فرمانده انتظامی شهرستان پیرانشهر ضمن تایید خبر قتل یک دختر ۱۷ ساله از سوی پدرش به بهانه ناموس، گفت که «کانی عبداللهی به دلیل ارتباط با یک پسر، با ضربات چاقوی پدرش به شدت زخمی شد و با وجود انتقال به بیمارستان، بر اثر شدت جراحات جان خود را از دست داد.»
عباس عراقچی در سفر به کابل خواستار افزایش روابط تجاری و فرهنگی با طالبان شد و دو موضوع بازگشت مهاجران افغانستانی از ایران و حقآبه هیرمند از موضوعات گفت و گوی او با مقامات این گروه بود.
این اولین سفر یک وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی به کابل بعد از روی کار آمدن دوباره طالبان در افغانستان است.
عباس عراقچی، یکشنبه ۷ بهمن، با ملا محمدحسن اخند، رییسالوزرای طالبان، دیدار و درباره روابط دو جانبه و بازگشت شهروندان افغانستان از ایران و «ساماندهی»آنها و همچنین حق آبه هیرمند گفت و گو کرد.
در ماههای گذشته مقامهای جمهوری اسلامی از بازداشت و بازگرداندان اتباع افغانستان به این کشور خبر دادهاند و گزارش هایی نیز در اینباره منتشر شده است.
از جمله ۱۵ دیماه، نادر یاراحمدی، رییس مرکز امور اتباع و مهاجرین خارجی وزارت کشور، از اخراج حدود سه میلیون نفر از «اتباع غیرمجاز» طی سه سال گذشته خبر داده بود.
امیرخان متقی، سرپرست وزارت خارجه طالبان، نیز در دیدار با عراقچی گفت که ایران و افغانستان دو کشور همسایه و مسلمان هستند که در غم و شادی یکدیگر شریک بودهاند.
او اظهار امیدواری کرد که سفر عراقچی به کابل، باعث گسترش روابط طالبان با جمهوری اسلامی شود.
پس از سقوط دولت افغانستان و بازگشت طالبان به قدرت، جمهوری اسلامی یکی از معدود کشورهایی بود که روابط دیپلماتیک خود را با طالبان ادامه داد و تبدیل به یکی از حامیان جدی منطقهای آن شد.
با وجود این روابط دیپلماتیک، هیچ یک از وزیران امور خارجه جمهوری اسلامی طی سه سال و نیم گذشته به کابل سفر نکردند.
سفر عراقچی دو روز پس از تعلیق کمک های خارجی آمریکا انجام شده است. وزارت خارجه امریکا روز جمعه خبر داده بود که بر اساس فرمان اجرایی دونالد ترامپ، تمامی کمکهای خارجی به استثنای کمک به اسرائیل و مصر برای ۹۰ روز متوقف خواهد شد.
عراقچی همچنین با سرپرست وزارت دفاع و تعدادی دیگری از وزرای طالبان، جمعی از زنان ایرانی و اعضای شورای علمای شیعه افغانستان دیدار خواهد کرد.
مطرح شدن حق آبه هیرمند در گفتوگوها
محمد حسین رنجبران مشاور عراقچی گفت که مقامات طالبان در دیدارهای روز یکشنبه تاکید داشتند، «تمام امکانات فنیشان را بسیج کردهاند که آبها به سمت ایران حرکت کند و هدر نرود.»
امیرخان متقی، سرپرست وزارت امور خارجه طالبان، پنجم شهریور ۱۴۰۲ در گفتوگوی تلفنی با حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه کشته شده دولت ابراهیم رئیسی، از او دعوت کرده بود به کابل سفر کند.
در آن گفتوگوی تلفنی، دو طرف بر سر توزیع و مدیریت آب رودخانه هیرمند و به ویژه حقآبه ایران بحث و رایزنی کرده بودند.
ابراهیم رئیسی، رییس دولت سیزدهم جمهوری اسلامی که در حادثه سقوط بالگرد کشته شد، اواخر اردیبهشت سال گذشته در مورد حقآبه به مقامهای طالبان «اخطار» داد و پس از آن، نماینده ویژه او در امور افغانستان، ضربالاجلی یک ماهه برای طالبان تعیین کرد که به سرانجام نرسید.
مسعود پزشکیان، رییس دولت چهاردهم، ۲۱ دی امسال و پس از سفر به استان سیستان و بلوچستان، در یک مصاحبه تلویزیونی تاکید کرد این حقآبه را در گفتوگو با مقامهای طالبان پیگیری میکند.
بررسیهای ایراناینترنشنال نشان میدهد در شش ماهه سال جاری تحصیلی دستکم ۳۰۰ دانشجو در پی مسمومیت در دانشگاههای مختلف به بیمارستان منتقل یا سرپایی درمان شدهاند.
در تازهترین نمونه از مسمومیت دانشجویان، بیش از ۸۰ نفر از دانشجویان خوابگاه پیشوای دانشگاه معلمان فرهنگیان ورامین در روز پنج بهمن مسموم شدند. بیش از ۵۰ نفر از آنها در بیمارستان بستری و تحت نظر قرار گرفتند.
مسمومیت بر اثر نشت گاز و یا مصرف مواد غذایی بیکیفیت در خوابگاهها یکی از عمدهترین مشکلات دانشجویان ساکن خوابگاهها عنوان شده است.
مسمومیت در شش ماه ابتدای سال تحصیلی
نخستین مورد مسمومیت دانشجویان در نهم مهر امسال منتشر شد. دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی سبزوار در ۹ مهرماه مسموم شده و دهها نفر از آنها نیازمند درمان سرپایی یا انتقال به بیمارستان بودهاند.
جمعی از دانشجویان دانشگاه همدان در دهم آبان و دانشجویان خوابگاه تربیت دبیر رجایی دانشگاه فرهنگیان تهران در ۱۹ و ۲۰ آبان مسموم و راهی بیمارستان شدند.
همچنین در خبری دیگر دانشجویان دانشکده علوم پزشکی شوشتر در چهارم آذر مسموم و نیازمند مراقبتهای پزشکی شدند
دهها دانشجوی خوابگاه دختران ولنجک دانشگاه بهشتی در ۱۸ دی بر اثر نشت گاز مسموم و به سه بیمارستان مختلف در تهران منتقل شدند.
در ادامه حوادث خوابگاهها تعدادی از دانشجویان خوابگاه فلاح کوی دانشگاه تهران نیز در ۲۷ دیماه دچار مسمومیت شده و به بیمارستان منتقل و یا سرپایی درمان شدند.
«نگاه امنیتی حرف اول را میزند»
س، دانشجوی خوابگاه بهشتی میگوید: «خوابگاه نیازمند مرمت و بازسازی است، مقامهای دانشگاه آن قدری که نگران مو و کوتاهی مانتو ما هستند توجهی به سلامت ما ندارند.»
گ، دانشجوی خوابگاه صومعهسرا هم با انتقاد از بیتوجهی مقامهای دانشگاه میگوید: «اتاق ما ظرفیتش چهار نفر است اما شش نفر در آن جا دادهاند و هفتگی دو نفر مجبورند کف اتاق بخوابند، تختی در کار نیست.»
مارال از دانشگاه تهران میگوید: «در سه ماه اخیر چندین بار حراست مانع ورود من به دانشگاه شده، حتی تهدید کردند از خوابگاه اخراج میشوم، چرا چون در صفحه اینستاگرامم چندین بار تصاویری از وضعیت نابسامان خوابگاه منتشر کردم. نگاه امنیتی حرف اول را میزند.»
«انتقام» جمهوری اسلامی از دانشجویان
الف دانشجویی است که دو سال است در حال نامهنگاری با مقامات دانشگاه برای رسیدگی به وضعیت خوابگاه است.
او میگوید: «دو بار لپتاپم سوخت، چون پریز برق اتصالی داشت. از طرفی سقف آب میدهد و چندین وقت است وسط راهرو حوله انداختیم و یه کاسه پلاستیکی زیر محل نشتی آب گذاشتیم، دانشگاه تا به حال حتی یک بار حاضر به پاسخگویی نشده و درخواستهای من بیجواب مانده است.»
الف درباره وضعیت غذای سلف دانشگاه و خوابگاه میگوید: «اینجا انگار ما زندانی هستیم، بیکیفیتترین مواد غذایی مورد استفاده است، ماکارونی با سویا، پلو و ماهی تن که خودم یکبار شاهد بودم تاریخ کنسرو گذشته بود و با مسئول بحثم شد. مسئول خوابگاه در پاسخ گفت؛ مسئول خرید توبیخ شد.»
برخی فعالان دانشجویی بر این باورند شاید جمهوری اسلامی در حال انتقام گیری از دانشجویان است.
یکی از فعالان دانشجویی معتقد است مسئولان در جریان وضعیت نگران کننده خوابگاهها هستند. نشت گاز، اتصالی برق، گرفتگی لولهها، غذای مسموم و بیکیفیت بارها در جریان بیانیهها مطرح شده، اما جمهوری اسلامی پس از جنبش مهسا احساس ضعف میکند و میخواهد از جوانان منتقد انتقام بگیرد.
در ادامه واکنشها به سخنان محمد جواد ظریف درباره سعید جلیلی و ترامپ، محمدباقر قالیباف رییس مجلس گفت که «کارگزاران نظام» باید در اظهار نظرهای خود دقت کنند، تا «پیامی به دشمن منتقل نشده و منافع ملی به خطر نیفتد.»
او تاکید کرد که «برداشت موضع ضعف از نظام مقتدر ایران باعث خطای محاسباتی رییسجمهور جدید آمریکا و افزایش فشارهای اقتصادی بیشتر بر کشور میشود.»
در روزهای گذشته برخی از چهرههای اصولگرا به سخنان ظریف در نشست داووس درباره ترامپ و جلیلی اعتراض کرده و خواستار محاکمه او شده بودند.
محمدجواد ظریف، معاون راهبردی پزشکیان، در مجمع جهانی اقتصاد در داووس گفته بود: «اگر امروز به جای مسعود پزشکیان، سعید جلیلی را به عنوان رییسجمهوری داشتیم، ممکن بود جنگ بزرگی در منطقه در جریان باشد. در ایران دیدگاههای متفاوتی وجود دارد و من به این دیدگاههای متفاوت احترام میگذارم.»
با این حال روزنامه هم میهننوشت که پرسش فرید زکریا مبتنی بر این رویکرد بوده که حضور یا حضور نداشتن نیروهای میانهرو در ساختار سیاسی جمهوری اسلامی، تفاوتی ندارد و ظریف خواسته این موضوع را نفی کند.
این روزنامه تاکید کرد که ظریف با درک این موضوع سعی کرد که تصویری ارائه دهد که در آن، ایران یک بازیگر ضدامنیت جهانی و در تعارض با نظم بینالمللی و تحولات سریع آن نیست.
نویسنده این مطلب در پایان اعلام کرد که ظریف «در میانه زمستان سخت ۱۴۰۳» یکی از «ظرفیتهای معدود و محدود موجود برای ایران در سطح جهانی است.»
انتقاد از سخنان ظریف درباره «ترامپ ۲»
محمد جواد ظریف در اجلاس داووس همچنین گفته بود که ایران تهدیدی امنیتی برای جهان نیست و ابراز امیدواری کرده بود که «ترامپ ۲( ترامپ در دور دوم ریاستجمهوری) » جدیتر، متمرکزتر و واقع بینتر باشد.
مخالفان دولت پزشکیان این گفتهها را سخن گفتن از موضع ضعف دانسته و به ظریف حمله کردند.
امامان جمعه تهران به این سخنان ظریف حمله کردند و در همین حال احمد خاتمی، امام جمعه تهران، گفت که « اگر آمریکا دم از مذاکره میزند برای مقابله با انقلاب است.»
در هفته های گذشته نیز بارها روزنامه کیهان و نزدیکان خامنهای به سخنان مقامات دولت درباره مذاکره با آمریکا حمله کردهاند.
با وجود برخی مخالفتها در خصوص مذاکره با ایالات متحده در فضای سیاسی و رسانهای ایران، وبسایت اکسیوس به نقل از دیپلماتهای اروپایی گزارش داد جمهوری اسلامی خواهان ارسال پیامی به آمریکا شده تا از تمایل تهران برای مذاکره با هدف دستیابی به توافقی جدید و متفاوت از برجام خبر دهد.
«یادآوری مالهکش اعظم»
ظریف در اجلاس داووس همچنین نگرانیهای بینالمللی درباره تلاش جمهوری اسلامی برای دستیابی به سلاح هستهای، حمایت تهران از گروههای شبهنظامی منطقه و نقض گسترده حقوق بشر در ایران را رد کرد.
معاون راهبردی پزشکیان همچنین گفت که جمهوری اسلامی دیگر به زنانی که حجاب ندارند سخت نمیگیرد.
این سخنان انتقادهای گسترده ای را به دنبال داشت و برخی عبارت «ماله کش اعظم» را درباره او یادآوری کردند.
در همین حال سازمان اتحاد علیه ایران هستهای در بیانیهای در واکنش به حضور جواد ظریف، معاون راهبردی مسعود پزشکیان، در مجمع جهانی اقتصاد در داووس، او را «مسئول اصلی تبلیغات حکومت ایران در حمایت از تجاوزگری و تروریسم» توصیف کرد.
سعید خطیبزاده، دیپلمات ارشد جمهوری اسلامی که در طراحی و اجرای عملیات نفوذ تهران در غرب نقشی کلیدی داشته است، به عنوان رییس مرکز مطالعات سیاسی و بینالمللی وزارت خارجه ایران منصوب شد.
در مهرماه ۱۴۰۲، یک گزارش تحقیقی مشترک ایران اینترنشنال و سمافور، که با بررسی هزاران ایمیلهای دیپلماتهای ایرانی تهیه شده است، شبکهای از دانشگاهیان و تحلیلگران اندیشکدهها را افشا کرد که از سوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی برای گسترش قدرت نرم تهران ایجاد شده بود.
بر اساس این ایمیلها، خطیبزاده که در آن زمان به عنوان دیپلمات مقیم برلین بود، در سال ۲۰۱۴ پیشنهاد تشکیل این شبکه، با نام «طرح کارشناسان ایران» را پیشنهاد کرده بود.
خطیبزاده بهعنوان یکی از اعضای کلیدی مرکز مطالعات سیاسی و بینالمللی وزارت خارجه به سرپرستان خود پیشنهاد کرد که جمهوری اسلامی با تشکیل شبکهای از تحلیلگران ایرانی در «اندیشکدههای آمریکایی و اروپایی» و ارائه «حمایت سیاسی» به آنها، بتواند دیدگاه خود را در جهان ترویج دهد.
خطیبزاده در در ۱۴ اسفند ۱۳۹۲ در ایمیلی به مجید تختروانچی، از مذاکرهکنندگان ارشد هستهای تهران، و مصطفی زهرانی، رییس وقت مرکز مطالعات سیاسی و بینالمللی، نوشت: «این ابتکار که ما آن را طرح کارشناسان ایران مینامیم، از یک گروه اصلی متشکل از شش تا ۱۰ ایرانی برجسته نسل دوم که با اندیشکدهها و نهادهای دانشگاهی پیشرو، عمدتاً در اروپا و ایالات متحده، ارتباط برقرار کردهاند، تشکیل شده است.»
در ۲۵ فرورین ۱۳۹۴، خطیبزاده فهرستی از مقالات و مصاحبههایی را که اعضای طرح کارشناسان ایران در حمایت از مواضع جمهوری اسلامی در مذاکرات هستهای منتشر کرده بودند، از جمله علی واعظ، آرین طباطبایی، دینا اسفندیاری، الی گرانمایه، عدنان طباطبایی و روزبه پارسی را برای زهرانی ارسال کرد.
خطیبزاده در ایمیلی در سال ۲۰۱۶، دستاوردهای خود را بیان کرد و بر تلاشهای خود برای «ایجاد شبکه و ... تعامل با اندیشکدهها با تمرکز واضح بر مذاکرات هستهای برای پیشبرد سیاست خارجی ایران در بالاترین سطح» و «انتشار دهها مقاله مطابق با» سیاست خارجی جمهوری اسلامی تاکید کرد.
به گفته زهرانی، طرح کارشناسان ایران، یکی از ابتکارات اساسی مرکز مطالعات سیاسی و بینالمللی بود. اکنون این نهاد به ریاست خطیبزاده که طراح اصلی تلاشهای جمهوری اسلامی برای تاثیرگذاری بر سیاست خارجی آمریکاست، اداره خواهد شد.
جیسون برادسکی، مدیر سیاست سازمان «متحد علیه ایران هستهای» گفت: «انتصاب او احتمالا نشاندهنده بازگشت تلاشهای مشابهی در دوران ترامپ است.»
خطیبزاده پیش از این به عنوان سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی و سفیر ایران در کرواسی فعالیت کرده بود.
مورد آرین طباطبایی
افشاگریهای ایران اینترنشنال در سال ۱۴۰۲ در محافل سیاسی آمریکا بحثهای گستردهای را به ویژه درباره آرین طباطبایی، مشاور کلیدی رابرت مالی، نماینده ویژه پیشین آمریکا در امور ایران، برانگیخت. ایراناینترنشنال در تحقیقات دیگری در فوریه ۲۰۲۴ جزئیات بیشتری را از روابط آرین طباطبایی با جمهوری اسلامی فاش کرد.
در سال ۲۰۲۳، طباطبایی به عنوان رییس دفتر دستیار وزیر دفاع آمریکا در پنتاگون فعالیت میکرد و با وجود این افشاگریها، نقش و مجوز امنیتی خود را حفظ کرد.
این گزارش باعث آغاز تحقیقات متعدد کنگره شد و جمهوریخواهان درباره چگونگی موفق شدن طباطبایی در کسب مجوز امنیتی فوقمحرمانه ابراز نگرانی کردند. وزارت دفاع و وزارت خارجه آمریکا در آن زمان تاکید کردند که در سابقه طباطبایی چیزی وجود ندارد که مانع دسترسی او به اطلاعات طبقهبندیشده شود.
در اکتبر ۲۰۲۴، طباطبایی نقش جدیدی در وزارت دفاع به عهده گرفت که دسترسی او را به اطلاعات محرمانه را کاهش داد. این مقام ایرانی-آمریکایی آموزش و تعلیم نیروها را در دفتر وزیر دفاع پیشین، لوید آستین، نظارت میکرد.
طبق اطلاعات پروفایل لینکدین طباطبایی، او در ماه جاری این سمت را ترک کرد.
با گذشت هشت روز از کشته شدن علی رازینی و محمد مقیسه، دو قاضی ارشد دیوان عالی کشور، مقامهای جمهوری اسلامی همچنان روایتهای متناقضی در مورد چگونگی کشته شدن و انگیزه قتل این دو ناقض جدی حقوق بشر ارائه میکنند.
در تازهترین اظهار نظر درباره این رویداد، جعفر قدیانی، دادستان انتظامی قضات، شنبه ششم بهمن گفت: «نوشتهای از ضارب به جا مانده که مشخص میکند سازمان مجاهدین خلق ایران به او خط دادند.»
او افزود: «قاتل طوری شست و شوی مغزی شده بود که خودکشی کند تا بگویند کار خودشان و از سوی فردی ناراضی بود.»
مقیسه و رازینی ۲۹ دی در محل کار خود در دیوان عالی کشور با تیر جنگی هدف قرار گرفتند و کشته شدند.
در این حمله یکی از محافظان شعبه ۳۹ دیوان عالی نیز زخمی شد که هویت او هنوز فاش نشده است.
وبسایت انصافنیوز، رسانه نزدیک به مسعود پزشکیان، ششم بهمن به نقل از فردی به نام ناصر رضوی که مامور پیشین وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی معرفی شده، نوشت قتل مقیسه و رازینی «سیاسی نبود» و ممکن است به دلیل «مشکلات معیشتی و فقر» رخ داده باشد.
در این گزارش آمده است: «ضارب نیروی اداری بود که رستهاش به خدماتی تغییر کرده و با کسر حقوق مواجه شده بود.»
در پی انتشار این گزارش، خبرگزاری میزان، رسانه قوه قضاییه جمهوری اسلامی، اعلام کرد: «موارد و ادعاهای مطرح شده در یکی از رسانهها هیچ ارتباطی با تحقیقات قضایی پرونده ندارد و اظهار نظر شخصی آن فرد به دور از واقعیت است.»
میزان اضافه کرد: «به دلیل ادعاهای متعدد کذب مطرحشده در این مطلب، با اعلام جرم از سوی دادستانی تهران در این خصوص پرونده قضایی تشکیل شده است.»
میزان همزمان در گزارشی دیگر، روایتها درباره کشتن رازینی و مقیسه با «انگیزه شخصی» را تکذیب کرد و نوشت این موضوع نشان میدهد تهیهکنندگان آن کوچکترین اطلاعی از وضعیت و جزییات زندگی «قاتل» نداشتهاند.
خبرگزاری قوه قضاییه جمهوری اسلامی با بیان اینکه عامل کشتن رازینی و مقیسه مجرد بوده و هرگز ازدواج نکرده بود، افزود روایتهای منتشر شده «به نقل از فرد خیالی به نام همسر قاتل ساختگی است».
پیش از این در سوم بهمن، یعقوب رضازاده، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس، با اشاره به کشته شدن مقیسه و رازینی، به ضعف امنیتی و نفوذ در جمهوری اسلامی اذعان کرد و گفت حکومت در حفاظت از شخصیتها و تاسیسات دچار آسیب شده و حفاظتها باید افزایش داده شود.
روزنامه ایران ۳۰ دی با انتشار جزییاتی از چگونگی کشتهشدن رازینی و مقیسه، با استناد به بررسیهای بازپرس و تیم بررسی صحنه جرم نوشت از زمان حضور ضارب در شعبه تا خروج او از اتاق محل حمله، تنها ۱۳ ثانیه طول کشید و در این مدت شش تیر بهصورت متوالی و رگباری شلیک شد.
کشته شدن مقیسه و رازینی که از بزرگترین ناقضان حقوق بشر در ایران محسوب میشدند، واکنشهای بسیاری را بهويژه در میان زندانیان سیاسی پیشین، برانگیخته است.