ترامپ در دیدار با نتانیاهو: طرح جابهجایی فلسطینیها از غزه در حال پیشرفت است
دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، از پیشرفتهایی در طرح جنجالی انتقال فلسطینیها از نوار غزه خبر داد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، از پیشرفتهایی در طرح جنجالی انتقال فلسطینیها از نوار غزه خبر داد.
او شامگاه دوشنبه ۱۶ تیر در ابتدای ضیافت شامی با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، به خبرنگاران گفت که آمریکا و اسرائیل با کشورهایی در حال همکاریاند که مایل به فراهم کردن «آیندهای بهتر» برای فلسطینیها هستند.
ترامپ که ابتدا پاسخ به پرسشی درباره جابهجایی فلسطینیها را به نتانیاهو واگذار کرده بود، گفت که کشورهای اطراف اسرائیل در این زمینه همکاری خوبی داشتهاند.
او افزود: «ما همکاری فوقالعادهای از کشورهای اطراف داشتهایم؛ از همه آنها. بنابراین، اتفاق خوبی خواهد افتاد.»
بنیامین نتانیاهو نیز گفت: «اگر مردم بخواهند بمانند، میتوانند بمانند؛ اما اگر بخواهند بروند، باید بتوانند بروند.»
او افزود: «ما در همکاری بسیار نزدیک با ایالات متحده بهدنبال یافتن کشورهایی هستیم که بخواهند خواسته دیرینهشان را محقق کنند؛ اینکه آیندهای بهتر برای فلسطینیها فراهم کنند. فکر میکنم به یافتن چند کشور نزدیک شدهایم.»
رییسجمهوری آمریکا در اوایل سال جاری ایده انتقال فلسطینیها و در اختیار گرفتن نوار غزه را مطرح کرده بود؛ طرحی که با انتقاد شدید فلسطینیهای غزه مواجه شد. آنان سوگند خوردند که هرگز سرزمین خود را ترک نخواهند کرد.
دیدار ترامپ و نتانیاهو در واشینگتن در حالی انجام شد که مقامات اسرائیلی در حال انجام مذاکرات غیرمستقیم با حماس برای دستیابی به توافق آتشبس در غزه و تبادل گروگانها با میانجیگری ایالات متحده بودند.
ترامپ پیشتر گفته بود که ممکن است همین هفته توافقی حاصل شود. نتانیاهو نیز پیش از ترک اسرائیل گفته بود که گفتوگوهایش با ترامپ میتواند به پیشرفت مذاکرات جاری در دوحه میان اسرائیل و گروه شبهنظامی فلسطینی کمک کند.
این سومین دیدار حضوری ترامپ با نتانیاهو از زمان بازگشتش به قدرت در ژانویه بود.
بهگزارش رویترز، دو رهبر بههمراه مشاوران ارشدشان ضیافت شام خصوصی خود را نه در دفتر بیضیشکل، بلکه در «اتاق آبی» کاخ سفید برگزار کردند؛ جایی که رییسجمهوری معمولاً مهمانان عالیرتبه را میپذیرد.
در جریان این دیدار، نتانیاهو نامهای به ترامپ داد که در آن او را برای دریافت جایزه صلح نوبل نامزد کرده بود. ترامپ نیز با رضایت از این اقدام، از او تشکر کرد.
روز دوم مذاکرات قطر
کارولین لویت، سخنگوی مطبوعاتی کاخ سفید، دوشنبه به خبرنگاران گفت که استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ در امور خاورمیانه این هفته برای پیوستن به گفتوگوها به دوحه سفر میکند.
ویتکاف نقشی کلیدی در تدوین طرح ۶۰ روزه آتشبس در مذاکرات قطر داشته است.
در نشانهای از تداوم اختلافات میان دو طرف، منابع فلسطینی اعلام کردند که امتناع اسرائیل از اجازه ورود آزادانه و امن کمکهای بشردوستانه به غزه همچنان مانع اصلی پیشرفت در مذاکرات غیرمستقیم است. اسرائیل میگوید برای ورود غذا به غزه اقدام کرده، اما قصد دارد مانع از انتقال این اقلام به دست شبهنظامیان شود.
به گفته منابع فلسطینی، در روز دوم مذاکرات، یک دور گفتوگو میان میانجیها برگزار شد و انتظار میرود که مذاکرات عصر از سر گرفته شود.
طرح پیشنهادی با پشتیبانی ایالات متحده شامل آزادی تدریجی گروگانها، خروج تدریجی نیروهای اسرائیلی از بخشهایی از غزه، و برگزاری گفتوگوهایی درباره پایان کامل جنگ است.
حماس مدتهاست خواهان پایان کامل جنگ بهعنوان پیششرط آزادی گروگانهای باقیمانده است، در حالی که اسرائیل تأکید دارد تا زمانی که همه گروگانها آزاد نشوند و حماس منحل نگردد، با توقف جنگ موافقت نخواهد کرد.
ترامپ هفته گذشته به خبرنگاران گفت که در زمینه دستیابی سریع به توافق غزه، با نتانیاهو «قاطعانه» رفتار خواهد کرد و افزود که نخستوزیر اسرائیل نیز خواهان پایان جنگ است.
برخی از اعضای تندرو ائتلاف حاکم نتانیاهو با توقف عملیات نظامی مخالفت میکنند، اما با توجه به فرسودگی فزاینده مردم اسرائیل از جنگ غزه، انتظار میرود در صورت دستیابی به توافقی قابلقبول، دولت او از آتشبس حمایت کند.
آتشبس آغاز سال جاری میلادی در ماه مارس فروپاشید و تلاشها برای احیای آن تاکنون بینتیجه بوده است. در همین حال، اسرائیل عملیات نظامی خود را در غزه تشدید کرده و توزیع غذا را بهشدت محدود کرده است.
مردم غزه با دقت روند مذاکرات را دنبال میکنند. ابو سلیمان قدوم، یکی از ساکنان آوارهشده شهر غزه، گفت: «از خداوند متعال میخواهم که هیئت مذاکرهکننده یا میانجیها تمام تلاش خود را برای حل این مسئله به کار بگیرند، چون اوضاع دیگر واقعاً غیرقابلتحمل شده است.»
جنگ غزه از اکتبر ۲۰۲۳ آغاز شد، زمانی که حماس به جنوب اسرائیل حمله کرد، حدود ۱۲۰۰ نفر را کشت و ۲۵۱ گروگان گرفت. حدود ۵۰ گروگان هنوز در غزه هستند که باور میرود حدود ۲۰ نفر از آنان زندهاند.
طبق اعلام وزارت بهداشت غزه، جنگ تلافیجویانه اسرائیل در این منطقه تاکنون بیش از ۵۷ هزار فلسطینی را کشته است. بیشتر جمعیت غزه در نتیجه جنگ آواره شدهاند و بنا بر برآوردهای سازمان ملل، نزدیک به نیم میلیون نفر در ماههای آینده در آستانه قحطی قرار دارند.
ترامپ قاطعانه از نتانیاهو حمایت کرده است و حتی ماه گذشته با انتقاد از دادستانها در پرونده فساد علیه نخستوزیر اسرائیل — شامل اتهامات رشوه، تقلب و سوءاستفاده از اعتماد عمومی که نتانیاهو آنها را رد کرده — وارد عرصه سیاست داخلی اسرائیل شده است.
حمله روز یکشنبه به کشتی مجیک سیز (Magic Seas) در سواحل جنوب غربی یمن باعث آتشسوزی شد و در نتیجه آن تمام ۱۹ خدمه کشتی و سه نگهبان مسلح آن مجبور شدند کشتی را ترک کنند. همه خدمه به سلامت به کشور جیبوتی رسیدند.
چند ساعت پس از حمله به مجیک سیز، کشتی دیگری به نام اترنیتی سی در نزدیکی بندر حدیده هدف حمله با پهپادهای دریایی و قایقهای تندروی حوثیها قرار گرفت.
شرکت «کازموشیپ منجمنت» که مدیریت این کشتی را بر عهده دارد، به خبرگزاری رویترز گفت که در این حمله، دو نفر از خدمه بهشدت زخمی شدند و دو نفر دیگر مفقود هستند. به گفته شرکت، نگهبانان مسلح نیز در کشتی حضور داشتند.
یحیی سریع، سخنگوی نظامی حوثیها، پس از حمله اول گفته بود که کشتی مجیک سیز به شرکتی تعلق داشته که کشتیهایش همچنان به پهلو گرفتن در بنادر اسرائیل ادامه میدهند.
او افزود که حوثیها این کشتی با پرچم لیبریا و مالکیت یونانی را یکشنبه با استفاده از قایقهای انفجاری بدون سرنشین و موشک، هدف قرار دادند.
گزارشهای اولیه از نشت آب در کشتی مجیک سیز و احتمال غرق شدن سریع آن حکایت داشت. با این حال، مایکل بودوروگلو، نماینده شرکت استم شیپینگ که مدیریت اجرایی این کشتی را بر عهده دارد گفت تاکنون هیچ تائیدیه مستقلی درباره غرق شدن کشتی دریافت نکردهاند.
از آغاز جنگ اسرائیل و حماس در نوار غزه، حوثیها حمله به کشتیهای عبوری از دریای سرخ را شدت بخشیدند؛ حملاتی که به گفته آنها در همبستگی با فلسطینیها صورت میگیرد.
نیمه اردیبهشت دونالد ترامپ، رئیسجمهوری ایالات متحده، اعلام کرد که آمریکا بمباران حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی در یمن را متوقف خواهد کرد و گفت این گروه توافق کرده است که حملات به کشتیهای آمریکایی را متوقف کند.
همان زمان حوثیها اعلام کردند این توافق شامل کشتیهای اسرائیلی نمیشود. با این وجود، در دو ماه گذشته حمله حوثیها به کشتیهای باری بهطور چشمگیری کاهش یافته بود.
حملات اسرائیل به یمن پس از چندین هفته
تقریبا همزمان با حمله به کشتی مجیک سیز، ارتش اسرائیل از رهگیری و انهدام یک موشک شلیک شده از یمن خبر داد و همچنین اعلام کرد به اهداف حوثیها در این کشور حمله کرده است.
یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، ۱۵ تیر اعلام کرد ارتش این کشور در حال انجام حملاتی گسترده به اهدافی در یمن است.
ارتش اسرائیل پیشتر دستور تخلیه برخی مناطق یمن را صادر کرده بود.
کاتز گفت: «ارتش اسرائیل در حال انجام حملات گسترده به اهداف تروریستهای حوثی در بنادر الحدیده، رأس عیسی و صلیف است.»
شروع حملات به کشتیها در دریای سرخ و خلیج عدن میتواند بار دیگر باعث انجام عملیات آمریکا و دیگری کشورهای غربی علیه حوثیها شود.
این حمله همزمان با تلاشها برای دستیابی به آتشبس در جنگ اسرائیل و حماس انجام شد؛ در زمانی که جمهوری اسلامی بهدنبال از سر گذراندن جنگی ۱۲ روزه با اسرائیل و آمریکا اکنون در حال بررسی بازگشت به مذاکرات با ایالات متحده است.
ترامپ در پیامی در شبکه اجتماعی تروثسوشال نوشت: «هر کشوری که با سیاستهای ضدآمریکایی بریکس همراهی کند، مشمول تعرفه اضافی ۱۰ درصدی خواهد شد. هیچ استثنایی در این سیاست وجود نخواهد داشت. از توجه شما به این موضوع سپاسگزارم!»
او در پیام خود هیچ توضیحی درباره منظورش از «سیاستهای ضدآمریکایی» ارائه نکرد.
در واکنش به این موضع، ماو نینگ، سخنگوی وزارت خارجه چین، دوشنبه ۱۶ تیر در پکن گفت: «تعرفهها نباید بهعنوان ابزاری برای اعمال فشار و اجبار به کار گرفته شوند.»
او افزود که گروه بریکس از «همکاری برد-برد» حمایت میکند و «علیه هیچ کشوری نیست».
آفریقای جنوبی که با تعرفههای ۳۰ درصدی آمریکا مواجه شده اما اجرای آنها در انتظار مذاکرات تجاری به تعویق افتاده است، بار دیگر تاکید کرد که «ضدآمریکایی نیست».
سخنگوی وزارت تجارت این کشور گفت که گفتوگوها با دولت آمریکا «همچنان سازنده و ثمربخش» است.
سخنگوی کرملین نیز اعلام کرد همکاری روسیه با بریکس مبتنی بر «نگاهی مشترک به جهان» است و «هرگز علیه کشورهای ثالث جهتگیری نخواهد داشت».
هند و برزیل که میزبانی نشست جاری بریکس را بر عهده دارد، بلافاصله به تهدید تعرفهای ترامپ واکنشی رسمی نشان ندادند.
لوئیز ایناسیو لولا داسیلوا، رییسجمهوری برزیل، به خبرنگاران گفت که تنها پس از پایان نشست درباره این موضوع اظهار نظر خواهد کرد.
سخنان آغازین او در جمع رهبران بریکس در ریودوژانیرو در روز دوشنبه، بر مسائل زیست محیطی و سلامت عمومی متمرکز بود که در دستور کار رسمی نشست قرار دارند.
یک دیپلمات برزیلی که مجاز به اظهار نظر رسمی نبود، به رویترز گفت که تهدید ترامپ اهمیت گروه بریکس را برجسته میکند، چرا که: «این گروه به کشورهای در حال توسعه امکان میدهد تا برای وضع قواعد منصفانه و کارآمد جهانی در موضوعاتی چون تجارت، استدلال و چانهزنی کنند.»
بسیاری از اعضای بریکس و کشورهای نزدیک این گروه، وابستگی بالایی به تجارت با ایالات متحده دارند.
گروه اولیه بریکس در سال ۲۰۰۹ با حضور رهبران برزیل، چین، روسیه و هند شکل گرفت. این بلوک بعدا آفریقای جنوبی را نیز دربر گرفت و سال گذشته کشورهای اتیوپی، امارات متحده عربی، اندونزی، ایران، عربستان سعودی و مصر نیز به عضویت آن درآمدند.
امکان بازگشت تعرفههای سنگین
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، در مصاحبه با شبکه سیانان هشدار داد در صورت عبور از ضربالاجل ۱۸ تیر، نرخهای تعرفهای به سطوح بسیار سنگینی برمیگردند که ترامپ پیشتر در ۱۳ فروردین فهرست آن را اعلام کرده بود.
رییسجمهوری آمریکا نیز ۱۵ تیر به خبرنگاران گفت حدود ۱۲ نامه را برای اطلاعرسانی به کشورهای مختلف درباره افزایش نرخ تعرفهها امضا کرده که قرار است دوشنبه ۱۶ تیر ارسال شوند.
ترامپ افزود: «فکر میکنم تا ۹ جولای (۱۸ تیر) یا با بیشتر کشورها به توافق میرسیم یا برایشان نامه میفرستیم.»
او تاکید کرد برخی توافقها هماکنون نهایی شدهاند.
هاوارد لوتنیک، وزیر بازرگانی آمریکا هم که در کنار ترامپ ایستاده بود، تایید کرد تعرفهها از ۱۰ مرداد اجرایی خواهند شد.
او در عین حال اضافه کرد: «در حال حاضر این رییسجمهور [ترامپ] است که نرخها و توافقها را مشخص میکند.»
نتایج راهبرد فشار حداکثری ترامپ در سیاستهای تعرفهای
ترامپ اواسط فروردین تعرفهای ۱۰ درصدی بر کالاهای تقریبا تمامی شرکای تجاری آمریکا وضع کرد و گفت در عرض چند روز این نرخها را برای برخی کشورها افزایش خواهد داد.
او کمی بعد و به سرعت طرح افزایش تعرفهها را بهمدت حدود سه ماه به حالت تعلیق درآورد تا فرصت برای مذاکرات تجاری فراهم شود. در این مدت کشورها تلاش کردهاند با دستیابی به توافقی با واشینگتن، از تعرفههای سنگین ترامپ در امان بمانند.
تاکنون دولت ترامپ از دستیابی به توافق با بریتانیا و ویتنام خبر داده است. همچنین واشینگتن و پکن توافق کردهاند بهطور موقت تعرفههای سنگین وضعشده علیه کالاهای یکدیگر را کاهش دهند.
وزیر خزانهداری آمریکا در ادامه مصاحبه خود با سیانان گفت واشینگتن به توافق تجاری با چند کشور نزدیک شده است: «فکر میکنم طی یکی دو روز آینده چند اعلامیه مهم خواهیم داشت.»
بسنت مشخص نکرد این توافقها با کدام کشورهاست و گفت: «نمیخواهم فعلا خیالشان را راحت کنم.»
او تاکید کرد راهبرد دولت ترامپ اعمال «فشار حداکثری» است و به اتحادیه اروپا بهعنوان نمونهای از پیشرفت در این مسیر اشاره کرد: «بعد از یک شروع کُند، حالا دارند خیلی خوب پیش میروند.»
مذاکرهکنندگان اتحادیه اروپا و ایالات متحده در حال حاضر مشغول گفتوگو هستند.
وزیر دارایی فرانسه ۱۴ تیر ابراز امیدواری کرد که بهزودی توافقی تجاری میان دو طرف حاصل شود.
با این حال، سایر کشورها همچنان نگرانی خود را از سیاستهای تعرفهای دولت ترامپ ابراز میکنند.
شینزو ایشیبا، نخستوزیر ژاپن، ۱۵ تیر گفت در مذاکرات تجاری با واشینگتن «بهراحتی کوتاه نخواهد آمد».
رهبران کشورهای عضو سازمان بریکس که در ریو دو ژانیرو برزیل گرد هم آمدهاند نیز نسبت به اعمال تعرفههای وارداتی «غیرمتمایز» ابراز «نگرانی جدی» کردند. تعرفههایی که بدون در نظر گرفتن تفاوت میان کشورها یا شرایط خاص هر یک اعمال میشوند.
آنها هشدار دادند این تعرفههای «غیرقانونی» خطر آسیب به تجارت جهانی را در پی دارند.
این دو منبع دوشنبه ۱۶ تیر به رویترز گفتند که هیئت اسرائیلی اختیار کافی برای رسیدن به توافق با حماس را نداشته است.
مذاکرات حماس و اسرائیل یکشنبه ۱۵ تیر، در آستانه سومین سفر بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، به کاخ سفید از زمان بازگشت دونالد ترامپ به قدرت در شش ماه پیش از سر گرفته شد.
رویترز بهنقل از دو منبع فلسطینی خود که نام آنها را اعلام نکرد، نوشت: «پس از نخستین نشست مذاکرات غیرمستقیم در دوحه، مشخص شد که هیئت اسرائیلی اختیارات کافی برای رسیدن به توافق با حماس را ندارد، چرا که فاقد قدرت واقعی تصمیمگیری است.»
نتانیاهو پیش از عزیمت به واشینگتن اعلام کرده بود که مذاکرهکنندگان اسرائیلی شرکتکننده در مذاکرات آتشبس، با دستورالعملهای روشن برای دستیابی به توافقی تحت شرایط مورد قبول اسرائیل به دوحه اعزام شدهاند.
شب شنبه، جمعیت زیادی در یک میدان عمومی در نزدیکی ساختمان وزارت دفاع اسرائیل در تلآویو گرد آمدند و خواستار دستیابی به توافق آتشبس و بازگشت حدود ۵۰ گروگان باقیمانده در غزه شدند. تظاهرکنندگان با در دست داشتن پرچمهای اسرائیل، سر دادن شعار و حمل پلاکاردهایی با تصاویر گروگانها، بر خواستههای خود تاکید کردند.
دور تازه خشونتها در درگیری چند دههای اسرائیل و فلسطینیان، از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ آغاز شد؛ زمانی که حماس به جنوب اسرائیل حمله کرد و بنا بر آمارهای اسرائیلی، حدود ۱۲۰۰ نفر را کشت و ۲۵۱ گروگان گرفت.
برآوردها حاکی است که حدود ۲۰ نفر از گروگانهای باقیمانده هنوز زنده هستند. بیشتر گروگانها از طریق مذاکرات دیپلماتیک آزاد شدهاند، هرچند ارتش اسرائیل نیز شماری از آنها را بازیابی کرده است.
وزارت بهداشت غزه اعلام کرده است که حمله نظامی تلافیجویانه اسرائیل به این منطقه تاکنون بیش از ۵۷ هزار فلسطینی را کشته است. این عملیات همچنین به بحران شدید گرسنگی دامن زده، موجب آوارگی گسترده ساکنان (عمدتاً در داخل غزه) شده و این منطقه را به ویرانهای بدل کرده است.
