رافائل گروسی: برای مهار برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی، زمان زیادی نمانده است

معترضان در تجمع شامگاه جمعه ۲۶ بهمن ماه شعار‌هایی چون «حراست سپاهی قاتل ما شمایی» «خونی که ریخته می‌شه با هیچی پاک نمی‌شه» سر دادند.

خبرنامه دانشجویی امیر کبیر نیز گزارش داد عده‌ای از دانشجویان از پنجره‌های خوابگاه کوی دانشگاه تهران شعارهای «مرگ بر جمهوری اسلامی و مرگ بر خامنه‌ای» سر دادند.

امیرمحمد خالقی درمیان، دانشجوی دوره کارشناسی رشته مدیریت کسب و کار دانشگاه تهران ۲۴ بهمن در محله‌ای نزدیک به کوی دانشگاه تهران به دست سارقان و با سلاح سرد، مورد ضرب و جرح قرار گرفت.

دانشجویان جمعه ۲۶ بهمن، در اعتراض به سیاست‌گذاری دانشگاه‌ها و نبود امنیت برای دانشجویان، تجمع اعتراضی برگزار کردند و چند دانشجو بازداشت شدند.

خبرنامه دانشجویی امیرکبیر اوایل بامداد شنبه ۲۷ بهمن گزارش داد چهار دانشجوی بازداشتی دانشگاه تهران که در حمله نیروهای لباس شخصی به کوی دانشگاه بازداشت شده بودند، به‌طور موقت آزاد شده‌اند.

حمایت دانشجویان دانشگاه‌های دیگر از دانشجویان دانشگاه تهران

کانال تلگرامی دانشجویان متحد، تعداد دانشجویان بازداشت شده در تجمعات اعتراضی روز جمعه در کوی دانشگاه تهران را چهار نفر اعلام کرد. بنا بر این گزارش‌ها بینی یک دانشجوی معترض نیز از سوی ماموران امنیتی شکسته شده است.

شورای صنفی دانشجویان کشوری نیز در پی قتل این دانشجوی دانشگاه تهران در نزدیکی کوی دانشگاه، در بیانیه‌ای اعلام کرد جان دانشجویان اولویت مسئولان دانشگاه نیست و در سیاست‌گذاری دانشگاه‌ها، مطلقا اهمیتی ندارد.

دانشجویان دانشگاه امیرکبیر (پلی‌تکنیک تهران) نیز با انتشار بیانیه‌ای، ضمن ابراز همدردی با دانشجویان دانشگاه تهران، سرکوب اعتراضات دانشجویی را به شدت محکوم کردند و گفتند: «ناامنی تنها به دانشگاه تهران محدود نبوده و دانشجویان پلی‌تکنیک نیز بارها هدف سرقت و تهدید در اطراف دانشگاه، خصوصا در خیابان رشت و محدوده‌ خوابگاه‌ها، قرار گرفته‌اند. با این‌حال، نه‌تنها هیچ اقدامی در جهت رفع این مشکلات صورت نگرفته، بلکه هرگونه اعتراض دانشجویی نیز با بی‌توجهی یا سرکوب روبه‌رو شده است.»
دانشجویان دانشگاه امیرکبیر در ادامه بیانیه خود نوشتند:«به مسئولان هشدار می‌دهیم که اگر این روند سرکوب و نادیده گرفتن حقوق دانشجویان، به‌ویژه دانشجویان دانشگاه تهران، ادامه پیدا کند، ما دانشجویان دانشگاه صنعتی امیرکبیر (پلی‌تکنیک تهران) در برابر این ظلم سکوت نخواهیم کرد. جامعه‌ دانشگاهی در برابر این‌گونه اقدامات غیرمسئولانه و سرکوبگرانه ایستادگی خواهد کرد و تا تامین امنیت و آزادی دانشجویان از پای نخواهد نشست.»

انجمن سلامی دانشگاه علوم پزشکی تبریز نیز با انتشار بیانیه‌ای ضمن تسلیت به خانواده‌ امیرمحمد خالقی دانشجوی مقتول و نیز تمام دانشجویان، بی‌مسئولیتی و حمله‌ واحدهای امنیتی به دانشجویان را محکوم کرده است.

شورای صنفی دانشجویان دانشگاه صنعتی شریف نیز با انتشار بیانیه‌ای ضمن تسلیت به ضمن تسلیت به خانواده و هم‌دانشگاهی‌های داغدیده امیرمحمد خالقی گفتند: «اکنون تمامی مسئولین مربوطه باید نسبت به پیشامد این فاجعه پاسخگو باشند، که چرا و به چه علت سهل انگاری‌هایشان تا جایی پیش رفته که جان جوانی ملعبه مدیریت مضحک و ناتوانی آنان شود.»

در بیانیه شورای صنفی دانشجویان دانشگاه صنعتی شریف گفته شده است: «اگر امنیت دانشجویان همچون سایر مسائل صنفی از نظر مسئولین کشور بی‌اهمیت تلقی شود و حتی در لحظه‌ای که جان‌های ما به فدای این بی‌تفاوتی می‌رود، هیچ پیگیری جدی صورت نگیرد و تمام تمرکز مسئولین بر روی مسائل سیاسی باشد، بدانید که اگر خدای نکرده حادثه‌ای مشابه در دانشگاه شریف رخ دهد، سکوت ما ابدی نخواهد ماند.»
این بیانیه ها در حالی صادر شده که دانشگاه تهران در اطلاعیه‌ای بر وقوع این قتل در خارج از دانشگاه تاکید کرده است.

علی‌حسین رضایان، معاون دانشجویی دانشگاه تهران، درباره این زورگیری منجر به قتل گفت: «حداقل چهار ماه می‌شود که دانشجویان خواستار افزایش امنیت منطقه شده بودند.»

پیش‌تر گزارش شد ماموران کلانتری ۱۲۵ یوسف‌آباد، مرگ مشکوک پسر جوانی را روی تخت بخش اورژانس به پلیس ۱۱۰ گزارش کردند. تیم بررسی صحنه جرم، جسد پسر ۱۹ ساله‌ای را مشاهده کردند که به قتل رسیده بود.

مجلس: باید سامانه هوشمند نظارتی در اطراف دانشگاه‌ها وخوابگاه‌ها ایجاد شود

فرشاد ابراهیم‌پور نورآبادی، نایب رییس کمیسیون آموزش مجلس شورای اسلامی، از بررسی ابعاد مختلف قتل دانشجوی دانشگاه تهران به دست زورگیران در کمیسیون آموزش مجلس خبر داد.

او گفت که در حال حاضر، مهم‌ترین اقدامی که باید برای امنیت دانشجویان انجام شود، ایجاد «سامانه هوشمند نظارتی در اطراف دانشگاه‌ها وخوابگاه‌ها» است تا «هرگونه تهدید امنیتی را سریعا شناسایی کند».

ابراهیم‌پور در ادامه گفت: «انتظار داریم گشت‌های پلیس در ساعات حساس شبانه، بهبود روشنایی معابر و ایجاد مسیرهای امن برای تردد دانشجویان، اجرا شود.»

قوه قضاییه از رسیدگی به پرونده در شعبه ویژه خبر داد

جمعه ۲۶ بهمن‌، مرکز رسانه قوه قضاییه خبر داد پس از اعلام گزارش سرقت از یک دانشجوی دانشگاه تهران که با توجه به جراحات وارده منجر به فوت او شد، دادستان تهران «بلافاصله پس از دریافت گزارش این سرقت و جراحت وارده به متوفی»، دستور تشکیل پرونده این سرقت را در شعبه ویژه دادستانی تهران صادر کرد.

در این اطلاعیه آمده است، از همان لحظات اولیه گزارش سرقت، بازپرس ویژه شعبه، تحقیقات قضایی روی پرونده را آغاز کرده است.

شورای صنفی دانشجویان کشور: امنیت دانشجویان اولویت مسئولان دانشگاه نیست

در پی به قتل رسیدن خالقی، شورای صنفی دانشجویان کشوری در بیانیه‌ای اعلام کرد او در اطراف در ورودی پشتی خوابگاه پسران کوی دانشگاه، هدف زورگیری قرار گرفته است.

مجتمع‌های خوابگاهی دانشگاه تهران، در حوالی مرکز تهران و حد فاصل محلات امیرآباد شمالی، یوسف‌آباد و گیشا واقع شده است.

در بیانیه شورای صنفی دانشجویان کشوری آمده‌ است که ناامنی و وقوع زورگیری در محوطه در پشتی کوی دانشگاه تهران، در حالی به از دست رفتن زندگی یک جوان ۱۹ ساله‌‌ دانشجو منجر شد که این اتفاق برای سال‌های طولانی به طور مداوم و هر روز و هر هفته، در این مکان و در محیط اطراف دیگر مجتمع‌های خوابگاهی رخ داده.

ناامنی، سرقت، زورگیری و‌ وقوع خشونت در این مکان، پیش از این نیز منجر به آسیب‌دیدگی و جراحات دانشجویان شده است.

این بیانیه تاکید کرده است بارها درباره موضوع خشونت و زورگیری از دانشجویان در اطراف مجتمع‌های خوابگاهی هشدار داده شده اما مسئولان دانشگاه تهران اقدامی برای رفع مشکل انجام ندادند.

شورای صنفی دانشجویان کشوری، با انتقاد از در اولویت نبودن امنیت دانشجویان برای دانشگاه تهران نوشت: «این در حالی است که بخش اعظمی از سیاست‌گذاری و بودجه‌ دانشگاه صرف کنترل و نظارت پلیسی-امنیتی با خرید تجهیزات و استخدام نیروی انسانی برای سرکوب می‌شود و گستره‌ این کنترل و نظارت تا حریم شخصی دانشجویان در خیابان و خانه و فضای مجازی کشیده شده است.»

دانشگاه تهران: مقتول خارج از دانشگاه کشته شده است

در اطلاعیه دانشگاه تهران که پنج‌شنبه ۲۵ بهمن‌ منتشر شد، آمده است: «از آنجا که تماس‌هایی در این خصوص با دانشگاه گرفته شده است، به اطلاع می‌رساند فوت این دانشجوی عزیز در خارج از محیط دانشگاه و در محدوده پل گیشا رخ داده و مسئولان دانشگاه، بر حسب وظیفه پس از اطلاع اولیه در شب گذشته، به طور جدی در حال پیگیری موضوع هستند.»

شورای صنفی دانشجویان کشوری، در بیانیه خود درباره این پاسخ نوشت: «مسئولین دانشگاه با بی‌شرمی تمام با عنوان وقوع قتل در خارج از محوطه‌ دانشگاه، نه تنها پاسخگو و مسئول زندگی از دست‌رفته‌ نیستند بلکه برای پیگیری منت بر سر دانشجویان هم گذاشته‌اند‌.»

در بیانیه وزارت علوم، تحقیقات و فناوری نیز مشابه بیانیه دانشگاه تهران، درباره محل وقوع قتل آمده است: «[این دانشجو] در محله‌ای نزدیک به کوی دانشگاه تهران توسط افراد شرور و سارق با سلاح سرد مورد ضرب و جرح قرار گرفته است.»

در پایان این بیانیه، وزارت علوم خواستار «رسیدگی جدی و فوری مسئولان» به موضوع شده اما با توجه به این‌که تاکید کرده است قتل در خارج از محوطه خوابگاهی رخ داده، مشخص نیست که این «مسئولان» مورد نظر، مسئولان کدام بخش هستند.

بو عاصی، خواستار ارائه گزارش دقیق از سوی نهادهای امنیتی لبنان و کنترل مرزهای این کشور «بدون بهانه‌جویی درباره کمبود امکانات» شد.

هم‌زمان، روزنامه الشرق‌الاوسط به نقل از یک منبع امنیتی نوشت هزاران نفر پس از سقوط حکومت اسد، مخفیانه وارد لبنان شده‌اند و هنوز مشخص نیست که در میان آنان نیروهای سپاه پاسداران و نیروهای امنیتی سوریه نیز وجود دارند یا نه.

یک مقام قضایی لبنان که نامش ذکر نشده، به الشرق‌الاوسط گفت برخی از مقامات دولت اسد از لبنان عبور کرده و به خارج از این کشور رفته‌اند.

او درباره عدم تعقیب این مقامات گفت: «آنان در خاک لبنان جرمی انجام نداده‌اند و به همین دلیل تحت تعقیب قرار نگرفته‌اند.»

رفعت اسد، عموی رییس‌جمهوری سابق سوریه و بثینه شعبان، مشاور اسد، از جمله مقامات دولت سوریه هستند که از لبنان به کشورهای دیگر رفته‌اند.

وحید جلال‌زاده، معاون وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، بهمن ماه به بیروت سفر کرد.

او در این سفر خواستار حمایت لبنان از پناهندگان سوری وارد شده به لبنان پس از سقوط اسد شد و گفت که برخی از این آوارگان، ایرانی‌الاصل هستند.

100%

الشرق‌الاوسط به نقل از یک منبع امنیتی گزارش داده بود که جلال‌زاده «برای تسهیل انتقال ده‌ها ایرانی از دمشق به بیروت و تضمین پرواز آن‌ها به تهران از طریق فرودگاه بین‌المللی رفیق حریری به لبنان سفر کرده» است.

این منبع گفته بود بیشتر این افراد در بیروت و حومه آن، به‌ویژه منطقه سیده زینب سکونت دارند.

بر اساس این گزارش، سپاه پاسداران این افراد را در زمان حکومت اسد از ایران به دمشق منتقل کرده و به آن‌ها تابعیت سوریه اعطا شده است.

الشرق‌الاوسط نوشت که یکی دیگر از اهداف سفر جلال‌زاده به بیروت، رسیدگی به وضعیت سوری‌هایی است که به لبنان گریخته‌اند.

جمهوری اسلامی نگران است این افراد بازداشت و به دولت جدید سوریه تحویل داده شوند.

راغفر در گفت‌وگو با وب‌سایت دیده‌بان ایران، درباره التهابات اخیر بازار ارز در ایران، با رد احتمال سوداگری و نوسان‌گیری دولت در بازار ارز تاکید کرد: «دولت در حال حاضر ارزی ندارد که بخواهد ارزپاشی کند[...] دولت کاره‌ای نیست»

او با بیان اینکه ارزپاشی‌ها را قبلا انجام داده‌اند، خاطر نشان کرد:« منافع ملی قربانی منافع الیگارش‌ها و مافیاها شده است.»

سخنان راغفر در حالی بیان می‌شود که حدود دو هفته قبل، سران سه قوه، با وجود انتقادات گسترده و مخالفت صریح شورای رقابت، با واگذاری مدیریت ایران‌خودرو به مجموعه‌ای تحت مالکیت دو خانواده محکوم اقتصادی موافقت کردند؛ پیشتر هم شخص علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی پس از گفت‌وگو با حمید کشاورز توچائی، متهم فساد اقتصادی، خواهان واگذاری مدیریت ایران‌خودرو به خانواده کروز شده بود.

راغفر که به حلقه موسسه دین و اقتصاد (مربوط به حامیان میرحسین موسوی و برخی مدیران اقتصادی در دولت‌های اصلاح‌طلب) نزدیک است، در ادامه با بیان اینکه ادامه این وضع، پایه‌های سیاسی کشور را تخریب خواهد کرد، گفت: «پایه‌های اقتصادی و اجتماعی را هم مدت‌ها است تخریب کرده و از اینجا به بعد باید انتظار داشته باشیم پایه‌های سیاسی بیشتر از آن چیزی که تاکنون آسیب خورده، آسیب بخورد.»

۱۸ بهمن‌ماه نیز، حسن روحانی، رییس پیشین دولت در جمهوری اسلامی، در آخرین نشست دوره‌ای با وزیران دولت خود، هشدارهایی درباره مواجهه با دونالد ترامپ و خطرات ناشی از تصمیم‌گیری‌های اشتباه مطرح کرده بود.

او گفت که جمهوری اسلامی ایران در وضعیت حساسی قرار دارد و تنها یک خطا می‌تواند همه چیز را از بین ببرد.

راغفر، استاد اقتصاد در دانشگاه الزهرا، با اشاره به اینکه قیمت ارز (دلار) به صد هزار تومان و بیشتر از آن هم می‌رسد، بیان کرد: «شواهدی برای این اتفاق وجود دارد. در حال حاضر چهار میلیارد دلار طلایی را که از خارج وارد کرده‌اند، با نرخ دلار ۱۱۰ و ۱۲۰ هزار تومان می‌فروشند.»

او تاکید کرد «وقتی این طلا را به سکه تبدیل می‌کنیم، نرخ دلار تقریبا ۱۱۰ هزار تومان محاسبه می‌شود.»

قیمت دلار در بازار آزاد ایران، ۲۱ بهمن‌ماه، به رقم تاریخی ۹۴ هزار تومان رسید.

راغفر در پایان، اوضاع کشور را «فاجعه» توصیف و تاکید کرد: «به نظر من این‌ها خوراک براندازی است و عناصر خارجی هم به‌شدت در این حوزه فعال هستند. عناصر و مزدوران‌شان چه در رسانه‌ها و چه در کانون‌های دانشگاهی و مراکز تصمیم‌گیری کشور قویا فعال هستند.»

این سخنان راغفر درحالی بیان می‌شود که چالش دیگر پیش روی دولت پزشکیان، افزایش قیمت بنزین است.

از سال ۱۳۶۹ و پس از آغاز رهبری خامنه‌ای، دولت‌ها تا سال ۱۳۹۸، به‌طور متوسط هر دو سال یک‌بار در ۱۵ مقطع، قیمت بنزین را افزایش داده‌اند. بلندترین فاصله زمانی که در این مدت قیمت بنزین تغییری نکرده است، مربوط به سال‌های ۱۳۶۹ تا ۱۳۷۴، سپس از ۱۳۸۹ تا ۱۳۹۳ و در نهایت از سال ۱۳۹۴ تا ۱۳۹۸ بوده است. اکنون بیش از پنج سال است که پس از آبان ۹۸، قیمت بنزین ثابت مانده است.

شواهد و اظهار نظرها نشان می‌دهد مجموعه دولت و مجلس شورای اسلامی قصد دارند در نوروز ۱۴۰۴، دست‌کم نحوه اختصاص سهمیه بنزین را تغییر دهند.

موضوعی که ۱۹ بهمن‌ماه، رحمانی فضلی، در یک برنامه تلویزیونی، با هشدار نسبت به آن، گفت: «شرایط امروز به مراتب نگران کننده‌تر از سال ۹۸ است.» او با بیان اینکه «دولت از تجربیات سال ۹۸ استفاده کند»، تاکید کرد: «امروز موضوع بنزین دیگر اقتصادی نیست، بلکه سیاسی، اجتماعی و امنیتی است.» وزیر کشور دولت روحانی در سال ۹۸، افزود: «اگر از من بپرسند بستر برای افزایش قیمت بنزین آماده است یا خیر، می‌گویم خیلی نگران کننده‌تر از ۹۸ است چرا که انباشت نارضایتی بسیار بیشتر است.»

در این قطعنامه که نمایندگانی از هر دو حزب دموکرات و جمهوری‌خواه آن را امضا کرده‌اند، جمهوری اسلامی به نقض مکرر توافق هسته‌ای ۲۰۱۵ موسوم به برجام، متهم شده و از سه کشور اروپایی امضاکننده این توافق خواسته شده که به پیروی از سیاست فشار حداکثری دولت دونالد ترامپ، ایران را به‌دلیل فعالیت‌های هسته‌ای‌اش منزوی سازند.

دونالد ترامپ، هفته پیش با امضای یک دستورالعمل سختگیرانه از شروع دوباره سیاست فشار حداکثری علیه جمهوری اسلامی خبر داد و تاکید کرد که صادرات نفت ایران از سوی جمهوری اسلامی باید به صفر برسد.

او در این فرمان اجرایی همچنین به نماینده آمریکا در سازمان ملل متحد دستور داد که با متحدان اروپایی برای فعال کردن مکانیسم ماشه و بازگرداندن تحریم‌های سازمان ملل متحد از نزدیک همکاری کند.

سناتور پیت ریکتس، عضو ارشد جمهوری‌خواه در کمیته روابط خارجی سنا و حامی اصلی این قطعنامه، گفت:«حکومت ایران بزرگ‌ترین حامی دولتی تروریسم است و اقداماتش منجر به قتل نیروهای آمریکایی شده است.»

او افزود: «دستیابی حکومت ایران به سلاح هسته‌ای امنیت ما و متحدانمان را تهدید خواهد کرد. فعال کردن مکانیسم ماشه و بازگرداندن همه تحریم‌های سازمان ملل متحد کلید موفقیت کارزار فشار حداکثری رییس‌جمهوری ایالات متحده است.»

۱۱ سناتور دیگر نیز از این قطعنامه حمایت کرده‌اند.

در مجلس نمایندگان نیز کلودیا تنی، نماینده جمهوری‌خواه نیویورک، و جاش گات هامر، نماینده دموکرات نیوجرسی، قطعنامه مشابهی ارائه داده‌اند.

بر اساس توافق هسته‌ای ۲۰۱۵ موسوم به برنامه جامع اقدام مشترک (برجام)، جمهوری اسلامی در ازای لغو تحریم‌های سازمان ملل، آمریکا و اتحادیه اروپا، متعهد شد که به‌دنبال ساخت سلاح هسته‌ای نباشد و در همکاری با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به سوالات مطرح پاسخ دهد.

براساس مکانیسم ماشه در توافق هسته‌ای،‌ جمهوری اسلامی پذیرفت در صورت نقض تعهدات خود،هر یک از طرف‌های مقابل - چین، فرانسه، روسیه، بریتانیا، آمریکا و آلمان- خواستار احیای تحریم‌های سازمان ملل شوند که به‌دلیل این توافق به حالت تعلیق درآمده‌اند.

دونالد ترامپ در دور اول ریاست جمهوری خود آمریکا را از برجام خارج کرد و سیاست فشار حداکثری را در قبال جمهوری اسلامی در پیش گرفت، اما دولت بایدن با اعطای برخی معافیت‌های تحریمی، کوشید برجام را احیا کند ولی در نهایت به نتیجه نرسید.

کلودیا تنی از کشورهای اروپایی خواست پیش از پایان مهلت قانونی که در اکتبر ۲۰۲۵ فرامی‌رسد، مکانیسم ماشه را فعال کنند.

او گفت: «مکانیسم ماشه تمام تحریم‌های سازمان ملل را که از سوی دولت اوباما به تعلیق درآمده بود، بازمی‌گرداند.»

بر اساس گزارش آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، ایران میزان غنی‌سازی اورانیوم را به ۶۰ درصد افزایش داده است که اندکی کمتر از سطح ۹۰ درصد مورد نیاز برای ساخت سلاح هسته‌ای است، اما کشورهای غربی تاکید دارند که اورانیوم با چنین غلظتی هیچ کاربرد غیرنظامی ندارد.

بریتانیا، فرانسه و آلمان در ماه دسامبر به شورای امنیت اعلام کردند که در صورت لزوم، آماده فعال کردن مکانیسم ماشه هستند.

ترامپ پس از صدور فرمان اجرایی برای ازسرگیری سیاست فشار حداکثری گفت که از انجام آن ناراحت است اما در عین حال تاکید کرد: «ما اجازه نخواهیم داد ایران به سلاح هسته‌ای دست یابد.»

او گفت ترجیح می‌دهد به جای اقدام نظامی به توافقی با ایران برسد. با این حال، علی خامنه‌ای مذاکره با آمریکا را به‌تندی رد کرد و گفت که مذاکره با آمریکا هوشمندانه و شرافتمندانه نیست.

خامنه‌ای همچنین از رفع برخی محدودیت‌ها برای دقت موشک‌ها سخن گفت و افزود: «قدرت دفاعی جمهوری اسلامی در جهان زبانزد است.»

داده‌های ردیابی کشتی‌ها نشان می‌دهد که اولین کشتی از دو فروند کشتی که هر یک حامل هزار تن مواد شیمیایی ساخت چین هستند، پنج‌شنبه ۲۵ بهمن در نزدیکی بندرعباس لنگر انداخت. محموله این کشتی‌ها می‌تواند نقشی کلیدی در تولید سوخت موشک‌های نظامی جمهوری اسلامی ایفا کند.

سی‌ان‌ان در گزارش خود نوشت که واردات محموله سدیم برکلرات «می‌تواند نشان‌دهنده بازگشت تولیدات موشکی جمهوری اسلامی به شرایط عادی پس از حملات سنگین و تحقیرآمیز اسرائیل به کارخانه‌های کلیدی ایران در سال گذشته میلادی باشد.»

پیش از این، روزنامه فایننشال تایمز چهارشنبه سوم بهمن در گزارشی اعلام کرد دو کشتی ایرانی حامل بیش از هزار تن مواد لازم برای تهیه سوخت جامد موشک‌، در حال حرکت از چین به سوی ایران هستند. قرار است این محموله در بندرعباس به سپاه پاسداران تحویل داده شود.

براساس گزارش فایننشال‌تایمزاطلاعات امنیتی دو کشور غربی نشان می‌دهد دو کشتی با نام‌های «گلبن» و «جیران» با پرچم جمهوری اسلامی، حامل بیش از هزار تن سدیم پرکلرات هستند. از سدیم پرکلرات برای تولید آمونیوم پرکلرات استفاده می‌شود که ماده اصلی پیشران جامد موشک‌هاست.

سی‌ان‌ان در گزارش پنج‌شنبه ۲۵ بهمن خود نوشت کشتی «گلبُن» سه هفته پیش بندر تای‌تسانگ چین را با بارگیری عمده محموله هزار تنی «سدیم پرکلرات» ترک کرده بود. بر اساس اطلاعات دو منبع اطلاعاتی اروپایی، این ماده شیمیایی اصلی‌ترین پیش‌ماده برای تولید سوخت جامد موشک‌های میان‌برد متعارف ایران محسوب می‌شود. منابع اطلاعاتی برآورد کرده‌اند که این محموله می‌تواند سوخت مورد نیاز برای تولید ۲۶۰ موتور راکتی موشک‌های «خیبرشکن» یا ۲۰۰ فروند موشک بالستیک «حاج قاسم» را تامین کند.

ارسال محموله در بحبوحه تحولات منطقه‌ای

سی‌ان‌ان در ادامه گزارش خود نوشت: «این محموله در شرایطی به ایران رسیده که این کشور در سطح منطقه با چالش‌های متعددی روبه‌رو شده است؛ از جمله شکست‌های متحدانش، سقوط بشار اسد در سوریه و تضعیف حزب‌الله در لبنان. پس از حمله اسرائیل به تاسیسات تولید موشکی ایران در اکتبر سال گذشته، برخی از کارشناسان غربی پیش‌بینی کرده بودند که حکومت ایران حداقل یک سال برای ازسرگیری تولید سوخت جامد زمان نیاز دارد. اما تحویل محموله اخیر نشان می‌دهد که ایران یا تولید موشک را از سرگرفته و یا در آستانه بازگشت به روند عادی تولید است.»

این شبکه به نقل از منابع اطلاعاتی افزود محموله سدیم پرکلرات به سفارش «اداره تامین سازمان جهاد خودکفایی» که بخشی از نهاد مسئول توسعه موشک‌های بالستیک ایران است، خریداری شده است. گلبُن بندر تای‌تسانگ را در تاریخ ۲۱ ژانویه به مقصد ایران ترک کرده بود.کشتی دوم با نام «جیران» هنوز بارگیری نشده و از چین حرکت نکرده است. هر دو کشتی از سوی شرکت کشتی‌رانی جمهوری اسلامی اداره می‌شوند.

واکنش‌ها و تحریم‌ها

سی‌ان‌ان در گزارش خود تاکید کرده که برای دریافت توضیح با شرکت کشتی‌رانی جمهوری اسلامی تماس گرفته، اما پاسخی دریافت نکرده است. هنوز مشخص نیست که دولت چین پیش از افشای این محموله در رسانه‌ها از آن مطلع بوده یا خیر. با این حال، واردات سدیم پرکلرات به خودی خود غیرقانونی نیست و نقض تحریم‌های غربی محسوب نمی‌شود.

سخنگوی وزارت امور خارجه چین، مائو نینگ، در ماه ژانویه اظهار داشت که از جزییات این موضوع مطلع نیست اما تاکید کرد که چین همواره به قوانین کنترل صادرات خود و تعهدات بین‌المللی پایبند بوده است.

ایالات متحده و بریتانیا شرکت کشتی‌رانی جمهوری اسلامی را تحریم کرده‌اند. وزارت امور خارجه آمریکا این شرکت را «شرکت حمل‌ونقل ترجیحی برای عوامل گسترش تسلیحات جمهوری اسلامی» توصیف کرده است. وزارت خزانه‌داری بریتانیا نیز اعلام کرده که این شرکت در «فعالیت‌های خصمانه ایران» نقش دارد و ارتباط آن با بخش دفاعی ایران را برجسته کرده است. هر دو کشتی گلبُن و جیران نیز تحت تحریم‌های ایالات متحده قرار دارند.

چین همچنان یک متحد دیپلماتیک و اقتصادی جمهوری اسلامی است و تحریم‌های یک‌جانبه آمریکا علیه این کشور را محکوم کرده است. پکن همچنین از پیوستن تهران به بلوک‌های بین‌المللی تحت رهبری چین و روسیه مانند سازمان همکاری شانگهای و گروه بریکس استقبال کرده است. با این حال، تحلیل‌گران می‌گویند که چین در یک دهه گذشته روابط امنیتی خود با ایران را کاهش داده و در تلاش است تا روابط خود را با عربستان سعودی و سایر کشورهای حاشیه خلیج‌فارس تقویت کند. با وجود این، ایالات متحده در سال‌های اخیر چندین نهاد چینی را به‌دلیل حمایت از تولید پهپادهای نظامی ایران تحریم کرده است. رزمایش‌های دریایی مشترک اخیر بین چین، ایران و روسیه نیز میزان همکاری‌های راهبردی دولت‌ها را نشان می‌دهد.

نقش کلیدی سدیم پرکلرات

جمهوری اسلامی برای طیف وسیعی از موشک‌های خود به سوخت جامد نیاز دارد، اما بخش عمده این محموله احتمالا برای برنامه موشک‌های بالستیک مورد استفاده قرار خواهد گرفت. سدیم پرکلرات به‌طور مستقیم تحت تحریم‌های غرب نیست، اما می‌تواند به آمونیوم پرکلرات، که یک ماده سوختی و اکسیدکننده کنترل‌شده است، تبدیل شود.

آندریا سلا، استاد شیمی معدنی در دانشگاه کالج لندن، به سی‌ان‌ان گفت: «آمونیوم پرکلرات همان ماده‌ای است که در سوخت جامد شاتل فضایی مورد استفاده قرار می‌گرفت.»

او افزود: «کاربردهای زیادی برای این ماده وجود ندارد، مگر در سوخت راکت، آتش‌بازی و مواد سوختی.»

با افزایش محدودیت‌ها بر پرکلرات‌ها در غرب، چین به یک تامین‌کننده عمده این ماده تبدیل شده است. جفری لوئیس، مدیر برنامه منع گسترش تسلیحات در شرق آسیا در مؤسسه مطالعات بین‌المللی میدلبری، به سی‌ان‌ان گفت: «چین از اواسط دهه ۲۰۰۰ منبع اصلی سدیم پرکلرات برای برنامه موشکی ایران بوده است.»

او افزود: «این محموله تنها جدیدترین نمونه در چند دهه‌ گذشته است.»

چالش‌های تامین مواد اولیه

سی‌ان‌ان به نقل از تحلیل‌گران افزود جمهوری اسلامی پیش از این ادعا کرده بود که قادر به تولید آمونیوم پرکلرات به‌صورت داخلی است، اما این محموله نشان‌دهنده وجود مشکلاتی در زنجیره تامین در ایران است، زیرا منابع داخلی قادر به تامین نیازهای موشکی نیستند. چنین مشکلاتی حتی برای کشورهایی مانند ایالات متحده نیز ممکن است پیش بیاید.

به‌گفته سی‌ان‌ان، زیرساخت‌های تولید سوخت جامد ایران در سال‌های اخیر به‌طور قابل توجهی گسترش یافته است و حتی ممکن است پس از ۷ اکتبر ۲۰۲۳، با ساخت سایت‌های جدید و توسعه سایت‌های موجود، افزایش یافته باشد. موشک‌های خیبرشکن دارای برد ۱۴۲۰ کیلومتر و موشک‌های حاج قاسم دارای برد ۱۴۵۰ کیلومتر هستند و برای حمله به اسرائیل سلاحی ارزشمند برای جمهوری اسلامی قلمداد می‌شوند.

حوثی‌های تحت حمایت جمهوری اسلامی در یمن از برخی از نسخه‌های این موشک‌ها علیه اسرائیل استفاده کرده‌اند. با وجود اینکه برد استاندارد آن‌ها کمتر از فاصله مورد نیاز است، اعمال تغییراتی در جرم کلاهک جنگی یا واحدهای پیشران ثانویه می‌تواند برد آن‌ها را افزایش دهد.

ایران معمولا از سوخت جامد در موشک‌های کوتاه‌برد خود استفاده می‌کند، از جمله موشک‌هایی که در گذشته علیه پایگاه‌های آمریکایی در منطقه به کار گرفته شده‌اند یا به روسیه صادر شده‌اند. با این حال، بزرگ‌ترین و قدرتمندترین موشک‌های بالستیک ایران عمدتاً از سوخت مایع استفاده می‌کنند.

یک مقام اطلاعاتی غربی به سی‌ان‌ان گفت که نهادهای اطلاعاتی آمریکا از تحویل این محموله مطلع هستند، اما نگرانی کمی نسبت به آن دارند. اما اگر ایران از این مواد برای تولید سوخت موشک‌هایی استفاده کند که به روسیه ارسال می‌شوند، این امر نگرانی‌های بیشتری را برخواهد انگیخت.