؛ نه با شعار بلکه با عمل.»
امضای طرح گسترش شهرکهای یهودینشین و تاکید بر شکل نگرفتن کشور مستقل فلسطین از سوی نتانیاهو تنها دو روز پس از تلاش اسرائیل برای ترور رهبران حماس در قطر صورت گرفت. این اقدام با محکومیت گسترده کشورهای مختلف از جمله متحدان اسرائیل صورت گرفت و ممکن است روابط این کشور با بسیاری از متحدانش را بیش از پیش متشنج کند.
خبرگزاری رویترز در گزارش خود احتمال داده که از سرگیری پروژه E1 انزوای اسرائیل را تشدید کند؛ بهویژه در شرایطی که برخی متحدان غربی، خسته از ادامه جنگ غزه و برنامهریزی برای تشدید آن، اعلام کردهاند ممکن است در نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد در اواخر ماه جاری کشور فلسطین را به رسمیت بشناسند.
هزینه و ابعاد طرح
پروژه E1 در نزدیکی معالیه ادومیم واقع شده و پیشتر در سالهای ۲۰۱۲ و ۲۰۲۰ به دلیل مخالفت دولتهای آمریکا و اروپا متوقف شده بود. کل سرمایهگذاری در این طرح، که شامل ساخت جادهها و بهروزرسانی زیرساختهای اصلی است، نزدیک به یک میلیارد دلار برآورد میشود.
پایتختهای غربی و گروههای مدافع حقوق بشر این پروژه شهرکسازی را بهدلیل نگرانی از تضعیف امکان دستیابی به توافق صلح با فلسطینیها محکوم کردهاند.
راهحل دو دولتی در خطر
راهحل دو دولتی برای پایان مناقشه اسرائیل و فلسطین، تشکیل کشوری فلسطینی در بیتالمقدس شرقی، کرانه باختری و غزه در کنار اسرائیل را پیشبینی میکند.
بخش عمدهای از جامعه بینالمللی شهرکسازیهای اسرائیل در کرانه باختری را بر اساس قوانین بینالمللی غیرقانونی میداند.
شبکه سیانان پنجشنبه ۲۰ شهریور گزارش داد تحقیقات نشان میدهند که تیرانداز از روی سقف به کرک شلیک کرده و سپس از محل حادثه فرار کرده است.
تحقیقات نشان میدهند که تیرانداز مردی است که ظاهرا در سنین دانشجویی قرار دارد.
مقامات در حال جستجوی یک محله نزدیک دانشگاه یوتا برای یافتن سرنخهایی از تیرانداز هستند.
همزمان سیانان ویدیوی جدیدی منتشر کرد که به نظر میرسد فردی را نشان میدهد که روی سقف مرکز لوستی دانشگاه یوتا، همان جایی که چارلی کرک هدف گلوله قرار گرفت، دراز کشیده است.
در این ویدیو که در ساعتهای پیش از تیراندازی ضبط شده، یک شکل تاریک، احتمالا یک فرد، روی سقف مشاهده میشود.
فرد فیلمبردار میگوید: «آیا کسی روی سقف اونجا است؟ … او تازه از ... از اونجا دوید.»
رسانههای آمریکایی نوشتند بر اساس گزارشهای اولیه نهادهای امنیتی یک قبضه اسلحه که در جریان جستوجو برای یافتن قاتل کشف شد، حاوی مهماتی با حکاکی «ترنسجندر و ایدئولوژی ضدفاشیستی» بود.
استیو کراودر، مجری رادیو و برنامههای گفتوگوی محافظهکار، گفته توضیحات درباره این سلاح را از فردی ناشناس در دفتری که در آن الکل، دخانیات، سلاح گرم و مواد منفجره وجود داشته به دست آورده است.
این گزارشها به صورت رسمی از سوی مقامهای آمریکا تایید نشدهاند.
روزنامه نیویورکپست نیز نوشت که کرک، ۳۱ ساله، هنگام پاسخ به پرسش یکی از حاضران در سخنرانی در شهر اورم یوتا درباره تیراندازیهای جمعی به دست افراد ترنسجندر، با یک گلوله به گردن هدف قرار گرفت.
ترامپ در سوگ کرک
ترامپ اعلام کرده است که پس از مرگ کرک، مدال آزادی ریاستجمهوری را به او اعطا خواهد کرد.
کرک که یکی از چهرههای برجسته راستگرا در سیاست آمریکا بود، برای حقوق اسلحه و ارزشهای مسیحی انجیلی شناخته میشد.
ترامپ شامگاه چهارشنبه با انتشار ویدیویی درباره تیراندازی مرگبار به چارلی کرک، او را «میهنپرستی که زندگیاش را وقف آزادی گفتوگو و کشوری کرد که بسیار دوستش داشت» توصیف، و لفاظیهای «چپ افراطی» را محکوم کرد.
او در ویدیویی که در رسانه اجتماعی تروثسوشال منتشر کرد گفت: «سالها، افراد چپ افراطی آمریکاییهای بزرگی مانند چارلی را با نازیها و بدترین جنایتکاران و قاتلان جمعی جهان مقایسه کردهاند. این نوع لفاظی مستقیما مسئول تروریسمی است که امروز در کشورمان شاهد هستیم و باید همین حالا متوقف شود.»
