در حالی که دولت فدرال عراق گفته که صادرات نفت اقلیم کردستان عراق بلافاصله از سر گرفته خواهد شد، منابع آگاه به خبرگزاری رویترز اعلام کردند که ازسرگیری صادرات نفت در این منطقه خودمختار قریبالوقوع نیست.
از فوریه گذشته، دولت بغداد و دولت اقلیم کردستان عراق در حال مذاکره برای پایان دادن به بنبستی هستند که جریان نفت از شمال عراق به بندر جیهان ترکیه را متوقف کرده است.
تا پیش از تعطیلی خط لوله در مارس ۲۰۲۳، کردستان حدود ۴۳۵ هزار بشکه نفت در روز تولید میکرد.
پنجشنبه، دولت فدرال عراق اعلام کرد که کردستان عراق بلافاصله صادرات نفت از طریق خط لوله به ترکیه را از سر خواهد گرفت. این در حالی بود که حملات پهپادی نیمی از تولید نفت منطقه را متوقف کرده است.
اما جمعه ۲۷ تیرماه، یک منبع آگاه در اتحادیه شرکتهای نفتی فعال در کردستان به رویترز گفت که ازسرگیری صادرات منوط به دریافت توافقنامههای کتبی است. همچنین یک منبع آگاه در شرکتی که ادارهکننده خط لوله است، اظهار داشت که هیچگونه آمادگی برای ازسرگیری فعالیتها صورت نگرفته است.
یک منبع دولتی در دولت اقلیم کردستان عراق نیز گفت که بغداد و شرکتها هنوز بر سر چگونگی ازسرگیری صادرات نفت به توافق نرسیدهاند، در حالی که منبعی در بندر جیهان ترکیه نیز تایید کرد که در این بندر نیز هیچ آمادگیای برای ازسرگیری واردات نفت کردستان عراق صورت نگرفته است.
مسرور بارزانی، نخستوزیر دولت منطقهای کردستان، پنجشنبه در بیانیهای اعلام کرد که دولت توافق مشترکی را با دولت فدرال تصویب کرده و در انتظار مشخص شدن جزئیات مالی است.
رویترز نوشت که توافقات مشابهی در گذشته نیز نتوانستهاند به ازسرگیری صادرات بینجامند و هنوز مشخص نیست که این توافق جدید موفق خواهد بود یا خیر.
شرکتهای نفتی فعال در کردستان پیشتر خواستار آن شدهاند که قراردادهای مشارکت در تولید آنها بدون تغییر باقی بماند و بدهیهای آنها که به حدود یک میلیارد دلار میرسد، در هرگونه توافقی تسویه شود.
حملات پهپادی
چاههای نفت در کردستان عراق در روزهای اخیر هدف حملات پهپادی قرار گرفتهاند. مقامها احتمال میدهند که شبهنظامیان تحت حمایت جمهوری اسلامی عامل این حملات باشند، اگرچه هیچ گروهی مسئولیت آنها را بر عهده نگرفته است.
این نخستین حملات از این نوع به چاههای نفت منطقه است و همزمان با نخستین حملات پس از هفت ماه به کشتیرانی در دریای سرخ از سوی شبهنظامیان حوثی وابسته به حکومت ایران در یمن صورت میگیرد.
سرویس مبارزه با تروریسم منطقه کردستان عراق پنجشنبه از حمله به یکی از چاههای نفت تحت استخراج یک شرکت نروژی در میدان نفتی تاوکه خبر داد.
این دومین حمله در هفته جاری به سایتی متعلق به این شرکت بود. این شرکت میدانهای نفتی تاوکه و پشخابوررا در منطقه زاخو، واقع در مرز ترکیه، اداره میکند.
گزارشی از تلفات انسانی منتشر نشده، اما دو مقام در حوزه انرژی اعلام کردند که تولید نفت منطقه بین ۱۴۰ هزار تا ۱۵۰ هزار بشکه در روز کاهش یافته است.
پیشتر در ۱۴ تیرماه، مقامات اقلیم کردستان از سرنگونی یک پهپاد در نزدیکی فرودگاه اربیل خبر دادند و انگشت اتهام را بهسوی حشد شعبی ائتلافی، از گروههای نیابتی جمهوری اسلامی، نشانه رفتند.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، جمعه ۲۷ تیر با اشاره به گفتوگوی مشترک خود با وزیران خارجه سه کشور اروپایی و مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در شامگاه پنجشنبه گفت که آغاز مذاکرات مشروط به آمادگی آمریکا برای توافقی «عادلانه، متوازن و سودمند برای هر دو طرف» است.
عراقچی اعلام کرد در این گفتوگو تاکید کرده است اروپا برای ایفای نقش مثبت باید «مسئولانه» رفتار کند و «سیاستهای فرسوده تهدید و فشار، از جمله مکانیسم ماشه» را کنار بگذارد.
به گزارش رویترز، وزیران خارجه این سه کشور اروپایی، موسوم به گروه E3 (تروئیکای اروپایی)، به همراه مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، برای نخستین بار پس از حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به تاسیسات هستهای ایران در اواسط ماه ژوئن، با وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، تماس تلفنی برقرار کردند.
یک منبع دیپلماتیک فرانسوی به رویترز گفت در این تماس از جمهوری اسلامی خواسته شدکه فورا تلاشهای دیپلماتیک را برای رسیدن به یک توافق هستهای «قابل راستیآزمایی و پایدار» از سر بگیرد.
این سه کشور، همراه با چین و روسیه، طرفهای باقیمانده در توافق هستهای سال ۲۰۱۵ با ایران (برجام) هستند. توافقی که در ازای محدود شدن برنامه هستهای ایران، تحریمها علیه این کشور را لغو کرد.
قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل که این توافق را به رسمیت میشناسد، در تاریخ ۱۸ اکتبر منقضی میشود اما بر اساس مفاد آن، امکان بازگرداندن تحریمها پیش از این تاریخ نیز وجود دارد. روندی که عملی کردن آن حدود ۳۰ روز به طول میانجامد.
کشورهای اروپایی بارها هشدار دادهاند که در صورت دست نیافتن به یک توافق جدید، سازوکار «بازگشت خودکار تحریمها» (snapback) مشهور به مکانیسم ماشه را فعال خواهند کرد. اقدامی که به موجب آن، تمامی تحریمهای پیشین سازمان ملل علیه ایران دوباره اعمال خواهد شد.
این منبع دیپلماتیک فرانسوی به رویترز گفت: «وزیران خارجه سه کشور اروپایی در گفتوگوی تلفنی با عراقچی همچنین بر عزم خود برای استفاده از سازوکار موسوم به بازگشت خودکار تحریمها در صورت عدم پیشرفت ملموس تا پایان تابستان تاکید کردند.»
این منبع توضیحی در مورد اینکه «پیشرفت ملموس» دقیقا شامل چه مواردی میشود، ارائه نداد.
از زمان حملات هوایی اسرائیل و آمریکا به ایران در جریان جنگ ۱۲ روزه، بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی از ایران خارج شدهاند.
در حالی که مقامات جمهوری اسلامی اشاراتی به تمایل برای بازگشت به دیپلماسی داشتهاند، هیچ نشانهای دال بر از سرگیری قریبالوقوع دور ششم مذاکرات هستهای میان تهران و واشینگتن دیده نمیشود.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، گفته است که جمهوری اسلامی بهشدت مایل به گفتوگوست اما او هیچ عجلهای برای مذاکره با تهران ندارد.
دیپلماتها میگویند حتی در صورت از سرگیری مذاکرات، دستیابی به یک توافق جامع پیش از پایان ماه اوت - ضربالاجل نهایی تعیینشده از سوی اروپاییها - واقعبینانه به نظر نمیرسد، بهویژه در نبود بازرسانی که بتوانند وضعیت باقیمانده برنامه هستهای ایران را ارزیابی کنند.
دو دیپلمات اروپایی گفتهاند امیدوارند با هدف امکان برگزاری مذاکرات با جمهوری اسلامی در آیندهای نزدیک، در روزهای آینده به راهبردی مشترک با ایالات متحده دست پیدا کنند.
