ترامپ: درد واقعی برای حوثی‌ها و حامیانشان در ایران در راه است

این مقام آمریکایی در واکنش به سخنان اخیر مسعود پزشکیان درباره آمادگی تهران برای مذاکره غیرمستقیم با واشینگتن گفت: «ترامپ به‌روشنی تمایل خود را برای مذاکره با ایران اعلام کرده، اما اگر حکومت ایران خواهان توافق نباشد، او صراحتا گفته گزینه‌های دیگری را دنبال خواهد کرد.»

بروس همچنین با تاکید بر مواضع آمریکا درباره برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی گفت: «دونالد ترامپ به‌صراحت اعلام کرده که ایران هرگز نباید به سلاح هسته‌ای دست پیدا کند. همان‌طور که سناتور مارکو روبیو نیز تاکید کرده در دوره ریاست‌جمهوری ترامپ چیزی به نام ایران هسته‌ای وجود نخواهد داشت.»

او در ادامه افزود: «رفتار ایران در سراسر جهان منافع ملی ایالات متحده را تهدید می‌کند. به همین دلیل، رییس‌جمهور ترامپ کمپین فشار حداکثری را دوباره اعمال کرده است.»

این مقام در تهران اظهار داشت: «فرماندهان ارشد به‌شدت زیر فشار هستند که در صورت جدی‌تر شدن تهدیدهای ترامپ، حملات پیش‌دستانه‌ای به این جزیره و پایگاه نظامی مستقر در آن انجام دهند.»

او افزود که بحث‌ها درباره پایگاه دیه‌گو گارسیا پس از استقرار بمب‌افکن‌های آمریکایی در این پایگاه شدت گرفته است.

به گفته این مقام، برخی پیشنهاد داده‌اند که موشک‌هایی به سمت این جزیره شلیک شود، «نه برای اصابت به هدفی خاص، بلکه برای سقوط در آب شلیک شوند تا پیامی روشن به آمریکایی‌ها ارسال شود که نشان دهد ایران تهدیدها را جدی گرفته و آماده پاسخ است.»

تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهد که حداقل سه فروند بمب‌افکن بی‌۲ اسپیریت هفته گذشته در این پایگاه استراتژیک آمریکا-بریتانیا مستقر شده‌اند.

این بمب‌افکن‌ها که به «ارواح آسمان» شهرت دارند، قادرند از پیشرفته‌ترین سامانه‌های دفاع هوایی عبور کرده و محموله‌های مرگبار را حمل کنند.

جزیره دیه‌گو گارسیا، جزیره اصلی مجمع‌الجزایر چاگوس است، منطقه‌ای در اقیانوس هند تحت مالکیت بریتانیا که «سر کی‌یر استارمر» قصد دارد آن را به موریس بازگرداند.

آینده این پایگاه نظامی، یکی از نقاط اصلی اختلاف در توافق برای واگذاری جزایر است.

طبق پیشنهاد استارمر، جزیره دیه‌گو گارسیا به بریتانیا اجاره داده خواهد شد، با هزینه‌ای گزارش‌شده در حدود ۹۰ میلیون پوند در سال، تا آمریکا بتواند عملیات نظامی خود را در آن ادامه دهد.

یکی از حامیان جمهوری اسلامی گفته که باید مدت‌ها پیش از استقرار بمب‌افکن‌های آمریکا، این جزیره هدف حمله قرار می‌گرفت.

100%

این پایگاه از بمب‌افکن‌های بی‌۱ لنسر، بی‌۲ اسپیریت، و بی‌-۵۲ استراتوفورترس پشتیبانی می‌کند، و بنابراین در عملیات نظامی در آفریقا، آسیا و اقیانوسیه نقش حیاتی دارد.

نزدیک به ۴ هزار نیروی نظامی و پیمان‌کار، که اکثرشان آمریکایی هستند، در این پایگاه مستقرند.

رسانه‌های دولتی ایران گزارش داده‌اند که احتمالا بمب‌افکن‌های بی‌۲ اسپیریت از پایگاه دیه‌گو گارسیا برای حمله احتمالی به تاسیسات زیرزمینی ایران استفاده خواهند کرد.

تنش‌ها میان ایران و آمریکا پس از بازگشت ترامپ به کاخ سفید به‌شدت افزایش یافته است.

ماه گذشته، ترامپ کارزار «فشار حداکثری» خود علیه ایران را از جمله تلاش برای رساندن صادرات نفت ایران به صفر با هدف جلوگیری از دستیابی این کشور به سلاح هسته‌ای از سر گرفت.

با این حال، ترامپ ابراز علاقه کرده که «توافق صلح هسته‌ای تاییدشده‌ای» را به‌سرعت با ایران به امضا برساند.

ترامپ روز یکشنبه هشدار داد که اگر ایران با آمریکا به توافق نرسد، با «بمباران‌هایی روبرو خواهد شد که تاکنون نظیر نداشته‌اند.»

او در هواپیمای ایر فورس وان به خبرنگاران گفت: «باید ببینیم آیا می‌توانیم به توافقی برسیم یا نه. اگر نه، اوضاع خیلی بد خواهد شد.»

او اضافه کرد: «من ترجیح می‌دهم توافقی حاصل شود تا آن گزینه دیگر، که فکر می‌کنم همه‌ی افراد داخل این هواپیما می‌دانند منظورم چیست، و آن گزینه هرگز خوشایند نخواهد بود.»

ترامپ اوایل این ماه نامه‌ای برای رهبر جمهوری اسلامی فرستاده و از او خواسته بود وارد مذاکره شود و هشدار داده بود که مداخله نظامی «فاجعه‌بار» خواهد بود.

مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، روز یکشنبه اعلام کرد که جمهوری اسلامی مذاکره مستقیم با آمریکا درباره برنامه هسته‌ای رو به رشد خود را رد می‌کند.

در پاسخ، وزارت خارجه آمریکا اعلام کرد: «رییس‌جمهور ترامپ صراحتا گفته است: ایالات متحده اجازه نخواهد داد ایران به سلاح هسته‌ای دست یابد.»

علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، روز دوشنبه به تهدیدهای ترامپ واکنش نشان داد و گفت: «دشمنی آمریکا و اسرائیل همیشه وجود داشته است. آن‌ها ما را تهدید به حمله می‌کنند، که ما احتمال نمی‌دهیم اما اگر شرارتی کنند، قطعا پاسخ متقابل و شدیدی دریافت خواهند کرد.»

100%

بنا بر گزارش رزونامه بریتانیایی تلگراف، پس از این تهدیدها، جمهوری اسلامی موشک‌های خود را «در وضعیت شلیک و آماده» قرار داده تا در صورت صدور فرمان حمله از سوی ترامپ، پاسخ دهد.

فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران نیز تهدید کرده که ۵۰٬۰۰۰ نیروی آمریکایی مستقر در منطقه را هدف قرار خواهند داد.

امیرعلی حاجی‌زاده گفت: «آمریکایی‌ها حداقل ۱۰ پایگاه در اطراف ایران دارند، با بیش از ۵ هزار نیرو، یعنی در خانه‌ای شیشه‌ای نشسته‌اند و کسی که در خانه شیشه‌ای است به دیگران سنگ نمی‌اندازد.»

مقام جمهوری‌اسلامی که با تلگراف گفت‌وگو کرد، افزوده: «پاسخ به تهدیدهای ترامپ باید اقدام باشد، نه حرف، همه پایگاه‌‌های آمریکا در منطقه در برد موشک‌های ماست.»

او افزود: «موشک‌ها در وضعیت شلیک و آماده قرار دارند تا هر مکانی را که از آن تهدیدی متوجه ایران شود، چه از دیه‌گو گارسیا یا بحرین، هدف قرار دهند.»

او همچنین گفت: «به فرماندهان دستور داده شده که تمام سکوهای پرتاب موشک آماده باشند و سایت‌های هسته‌ای کاملا محافظت شوند. آن‌ها برای جنگی تمام‌عیار آماده می‌شوند و همه‌چیز مهیاست برای زمانی که ترامپ حمله را آغاز کند.»

100%

بر اساس گزارش این خبرگزاری، در نخستین ساعات صبح شنبه، یک دوربین ماهواره‌ای، برد دید خود را به سمت شهر ماندالی در میانمار تنظیم کرد.

ماندالی دومین شهر میانمار است که در نزدیکی کانون زلزله ۷.۷ ریشتری جمعه قرار داشت و به بخش‌هایی از آن به خاطر زلزله تخریب شد.

100%

هدف این ماموریت، ثبت تصاویر ماهواره‌ای بود که در ترکیب با فناوری هوش مصنوعی می‌تواند به سازمان‌های امدادی کمک کند تا به‌سرعت میزان تخریب ساختمان‌ها را ارزیابی کرده و مناطق نیازمند کمک را شناسایی کنند.

این روش پیشرفته بینایی کامپیوتری در ابتدا موفقیت‌آمیز نبود.

خوان لاویستا فرس، مدیر ارشد داده‌های مایکروسافت، گفت: «بزرگ‌ترین چالش در این مورد، ابرها بر فراز منطقه بود. با این فناوری، امکان مشاهده از میان ابرها وجود ندارد.»

در نهایت، ابرها کنار رفتند و چند ساعت بعد، یک ماهواره دیگر از شرکت پلانت‌لبس مستقر در سانفرانسیسکو، موفق شد تصاویر هوایی را ثبت کند و آن‌ها را به آزمایشگاه خیریه اآی‌ فور گود مایکروسافت ارسال کند.

دفتر مرکزی مایکروسافت در ردموند در واشینگتن، ساعت حدود ۱۱ شب جمعه این تصاویر را دریافت کرد و گروهی از کارکنان مایکروسافت آماده دریافت و تحلیل داده‌ها بودند.

100%

این آزمایشگاه مایکروسافت قبلا از هوش مصنوعی برای ارزیابی خسارات ناشی از بلایای طبیعی از جمله سیل ویرانگر لیبی در سال ۲۰۲۳ و آتش‌سوزی‌های سال جاری در لس‌آنجلس استفاده کرده بود.

اما به‌جای استفاده از یک مدل استاندارد بینایی کامپیوتری که بتواند روی هر داده تصویری اجرا شود، این تیم مجبور شد یک مدل اختصاصی برای شهر ماندالی بسازد.

لاویستا فرس توضیح داد: «زمین‌شناسی مناطق مختلف، نوع بلایای طبیعی و تصاویر ماهواره‌ای بسیار متفاوت هستند. به همین دلیل، نمی‌توان از یک مدل ثابت برای همه شرایط استفاده کرد.»

او ادامه داد: «برای مثال، آتش‌سوزی‌ها معمولا به‌صورت قابل پیش‌بینی گسترش می‌یابند، اما زلزله کل شهر را تحت تاثیر قرار می‌دهد و در لحظات اولیه، تشخیص دقیق مناطق نیازمند کمک دشوارتر است.»

پس از اتمام تحلیل هوش مصنوعی، نتایج نشان داد که ۵۱۵ ساختمان در ماندالی بین ۸۰ تا ۱۰۰ درصد تخریب شده‌اند، و ۱ هزار ۵۲۴ ساختمان دیگر بین ۲۰ تا ۸۰ درصد آسیب دیده‌اند.

100%

این اطلاعات نه‌تنها ابعاد گسترده فاجعه را نشان داد، بلکه به امدادگران کمک کرد تا مناطق دقیق نیازمند کمک را شناسایی کنند.

لاویستا فرس تاکید کرد: «این اطلاعات برای تیم‌های امدادی در محل بسیار حیاتی است.»

مایکروسافت می‌گوید که این داده‌ها صرفا یک راهنمای اولیه هستند و برای درک کامل وضعیت، به بررسی‌های میدانی نیاز است.

با این وجود، مایکروسافت این تحلیل را با گروه‌های امدادی از جمله صلیب سرخ به اشتراک گذاشته است.

دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، دوشنبه در پاسخ به اظهارات اخیر ترامپ گفت که روسیه همچنان در حال همکاری با آمریکا است و پوتین آماده برقراری تماس با ترامپ است.

او گفت: «ما همچنان با طرف آمریکایی همکاری می‌کنیم، اول از همه برای بازسازی روابط دوجانبه که در دوره دولت قبلی آمریکا به شدت آسیب دیده بود.»

پسکوف: درباره توافق صلح جزئیاتی برای اعلام نداریم

این مقام دفتر ریاست‌جمهوری روسیه افزود: «همچنین روی اجرای برخی ایده‌های مربوط به حل‌وفصل بحران اوکراین کار می‌کنیم. این روند ادامه دارد، اما هنوز جزئیات خاصی برای اعلام نداریم. این فرایند پیچیده‌ای است و زمان‌بر خواهد بود.»

پسکوف تصریح کرد که تماس تلفنی میان ترامپ و پوتین می‌تواند در صورت لزوم به‌سرعت ترتیب داده شود، اما هنوز هیچ تماس برنامه‌ریزی‌شده‌ای برای این هفته وجود ندارد.

بیشتر بخوانید: خشم ترامپ از پوتین: ممکن است علیه نفت روسیه تعرفه‌های ثانویه اعمال کنم

ترامپ یکشنبه در مصاحبه‌ای با ان‌بی‌سی نیوز گفت که پس از آنکه پوتین اعتبار ولودیمیر زلنسکی به عنوان رییس‌جمهور اوکراین را زیر سوال برد، بسیار خشمگین شده است.

او همچنین تهدید کرد که ممکن است تعرفه‌های ثانویه ۲۵ تا ۵۰ درصدی بر خریداران نفت روسیه اعمال کند.

البته ترامپ بعد از این اظهارات به خبرنگاران گفت از پوتین ناامید شده، اما «فکر می‌کنم داریم قدم‌به‌قدم پیشرفت می‌کنیم.»

ترامپ که گفته می‌خواهد به جنگ‌های جاری در جهان پایان دهد، بارها تاکید کرده که خواستار پایان دادن به جنگ سه‌ساله در اوکراین است و نسبت به خطرات احتمالی آن، از جمله تشدید درگیری‌ها بین آمریکا و روسیه، هشدار داده است.

الکساندر استوب، رئیس‌جمهور فنلاند، یکشنبه اعلام کرد که در دیدار شنبه خود با ترامپ در فلوریدا، پیشنهاد داده که مهلتی برای برقراری آتش‌بس در اوکراین تعیین شود تا این روند محقق گردد.

او به اسکای نیوز گفت: «احساسم این بود که ترامپ تنها کسی است که می‌تواند صلح یا آتش‌بس را برقرار کند، چون تنها کسی است که پوتین از او می‌ترسد و تا حدی به او احترام می‌گذارد.»

رییس‌جمهور فنلاند گفت: «ما درباره آتش‌بس و ناامیدی ترامپ از این‌که روسیه به آن پایبند نیست، زیاد صحبت کردیم.»

ابزارهای فشار ترامپ بر روسیه و واکنش بازار نفت

ترامپ از زمان آغاز دوره ریاست‌جمهوری خود در بیش از دو ماه پیش، سیاست نرم‌تری نسبت به روسیه اتخاذ کرده که باعث نگرانی متحدان غربی شده است.

رویترز نوشت اما اظهارات یکشنبه ترامپ، نشان‌دهنده افزایش ناامیدی او از عدم پیشرفت در روند آتش‌بس احتمالی در اوکراین است.

او گفت: «اگر روسیه و من نتوانیم بر سر متوقف کردن خون‌ریزی در اوکراین به توافق برسیم و اگر من فکر کنم که این تقصیر روسیه است تعرفه‌های ثانویه بر نفت وضع خواهم کرد، بر تمام نفتی که از روسیه صادر می‌شود.»

ترامپ هشدار داد: «اگر شما از روسیه نفت بخرید، نمی‌توانید در ایالات متحده تجارت کنید. بر تمام نفت یک تعرفه ۲۵ درصدی، و در برخی موارد تعرفه‌ای بین ۲۵ تا ۵۰ درصد اعمال خواهد شد.»

بیشتر بخوانید: اتحادیه اروپا از روسیه خواست در زمینه توافق آتش‌بس در اوکراین حسن‌نیت نشان دهد

در شرایطی که معامله‌گران بازار نفت در حال بررسی این موضوع هستند که تهدید ترامپ برای اعمال تعرفه‌های ثانویه بر روسیه به عنوان دومین صادرکننده بزرگ نفت جهان چه تأثیری خواهد داشت، قیمت‌های نفت دوشنبه تغییر اندکی داشت.

چین و هند حدود ۸۰ درصد از نفت صادراتی روسیه را خریداری می‌کنند.

تاجران چینی اعلام کردند که این تهدید ترامپ برای آنها نگران‌کننده نیست و پکن گفت: «همکاری ما با روسیه علیه هیچ طرف ثالثی نیست و تحت تاثیر آن قرار نمی‌گیرد.»

اما هند از اظهارنظر در این زمینه خودداری کرد.

سرنوشت مبهم توافق معدنی اوکراین و روسیه با آمریکا

همزمان با تلاش‌های ترامپ برای پایان دادن به جنگ اوکراین، موضوع همکاری در زمینه مواد معدنی کمیاب از سوی کی‌یف و مسکو مطرح شده، اما ترامپ یکشنبه اعلام کرد که زلنسکی تمایلی به ادامه این توافق ندارد.

کرملین تائید کرد که روسیه و آمریکا مذاکراتی را درباره پروژه‌های مشترک مربوط به فلزات کمیاب و دیگر حوزه‌ها آغاز کرده‌اند، و برخی شرکت‌های آمریکایی نیز علاقه خود را به این همکاری نشان داده‌اند.

کریل دیمیتریف، نماینده پوتین در زمینه مذاکرات برای سرمایه‌گذاری، دوشنبه گفت:«هنوز هیچ جزئیات مشخصی وجود ندارد، اما علاقه متقابل قابل مشاهده است.»

او افزود: «این علاقه متقابل است، چراکه ما درباره پروژه‌هایی صحبت می‌کنیم که به نفع هر دو طرف هستند.»

در حالی که دولت ترامپ پیش‌تر از افزایش تعرفه‌ها به عنوان ابزاری برای فشار بر کشورهایی که آن‌ها را رقیب می‌داند، استفاده کرده، این روش تاثیر چندانی بر ایران ندارد، زیرا ایران در سال گذشته میلادی تنها ۶.۲ میلیون دلار کالا به ایالات متحده صادر کرد و این رقم در سال ۲۰۲۳ فقط ۲.۲ میلیون دلار بود.

با این حال، تعرفه‌های ثانویه می‌توانند تهدیدی جدی برای ایران باشند. زیرا تحت این مکانیزم، ایالات متحده می‌تواند کشورهایی را که کالاهای تحریم‌شده ایران را وارد می‌کنند، هدف قرار داده و بر صادرات آن‌ کشورها به بازار آمریکا تعرفه وضع کند.

طبق داده‌های گمرک ایران، حدود ۸۳٪ از صادرات غیرنفتی ایران به هفت کشور انجام می‌شود: چین، عراق، امارات متحده عربی، ترکیه، افغانستان، پاکستان و هند.

به جز افغانستان، سایر این کشورها روابط تجاری گسترده‌ای با ایالات متحده دارند و مسئله تعرفه‌های ثانویه از آن جهت اهمیت دارد که ادامه تجارت این کشورها با ایران می‌تواند دسترسی آن‌ها به بازار آمریکا را به خطر بیندازد.

دو چالش بزرگ برای جمهوری اسلامی

مسئله تعرفه‌های ثانویه دو چالش اساسی برای ایران ایجاد می‌کند: از یک سو، تهدیدی برای توانایی ایران در صادرات کالاهای تحریم‌شده – مانند نفت، پتروشیمی و فلزات – به بازارهای کلیدی این کالاهاست و از سوی دیگر استراتژی ایران در استفاده از شرکای تجاری برای تغییر نام تجاری این کالاها و تغییر مسیر و ارسال مجدد آن‌ها به کشورهای ثالث را مختل می‌کند.

در ۱۱ ماه نخست سال مالی گذشته ایران که در ۲۰ مارس به پایان رسید، این کشور ۴۳ میلیارد دلار کالا به این هفت کشور کلیدی صادر کرد. در همین مدت، طبق آمار اداره سرشماری ایالات متحده، این کشورها مجموعا بیش از ۵۵۰ میلیارد دلار کالا به ایالات متحده صادر کردند – یعنی ۱۱ برابر ارزش واردات‌شان از ایران.

نمونه چین

برای مثال، داده‌های گمرک ایران نشان می‌دهد که چین در این بازه حدود ۱۳.۸ میلیارد دلار کالاهای غیرنفتی از ایران وارد کرده است. علاوه بر این، بر اساس داده‌های رهگیری نفتکش‌ها، چین روزانه حدود ۱.۵ میلیون بشکه نفت خام و نفت کوره از ایران دریافت کرده که ارزش آن تقریبا ۴۰ میلیارد دلار برآورد می‌شود.

اگرچه چین از تخفیف‌های چشمگیر روی محصولات نفتی و غیرنفتی ایران بهره‌مند می‌شود، اما در سال گذشته ۴۲۷ میلیارد دلار کالا به ایالات متحده صادر کرده است که نشان می‌دهد تعرفه‌های ثانویه آمریکا چه هزینه‌ای می‌تواند برای چین داشته باشد.

تغییر برند محصولات ایرانی

اختلاف بین آمار رسمی تجاری ایران و آمار ثبت‌شده توسط شرکای تجاری آن نشان می‌دهد که بخش قابل‌توجهی از صادرات ایران با تغییر برند، مجددا صادر شده و به‌عنوان محصول کشورهای دیگر عرضه می‌شود.

به عنوان مثال، ایران اعلام کرده که طی ۱۱ ماه نخست سال مالی گذشته، ۱۳.۸ میلیارد دلار کالاهای غیرنفتی به چین صادر کرده است، اما گمرک چین فقط ۴.۴۴ میلیارد دلار واردات غیرنفتی از ایران را در سال ۲۰۲۴ ثبت کرده است.

ایران همچنین می‌گوید در همین مدت، ۶.۴ میلیارد دلار کالا به ترکیه صاد کرده اما طبق داده‌های ترکیه که شامل واردات گاز طبیعی نیز می‌شود، این رقم تنها ۲.۴۵ میلیارد دلار بوده است.

ایران اعلام کرده که ۱.۸ میلیارد دلار کالا به هند صادر کرده، در حالی که وزارت بازرگانی هند فقط ۷۱۸ میلیون دلار واردات از ایران را گزارش کرده است.

عراق، امارات متحده عربی، پاکستان و افغانستان آمار تجاری دقیقی منتشر نمی‌کنند، اما نقش امارات در تغییر برند کالاهای تحریم‌شده ایران و صادرات مجدد آن‌ها به بازارهای جهانی بسیار محتمل است.

اعمال تعرفه‌های ثانویه آسان است؟

همان‌طور که اشاره شد، تجارت خارجی ایران بر یک گروه کوچک از کشورها متمرکز است. این تمرکز باعث می‌شود که وضع تعرفه‌های آمریکا بر کشورهایی که کالاهای تحریم‌شده ایران را مجدداً صادر می‌کنند، چندان دشوار نباشد.

نکته کلیدی دیگر این است که تحریم‌های آمریکا فقط شامل نفت خام نیستند. این تحریم‌ها همچنین صادرات ایران در بخش‌های فرآورده‌های نفتی (مانند گاز مایع، پتروشیمی، فلزات و سایر حوزه‌ها را نیز هدف قرار می‌دهند.

در ۱۱ ماه نخست سال مالی گذشته، ایران بیش از۱۰میلیارد دلارگاز مایع صادر کرد، ۱۳میلیارد دلار محصولات پتروشیمی فروخت، ۱۰میلیارد دلار فلزات (به‌ویژه فولاد، آلومینیوم و مس) صادر کرد و ۵میلیارد دلار گاز فروخت.

بیشتر بخوانید: خشم ترامپ از پوتین: ممکن است علیه نفت روسیه تعرفه‌های ثانویه اعمال کنم

این چهار بخش به‌تنهایی ۷۰٪ از کل صادرات غیرنفتی ایران را تشکیل داده‌اند و تقریبا تمام آن‌ها به همان هفت کشور کلیدی ارسال شده‌اند.

بنابراین، تعرفه‌های ثانویه ایالات متحده تهدیدی جدی برای توانایی ایران در دور زدن تحریم‌ها و استفاده از کشورهای واسطه برای صادرات مجدد کالاهای تحریم‌شده محسوب می‌شوند.

اگر واشنگتن این ابزار را به کار گیرد، ایران ممکن است با کاهش شدید صادرات و کاهش درآمدهای ارزی مواجه شود.