با گذشت هشت روز از حمله هوایی ارتش اسرائیل به زندان اوین و انتقال گروهی زندانیان سیاسی به زندانهای تهران بزرگ و قرچک ورامین، گزارشها نشان میدهند زندانیان سیاسی محبوس در زندان تهران بزرگ در وضعیتی بسیار نامناسب و طاقتفرسا بهسر میبرند و از ابتداییترین حقوق خود محروم هستند.
اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال حاکی است که گروهی از زندانیان سیاسی منتقل شده از اوین، در سالنهای مختلف تیپ دوم زندان تهران بزرگ به سر میبرند و در محلهایی فاقد حداقل استانداردها برای زندانیان، نگهداری میشوند.
یک منبع نزدیک به خانوادههای این زندانیان سیاسی با بیان اینکه جمهوری اسلامی با آنها مانند «اسیر جنگی» برخورد میکند، محل نگهداری آنها را بهمثابه «آخر جهنم» توصیف کرد.
زهرا رحیمی، همسر ابوالفضل قدیانی، زندانی سیاسی ۸۰ ساله که به زندان تهران بزرگ منتقل شده، نسبت به وضعیت سلامت همسرش و شرایط غیرانسانی حاکم بر این زندان ابراز نگرانی کرد و گفت آب شرب زندان شور است و انواع سوسک و ساس، آسایش را از زندانیان سلب کردهاند.
او همچنین از وضع بد اسکان زندانیان خبر داد و گفت چند تخت در فضایی کوچک قرار داده شده و بیش از ۱۰ نفر مجبور به خوابیدن روی زمین هستند.
همزمان، ویدیویی که سازمان حقوق بشر ایران منتشر کرده، وضعیت نامناسب زندانیان را در زندان تهران بزرگ نشان میدهد.
حکومت به سرکوب وحشیانه پایان دهد
از سوی دیگر، جمعی از زندانیان سیاسی با انتشار بیانیهای، به شرح شکل انتقال زندانیان پس از حمله اسرائیل پرداختند و اعلام کردند: «شرایط اسفبار و غیرانسانی زندانیان زن و مردی که از اوین به زندانهای قرچک و تهران بزرگ منتقل شدهاند، نسبت به نخستین روز انتقال تغییری نکرده است.»
در این بیانیه که به امضای شماری از زندانیان سیاسی مانند حسین شنبهزاده، ابوالفضل قدیانی، مهدی محمودیان، مطلب احمدیان و مصطفی تاجزاده رسیده، آمده است که حکومت باید به «سیاست ارعاب، سرکوب وحشیانه، ایجاد محدودیت و بگیر و ببندهای فلهای در جامعه» پایان دهد.
همزمان، گلرخ ایرایی، ریحانه انصاری و وریشه مرادی، زندانیان سیاسی که پس از حمله اسرائیل از زندان اوین به زندان قرچک ورامین منتقل شدهاند، در بیانیهای مشترک اعلام کردند: «رنج امروز خود را فراتر از آنچه بر مردم ایران تحمیل شد، نمیدانیم.»
این سه زندانی سیاسی تاکید کردند: «برای بهبود شرایط "ما" بدون در نظر گرفتن جرائممان و برای بهبود شرایط "ما" که به زندان قرچک و تهران بزرگ منتقل شدهایم، بدون در نظر گرفتن جنسیتمان تلاش کنید و بدانید آنان که در زیر آوار ناشی از حمله مفقود و آنانی که در چرخه بیرحم زندگی مطرود شدهاند، بر ما ارجحاند.»
از سوی دیگر، گروهی از زندانیان سیاسی منتقل شده به زندان تهران بزرگ هشدار دادهاند که در صورت ادامه وضع وخیم بهداشتی و نبود امکانات در این زندان، تحصن و اعتصاب غذا خواهند کرد.
حسین رزاق، فعال سیاسی، با انتشار مطلبی در شبکه اجتماعی ایکس با تاکید بر وضع غیرانسانی زندانیان در زندان تهران بزرگ، از احتمال تحصن و اعتصاب غذای زندانیان سیاسی خبر داد.
رضا اکوانیان، روزنامهنگار و فعال حقوق بشر، در خصوص هشدار زندانیان سیاسی مبنی بر اعتصاب غذا، به ایراناینترنشنال گفت: «تحصن و اعتراض زندانیان زندان تهران بزرگ بهدلیل وضعیت وخیم و کمبود امکانات، هشداری جدی به مسئولان است. آخرین ابزار آنها اعتصاب غذاست؛ راهی خطرناک برای شنیده شدن صدایشان.»
بر اساس این بیانیه که دوشنبه ۹ تیر منتشر شد، یکی از بازداشتشدگان فردی به نام مارک مورگین است که به ظن جابهجایی یک نارنجک از محلی نامشخص به نقطهای دیگر بنا به دستور یک عامل وابسته به جمهوری اسلامی دستگیر شده است.
به گفته نهادهای امنیتی اسرائیل، مورگین از این موضوع آگاه بوده که احتمال دارد از این نارنجک برای آسیب رساندن به شهروندان اسرائیلی استفاده شود.
همچنین او مامور شده بود تا در جریان جنگ میان جمهوری اسلامی و اسرائیل، از لحظه رهگیری یک موشک فیلمبرداری و آن را برای رابط خود ارسال کند.
این مرد ۳۳ ساله که ساکن دره اردن در کرانه باختری است، در طول ماه جاری میلادی نیز ارتباط خود را با عامل حکومت ایران حفظ کرده بود.
پیشتر در هفتم تیر، شبکه ۱۲ اسرائیل در گزارشی اختصاصی فاش کرد یک شهروند ۲۴ ساله اسرائیلی که در ماه آوریل به اتهام جاسوسی برای جمهوری اسلامی بازداشت شد، مامور شده بود تا مواد منفجره قدرتمندی را در نزدیکی خانه یسرائیل کاتز، وزیر دفاع این کشور، کار بگذارد.
بر اساس این گزارش، جمهوری اسلامی از طریق پیامرسان تلگرام با این شهروند اسرائیلی ارتباط برقرار کرد و بهواسطه فردی به نام «الکس»، او را به ماموریتهای مختلفی از جمله «جاسوسی» و «عملیات تروریستی» گماشت.
طرح جمهوری اسلامی برای ترور یک شهروند اسرائیلی
نیروهای امنیتی اسرائیل همچنین دو ساکن شهر طبریه به نامهای یونی سگال، ۱۸ ساله و نهورای عمری مزراحی، ۲۰ ساله، را به اتهام تلاش برای انجام عملیات به دستور یک عامل مرتبط با حکومت ایران دستگیر کردند.
به گزارش پلیس و شین بت، این عامل وابسته به جمهوری اسلامی قصد داشت این دو نفر را برای قتل یک شهروند اسرائیلی که نامش فاش نشده، به خدمت بگیرد و در ازای آن صدها هزار شِکِل (واحد پول اسرائیل) به آنها پرداخت کند.
طبق برنامه قرار بود این دو نفر ابتدا به کشور دیگری منتقل شوند، در آنجا آموزش ببینند و سپس هویت هدف به آنها اعلام شود. با این حال، این طرح در نهایت به اجرا درنیامد.
این دو همچنین متهم هستند که از مراکز خرید و بیمارستانها در مناطق مختلف اسرائیل فیلمبرداری کرده و اطلاعاتی درباره نقشه داخلی، تعداد نگهبانان و شمار فروشگاههای هر مرکز برای رابط خود ارسال کردهاند.
این اطلاعات شامل چند مرکز خرید در شهرهای حیفا، طبریه و تلآویو و همچنین بیمارستان ایخیلوف تلآویو بوده است.
تایمز اسرائیل ۹ تیر گزارش داد دادگاه با تمدید قرار بازداشت این سه مظنون تا پنجشنبه ۱۲ تیر موافقت کرده است.
خبرگزاری آسوشیتدپرس دوشنبه ۹ تیر گزارش داد با وجود توقف درگیریها میان جمهوری اسلامی و اسرائیل پس از حمله آمریکا به سه سایت هستهای کلیدی ایران با بمبهای سنگرشکن، تردیدهایی جدی درباره دوام این توافق مطرح است.
این تحولات میتواند تاثیرات گستردهای بر آینده منطقه و معادلات جهانی داشته باشد.
میزان آسیب به برنامه هستهای تهران
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، بارها اعلام کرده سه سایت هستهای حکومت ایران «کاملا نابود» شدهاند و پیت هگست، وزیر دفاع ایالات متحده، نیز از «ویرانی» این تاسیسات سخن گفته است.
بر اساس گزارش مقدماتی آژانس اطلاعات دفاعی آمریکا، حملات اخیر آسیبهای چشمگیری به تاسیسات فردو، نطنز و اصفهان وارد کرده، اما این مراکز را بهطور کامل از بین نبرده است.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، در این باره گفت این سه سایت که «قابلیتهایی در زمینه پردازش، تبدیل و غنیسازی اورانیوم» داشتند، «تا حد قابل توجهی تخریب شدهاند».
او در عین حال هشدار داد «بخشهایی هنوز پابرجا مانده» و چون قابلیتهای هستهای جمهوری اسلامی باقی است، «اگر بخواهند، قادر خواهند بود مجددا این کار را آغاز کنند.»
آینده نامشخص روابط واشینگتن و تهران
پس از برقراری آتشبس، ترامپ از احتمال کاهش تحریمهای تهران سخن گفت، اما این رویکرد مداراجویانه چندان دوام نیاورد.
علی خامنهای در نخستین پیام خود پس از آتشبس اعلام کرد تهران «سیلی محکمی به صورت آمریکا» زده است.
ترامپ در واکنش به این اظهارات گفت رهبر جمهوری اسلامی باید بپذیرد که «بهشدت شکست خورده است».
رییسجمهوری آمریکا همچنین اعلام کرد بهدلیل اظهارات تند خامنهای، از بررسی طرح کاهش تحریمهای حکومت ایران منصرف شده است.
مقامهای کاخ سفید میگویند واشینگتن و تهران در حال مذاکرات اولیه برای از سرگیری گفتوگوهایی هستند که پس از حملات اسرائیل متوقف شده بود.
در سوی مقابل، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، این موضوع را رد کرده است.
نقش مبهم رهبر جمهوری اسلامی
سن بالای خامنهای و ظاهر ضعیف او در ماههای اخیر، پرسشهایی را درباره میزان نقشآفرینیاش در تصمیمگیریهای کلان جمهوری اسلامی، از جمله واکنش به حملات آمریکا و اسرائیل و روابط با واشینگتن، برانگیخته است.
آسوشیتدپرس نوشت خامنهای سه برابر بیشتر از روحالله خمینی بر ایران حکومت کرده و تاثیر او بر زندگی بیش از ۹۰ میلیون ایرانی «بسیار عمیقتر» از بنیانگذار جمهوری اسلامی بوده است.
او نظام حکومت «آخوندها» یا روحانیون شیعه را نهادینه کرده و موقعیت خود را در میان تندروها بهعنوان «مرجع انکارناپذیر پس از خداوند» محکم کرده است.
احتمال تلافی تهران
کاخ سفید حمله موشکی جمهوری اسلامی به پایگاه نظامی آمریکا در قطر را که در واکنش به بمباران تاسیسات هستهای در ایران صورت گرفت، اقدامی نمایشی با هدف حفظ وجهه داخلی حکومت ارزیابی کرد.
با این حال، تهدید سایبری حکومت ایران همچنان بهعنوان یکی از چالشهای جدی در نظر گرفته میشود.
هکرهای وابسته به جمهوری اسلامی پیشتر بانکها، پیمانکاران دفاعی و شرکتهای نفتی ایالات متحده را هدف قرار دادهاند، هرچند تاکنون موفق به ایجاد اختلال گسترده در زیرساختها نشدهاند.
وزارت امنیت داخلی آمریکا هفته گذشته با هشدار درباره تشدید تهدیدات سایبری جمهوری اسلامی، از مدیران زیرساختهای حیاتی ایالات متحده از جمله شبکههای آب و برق خواست اقدامات احتیاطی را افزایش دهند و نسبت به حملات احتمالی هوشیار باشند.
تداوم آتشبس؟
ترامپ بلافاصله پس از حملات آمریکا با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، تماس گرفت و به او اطلاع داد که واشینگتن برنامهای برای حملات نظامی بیشتر به مواضع جمهوری اسلامی ندارد.
در مقابل، نتانیاهو هشدار داد در صورت تلاش جمهوری اسلامی برای ازسرگیری فعالیتهای هستهای، اسرائیل حملات خود را ادامه خواهد داد.
این آتشبس در شرایطی برقرار شده که تهران هیچ تعهدی برای توقف فعالیتهای هستهای خود ارائه نداده است.
با این حال، ترامپ معتقد است که جمهوری اسلامی در شرایط کنونی تمایلی به بازگشت به فعالیتهای هستهای ندارد: «آخرین چیزی که اکنون به آن فکر میکنند، اورانیوم غنیشده است.»
بقایی دوشنبه ۹ تیر در نشستی خبری گفت: «انتظار ما همیشه از آژانس و شخص مدیرکل این بوده که به دور از فضاسازیهای سیاسی، مسئولیت خودش را انجام بدهد. متاسفیم که درخواستهای ما مورد توجه قرار نگرفت و گزارش آژانس گزارش نامناسبی بود و یکی از بهانهها برای تجاوز نظامی اسرائیل و آمریکا بود.»
او افزود: «برخورد دوگانه یکی از بدترین رویکردها و سیاستها در قبال هنجارهای بینالمللی است. آژانس قصور پرتبعاتی را مرتکب شد. آژانس با ارائه گزارش بهانهای را فراهم کرد و در قبال اقدام علیه ایران موضع شایستهای را اتحاذ نکرد.»
سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی مصاحبههای گروسی را «توجیهکننده تجاوزات» خواند و از او خواست در قبال «تبعات اقدامات غیرقانونی» آمریکا و اسرائیل موضعگیری کند.
این اظهارات در شرایطی مطرح میشوند که در روزهای اخیر، بسیاری از کشورهای غربی به تهدیدات مقامهای حکومت ایران علیه مدیرکل آژانس واکنش نشان دادهاند.
بریتانیا، فرانسه و آلمان، موسوم به تروئیکای اروپایی، ۹ تیر در بیانیهای مشترک، ضمن اعلام حمایت از گروسی و ماموریت آژانس بینالمللی، تهدیدات مقامهای جمهوری اسلامی علیه او را محکوم کردند.
در این بیانیه آمده است: «ما از مقامهای ایرانی میخواهیم از هرگونه اقدامی برای توقف همکاریها با آژانس خودداری کنند. همچنین از ایران میخواهیم فورا همکاری کامل با آژانس را مطابق با تعهدات قانونی خود از سر بگیرد و تمام اقدامات لازم را برای تامین ایمنی و امنیت کارکنان آژانس انجام دهد.»
بقایی: اصرار گروسی برای ادامه بازرسیها غیرمنطقی و نادرست است
بقایی در ادامه نشست خبری خود اعلام کرد قانون اخیر مجلس شورای اسلامی در خصوص تعلیق همکاریها با آژانس بینالمللی برای دولت «لازمالاجرا» است.
او گفت: «در شرایطی که تاسیسات هستهای ایران مورد تعرض قرار گرفته، انتظار تداوم همکاریهای متعارف از سوی آژانس، بدون توجه به امنیت بازرسان و سکوت در برابر اقدامات غیرقانونی، غیرمنطقی است.»
سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی اضافه کرد: «اصرار مدیرکل در این مقطع زمانی برای ما قابل درک نیست. هنوز چند روز نگذشته از تجاوز، در این شرایط انتظار دارد که بازرسیها مانند گذشته انجام شود که انتظار نادرستی است. هنوز در مورد خسارت وارده ارزیابی درستی نداریم.»
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، پس از حمله به سایتهای نطنز، فردو و اصفهان بارها اعلام کرده که تاسیسات اتمی جمهوری اسلامی نابود شدهاند. با این حال، برخی ناظران و رسانهها نسبت به درستی این گفتهها ابراز تردید کردهاند.
روزنامه واشینگتنپست هشتم تیر گزارش داد تماسهای شنودشده از مقامهای جمهوری اسلامی نشان میدهد که آنها حملات نظامی آمریکا به تاسیسات هستهای در ایران را «کماثرتر از حد انتظار» توصیف کردهاند.
بقایی: صدراعظم آلمان از ادبیات «رژیم نازی» استفاده میکند
سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی در ادامه اظهارات خود از مواضع فرانسه و آلمان در قبال جنگ اسرائیل و ایران انتقاد کرد و در عین حال گفت تماسها با تروئیکای اروپایی ادامه دارد، اگرچه هنوز تاریخی برای دور بعدی مذاکرات هستهای تعیین نشده است.
بقایی افزود فرانسه به پشتیبانی نظامی از اسرائیل «اعتراف» کرده و «یکی از طرفهایی است که در این جنگ تحمیلی نقش داشته» و به همین دلیل، «باید پاسخگو باشد».
او همچنین به حمایت فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، از عملیات نظامی اسرائیل در ایران اشاره کرد و گفت: «اینکه یک تجاوز آشکار علیه کشوری مستقل را با عباراتی چون "کار کثیف" توصیف کنند، بیانگر بیتوجهی به اصول اولیه حقوق بینالملل و اخلاق انسانی است... هرگز تصور نمیشد که صدراعظم آلمان از همان واژگانی استفاده کند که پیشتر برای توجیه اقدامات نژادپرستانه و نسلکشانه رژیم نازی به کار میرفت.»
مرتس ۲۷ خرداد با تمجید از حملات اسرائیل به ایران گفته بود: «آنها بخش سخت و کثیف کار را بهجای همه ما انجام دادند.»
بقایی همچنین به صحبتهای اخیر مقامهای اروپایی درباره احتمال فعالسازی مکانیسم ماشه علیه جمهوری اسلامی پرداخت و گفت «تهدید به سوءاستفاده» از این ساز و کار موجب نخواهد شد حکومت ایران در قبال «زیادهخواهی طرفهای مقابل» تسلیم شود.
