نشست رهبران اتحادیه اروپا با حضور زلنسکی برای بررسی صلح میان اوکراین و روسیه

هاکان فیدان در مصاحبه‌ ویژه با شبکه الجزیره، درباره سخنان رهبر جمهوری اسلامی مبنی بر این که سرنگونی اسد نتیجه یک برنامه‌ریزی از سوی آمریکا و اسرائیل بوده و همچنین در پاسخ به پرسشی درباره شکست «محور مقاومت» گفت: «دوستان ایرانی ما ناراحت نشوند اما ما این بحث را شاید هزار بار با آن‌ها انجام داده‌ایم. به هر حال، حضور آن‌ها در سوریه نتوانست از وقوع یک نسل‌کشی بزرگ در غزه جلوگیری کند.»

خامنه‌ای ۲۱ آذر وعده بازپس‌گیری سوریه را داد و با اشاره تلویحی به نقش ترکیه در تحولات سوریه، افزود که «یک دولت همسایه‌ سوریه نقش آشکاری را در این زمینه ایفا می‌کند.»

او در ادامه گفت که با وجود این، «عامل اصلی توطئه‌گر و نقشه‌کش اصلی و اتاق فرمان اصلی»، در آمریکا و اسرائیل است.

وزیر خارجه ترکیه پیش از این نیز به الحدث گفته بود جمهوری اسلامی از وضعیت جدید درس خواهد گرفت.

رسانه‌های حکومتی در ایران مانند روزنامه کیهان و خبرگزاری تسنیم، سه‌شنبه ۲۷ آذر، اظهارات فیدان را «گزافه‌گویی» و «کنایه‌آمیز» خواندند.

فیدان گفته است که در جریان تحولات سوریه، با روسیه و ایران گفت‌وگوهایی انجام شده و پیام‌های ترکیه به آن‌ها منتقل شده است: «روس‌ها و ایرانی‌ها از ابتدا می‌دانستند که وضعیت رژیم اسد رو به وخامت است. بنابراین، در مقطعی به این نتیجه رسیدند که پیام‌های ما درست بوده است.»

او پیش از این، در گفت‌وگو با شبکه ان‌تی‌وی ترکیه گفته بود: «با روسیه و ایران صحبت کردیم و به آن‌ها گفتیم وارد معادلات نظامی نشوند.»

رد سخنان دونالد ترامپ

وزیر امور خارجه ترکیه، پنج‌شنبه ۲۹ آذر سخنان دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری منتخب آمریکا، مبنی بر این که سقوط اسد یک «تصرف خصمانه» و بدون تلفات به وسیله ترکیه بوده را رد کرد و افزود که این کشور نمی‌خواهد به عنوان قدرت حاکم بر سوریه شناخته شود.

او تاکید کرد: «بنابراین نباید هیچ سلطه‌ای -نه سلطه ترک‌ها، نه سلطه فارس‌ها و نه سلطه عرب‌ها- وجود داشته باشد. ما باید همکاری را اساس کار قرار دهیم و در کنار مردم سوریه قرار بگیریم.»

ترامپ گفته بود وضعیت سوریه در حال حاضر مبهم است اما کلید تحولات این کشور در دست ترکیه خواهد بود.

فیدان درباره احتمال حمله ترکیه به مناطق تحت کنترل کردها در سوریه نیز گفت که اگر دولت جدید سوریه «به درستی» به این موضوع رسیدگی کند، دلیلی برای دخالت آنکارا وجود نخواهد داشت.

او گفت: «ی‌پ‌گ نیروهایی را از ترکیه، ایران، عراق و کشورهای اروپایی جذب کرده اما متاسفانه، دوستان غربی واقعیت ارتباط ی‌پ‌گ با پ‌ک‌ک را نادیده می‌گیرند.»

یگان‌های «مدافع خلق کرد سوریه» (ی‌پ‌گ) که مورد حمایت آمریکا هستند، از سوی آنکارا وابسته به گروه پ‌ک‌ک (حزب کارگران کردستان) معرفی می‌شوند.

ترکیه پ‌ک‌ک را «به عنوان گروهی تروریستی» شناسایی کرده است.

به گزارش نیویورکر، در نقطه صفر مرزی میان سوریه و لبنان، جایی که خط قرمز و سفید پایان خاک لبنان را نشان می‌دهد، بر تابلوی آبی رنگی به دو زبان عربی و انگلیسی نوشته شده: «به سوریه خوش آمدید!»

کمی آن طرف‌تر، شهروندان خشمگین روی تصویر بشار اسد در بیلبورد تبلیغاتی یک بانک، کلمه «سگ» را نوشته‌اند. این تصویر مخدوش‌شده رییس‌جمهوری سرنگون‌شده سوریه، نشانه‌ای نمادین از پایان دوران حکومت خاندان اسد است که بیش از پنج دهه بر سوریه حکومت کردند.

به نوشته نیویورکر، در روزهای پس از سقوط اسد، مرز سوریه و لبنان شاهد حرکت دو سویه مردم است: خانواده‌هایی با چمدان‌های چرخ‌دار و پتو، برخی به سمت لبنان می‌روند و برخی به سوریه باز می‌گردند. آن‌ها که لبنان را به مقصد سوریه ترک می‌کنند، از زیر پرچم‌های پاره شده اسد و پدرش حافظ عبور می‌کنند و از میان پست‌های بازرسی متروکه می‌گذرند.

روایت‌های بازگشت و فرار

اسعد زین‌الدین، سرآشپزی که سال ۲۰۱۲ پس از اعدام برادرش در زندان‌های رژیم اسد به لبنان گریخته است، حالا با همسر، شش فرزند و دو نوه‌اش «دوباره» راهی لبنان است. او که در جنوب لبنان یک ساندویچ‌فروشی به نام «فلافل خوشمزه» داشته، چند ماه پیش به دلیل حملات اسرائیل به مواضع حزب‌الله به سوریه بازگشته اما اکنون با چشم‌اندازی از بی‌ثباتی در سوریه، ترجیح می‌دهد به لبنان برگردد.

در میان خانواده زین‌الدین، اختلاف نظر درباره محل زندگی آینده چشمگیر است. زهرا، دختر ۲۲ ساله‌ او که کیف سن لوران به دست دارد، از تبعیض علیه سوری‌ها در لبنان می‌گوید، در حالی که خواهر کوچک‌تر او، لیلا، که هنگام ترک سوریه نوزاد بوده، لبنان را ترجیح می‌دهد.

جست‌وجوی بی‌پایان برای یافتن گمشدگان

در سوی دیگر داستان، انس مظلوم، مردی ۳۰ ساله با ریش قرمز پرپشت که در ۱۳ سالگی برای فرار از خدمت سربازی اجباری، سوریه را ترک کرده، حالا به امید یافتن برادرش، عابدالرحمن بازگشته است

برادر او، صاحب یک شیرینی‌فروشی در شهر حما، در سال ۲۰۱۴ به دست رژیم اسد دستگیر و به زندان مخوف صیدنایا منتقل شد. زندانی که گفته می‌شود پس از اعتراضات دست‌کم ۳۰ هزار نفر در آن جان باخته‌اند.

مظلوم پنج روز تمام زندان‌ها و بیمارستان‌ها را جست‌وجو کرده و شب‌ها در اقامتگاه‌های متروکه خوابیده اما هیچ نشانی از برادرش نیافته است.

آخرین خبر از عابدالرحمن به سال ۲۰۲۱ برمی‌گردد، زمانی که یک زندانی آزاد شده خبر از زنده بودن او داده بود.

همسر عابدالرحمن هنگام دستگیری‌اش سه ماهه باردار بوده و حالا دختر ۱۰ ساله‌اش، مدام سراغ پدر را می‌گیرد.

100%

وعده‌های رهبری جدید

جنگ داخلی سوریه که با خیزش مردمی علیه حکومت اسد آغاز شد، نزدیک به ۱۴ سال به طول انجامید و حدود ۶۰۰ هزار قربانی بر جای گذاشت.

اکنون احمد الشرع (محمد الجولانی)، رهبر جدید سوریه، وعده داده که حقوق همه اقلیت‌های مذهبی را محترم خواهد‌ شمرد.

با این حال، پیشینه گروه هیات تحریر شام نگرانی‌هایی را برانگیخته‌است؛ به‌ویژه آن که این گروه در سال ۲۰۲۱ از به قدرت رسیدن طالبان در افغانستان استقبال کرده بود.

عابدالباری الاسعد، فرمانده محلی هیات تحریر شام که مسئولیت جنگ در محدوده‌ای ۱۵ کیلومتری در امتداد کوه‌های میان لبنان و سوریه را بر عهده داشته، با خنده از شباهت نامش به بشار اسد می‌گوید و تاکید می‌کند بر خلاف تصویر رسانه‌ها، آن‌ها به دنبال «ایجاد امنیت برای همه گروه‌های مذهبی» هستند.

او به نیویورکر می‌گوید که سربازانش نان را میان شیعیان و مسیحیان باقی‌مانده در شهر توزیع می‌کنند.

در خیابان‌های شهر مرزی، زندگی جریان دارد. موتورسواران در رفت و آمدند و مردم مشغول خرید نان و سوخت هستند. تغییر در قیمت‌ها که پیش از این تحت کنترل رژیم اسد بود، کاملا محسوس است. به گفته اهالی محل، اکنون قیمت نان از دو دلار به ۳۵ سنت کاهش یافته است.

ذاتانی، یکی از ساکنان محلی، در حالی که در میانه بازار شلوغ ایستاده، به نیویورکر می‌گوید: «درباره الشرع چیز زیادی نمی‌دانم اما او برای ما قهرمان است چون ما را از شر اسد خلاص کرد و ظاهرا به همه ادیان احترام می‌گذارد.»

مردی به نام خلیل عابدالنبی که یک طراح مد بوده، با کنجکاوی به این گفت‌وگو نزدیک شده. خلیل که برای فرار از سربازی اجباری سوریه را ترک کرده، از جغرافیای پیچیده منطقه مرزی می‌گوید.

او توضیح می‌دهد که چگونه روستای سنی‌نشین «یابوس»، زادگاهش، در یک سوی جاده قرار دارد و روستای شیعه‌نشین «جدیدت» که تا چند روز پیش در کنترل حزب‌الله بوده، در سوی دیگر.

در میان خرابه‌های جدیدت که هدف حملات هوایی اسرائیل قرار گرفته، نشانه‌های زندگی عادی همچنان به چشم می‌خورد؛ از یک قوطی خالی آبجو گرفته تا کارت تبریکی با پیام «تا همیشه با هم می‌مانیم».

نگرانی‌های اقلیت‌ها

در پایان روز اما روایت‌های متفاوتی هم شنیده می‌شود. چهار خانواده شیعه که دور آتشی نشسته‌اند، از قتل همسایگانشان در دمشق و حمص می‌گویند.

ابو یوسف، صاحب یک گیم‌نت محلی، فروشگاهش را که محل جمع شدن نوجوانان برای بازی «کال آو دیوتی» بوده، تعطیل کرده و همراه خانواده‌اش راهی لبنان شده است.

برادر او ابوعلاء که زمانی در ارتش اسد خدمت کرده، به نیویورکر می‌گوید: «قیمت‌ها بالا بود اما در دوران اسد احساس امنیت می‌کردیم.»

آن‌ها آخرین خانواده شیعه محله‌شان هستند که سوریه را ترک می‌کنند.

به نوشته نیویورکر، این روایت‌های متناقض از امید و ترس، بازگشت و فرار، نشان می‌دهد که سوریه در آستانه دوره‌ای جدید است اما خاطره گزنده فرقه‌گرایی و خشونت‌های گذشته، شیرینی لحظات اولیه آزادی را به کام بسیاری تلخ کرده است.

در حالی که برخی به آینده‌ای روشن امیدوارند، عده‌ای دیگر نگرانند که مبادا تاریخ تکرار شود و شادی این روزها جای خود را به انتقام‌جویی‌های فرقه‌ای بدهد.

حدود ساعت چهار صبح پنج‌شنبه (به وقت ایران) شبکه تلویزیونی المسیره،‌ متعلق به حوثی‌ها، از حملات هوایی به صنعا، پایتخت مناطق تحت کنترل این گروه در یمن و استان حدیده خبر داد.

العربیه نیز گزارش داد ده‌ها هواپیمای جنگنده اسرائیل، نیروگاه برقی را در جنوب صنعا هدف قرار داده‌اند.

المسیره در خبری دیگر گفت این حملات منجر به مرگ ۹ نفر شده است.

یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل در بیانیه‌ای اعلام کرد: «دست بلند اسرائیل به شما خواهد رسید. هر کس دستی بلند کند، دستش قطع خواهد شد. هر کس به ما حمله کند، چندین برابر پاسخ خواهد گرفت.»

دانیل هاگاری، سخنگوی ارتش اسرائیل، ساعاتی بعد درباره این حمله گفت اماکنی هدف قرار گرفتند که حوثی‌ها از آن‌ها برای اقدامات نظامی خود استفاده می‌کردند.

او تاکید کرد که اسرائیل برای دفاع از خود و شهروندانش در برابر حملات حوثی‌ها تردید نخواهد کرد.

هاگاری گفت که حملات حوثی‌ها به کشتی‌های بین‌المللی در دریای سرخ «به یک تهدید جهانی تبدیل شده» و افزود: «چه کسی پشت حوثی‌ها قرار دارد؟ ایران. جمهوری اسلامی فعالیت‌های تروریستی حوثی‌ها را تامین مالی، تسلیح و هدایت می‌کند.»

حوثی‌ها از اواخر مهر سال ۱۴۰۲ با عنوان حمایت از حماس در جنگ غزه، حملاتی را به جنوب اسرائیل و کشتی‌رانی در دریای سرخ آغاز کردند.

این گروه طی حدود پنج ماه، به بیش از ۶۰ کشتی در دریای سرخ حمله کرد.

حوثی‌ها طی یک سال اخیر بیش از ۲۰۰ موشک و ۱۷۰ پهپاد به سمت اسرائیل شلیک کرده‌اند که اکثر آن‌ها به اسرائیل نرسیدند یا از سوی ارتش اسرائیل و متحدانش در منطقه رهگیری شدند.

حوثی‌ها بامداد پنج‌شنبه و پیش از آن که مواضعشان در صنعا و حدیده هدف قرار بگیرد به مرکز اسرائیل حمله موشکی کردند.

آنان گفتند که در این حمله، تل‌آویو را با دو موشک بالستیک هدف قرار داده‌اند.

این حملات آژیرهای هشدار حملات راکتی را در چند منطقه اسرائیل به صدا درآورد اما ارتش اسرائیل گفت موشک شلیک شده از یمن را پیش از ورود به این کشور رهگیری کرده است.

باراک راوید، خبرنگار وب‌سایت اکسیوس، به نقل از منبعی آگاه گفت شلیک موشک از سوی حوثی‌ها باعث شد اسرائیل حمله خود را به یمن، چند ساعت زودتر از زمان برنامه‌ریزی‌شده اصلی انجام دهد.

این حمله در دو موج انجام گرفت. اسرائیل موج نخست حمله‌اش را در امتداد سواحل یمن انجام داد که در آن، بنادر حدیده، راس عیسی و الصلیف هدف قرار گرفتند.

در موج بعدی، به دو ایستگاه تولید برق در صنعا حمله شد. حملاتی که به گفته راوید و به نقل از یک مقام آمریکایی، واشینگتن از آن‌ها مطلع شده بود.

حمله اسرائیل به حوثی‌ها با واکنش جمهوری اسلامی مواجه شد و اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، آن را «به شدت» محکوم کرد.

بقائی گفت این حملات منجر به تخریب زیرساخت‌های غیرنظامی یمن شده و آن را «نقض فاحش» اصول و موازین حقوق بین‌الملل و منشور سازمان ملل متحد خواند.

او از این حملات با عنوان «جنایاتی» نام برد که در سایه حمایت بی‌قید و شرط ایالات متحده انجام می‌گیرد و گفت: «آمریکا شریک قانون‌شکنی‌ها و جنایات باند جنایتکار حاکم بر تل‌آویو است.»

فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) پیش‌تر اعلام کرد آمریکا دوشنبه ۲۶ آذر حمله هوایی دقیقی علیه تاسیسات کلیدی فرماندهی و کنترل حوثی‌ها در شهر صنعا انجام داده است.

این تاسیسات، مرکزی برای هماهنگی عملیات حوثی‌ها، از جمله حمله به ناوهای جنگی نیروی دریایی آمریکا و کشتی‌های تجاری در جنوب دریای سرخ و خلیج عدن بوده‌اند.

هم‌زمان با این حملات سنتکام، گزارش‌هایی مبنی بر این منتشر شد که آمریکا از دولت عراق خواسته است دفتر حوثی‌ها را ببندد و رهبرانش را از این کشور اخراج کند.

یک وب‌سایت خبری یمنی به نقل از منابع دیپلماتیک نوشت بغداد این درخواست آمریکا را به «دفتر حوثی‌ها و ایرانی‌ها» ابلاغ کرده و خواستار «دور کردن فرماندهان نظامی حوثی» شده که با شبه‌نظامیان حزب‌الله عراق همکاری می‌کنند.

ائتلاف دریایی به رهبری آمریکا از اواخر دی سال گذشته حملات هوایی منظمی را علیه اهداف حوثی‌ها آغاز کرده است.

این خبرگزاری چهارشنبه، ۲۸ آذر ، در گزارشی تفصیلی درباره نقش پهپادهای جمهوری اسلامی و تسلیحات روسی در جنگ داخلی سودان، به نقل از دیرار احمد دیرار، فرمانده یک گروه شبه‌نظامی طرفدار ارتش سودان، نوشت که این کشور از حمایت جمهوری اسلامی و روسیه برخوردار است.

او گفت: «آنها چیزهای مختلفی مانند پهپاد و سلاح ارائه می‌دهند و اکنون توازن قوا تغییر کرده است.»

حمایت خارجی از ارتش سودان در حالی صورت می‌گیرد که جنگ داخلی این کشور از ۲۰ ماه پیش تاکنون منجر به یکی از بزرگ‌ترین بحران‌های آوارگی در جهان شده و میلیون‌ها نفر را به قحطی کشانده است.

این جنگ که بین دو ژنرال، عبدالفتاح البرهان فرمانده ارتش سودان و محمد حمدان داگالو فرمانده نیروهای شبه‌نظامی واکنش سریع، و برای کنترل این کشور وسیع با خط ساحلی استراتژیک در دریای سرخ در جریان است، یکی از خونین‌ترین جنگ‌هایی است که منطقه ساحل آفریقا طی سال‌های اخیر تجربه کرده است.

کودتاهای نظامی متوالی در این منطقه باعث شده که نظامیان کشورهای مالی، بورکینافاسو، نیجر و جمهوری آفریقای مرکزی از متحدان غربی دور و به روسیه نزدیک شوند و روسیه نیز مزدوران خود را در این کشورها مستقر کرده است.

اما هیچ کدام از کشورهای منطقه به اندازه سودان، کشورهای خارجی را جذب خود نکرده‌اند و برخلاف شکستی که اخیرا روسیه و جمهوری اسلامی در سوریه متحمل شدند، مسکو و تهران در حال حاضر در سودان در طرف برنده هستند.

با طولانی شدن جنگ داخلی سودان، روسیه میلیون‌ها بشکه سوخت و هزاران سلاح و اجزای جت به ارتش سودان فروخته و جمهوری اسلامی محموله‌های اسلحه و ده‌ها پهپاد به سودان ارسال کرده که به ارتش اجازه می‌دهد بخش‌هایی از پایتخت، خارطوم را بازپس گیرد.

همچنین این تسلیحات به ارتش سودان اجازه می‌دهد بخش وسیعی از کشور را از رقیب خود، گروه شبه‌نظامی واکنش سریع بگیرد.

بلومبرگ نوشت که زرادخانه ارتش سودان به حدی افزایش یافته که در اوایل سال جاری آشیانه جدیدی در شاخه نظامی فرودگاه بندر سودان ساخته است.

این رسانه آمریکایی تاکید کرد که هجوم تسلیحات به سودان، به این معنی است که جنگ به‌طور فزاینده‌ای در هوا در حال انجام است.

بر اساس ارزیابی امنیتی سازمان ملل که بلومبرگ مشاهده کرده، در اوایل ۲۱ نوامبر، ارتش سودان از سلاح‌های ضد هوایی برای سرنگونی رگبار پهپادها در نزدیکی شهرهای عطبره و الدامر استفاده کرد.

بر اساس این گزارش، هر دو طرف به‌طور فعال در حال تکمیل تجهیزات تسلیحاتی خود از جمله پهپادها برای تقویت مواضع خود هستند.

بلومبرگ درباره مذاکره روسیه و ایران در ماه‌های اخیر با ارتش سودان برای ایجاد پایگاه‌های نظامی در بندر سودان نوشت که این گفت‌وگوها از آنجا اهمیت پیدا کرده که روسیه در خطر قطع پل هوایی اصلی خود به آفریقا به‌دلیل از دست دادن احتمالی دو پایگاه نظامی در سوریه پس از سرنگونی بشار اسد است.

همچنین این گفت‌وگوها از آنجایی که جمهوری اسلامی خود را به دلیل حملات مداوم اسرائیل به نیروی نیابتی خود ضعیف می‌بیند، اهمیت دارد.

در همین حال، به گفته بازرسان ایالات متحده و سازمان ملل متحد، امارات متحده عربی به عنوان حامی اصلی نیروهای پشتیبانی سریع عمل کرده است. امارات چنین اتهامی را بارها رد کرده است.

هر دو طرف درگیر، هزینه تسلیحات خود را با استفاده از درآمد حاصل از فروش طلای سودان پرداخت کرده‌اند که بیش از یک میلیارد دلار در سال تنها برای ارتش سودان درآمد دارد.

بلومبرگ نوشت اگرچه دولت چین طرفی را انتخاب نکرده، اما هر دو طرف از پهپادهای ساخت چین استفاده کرده‌اند. پکن یک بندر ۱۴۰ میلیون دلاری در سودان ساخته و در حال مذاکره با ارتش برای سرمایه‌گذاری در یک پالایشگاه نفت جدید و بازسازی بزرگ‌ترین کشتارگاه کشور است.

با تشدید جنگ، جمهوری اسلامی که روابط دیپلماتیک خود را پس از هفت سال وقفه در اواخر سال ۲۰۲۳ با سودان از سر گرفت، مقامات دیپلماتیک را به بندر سودان اعزام کرد و سفارت خود در سودان را افتتاح کرد.

رژیم‌های تهران و خارطوم در بیشتر سه دهه گذشته به هم نزدیک بودند و پس از به دست گرفتن قدرت بشیر در سال ۱۹۸۹ به‌دلایل ایدئولوژیک با یکدیگر متحد شدند. جمهوری اسلامی به دولت بشیر کمک کرد تا سرویس اطلاعاتی خود را تاسیس کند.

اما این روابط در سال ۲۰۱۵ زمانی که سودان به سمت عربستان سعودی متمایل شد و نیروهای خود را برای کمک به جنگ علیه حوثی‌های مورد حمایت جمهوری اسلامی اعزام کرد، تیره شد.

بلومبرگ به نقل از مقامات اطلاعاتی و دیپلمات‌ها نوشت که اکنون تهران به‌طور فعال در حال تامین تسلیحات و پهپادهای ارتش سودان به همراه تصاویر ماهواره‌ای و تصاویر تسلیحات میدان نبرد است.

وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی و نمایندگی ایران در سازمان ملل به درخواست‌های متعدد بلومبرگ برای اظهارنظر پاسخ ندادند.

به گفته ویم زویننبورگ، کارشناس تسلیحات و مدیر پروژه خلع سلاح بشردوستانه در پکس، یک سازمان هلندی حامی صلح، در ژانویه، سربازان نیروهای پشتیبانی سریع یک پهپاد را در نزدیکی خارطوم سرنگون کردند که از نوع ابابیل ساخت جمهوری اسلامی بود. این پهپاد در سودان و با قطعات ایرانی ساخته شده بود.

او همچنین یک پهپاد جنگی مهاجر ساخت صنایع هوایی قدس جمهوری اسلامی را که حامل مهمات هدایت شونده دقیق است، در پایگاه هوایی نزدیکی خارطوم در ژانویه شناسایی کرد.

تصاویر ماهواره‌ای به تاریخ ماه می نشان می‌دهد که یک آشیانه جدید و چندین مکان ذخیره‌سازی در شاخه نظامی فرودگاه بندر سودان ساخته شده است.

بلومبرگ بر اساس داده‌های ردیابی پرواز، گزارش داد که بین ژانویه و ژوییه سال جاری، حداقل هفت پرواز از سوی قشم فارس ایر، یک شرکت هواپیمایی تحت تحریم ایالات متحده که با نیروی قدس سپاه پاسداران ارتباط دارد، بین تهران و بندر سودان انجام شد.

همچنین این رسانه به نقل از یک سازمان ناظر بر جنگ‌ها (Conflict Observatory)، نوشت که چهار پرواز از این هفت پرواز از فرودگاه مهرآباد تهران که محل پایگاه نیروی هوایی جمهوری اسلامی است، انجام شده است.

در طول سال ۲۰۲۳ چنین پروازهایی ثبت نشده بود.

یک محقق این سازمان گفت که جمهوری اسلامی، در کنار روسیه، سودان را یکی از معدود بازارهای فروش سلاح خود می‌داند.

در فروردین امسال نیز گزارش رسانه‌ها حاکی از حضور پهپادهای ساخت ایران در سودان بود.

به گزارش رویترز به نقل از یک منبع ارشد ارتش سودان، یک سال پس از شروع جنگ داخلی این کشور، پهپادهای ساخت ایران به ارتش سودان کمک کردند تا جریان درگیری را تغییر دهد، پیشروی نیروهای شبه‌نظامی واکنش سریع (RSF) را متوقف کند و قلمروهای اطراف پایتخت را باز پس گیرد.

شش منبع ایرانی، مقام‌های منطقه‌ای و دیپلمات‌هایی که خواستند نامشان فاش نشود، در گفت‌وگو با رویترز اعلام کردند ارتش سودان طی چند ماه گذشته به پهپادهای ساخت ایران مجهز شده‌ است.

بیش از ده‌ها نفر از ساکنان خارطوم به رویترز گفتند در ماه‌های اول جنگ نیروهای مسلح سودان (SAF) از برخی پهپادهای قدیمی‌تر، آتشبار‌های توپخانه و جت‌های جنگنده استفاده می‌کردند، اما موفقیت چندانی در ریشه‌کن کردن جنگنده‌های نیروهای شبه‌نظامی واکنش سریع مستقر در محله‌های پرجمعیت خارطوم و شهرهای دیگر نداشتند.

به گفته پنج شاهد عینی ساکن منطقه، ۹ ماه پس از آغاز درگیری‌ها،ارتش سودان شروع به استفاده از پهپادهای بسیار موثرتری از پایگاه وادی سیدنا واقع در خارطوم کرد.

ساکنان گفتند به نظر می‌رسد پهپادها فعالیت‌های شبه‌نظامیان را زیر نظر دارند و مواضع آن‌ها را هدف قرار می‌دهند.

همچنین ارتش به وسیله این پهپادها اهداف حملات توپخانه‌ در اُم‌درمان، یکی از سه شهر کرانه‌ رود نیل را مشخص می‌کند.

تامین تسلیحات از ایران می‌تواند روابط ارتش سودان با ایالات‌ متحده را پیچیده کند، زیرا این امر منجر به فشار برای مذاکره میان طرف‌های درگیر می‌شود.

پیشتر جان گادفری، سفیر سابق ایالات‌ متحده در سودان، به خبرنگاران گفت گزارش‌های مربوط به حمایت تسلیحاتی ایران از ارتش سودان «بسیار نگران‌کننده هستند».

تام پریلو، فرستاده ویژه آمریکا در سودان، نیز در مصاحبه‌ای گفت که ترس از نفوذ بیشتر جمهوری اسلامی یا عناصر افراطی اسلامی در سودان یکی از دلایلی است که ایالات متحده معتقد است باید توافق صلح هر چه زودتر حاصل شود.

سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا نیز گفت که ایالات متحده گزارش‌های مربوط به حمایت جمهوری اسلامی از ارتش سودان را دیده است و اوضاع را زیر نظر دارد.

او گفت: «ایالات متحده با دخالت خارجی برای حمایت از یکی از طرف‌های درگیر در سودان مخالف است. این کار تنها درگیری را تشدید و طولانی می‌کند و خطر گسترش بیشتر بی‌ثباتی منطقه‌ای را به دنبال دارد.»

مسعود پزشکیان پیش از سفر به مصر گفت: «هر چقدر که بتوانیم روابط با کشورهای اسلامی را صمیمی‌تر کنیم، توطئه‌ها بیشتر خنثی خواهند شد.»

هم‌زمان محمدحسین سلطانی‌فرد، رییس دفتر حفاظت منافع جمهوری اسلامی در قاهره، گفت که ایران در همه زمینه‌های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، می‌تواند با مصر تعامل داشته باشد و گام‌های خوبی را در جهت ارتقای روابط دوجانبه بردارد.

پزشکیان برای شرکت در یازدهمین نشست سران سازمان همکاری اقتصادی هشت کشور اسلامی به قاهره سفر کرده است.

علاوه بر جمهوری اسلامی، مقامات اندونزی، بنگلادش، پاکستان، ترکیه، مالزی، مصر و نیجریه در این نشست شرکت می‌کنند.

۱۲ سال پیش و پس از ۳۴ سال قطع رابطه تهران و قاهره، در دوره ریاست‌جمهوری محمد مرسی در مصر، محمود احمدی‌نژاد اولين مقام عالی‌رتبه‌ای بود که برای شرکت در اجلاس «سازمان همکاری اسلامی» به قاهره سفر کرد.

100%

روابط ایران و مصر پس از انقلاب ۵۷ در ایران دچار تنش شد و در دوره‌هایی مقامات دو کشور از افزایش سطح روابط سخن گفتند اما این سطح همچنان در حد دفتر حفاظت منافع باقی ماند.

علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، خرداد سال گذشته در دیدار با سلطان عمان اعلام کرد از موضع مصر درباره از سرگیری روابط با جمهوری اسلامی «استقبال» می‌کند و مشکلی در این زمینه وجود ندارد.

یک سال پیش از آن، رسانه‌های خاورمیانه خبر داده بودند مقامات ارشد جمهوری اسلامی و مصر هم‌زمان با سفر عبدالفتاح السیسی، رییس‌جمهوری مصر به عمان، در مسقط دیدار کردند.

ایران از سال ۱۹۷۹ در اعتراض به امضای قرارداد صلح کمپ دیوید بین مصر و اسرائیل، روابط خود را با قاهره قطع کرد.

حضور محمدرضا شاه پهلوی در مصر پس از انقلاب ۱۳۵۷، یکی از زمینه‌های تنش در روابط دو دولت شد. جمهوری اسلامی خیابانی را در تهران، پایتخت، به نام خالد اسلامبولی، قاتل انور سادات، سومین رییس‌جمهوری مصر، نام‌گذاری کرد.

مرسی، رییس‌جمهوری اسلام‌گرای مصر در سال ۱۳۹۱ برای شرکت در نشست سران جنبش عدم تعهد به تهران سفر کرد. او پس از یک سال در دست داشتن قدرت، در کودتایی به رهبری السیسی، رییس‌جمهوری کنونی مصر، سرنگون شد.

عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، مهر ماه امسال به مصر سفر کرد.

او با انتشار تصویری از خود در رستوران ابوطارق در قاهره نوشت که جای یک رستوران مصری در تهران خالی است.

مصر از سال گذشته مجوز ورود گردشگران ایرانی با پرواز مستقیم از تهران را صادر کرده است.