الی کوهن، وزیر انرژی اسرائیل، با اشاره به بحران آب و برق در ایران، در پیامی خطاب به ایرانیان، در شبکه ایکس نوشت: «در این روزهای داغ که با کمبود برق دست و پنجه نرم میکنید، میدانم زندگی چقدر برای شما سخت شده، رژیم تروری که بر شما حکومت میکند، تاریکی را به زندگی شما آورده است.»
او افزود: «ایران منابع عظیم نفت و گاز دارد اما رژیم بهجای سرمایهگذاری روی انرژی که میتواند نور، آب و زندگی بیاورد، پول مملکت را خرج برنامه شکستخورده هستهای و پروژه موشکی گرانقیمتی میکند که در نهایت به زبالهدان تاریخ خواهد رفت.»
وزیر انرژی اسرائیل اضافه کرد: «روزی که رژیم سرکوبگر سقوط کند، روشنایی دوباره به زندگی ایرانیان بازمیگردد و آن روز میتوانیم با منابع شما و فناوریهای ما، پیشرفت و آبادانی را برای مردم خود و کل خاورمیانه به ارمغان بیاوریم.»
بنیامین نتانیاهو دوشنبه ۲۰ مرداد گفت: «دقیقا در این روزها که پیروزیهای عظیمی علیه کسانی به دست میآید که برای نابودی ما آمدهاند، هنگامی که ما در آستانه پایان جنگ قرار داریم و برای شکست بقایای محور جمهوری اسلامی و آزادسازی همه گروگانهای خود تلاش میکنیم، در اینجا جشن میگیریم.»
او افزود: «وجود و استقلال خود را در قلب پایتخت ابدیمان، اورشلیم، گرامی میداریم.»
بمباران سنگین شهر غزه
همزمان با اظهارات تازه نتانیاهو، فلسطینیها دوشنبه از سنگینترین بمبارانها در هفتههای اخیر در مناطقی در شرق شهر غزه خبر دادند.
این حملات تنها چند ساعت پس از آن رخ داد که نخستوزیر اسرائیل گفت انتظار دارد عملیات تهاجمی جدید و گسترده علیه حماس را «خیلی زود» به پایان برساند.
یک حمله هوایی همچنین شش خبرنگار از جمله انس الشریف، خبرنگار سرشناس الجزیره را که در چادری در محوطه بیمارستان الشفا در شهر غزه حضور داشتند، کشت.
این مرگبارترین حمله علیه خبرنگاران در جریان کارزار نظامی اسرائیل طی بیش از ۲۲ ماه گذشته بود.
شاهدان گفتند که تانکها و هواپیماهای اسرائیلی، دوشنبه مناطق «صبرا»، «زیتون» و «شجاعیه»، سه محله شرقی شهر غزه در شمال این سرزمین را هدف گلولهباران و بمباران قرار دادند و همین امر باعث شد بسیاری از خانوادهها خانههای خود را ترک کرده و به سمت غرب بروند.
نشانهای از پیشروی به عمق شهر غزه نیست
ارتش اسرائیل اعلام کرد نیروهایش به سمت شبهنظامیان حماس در این منطقه آتش توپخانه گشودهاند.
همزمان خبرگزاری رویترز نوشت هنوز هیچ نشانهای از پیشروی نیروهای اسرائیلی به عمق شهر غزه به عنوان بخشی از عملیات جدید که اخیرا تصویب شده، دیده نمیشود و انتظار نمیرود این عملیات در هفتههای آینده نیز آغاز شود.
نتانیاهو یکشنبه گفت به ارتش اسرائیل دستور داده تا برنامههای خود را برای انجام عملیات جدید تسریع کند.
او گفت: «میخواهم جنگ را هر چه سریعتر تمام کنم و به همین دلیل به ارتش اسرائیل دستور دادهام تا زمانبندی تسلط بر شهر غزه را کوتاه کند.»
نگرانیهای بینالمللی
طرحهای جدید اسرائیل در خارج از این کشور نگرانیهایی ایجاد کرده است.
امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، دوشنبه گفت این اقدامات «فاجعهای با شدت بیسابقه» را نوید میدهد و «گامی به سوی جنگی بیپایان» است.
وزیر دفاع ایتالیا نیز از احتمال اعمال تحریم علیه اسرائیل خبر داد و افزود: «اکنون فراتر از محکوم کردن، باید راهی برای تجدیدنظر نتانیاهو در اقداماتش پیدا کرد.»
جمعه، آلمان که یکی از متحدان کلیدی اروپایی اسرائیل است، اعلام کرد صادرات تجهیزات نظامی به اسرائیل را که ممکن است در غزه استفاده شوند، متوقف خواهد کرد.
بریتانیا و دیگر متحدان اروپایی از اسرائیل خواستند تا در تصمیم خود برای تشدید کارزار نظامی در غزه تجدیدنظر کند.
مایک هاکبی، سفیر آمریکا در اسرائیل، به رویترز گفت به نظر میرسد برخی کشورها به جای فشار بر حماس، بر اسرائیل فشار وارد میکنند.
اکسپرس دوشنبه ۲۰ مرداد گزارش داد جمهوری اسلامی بهصورت عمدی و حسابشده، سازمانهای ضد تروریسم بریتانیا را با سیلی از «تهدیدهای کمهزینه و قابل انکار» هدف قرار میدهد تا منابع امآی۵ و پلیس را در عملیاتهایی کوچک به پایان برساند.
امید شمس، مدیر پیشین عملیات سازمان حقوق بشری «عدالت برای ایران»، در مصاحبه با این روزنامه گفت اسناد مربوط به رویکرد جدید حکومت ایران را مشاهده کرده است.
شمس افزود: «این دیگر به موفقیت یا دقت مربوط نمیشود. آنها برایشان مهم نیست که حمله موفق باشد یا نه. هر طرح و توطئهای دستگاههای امنیتی بریتانیا را وادار به واکنش میکند.»
به گفته او، هدف تهران دیگر صرفا «ساکت کردن مخالفانش» نیست، بلکه میخواهد با افزایش حجم طرحها و ایجاد اختلال، سیستم امنیت داخلی بریتانیا را فلج کند.
شمس ادامه داد این تاکتیک بر پایه این تصور جمهوری اسلامی شکل گرفته که بریتانیا تمایلی به تخصیص بودجه بیشتر برای مقابله با تروریسم ندارد.
بر اساس گزارش اخیر کمیته اطلاعات و امنیت پارلمان بریتانیا، جمهوری اسلامی در دکترین «دفاع رو به جلو» خود، از گروههای نیابتیاش، شبکههای جنایی و سازمانهای مسلح و شبهنظامی، برای حمله به اهدافی در بریتانیا استفاده میکند؛ به طوری که این حملات قابلیت انکار داشته باشند.
به گفته شمس، جمهوری اسلامی در دهه ۱۹۸۰ ماموران آموزشدیده اطلاعاتی را برای کشتن تبعیدیها به پاریس میفرستاد، اما اکنون از باندهای خیابانی، مافیای روسیه و حتی نوجوانانی که بهصورت آنلاین جذب میشوند، استفاده میکند و گاهی تنها از طریق پیامرسان تلگرام به آنها پول و دستورالعمل میدهد.
هزینه هر یک از این عملیاتها میتواند تنها بین ۱۰ تا ۲۰ هزار دلار باشد؛ رقمی که به تهران امکان میدهد ضمن ایجاد ترس، هرگونه دخالت مستقیم را انکار کند.
شمس افزود تهران، بیش از فرانسه یا آمریکا، بریتانیا را اصلیترین رقیب غربی خود میداند و معتقد است که لندن را میتوان با فشار کافی به میز مذاکره کشاند.
به گفته او، مقامهای جمهوری اسلامی در پرونده نازنین زاغری-راتکلیف، زندانی دوتابعیتی، و موارد دیگر «موفق شدند» و حالا گمان میکنند اگر یک بحران جدی امنیت ملی به وجود آورند، «بریتانیا برای مذاکره التماس خواهد کرد».
کاهش بودجه نهادهای امنیتی بریتانیا
این هشدارها در حالی مطرح میشود که نگرانیها درباره محدود بودن منابع و فشار بر نهادهای امنیتی بریتانیا رو به افزایش است.
کن مککالوم، رییس امآی۵، تایید کرد این سازمان ناچار شده بخشی از نیروهای خود را از عملیات ضدتروریسم به مقابله با تهدیدهای فزاینده دولتهای متخاصم، از جمله روسیه، چین و جمهوری اسلامی، اختصاص دهد.
او در آخرین گزارش سالانه خود هشدار داد این نهاد «مجبور است در مورد نحوه به کارگیری نیروهای محدودش، تصمیمات سختی بگیرد» و اکنون اکثر توان خود را به مقابله با جاسوسی، حملات سایبری و طرحهای ترور تحت حمایت دولتهای خارجی معطوف کرده است.
دن جارویس، وزیر امنیت بریتانیا، اوایل سال جاری میلادی اعلام کرد شمار تحقیقات امآی۵ در ارتباط با تهدیدات دولتهای خارجی، تنها در یک سال ۴۸ درصد افزایش یافته است.
او این آمار را نشانهای آشکار از افزایش تهدیدها خواند.
این فشار با کاهش ۱۴ درصدی بودجه سازمانهای اطلاعاتی بریتانیا، از جمله امآی۵، امآی۶ و جیسیاچکیو، تشدید شده است.
شمس در همین زمینه گفت سرویسهای اطلاعاتی ناچار شدهاند کاملا در موضع تدافعی قرار بگیرند و در نهایت، این وضعیت آنها را از پا درخواهد آورد.
او افزود ارزیابیاش بر پایه اسناد تازهای از وزارتخانههای جمهوری اسلامی است که مشاهده کرده و محتوای آن یادآور افشاگری وزارت خارجه بریتانیا در سال ۲۰۲۲ است.
در آن اسناد، مقامهای جمهوری اسلامی درباره استفاده از نیروهای نیابتی برای آزار و تحت فشار قرار دادن آن دسته از کشورهای غربی گفتوگو کرده بودند که تمایلی به افزایش سرمایهگذاری در امنیت داخلی خود ندارند.
این نگرانیها هفته گذشته در بیانیه مشترک و کمسابقه بریتانیا، آمریکا و ۱۲ کشور غربی دیگر نیز تکرار شد.
در این بیانیه، موج فزاینده فعالیتهای اطلاعاتی تهران علیه منتقدان، روزنامهنگاران و مقامهای اروپایی و آمریکای شمالی محکوم شد.
مککالوم فاش کرد امآی۵ و پلیس از اوایل سال ۲۰۲۲ تاکنون با ۲۰ طرح بالقوه مرگبار جمهوری اسلامی، عمدتا علیه مخالفان مقیم بریتانیا، مقابله کردهاند.
یکی از برجستهترین اهداف جمهوری اسلامی شبکه ایراناینترنشنال بوده است.
شمس درباره فعالیتهای جمهوری اسلامی در بریتانیا گفت آنها از قوانین این کشور علیه خودشان بهره میگیرند، زیر پرچم دین، «افراد را افراطی میکنند» و پشت خیریهها و گروههای فرهنگی پنهان میشوند.
در حالی که روسیه و چین در سرکوب فرامرزی محتاطانهتر عمل میکنند، تاکتیکهای حکومت ایران «پرصداتر و پرخطرتر» است.
به گفته شمس، جمهوری اسلامی «بیپرواتر» است، اما همین باعث میشود ردگیری و بازداشت عواملش هم سختتر شود.
تختروانچی در مصاحبه با رسانه ژاپنی کیودو گفت جمهوری اسلامی آماده است در ازای لغو تحریمهای آمریکا، با محدودیتهای «موقت» بر برنامه هستهای خود موافقت میکند، اما توقف کامل غنیسازی خط قرمز تهران به حساب میآید.
او افزود تهران میتواند بهعنوان بخشی از یک «توافق برد-برد و عادلانه»، در خصوص ظرفیت و سقف غنیسازی خود «انعطاف» نشان دهد.
تختروانچی اردیبهشتماه و در جریان مذاکرات با آمریکا نیز گفته بود تهران حاضر است برای دورهای محدود، محدودیتهایی را در سطح و ظرفیت غنیسازی خود «بهعنوان اقدامات اطمینانساز» بپذیرد.
در هفتههای اخیر، گمانهزنیها درباره سرنوشت برنامه هستهای جمهوری اسلامی، بهویژه ذخایر اورانیوم غنیشده ایران، پس از حملات آمریکا به تاسیسات نطنز، فردو و اصفهان در اول تیر بالا گرفته است.
تختروانچی: برای آغاز مجدد مذاکرات، از آمریکا تضمین میخواهیم
معاون سیاسی وزارت خارجه جمهوری اسلامی در ادامه مصاحبه خود با کیودو، بدون اشاره به زمان از سرگیری مذاکرات تهران و واشینگتن گفت حکومت ایران از طریق یک کشور واسطه به ارتباط با آمریکا ادامه میدهد.
تختروانچی افزود: «برای ادامه گفتوگوها، واشینگتن باید تضمین کند که در صورت از سرگیری مذاکرات، دوباره به ایران حمله نخواهد کرد.»
پیش از جنگ ۱۲ روزه پنج دور مذاکرات هستهای میان تهران و واشینگتن برگزار شد، اما با تاکید مقامهای جمهوری اسلامی بر ادامه غنیسازی در خاک ایران، گفتوگوها به بنبست رسید.
۲۰ مرداد، معاون رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، برای گفتوگو با مقامهای جمهوری اسلامی به تهران سفر کرد. با این حال، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه، در نشست خبری خود تاکید کرد روابط تهران و آژانس «خاص و پیچیده» است.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، هفتم مرداد در سخنرانی خود به مناسبت چهلم کشتهشدگان جنگ اخیر، بهصورت تلویحی بر ادامه غنیسازی در خاک ایران تاکید کرد و گفت ملت ایران «دین و دانش» خود را رها نمیکند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در هفتههای اخیر بارها هشدار داده در صورتی که جمهوری اسلامی فعالیتهای هستهای خود، از جمله غنیسازی اورانیوم، را از سربگیرد، «بدون تردید» مجددا به ایران حمله میکند.
تختروانچی: درباره برنامه موشکی مذاکره نمیکنیم
تختروانچی در مصاحبه با کیودو، علاوه بر مساله غنیسازی، مذاکره بر سر محدود کردن برنامه موشکی جمهوری اسلامی را نیز «منتفی» خواند.
او در عین حال تاکید کرد کانالهای دیپلماتیک برای مذاکره با آمریکا از طریق واسطهها همچنان باز است.
یوهان وادفول، وزیر امور خارجه آلمان، ۱۱ مرداد اعلام کرد برنامه موشکهای دوربرد تهران نهتنها اسرائیل، بلکه اروپا را نیز تهدید میکند و باید بخشی از مذاکرات با جمهوری اسلامی باشد.
۱۵ تیر نشریه آمریکایی هیل هشدار داد هرگونه توافق هستهای که شامل محدودیت در برنامه موشکی تهران نباشد، اشتباهی راهبردی و همچنین تهدید موجودیت اسرائیل خواهد بود.
