آسوشیتدپرس: پیشنهاد تازه آمریکا به ایران؛ گامی به‌سوی توافق یا تکرار بن‌بست؟

کنسرسیوم منطقه‌ای غنی‌سازی اورانیوم، یکی از عناصر کلیدی در پیشنهادی است که استیو ویتکاف، نماینده ویژه دونالد ترامپ رییس‌جمهوری آمریکا کاخ سفید، روز شنبه ۱۰ خرداد به تهران ارائه داد. این پیشنهاد تلاشی برای مصالحه برسر موضع دولت دونالد ترامپ مبنی بر ممنوعیت غنی‌سازی اورانیوم در ایران، و پافشاری تهران بر ادامه غنی‌سازی در خاک خود به شمار می‌رود.

گزارش آکسیوس در پی گزارش‌های متناقض درباره موضع آمریکا درباره غنی‌سازی و نیز پاسخ جمهوری اسلامی به پیشنهاد آمریکا منتشر شده است.

مقام ارشد جمهوری اسلامی سه‌شنبه ۱۳ خرداد به آکسیوس گفت: «اگر کنسرسیوم در داخل مرزهای ایران فعالیت کند، می‌تواند مورد بررسی قرار گیرد. اما اگر قرار باشد خارج از کشور مستقر شود، قطعاً محکوم به شکست خواهد بود.»

این اظهارنظر نشان می‌دهد که تهران احتمالاً پیشنهاد ویتکاف را به‌طور کامل رد نخواهد کرد، بلکه در صدد مذاکره بر سر جزییات آن برخواهد آمد.

وب‌سایت آکسیوس پیش‌تر در روز دوشنبه ۱۲ خرداد برای نخستین‌بار جزییات پیشنهاد آمریکا به جمهوری اسلامی را منتشر کرد.

در این پیشنهاد محل دقیق استقرار کنسرسیوم غنی‌سازی مشخص نشده است.

چارچوب پیشنهادی چیست؟

گفته شده است که این کنسرسیوم می‌تواند شامل ایالات متحده، ایران و کشورهایی مانند عربستان سعودی، امارات متحده عربی، قطر و حتی ترکیه باشد.

هدف این کنسرسیوم تامین سوخت هسته‌ای برای کشورهایی است که به‌دنبال توسعه برنامه‌های صلح‌آمیز هسته‌ای هستند و فعالیت‌های آن نیز زیر نظر بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی قرار دارد.

این طرح می‌تواند به ایالات متحده اجازه دهد تا اعلام کند که ایران دیگر به‌تنهایی اورانیوم غنی نمی‌کند، چرا که فرایند غنی‌سازی در چارچوب یک نهاد منطقه‌ای چندجانبه انجام خواهد شد، و در عین حال به ایران نیز امکان می‌دهد ادعا کند که خط قرمز آن در خصوص غنی‌سازی همچنان رعایت شده است.

آکسیوس در گزارش خود افزوده است که رسیدن به توافقی بر سر شرایط دقیق مورد قبول دو طرف، چالشی جدی خواهد بود چه رسد به تحقق عملی چنین کنسرسیومی.

تصویری کلی از طرح آمریکا

به‌نوشته آکسیوس، طبق پیشنهاد ایالات متحده، توافق هسته‌ای بر ایجاد یک کنسرسیوم منطقه‌ای غنی‌سازی استوار خواهد بود و دارای این ویژگی‌هاست:

• ایران اجازه نخواهد داشت ظرفیت‌های غنی‌سازی داخلی فراتر از نیازهای غیرنظامی توسعه دهد.
• پس از امضای توافق، ایران باید به‌طور موقت سطح غنی‌سازی خود را به سه درصد کاهش دهد؛ مدت این دوره در مذاکرات مشخص خواهد شد.
• تاسیسات زیرزمینی غنی‌سازی ایران باید برای مدتی که طرفین توافق می‌کنند، «غیرفعال» شوند.
• غنی‌سازی در تاسیسات سطح‌زمین نیز به میزان مورد نیاز برای تولید سوخت راکتور هسته‌ای محدود خواهد شد.

آکسیوس در گزارش خود به‌نقل از منابع آگاه افزوده است که ایالات متحده همچنان منتظر دریافت پاسخ رسمی تهران به این پیشنهاد در روزهای آینده است.

روزنامه نیویورک تایمز نیز سه‌شنبه ۱۳ خرداد به نقل از مقام‌های ایرانی و اروپایی گزارش داد دولت دونالد ترامپ طرحی را پیشنهاد کرده است که تا مدتی به ایران اجازه می‌دهد غنی‌سازی اورانیوم را در سطح پایین ادامه دهد.

بر اساس این طرح، ایالات متحده ساخت راکتورهای نیروگاه هسته‌ای را برای ایران تسهیل می‌کند و برای ایجاد تاسیسات غنی‌سازی تحت مدیریت کنسرسیومی از کشورهای منطقه، مذاکره خواهد کرد.

طبق این طرح، به‌محض آن‌که این وعده‌ها محقق و تهران از آن بهره‌مند شود، باید همه فعالیت‌های غنی‌سازی در کشور را متوقف کند.

موضوع تشکیل کنسرسیومی متشکل از کشورهای خاورمیانه از جمله ایران، عربستان سعودی و امارات متحده عربی با مشارکت ایالات متحده، برای غنی‌سازی اورانیوم، در هفته‌های گذشته نیز مطرح شده است.

در پی انتشار گزارش‌هایی درباره احتمال دستیابی به توافقی محرمانه میان دولت ترامپ و ایران بر سر ادامه غنی‌سازی اورانیوم، چاک شومر سناتور ارشد دموکرات، خواستار حضور فرستاده ویژه کاخ سفید در امور خاورمیانه در برابر کنگره شد.

رهبر دموکرات‌های سنای آمریکا، روز سه‌شنبه ۱۳ خرداد در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «استیو ویتکاف باید در برابر کنگره شهادت دهد. آیا توافقی پنهانی در جریان است که به ایران اجازه ادامه غنی‌سازی اورانیوم را می‌دهد و فعالیت‌های مخرب ایران را تقویت می‌کند یا نه؟»

در سوی دیگر، مقامات جمهوری اسلامی اعلام کرده‌اند که خواهان شفاف‌سازی بیشتر در خصوص زمان و نحوه رفع تحریم‌های آمریکا در قالب این پیشنهاد هستند.

بر اساس برخی گزارش‌ها، ممکن است دور ششم مذاکرات هسته‌ای میان استیو ویتکاف و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در پایان این هفته در یکی از کشورهای خاورمیانه برگزار شود.

گزارش سی‌ان‌ان و رویترز از پاسخ منفی جمهوری اسلامی به پیشنهاد آمریکا

پیش‌تر شبکه سی‌ان‌ان و خبرگزاری رویترز در روز دوشنبه ۱۲ خرداد به نقل از مقامات ارشد جمهوری اسلامی گزارش داده بودند که پاسخ تهران به پیشنهاد آمریکا منفی خواهد بود.

یک مقام ارشد جمهوری اسلامی دوشنبه ۱۲ خرداد در گفت‌وگو با شبکه سی‌ان‌ان، پیشنهاد جدید آمریکا در خصوص توافق هسته‌ای را «ناسازگار و گسیخته» خوانده بود.

سی‌ان‌ان نام این مقام ارشد جمهوری اسلامی را اعلام نکرد اما به‌نقل از او گزارش داد که حکومت ایران پیشنهاد جدید آمریکا را رد می‌کند.

او گفت: «در نگاه نخست، این پیشنهاد ناسازگار و گسیخته، بسیار غیرواقع‌بینانه و همراه با مطالبات بیش از حد ارزیابی می‌شود.»

این مقام ارشد جمهوری اسلامی به سی‌ان‌ان همچنین گفت که مهم‌ترین مانع پیشرفت در مذاکرات، تغییر مداوم مواضع آمریکا بوده است.

او افزود: «این واقعیت که آمریکایی‌ها مدام موضع خود را تغییر می‌دهند، تاکنون مانع اصلی موفقیت مذاکرات بوده و اکنون کار را سخت‌تر از همیشه کرده است.»

این مقام همچنین ادعا کرد که متن جدید، با توافقات پیشین در تضاد آشکار است.

او به‌سی‌ان‌ان گفت: «این متن آشکارا با توافق اخیر حاصل‌شده در دور پنجم مذاکرات در تضاد است. موضع ایران درباره غنی‌سازی، قاطع و غیرقابل تغییر است.»

خبرگزاری رویترز نیز دوشنبه ۱۲ خرداد به‌نقل از یک دیپلمات ارشد جمهوری اسلامی گزارش داد که جمهوری اسلامی در آستانه رد پیشنهاد تازه‌ای از سوی ایالات متحده برای حل مناقشه هسته‌ای چند دهه‌ای است.

این دیپلمات ارشد که نامش اعلام نشده، به رویترز گفت که طرح آمریکا «غیربدیهی» و فاقد ملاحظات منافع ایران است و هیچ انعطافی در موضع آمریکا نسبت به موضوع غنی‌سازی اورانیوم در خاک ایران نشان نمی‌دهد.

این دیپلمات ارشد، که به‌گفته رویترز به تیم مذاکره‌کننده جمهوری اسلامی نزدیک است، افزود: «تهران در حال تدوین پاسخی منفی به پیشنهاد آمریکاست؛ پاسخی که می‌تواند به‌عنوان رد رسمی این پیشنهاد تفسیر شود.»

این دیپلمات جمهوری اسلامی گفت که ارزیابی کمیته مذاکرات هسته‌ای که زیر نظر علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی فعالیت می‌کند، این است که «پیشنهاد آمریکا کاملاً یک‌طرفه است و نمی‌تواند منافع تهران را تامین کند.»

او افزود: «تهران این پیشنهاد را یک طرح غیربدیهی می‌داند که صرفاً تلاش دارد از طریق خواسته‌های افراطی، یک توافق بد را به ایران تحمیل کند.»

او گفت: «در این پیشنهاد، موضع آمریکا در خصوص غنی‌سازی در خاک ایران بدون تغییر باقی مانده و هیچ توضیح روشنی درباره رفع تحریم‌ها ارائه نشده است.»

بر اساس این طرح، ایالات متحده ساخت راکتورهای نیروگاه هسته‌ای را برای ایران تسهیل می‌کند و برای ایجاد تاسیسات غنی‌سازی تحت مدیریت کنسرسیومی از کشورهای منطقه، مذاکره خواهد کرد.

طبق این طرح، به‌محض آن‌که این وعده‌ها محقق و تهران از آن بهره‌مند شود، باید همه فعالیت‌های غنی‌سازی در کشور را متوقف کند.

موضوع تشکیل کنسرسیومی متشکل از کشورهای خاورمیانه از جمله ایران، عربستان سعودی و امارات متحده عربی با مشارکت ایالات متحده، برای غنی‌سازی اورانیوم، در هفته‌های گذشته نیز مطرح شده است.

مسعود منیری، کارشناس انرژی هسته‌ای، ۱۱ خرداد در گفت‌وگو با ایران‌اینترنشنال گفت: «اگر کنسرسیومی از سوی غربی‌ها پیشنهاد می‌شود، هدف آن حل مسئله غنی‌سازی در داخل ایران است اما طبیعتا طرف غربی می‌خواهد این کنسرسیوم خارج از خاک ایران مستقر باشد.»

منیری گفت پیشنهاد تعلیق موقت غنی‌سازی در برابر به رسمیت شناختن حق غنی‌سازی از سوی آمریکا شاید در کوتاه‌مدت راه‌حلی برای بحران هسته‌ای ایران باشد اما با پایان یافتن دوره تعلیق، این مسئله دوباره به یک چالش سیاسی تبدیل می‌شود.

پیش از این و در ۱۲ خرداد، اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، با تایید دریافت متن پیشنهادی آمریکا برای توافق،‌ گفت: «تحویل گرفتن یک متن به معنای پذیرش آن نیست و دلالتی بر قابل پذیرش بودن آن نیز ندارد.»

باراک راوید، خبرنگار وب‌سایت اکسیوس نیز ۱۰ خرداد گزارش داد یکی از موارد پیشنهادی آمریکا به جمهوری اسلامی این است که آمریکا حق ایران برای غنی‌سازی اورانیوم را به رسمیت بشناسد، ولی جمهوری اسلامی به‌طور کامل غنی‌سازی اورانیوم را تعلیق کند.

ساعاتی پس از این گزارش، دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، در اظهاراتی در تضاد با گزارش اکسیوس اعلام کرد اجازه هیچ غنی‌سازی‌ای را در خاک ایران نمی‌دهد.

هم‌زمان، روزنامه نیویورک تایمز به نقل از منابع آگاه گزارش داد پیشنهاد ارا‌ئه شده آمریکا به جمهوری اسلامی برای توافق هسته‌ای، مجموعه‌ای از نکات کلیدی است و پیش‌نویس کامل توافق نیست.

این رسانه با اشاره به این‌که در این پیشنهاد از تهران خواسته شده تمامی فعالیت‌های غنی‌سازی اورانیوم را متوقف کند، نوشت واشینگتن پیشنهاد تشکیل یک کنسرسیوم منطقه‌ای برای تولید انرژی هسته‌ای را مطرح کرده است.

کارولین لویت، سخنگوی کاخ سفید، ۱۳ خرداد از ارائه پیشنهادی «دقیق و قابل قبول» به جمهوری اسلامی خبر داد و تاکید کرد در صورت رد آن از سوی تهران، حکومت ایران با پیامدهای جدی روبه‌رو خواهد شد.

او ۱۰ خرداد نیز گفت استیو ویتکاف، نماینده ویژه ترامپ در امور خاورمیانه، پیشنهادی «روشن و قابل قبول» برای توافق هسته‌ای به جمهوری اسلامی ارائه کرده و به نفع ایران است که آن را بپذیرد.

پس از آن و در ۱۱ خرداد، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، با بیان این‌که «پاسخ این نامه در دست تهیه است»، در حساب ایکس خود نوشت: «این پیشنهاد به‌گونه‌ای شایسته و در چارچوب اصول، منافع ملی و حقوق مردم، پاسخ داده خواهد شد.»

تا‌کنون پنج دور از مذاکرات میان واشینگتن و تهران برای حل پرونده هسته‌ای جمهوری اسلامی برگزار شده و انتظار می‌رود دور ششم مذاکرات به زودی برگزار شود؛ هرچند تمی بروس، سخنگوی وزارت خارجه ایالات متحده، ۱۳ خرداد گفت که اطلاعی درباره زمان و محل برگزاری دور بعدی مذاکرات آمریکا با جمهوری اسلامی ندارد.

لویت سه‌شنبه ۱۳ خرداد، درباره گزارش‌ها در مورد ارائه پیشنهادی به ایران که اجازه غنی‌سازی در سطح پایین را می‌دهد، از پرداختن به جزییات خودداری کرد اما گفت: «ما از طریق رسانه‌ها مذاکره نمی‌کنیم. این تصمیم، به احترام گفت‌وگوها و مذاکرات جاری اتخاذ شده که از سوی نماینده ویژه، آقای ویتکاف، هدایت می‌شود.»

سخنگوی کاخ سفید با اشاره به موضع‌گیری دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، درباره ضرورت غنی‌سازی صفر درصدی جمهوری اسلامی، گفت: «رییس‌جمهوری شب گذشته به‌روشنی موضع خود را اعلام کرد؛ موضعی که نمی‌توانست صریح‌تر از این باشد و بار دیگر تاکید کرد که این، موضع رسمی اوست.»

لویت افزود که ترامپ امیدوار است تهران این پیشنهاد را بپذیرد.

هم‌زمان تمی بروس، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا اعلام کرد: «درباره سیاست‌های ‌آمریکا، آن چیزی که رییس‌جمهور ترامپ می‌گوید و انجام می‌دهد، تعیین کننده است. او نوشت که اجازه غنی‌سازی داده نخواهد شد. بین عقیده رییس‌جمهور و اخبار رسانه‌ها، روشن است که کدام معتبر‌تر است.»

بروس درباره خوش‌بینی ترامپ به مذاکرات با ایران نیز گفت: «اگر رییس‌جمهور فکر می‌کرد انجام شدنی نیست، به سراغش نمی‌رفت و این سرچشمه خوش‌بینی اوست.»

او گفت که اطلاعی درباره زمان و محل برگزاری دور بعدی مذاکرات آمریکا با جمهوری اسلامی ندارد.

رییس‌جمهوری آمریکا بعدازظهر ۱۲ خرداد در پستی در شبکه اجتماعی خود، تروث سوشال، با انتقاد از عملکرد جو بایدن، رییس‌جمهوری پیشین آمریکا، تاکید کرد که در یک توافق احتمالی با جمهوری اسلامی، واشینگتن اجازه هیچ‌گونه غنی‌سازی اورانیوم را به حکومت ایران نخواهد داد.

این در حالی است که وب‌سایت اکسیوس گزارش داده است دولت ترامپ در پیشنهادی محرمانه به جمهوری اسلامی، اجازه غنی‌سازی محدود اورانیوم را در خاک ایران داده است.

بیشتر بخوانید: گزارش‌های متناقض از مخالفت یا موافقت آمریکا با ادامه غنی‌سازی در خاک ایران

از سوی دیگر عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، سه‌شنبه در مراسمی در لبنان گفت: «کاملا روشن است که مذاکره در شرایط فعلی از موضع برابر نیست و به مذاکره برای تسلیم شبیه است.»

عراقچی تاکید کرد: «اگر ما قدرت دفاعی لازم را نداشتیم و آمریکا می‌توانست مراکز هسته‌ای ما را بمباران کند، دلیلی برای مذاکره نداشتیم.»

او با تاکید بر این‌که پیشنهاد آمریکا دارای ابهامات زیادی است، گفت: «ما آمادگی داریم تا اطمینان حاصل شود به سمت سلاح هسته‌ای نخواهیم رفت.»

پیش از این دیمیتری پسکوف، سخنگوی کاخ کرملین، گفته بود روسیه به‌طور کامل از تلاش‌ها برای حل‌وفصل مسالمت‌آمیز مسئله هسته‌ای ایران حمایت می‌کند.

او گفت: «ما معتقدیم کشورها حق استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای را دارند. این استفاده باید کاملا تحت نظارت آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و جامعه جهانی انجام شود. همان‌طور که در همه کشورهای جهان چنین است.»

این روزنامه آمریکایی روز دوشنبه ۱۲ خرداد در گزارشی اعلام کرد که طبق بررسی‌های این نشریه، نفت‌کش‌هایی که بین بندر موندرا در سواحل غربی هند و خلیج فارس تردد می‌کردند، حرکت‌هایی شبیه به حرکات کشتی‌هایی داشته‌اند که به دنبال فرار از تحریم‌ها هستند.

دادستان‌های ایالات متحده که فعالیت نفت‌کش‌های حامل گاز مایع متعلق به شرکت‌های آدانی را زیر نظر دارند، به مواردی از اختلاف‌ در مکان ثبت‌شده کشتی‌ها و احتمال دست‌کاری در سیستم مکان‌یاب کشتی‌ها رسیده‌اند.

گوتام آدانی، دومین فرد ثروتمند آسیا، سال گذشته در پرونده‌ای مربوط به رشوه‌خواری در آمریکا تحت پیگرد قرار گرفته بود. او که در ماه‌های اخیر از طریق دوست دیرینش، ناندرا مودی، نخست‌وزیر هند، تلاش می‌کرد دولت آمریکا را برای پایان دادن به بررسی اتهام رشوه‌خواری متقاعد کند، حالا با چالشی تازه در خصوص خریداری محصولات پتروشیمی از جمهوری اسلامی روبه‌رو شده است.

گروه آدانی گزارش وال‌استریت ژورنال درباره ادعای ارتباطات با دریافت گاز مایع از ایران را به‌طور قاطع رد کرده است.

100%

این گروه با انتشار بیانیه‌ای در روز دوشنبه ۱۲ خرداد اعلام کرد: «آدانی به‌طور قاطع هرگونه مشارکت عمدی در دور زدن تحریم‌ها یا تجارت با گاز مایع منشأ ایرانی را تکذیب می‌کند. همچنین، ما از هیچ‌گونه تحقیقاتی از سوی مقامات آمریکایی در این زمینه آگاه نیستیم.»

بررسی‌های گسترده‌تر دفتر دادستانی ایالات متحده در ناحیه بروکلین ممکن است برای تلاش‌های آدانی با هدف اعاده حیثیت و پاک‌سازی نام خود مشکل‌ساز شود. اگرچه دونالد ترامپ در حال عقب‌نشینی از اجرای سخت‌گیرانه قوانین ضد رشوه‌خواری خارج از مرزهای آمریکاست، اما در عین حال خریداران نفت و گاز ایران را هدف قرار داده است.

ترامپ ماه گذشته در رسانه اجتماعی خود، تروث‌سوشال نوشت: «هر کشور یا فردی که حتی مقدار اندکی از نفت یا محصولات پتروشیمی ایران را بخرد، بلافاصله مشمول تحریم‌های ثانویه خواهد شد. آنها به هیچ وجه اجازه معامله با ایالات متحده را نخواهند داشت.»

آدانی که از متحدان نزدیک نخست‌وزیر هند محسوب می‌شود، ریاست گروهی از شرکت‌های زیرساختی به نام خودش را بر عهده دارد که در رشد اقتصادی هند در سال‌های گذشته نقش کلیدی داشته‌اند. ارزش ۱۵۰ میلیارد دلاری سهام این گروه، آدانی و خانواده‌اش را در میان ثروتمندترین خانواده‌های جهان قرار داده است.

تحقیقات درباره محموله‌ها

به گفته منابع آگاه، دادستان‌ها در حال بررسی فعالیت‌های چند کشتی حمل گاز مایع هستند که محموله‌هایی به شرکت آدانی تحویل داده‌اند.

سخنگوی آدانی گفته است که تاکنون واردات گاز مایع بخش کوچکی از فعالیت‌های این شرکت بوده، اما اکنون در حال رشد است و در سال مالی گذشته ۱.۴۶ درصد از درآمد حدود ۱۲ میلیارد دلاری این شرکت را شامل شده است.

تحقیقات وال‌استریت ژورنال درباره گروهی از کشتی‌های حامل گاز مایع که از اوایل سال ۲۰۲۴ بین بندر موندرا و خلیج فارس تردد داشتند، نشانه‌هایی را آشکار کرده که از نظر کارشناسان ردیابی کشتی‌ها، از تلاش برای پنهان‌سازی مسیر واقعی حکایت دارد.

به گفته تومر رانان، تحلیل‌گر ریسک دریایی در شرکت بیمه لویدز که تانکرهای حامل گاز مایع را ردیابی می‌کند،‌ یکی از تاکتیک‌های رایج کشتی‌ها برای دور زدن تحریم‌ها دستکاری سیستم شناسایی خودکار کشتی است. به این ترتیب موقعیت کشتی به‌درستی مخابره نمی‌شود.

یک کشتی با پرچم پاناما به نام اس‌ام‌اس بروس (SMS Bros) که بهار سال گذشته محموله‌ای از گاز مایع را برای آدانی حمل می‌کرده، چنین الگوهای مشکوکی را نشان داده است. طبق داده‌های رهگیری کشتی‌ها این کشتی روز ۱۵ فروردین ۱۴۰۳ در کناره خورالزبیر عراق پهلو گرفته بود.

در تصاویر ماهواره‌ایِ این کشتی در تاریخ مورد نظر در محل اعلام‌شده دیده نمی‌شود؛ در عوض، کشتی‌ای با مشخصات مشابه در فاصله حدود ۵۰۰ کیلومتریِ بندر تنبک در استان هرمزگان مشاهده شده است.

100%

اوایل پاییز ۱۳۹۹ مقامات حکومت ایران از افتتاح نخستین اسکله صادرات گاز مایع در «بندر خدماتی-صادراتی تنبک» در آینده‌ای نزدیک خبر داده بودند.

به گفته سمیر مدنی از پایگاه ردیابی تانکرها (TankerTrackers.com) که بیش از ۹ هزار کشتی را بر اساس تصاویر ماهواره‌ای فهرست کرده، این کشتی همان کشتی اس‌ام‌اس بروس (SMS Bros) بوده است.

روز ۲۰ فروردین ۱۴۰۳، داده‌های سیستم شناسایی خودکار (AIS) نشان می‌دهند که اس‌ام‌اس بروس (SMS Bros) در نزدیکی سواحل امارات بوده و در این زمان وزن کشتی سنگین‌تر از قبل شده است؛ این به معنای بارگیری است.

داده‌ها حاکی از آن است که این کشتی شب بیستم فروردین به سمت جنوب حرکت کرده و روز بعد در نزدیکی سواحل عمان لنگر انداخته است.

اسناد بررسی شده نشان می‌دهند که روز ۲۲ فروردین یکی از شرکت‌های آدانی قراردادی برای بارگیری حدود ۱۱هزار و ۲۵۰ تُن گاز مایع از بندر صحار عمان با این کشتی امضا کرده است. با این حال، داده‌های سیستم شناسایی خودکار نشان نمی‌دهد که این کشتی در بندر صحار پهلو گرفته باشد.

پس از آن کشتی اس‌ام‌اس بروس (SMS Bros) به بندر موندرا رفت، جایی که طبق اسناد گمرکیِ بررسی شده از سوی وال‌استریت ژورنال در روز ۲۹ فروردین یک شرکت دیگر از شرکت‌های اقماری متعلق به آدانی محموله‌ای با مشخصات مشابه را از طریق آن وارد کرده است. ارزش اعلام‌شده این محموله چیزی بیش از ۷ میلیون دلار است.

به گفته کارشناسان خریداران نفت و گاز ایران اغلب از اسناد جعلی منتسب به عمان و عراق استفاده می‌کنند.

سخنگوی آدانی درباره این محموله گفته بود که یک شرکت ثالث لجستیکی مدیریت آن را بر عهده داشته و اسنادی دارند که نشان می‌دهد مبدا نهایی بندر صحار بوده است.

به گفته او شرکت‌های آدانی کشتی‌ها را از نظر علائم هشدار بررسی می‌کنند، اما مالک، بهره‌بردار یا ناظر کشتی‌ها نیستند و نمی‌توانند درباره فعالیت کشتی‌هایی که کنترل آن‌ها را در دست ندارند، اظهار نظر کنند.

سخنگوی آدانی گفت: «ما به تمام وظایف و مسئولیت‌های یک واردکننده صادق عمل کرده‌ایم.»

دیگر موارد مشکوک

کشتی اس‌ام‌اس بروس (SMS Bros) که سال گذشته نامش را به نیل (Neel) تغییر داد، ترددهای مشکوک دیگری هم داشته است.

سوابق بندر بنگلادش از خرداد سال گذشته نشان می‌دهند که این کشتی محموله‌ای از گاز مایع را از ایران برای واردکننده‌ای ناشناس تخلیه کرده است، در حالی که داده‌های سیستم شناسایی خودکار این کشتی همان مسیر اعلام‌شده به عراق در ماه فروردین را گزارش کرده‌اند.

در چند مورد دیگر هم تصاویر ماهواره‌ای این کشتی را در موقعیتی که سیستم شناسایی خودکار گزارش‌ کرده بود، نشان نمی‌دهد. بیورِن بِرگمَن، تحلیل‌گر داده در سازمان‌های غیرانتفاعی گلوبال فیشینگ واچ و اسکای‌تروث این مورد را تایید کرده است.

سه کشتی دیگر حامل گاز مایع هم نیز در مسیرهای میان بندر موندرا و خلیج فارس، نشانه‌هایی از پنهان‌کاری‌های مشابه و جعل داده‌های سیستم شناسایی خودکار داشته‌اند.

یکی از آن‌ها از سوی همان شرکتی اداره می‌شود که اس‌ام‌اس بروس (SMS Bros) را مدیریت می‌کند. این کشتی در فهرستی که از سوی گروهی فراجناحی از سناتورهای آمریکایی منتشر شد، جزو کشتی‌های مظنون به حمل نفت و گاز برای جمهوری اسلامی است.

شرکت اداره‌کننده کشتی‌ها و کاپیتان کشتی اس‌ام‌اس بروس (SMS Bros) به درخواست‌های وال‌استریت ژورنال برای اظهارنظر پاسخ ندادند.

به نظر می‌رسد کشتی سوم هم تاکتیک‌های مشابهی را در سفرهایش به موندرا به کار گرفته باشد، از جمله گزارش توقف در بندر خور الزبیر که در تصاویر ماهواره‌ای دیده نمی‌شود.

چهارمین کشتی که اغلب محموله‌هایی به بندر موندرا می‌برد، در گزارش سال ۲۰۲۴ وزارت انرژی آمریکا به عنوان کشتی درگیر در صادرات محصولات نفتی ایران فهرست شده بود.

وال‌استریت ژورنال ماه گذشته دریافت که این کشتی هم موقعیت خود را روی ریل‌های قطار بندر خور الزبیر گزارش کرده بود.

آدانی و اتهام رشوه‌خواری

حدود دو سال پیش گزارشی منتشر شد که ادعا می‌کرد گروه آدانی با کنترل پنهانی بخش‌هایی از سهام از طریق شرکت‌های فراساحلی (آف‌شور)، قوانین بورس هند را نقض کرده است. به دنبال این گزارش ارزش سهام شرکت‌های آدانی سقوط کرد، البته بخشی از این ضرر اکنون بازیابی شده است.

حدود شش ماه پیش این گروه با چالش جدیدی مواجه شد؛ دادستان‌های آمریکایی، او را به تقلب متهم کردند و گفتند که [این گروه] حدود ۲۵۰ میلیون دلار رشوه به مقامات هندی داده تا قراردادهای سودآورِ تامین انرژی خورشیدی را تصاحب کند.

گروه آدانی گزارش اولیه را «به‌کل دروغ» و اتهامات دولت آمریکا را «بی‌اساس» خواند.

براساس مطالب فاش شده، آدانی دو شرکت حقوقی قدرتمند به نام‌های «کرکلند اند الیس» و «کوئین امانوئل» را استخدام کرده است و وکلای او در ماه مارس (حدود سه ماه پیش) در جریان تلاش برای مختومه کردن پرونده با دادستان‌های آمریکایی دیدار کرده‌اند.

شش عضو جمهوری‌خواه کنگره نیز بطور آشکار اعلام کرده‌اند که طرح اتهام علیه آدانی با اولویت‌های سیاست خارجی ترامپ، از جمله حفظ روابط تجاری قوی با هند، مغایرت دارد. ترامپ همچنین با صدور یک فرمان اجرایی، تعقیب قضایی بر اساس «قانون اقدامات فساد خارجی» (FCPA) را «معلق» کرده است.

اگرچه این پرونده از دل تحقیقاتی در مورد قانون اقدامات فساد خارجی بیرون آمده، اما آدانی به توطئه و تقلب در اوراق بهادار متهم شده است، نه نقض مستقیم این قانون.

دونالد ترامپ بعدازظهر دوشنبه ۱۲ خرداد، در پستی در شبکه اجتماعی خود، تروث سوشیال، با انتقاد از عملکرد جو بایدن، رییس‌جمهوری پیشین آمریکا، تاکید کرد که در یک توافق احتمالی با جمهوری اسلامی، آمریکا اجازه هیچ‌گونه غنی‌سازی اورانیوم را به حکومت ایران نخواهد داد.

این در حالی است که ساعاتی پیش از انتشار این پست،‌ وب‌سایت آکسیوس گزارش داده بود که دولت دونالد ترامپ در پیشنهادی محرمانه به جمهوری اسلامی، اجازه غنی‌سازی محدود اورانیوم را در خاک ایران داده است.

100%

آکسیوس در گزارش خود این را اقدام را متضاد و مغایر با مواضع علنی مقام‌هایی چون استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ و مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، خوانده بود.

سایت خبری اکسیوس به‌نقل از دو منبع آگاه که نام آنها را اعلام نکرد، نوشت که ایران در قالب این پیشنهاد اجازه دارد غنی‌سازی را تا سقف سه درصد ادامه دهد اما باید تاسیسات زیرزمینی خود را برای مدتی معین غیرفعال و توسعه سانتریفیوژهای پیشرفته را متوقف کند.

منابع مطلع به اکسیوس گفته‌اند این پیشنهاد مسیر جدیدی را برای دست‌یابی به توافق باز می‌کند؛ اگرچه با خطر واکنش منفی متحدان آمریکا، به‌ویژه اسرائیل و سناتورهای جمهوری‌خواه در کنگره همراه است.

گزارش سی‌ان‌ان از مخالفت تهران با پیشنهاد آمریکا و احتمال فروپاشی مذاکرات

از سوی دیگر، یک مقام ارشد جمهوری اسلامی دوشنبه ۱۲ خرداد در گفت‌وگو با شبکه سی‌ان‌ان، پیشنهاد جدید آمریکا در خصوص توافق هسته‌ای را «ناسازگار و گسیخته» خواند.

سی‌ان‌ان نام این مقام ارشد جمهوری اسلامی را نگفت اما به‌نقل از او گزارش داد که حکومت ایران پیشنهاد جدید آمریکا را رد می‌کند.

او گفت: «در نگاه نخست، این پیشنهاد ناسازگار و گسیخته، بسیار غیرواقع‌بینانه و همراه با مطالبات بیش از حد ارزیابی می‌شود.»

این مقام ارشد جمهوری اسلامی به سی‌ان‌ان گفت همچنین افزود که مهم‌ترین مانع پیشرفت در مذاکرات، تغییر مداوم مواضع آمریکا بوده است.

او افزود: «این واقعیت که آمریکایی‌ها مدام موضع خود را تغییر می‌دهند، تاکنون مانع اصلی موفقیت مذاکرات بوده و اکنون کار را سخت‌تر از همیشه کرده است.»

این مقام همچنین ادعا کرد که متن جدید، با توافقات پیشین در تضاد آشکار است.

او به‌سی‌ان‌ان گفت: «این متن آشکارا با توافق اخیر حاصل‌شده در دور پنجم مذاکرات در تضاد است. موضع ایران درباره غنی‌سازی، قاطع و غیرقابل تغییر است.»

این شبکه همچنین به‌نقل از منابع آگاه از روند مذاکرات گزارش داد که تحرک و شتاب مذاکرات برای دستیابی به توافقی تازه در حال فروپاشی است.

به‌گفته سی‌ان‌‌ان، این بدبینی پشت‌پرده در تضاد کامل با اظهارات خوش‌بینانه و علنی دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، است. او هفته گذشته گفته بود دولت او «به یک راه‌حل بسیار نزدیک شده است.»

در گزارش شبکه سی‌ان‌ان گفته شده است که آمریکا در پیشنهاد جدیدش موضع خود درباره غنی‌سازی اورانیوم را تغییر داده است. طبق این پیشنهاد، ایالات متحده ممکن است در برنامه انرژی هسته‌ای غیرنظامی ایران سرمایه‌گذاری کند و به کنسرسیومی بین‌المللی بپیوندد که وظیفه نظارت بر غنی‌سازی سطح پایین اورانیوم در داخل خاک ایران را برعهده خواهد داشت. این کنسرسیوم احتمالی شامل کشورهای خاورمیانه و همچنین آژانس بین‌المللی انرژی اتمی خواهد بود.

در گزارش سی‌ان‌ان نیز بر این نکته تاکید شده که مقامات ارشد آمریکایی پیش از این تاکید کرده بودند که اجازه هیچ‌گونه غنی‌سازی در داخل ایران را نمی‌دهند و خواستار آن هستند که ایران تنها مجاز به واردات اورانیوم غنی‌شده باشد. تهران این پیشنهاد را قاطعانه رد کرده بود.

سی‌ان‌ان در گزارش خود افزوده که دادن اجازه غنی‌سازی سطح پایین در داخل ایران، که یادآور توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ موسوم به برجام است که ترامپ از آن خارج شد، احتمالاً با مخالفت شدید اسرائیل و جمهوری‌خواهان در آمریکا مواجه خواهد شد.

مقامات جمهوری اسلامی گفته‌اند که با اصل کنسرسیوم نظارت بر غنی‌سازی مخالفتی ندارند، اما ایران باید کنترل کامل توانمندی‌های غنی‌سازی خود را حفظ کند.

مذاکرات هسته‌ای بین جمهوری اسلامی و ایالات متحده در سوم خرداد با برگزاری پنجمین دور گفتگوها در رم به پایان رسید. پس از آن، یک مقام ارشد دولت آمریکا گفت که دو طرف توافق کرده‌اند که به‌زودی دوباره دیدار کنند. اما سی‌ان‌ان به‌نقل از منابع آگاه گزارش داد که برگزاری دور بعدی مذاکرات با تردید جدی مواجه است و شاید اصلاً چنین اتفاقی روی ندهد.

100%

رویترز: تهران در حال آماده کردن جواب منفی خود است

خبرگزاری رویترز نیز دوشنبه ۱۲ خرداد به‌نقل از یک دیپلمات ارشد جمهوری اسلامی گزارش داد که جمهوری اسلامی در آستانه رد پیشنهاد تازه‌ای از سوی ایالات متحده برای حل مناقشه هسته‌ای چند دهه‌ای است.

این دیپلمات ارشد که نامش اعلام نشده، به رویترز گفت که طرح آمریکا «غیربدیهی» و فاقد ملاحظات منافع ایران است و هیچ انعطافی در موضع آمریکا نسبت به موضوع غنی‌سازی اورانیوم در خاک ایران نشان نمی‌دهد.

این دیپلمات ارشد، که به‌گفته رویترز به تیم مذاکره‌کننده جمهوری اسلامی نزدیک است، افزود:«تهران در حال تدوین پاسخی منفی به پیشنهاد آمریکاست؛ پاسخی که می‌تواند به‌عنوان رد رسمی این پیشنهاد تفسیر شود.»

این دیپلمات جمهوری اسلامی گفت که ارزیابی کمیته مذاکرات هسته‌ای که زیر نظر علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی فعالیت می‌کند، این است که «پیشنهاد آمریکا کاملاً یک‌طرفه است و نمی‌تواند منافع تهران را تامین کند.»

او افزود:«تهران این پیشنهاد را یک طرح غیربدیهی می‌داند که صرفاً تلاش دارد از طریق خواسته‌های افراطی، یک توافق بد را به ایران تحمیل کند.»

او گفت: «در این پیشنهاد، موضع آمریکا در خصوص غنی‌سازی در خاک ایران بدون تغییر باقی مانده و هیچ توضیح روشنی درباره رفع تحریم‌ها ارائه نشده است.»

پیشنهاد جدید ایالات متحده برای توافق هسته‌ای، شنبه۱۰ خرداد از سوی بدر البوسعیدی، وزیر امور خارجه عمان که میانجی‌گری میان تهران و واشینگتن را برعهده دارد، در جریان سفری کوتاه به تهران به مقامات جمهوری اسلامی ارائه شد.

عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی نیز پیشتر گفته بود که پاسخ رسمی حکومت ایران به پیشنهاد آمریکا به‌زودی ارائه خواهد شد.