حسن روحانی، رییسجمهور پیشین جمهوریاسلامی، با اشاره به ۱۰۰ میلیارد دلار ضرر سالانه عدم اجرای برجام، گفت علی خامنهای با مذاکره مخالف نیست بلکه متاثر از شرایط زمانی، ممکن است امروز با مذاکره مخالف باشد، اما شاید چند ماه دیگر در شرایط جدید با انجام مذاکره با آمریکا موافقت کند.
روحانی که پنجشنبه در دیدار با جمعی از وزرا و معاونان پیشین خود صحبت میکرد، با تاکید بر اینکه مخالفت مطلق با مذاکره وجود ندارد، با طرح این پرسش که «مگر ما در مساله عراق، افغانستان و برجام، با آمریکا مذاکره نکردیم؟ » گفت: «با آمریکا مذاکره کردیم، رهبری هم شاهد بود. حتی رهبری در آن زمان که من دبیر شورای عالی امنیت ملی بودم، به من نوشت که فلان آقا که برای مذاکره با آمریکا راجع به عراق، این اصول را رعایت کند.»
این ادعای روحانی در حالی مطرح میشود که علی خامنهای، رهبر جمهوریاسلامی پس از انتشار نامه دونالد ترامپ به جمهوری اسلامی، در دیدار با کارگزاران نظام، که روحانی هم در آن حضور داشت و دیدار عمومی دیگری، تاکید کرد جمهوری اسلامی با آمریکا مذاکره نخواهد کرد.
خامنهای پیشتر هم گفته بود اگر قرار باشد جمهوری اسلامی با آمریکا مذاکرهای هم داشته باشد، در دوران ریاست جمهوری ترامپ آن را انجام نخواهد داد.
روحانی در ادامه به خروج دونالد ترامپ از برجام در اردیبهشتماه سال ۱۳۹۷ اشاره و تصریح کرد از آن سال به بعد، جمهوری اسلامی هر سال بابت این خروج ۱۰۰ میلیارد دلار ضرر کرده است.
با این حساب، میتوان گفت طی حدود ششونیم سالی که از خروج ترامپ از برجام گذشته است، جمهوری اسلامی زیانی به اندازه ۶۵۰ میلیارد دلار تحمل کرده است. مجموع تولید ناخالص کل کشور در سال ۲۰۲۳ چیزی حدود ۴۰۰ میلیارد دلار ارزیابی شده است.
ضعف قدرت بازدارندگی جمهوری اسلامی
در ابتدای این دیدار، روحانی اوضاع کشور را «خطیر» توصیف کرد و با اشاره به ضعف قدرت بازدارندگی جمهوری اسلامی به موضوع مخالفتهای داخلی با خرید سامانه دفاعی برای کشور پراخت.
او که از سال ۱۳۶۴ تا ۱۳۷۰، فرماندهی پدافند هوایی جمهوری اسلامی را بر عهده داشت، با اشاره به مذاکرات خرید سامانه پدافند اس ۳۰۰، گفت در آن زمان، برخی از فرماندهان بلندپایه نظامی جمهوری اسلامی خرید آن سامانه را خیانت به کشور میدانستند.
به گفته روحانی، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در تمام سفرهایی که سالهای ۲۰۰۹ و ۲۰۱۰ به روسیه داشته، تلاش کرده پوتین را مجاب کند توافق فروش اس ۳۰۰ به ایران را لغو کند.
رییسجمهور پیشین ایران، در صحبتهایش خرید این سامانه را از عوامل اصلی بازدارندگی جمهوری اسلامی ارزیابی کرد، این در حالی است که اسرائیل در دو نوبت حمله هوایی به جمهوری اسلامی، بنا بر گزارشها، بخش بزرگی از این سامانه را هدف قرار داده است.
انستیتو واشنگتن، در مقالهای که به تازگی منتشر کرده است، «حملات هوایی موفق اسرائیل» در آوریل و اکتبر ۲۰۲۴ به سامانههای دفاعی اس-۳۰۰ در ایران را مقدمهای بر هدف قراردادن تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی ارزیابی کرده است.
به نوشته این مقاله، با از بین رفتن این سامانه، امکان انجام حملات بعدی به تاسیسات هستهای فراهم شده است. سامانههایی که اسرائیل پیشتر هدف قرار داد، از تاسیسات هستهای اصفهان و نطنز محافظت میکرد.
از ترس جلیلی، مشارکت به ۵۰ درصد رسید
روحانی در بخش دیگری از گفتههای خود با بیان اینکه مهمترین مساله در حوزه امنیت ملی «داشتن ملت» است، به نرخ مشارکت رسمی ۴۰ درصد در انتخابات زودهنگام ریاست جمهوری در تابستان ۱۴۰۳ اشاره کرد و گفت در دور دوم هم مردم به دلیل اینکه «گرفتار کس دیگری نشوند» رای دادند.
اشاره او به کشیده شدن انتخابات به دور دوم با حضور مسعود پزشکیان و سعید جلیلی بود.
گزارشها نشان میدهد درباره نرخ مشارکت در انتخابات ریاست جمهوری که از سوی وزارت کشور اعلام شده است، ابهامات جدی وجود دارد. اما همین نرخ اعلامی هم نشان دهنده پایینترین نرخ مشارکت در انتخابات، در طول تاریخ جمهوری اسلامی است.
