فایننشال تایمز: اسد پیش از سقوط ۲۵۰ میلیون دلار به روسیه منتقل کرده بود
نشریه فایننشال تایمز گزارش داد که بشار اسد، رییس دولت سابق سوریه، در سالهای ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ حدود ۲۵۰ میلیون دلار پول نقد از بانک مرکزی سوریه به مسکو منتقل کرده است.
نشریه فایننشال تایمز گزارش داد که بشار اسد، رییس دولت سابق سوریه، در سالهای ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ حدود ۲۵۰ میلیون دلار پول نقد از بانک مرکزی سوریه به مسکو منتقل کرده است.
به گزارش این نشریه در دوشنبه ۲۶ آذر، این پولها که شامل اسکناسهای ۱۰۰ دلاری و ۵۰۰ یورویی بودهاند، در فرودگاه ونوکوو مسکو تخلیه و در بانکهای تحت تحریم روسیه سپردهگذاری شدند.
این انتقالات در شرایطی انجام شده است که رژیم اسد با کمبود شدید ارز خارجی روبهرو بود و تحریمهای غرب مانع دسترسی سوریه به نظام مالی جهانی شده بود.
به گفته فایننشال تایمز، این انتقالها همزمان با تلاشهای مخفیانه اعضای خانواده اسد برای خرید املاک و سرمایهگذاری در روسیه صورت گرفته است.
ایاد حمید، پژوهشگر ارشد برنامه توسعه حقوقی سوریه، در این باره گفت: «روسیه سالهاست به پناهگاهی مالی برای رژیم اسد تبدیل شده است.»
مخالفان و دولتهای غربی مدتهاست که اسد را به غارت منابع سوریه و روی آوردن به فعالیتهای غیرقانونی برای تامین هزینههای جنگ و منافع شخصی متهم میکنند.
بر اساس سوابق تجاری روسیه، اسد با استفاده از ۲۱ پرواز از دمشق به مسکو بین مارس ۲۰۱۸ تا سپتامبر ۲۰۱۹، در مجموع بیش از ۲۵۰ میلیون دلار پول نقد از این کشور خارج کرده است؛ تنها در یکی از این پروازها در ماه می ۲۰۱۹، مبلغ ۱۰ میلیون دلار اسکناس ۱۰۰ دلاری به مسکو منتقل شده است.
این پولها در بانک مالی آر.اف.کی روسیه و بانک تی.اس.ام.ار که هر دو تحت تحریم آمریکا هستند، سپردهگذاری شدند.
دیوید شنکر، معاون پیشین وزیر امور خارجه آمریکا در امور خاورمیانه گفت: «این انتقالات تعجبآور نیست و نشاندهنده تلاش رژیم اسد برای حفظ ثروتهای نامشروع خود و تامین هزینههای جنگ است.»
در شرایطی که ذخایر ارزی سوریه تقریبا به صفر رسیده بود، بانک مرکزی این کشور مجبور به پرداختهای نقدی برای تامین کالاها و خدمات شد.
همزمان، این انتقالات به روسیه اجازه داد نفوذ بیشتری در اقتصاد و سیاست سوریه پیدا کند و همچنین زمینه را برای ادامه حمایتهای نظامی مسکو از رژیم اسد فراهم کرد.
در گزارش فایننشال تایمز آمده است که بشار و نزدیکانش طی سالهای اخیر کنترل بخشهای کلیدی اقتصاد جنگزده سوریه را به دست گرفتهاند و اسماء اسد، همسر بشار اسد و مدیر پیشین بانک جیپی مورگان، نقش مهمی در هدایت کمکهای بینالمللی و مدیریت یک شورای اقتصادی محرمانه داشتهاند.
در حالی که رژیم اسد تلاش میکرد داراییهای خود را به خارج از کشور منتقل کند، اعضای خانواده او از سال ۲۰۱۳ اقدام به خرید املاک لوکس در مسکو کردهاند. در یک نمونه، ایاد مخلوف، پسرخاله مادری بشار، با کمک او و تسهیلات مالی پیچیدهاش، در سال ۲۰۱۹ شرکت املاک زولیس سیتی را در مسکو تاسیس کرد.
بشار اسد یا مقامات روسیه به این گزارش فایننشال تایمز واکنشی نشان ندادهاند.
روزنامه عراقی المدی (المدا) به نقل از نیروهای سیاسی درباره رخ دادن حوادثی شبیه سوریه در صورت دور نشدن بغداد از جمهوری اسلامی و انجام ندادن اصلاحات سریع در عراق هشدار داد.
روزنامه المدی نوشت که بیشتر هشدارهای طرفین سیاسی متمرکز بر دوری از جمهوری اسلامی و توجه به منافع ملی عراق است.
به نوشته این روزنامه، دولت محمد شیاع السودانی برای مهار گروههای مسلح تحت فشار شدیدی قرار گرفته است.
این روزنامه عراقی پیش از این نیز با اشاره به درز اخباری مبنی بر تماس نخستوزیر عراق با احمد الشرع (ابومحمد الجولانی)، رهبر گروه تحریر شام با میانجیگری ترکیه، نوشت که ترس از گسترش جغرافیای حوادث سوریه یا حرکت هستههای خفته گروه دولت اسلامی (داعش) در عراق کماکان وجود دارد.
در روزهای گذشته گمانهزنیهای مختلفی درباره تضعیف گروههای نیابتی جمهوری اسلامی در عراق پس از سقوط بشار اسد انجام شده است. از جمله مرکز مطالعات استراتژیک عربی-استرالیایی نوشت که عراق پس از اتفاقات سوریه دو گزینه دارد: یا فعالیت گروههای نیابتی جمهوری اسلامی را کنترل میکند یا ممکن است از سوی اسرائیل هدف قرار بگیرد.
این مرکز همچنین هشدار داد که بعد از موفقیت آمریکا و اسرائیل در سوریه و لبنان، نوبت به بغداد میرسد.
روزنامه المدی همچنین از انتقال خواستههای آمریکا درباره نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی به وزارت امور خارجه عراق خبر داد.
با این حال رحیم العبودی، از مقامات دفتر سیاسی جنبش الحکمه، نزدیک به جمهوری اسلامی، گفت: «عراق تلاش میکند در روابط خود با واشینگتن تا حدودی متعادل باشد و به طور کامل هم با تهران نباشد.»
در روزهای اخیر برخی کاربران عراقی در فضای مجازی خواستار حمله به سفارت جمهوری اسلامی و ایجاد فشار برای پایان فعالیت گروههای مسلح تحت حمایت جمهوری اسلامی در عراق شدهاند.
در سالهای گذشته اعتراضات مختلف و گستردهای علیه جمهوری اسلامی در عراق انجام شده است.
جمهوری اسلامی و ترکیه پس از سقوط دولت بشار اسد وارد تقابلی شدهاند که نشانههای آن را در سخنان برخی مقامات و رسانههای حامی حکومت در ایران میتوان دید. روزنامه کیهان دوشنبه ۲۶ آذر، رجب طیب اردوغان را «فرصتطلبی» خواند که وارد یک «قمار خطرناک» در سوریه شده است.
کیهان که تحت مدیریت حسین شریعتمداری، نماینده علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی اداره میشود، یادداشتی با عنوان «این همسایه دیگر قابل اعتماد نیست» منتشر کرد و نوشت که از زمان شکلگیری اعتراضات و جنگ داخلی سوریه در سال ۲۰۱۲ میلادی، ترکیه به رهبری اردوغان، «صحنهگردان بحران» در این کشور بوده است.
این یادداشت هدف اردوغان را «احیای خلافت عثمانی» خواند و افزود: «اردوغان فراموش کرده که اگر قرار باشد مبنای تقسیمبندی امروز جغرافیای منطقه، حاکمیت دولتها در قرن گذشته باشد، بسیاری از مناطق موجود دستخوش تغییرات خواهد شد و مدعیان زیادی هستند که دولت امروز ترکیه و شخص اردوغان در میان آنها محلی از اعراب نخواهد داشت.»
گرچه مقامهای ترکیه بهطور رسمی دخالت در سقوط حکومت اسد را تکذیب کردهاند اما منافع پرشمار سیاسی و اقتصادی آنکارا، نشان از اثرگذاری دولت اردوغان در رخدادهای اخیر سوریه دارد.
کیهان با اشاره به «غرور کاذب اردوغان» از پیروزیاش در سقوط دولت اسد، نوشت: «ترکیه باید بداند هنوز در آغاز راه است و پیامدهای بلندمدت قماری که شروع کرده و امروز دامن سوریه را گرفته، چه بسا در آینده نه چندان دور، برای رژیم او همچون رژیم بشار اسد بنیانبرافکن باشد.»
یکشنبه ۲۵ آذر، خبرگزاری رویترز از قول دو مقام ایرانی نوشت که در روزهای پایانی حکومت بشار اسد، او به وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی شکایت کرده است که ترکیه فعالانه از حمله شورشیان برای سرنگونی او حمایت میکند.
بر اساس این گزارش، عباس عراقچی به اسد اطمینان داده است که موضوع را با آنکارا در میان میگذارد.
یکشنبه ۱۸ آذر و ۱۱ روز پس از آغاز حملات گروههای مسلح مخالف، سرانجام دولت بشار اسد سقوط کرد و مخالفان از تسلط بر دمشق، پایتخت سوریه خبر دادند.
در یک هفته گذشته شماری از رسانههای ایران عکس و تیتر صفحات نخست خود را به نقش اردوغان در تغییر رژیم سوریه اختصاص دادند که این موضوع مورد توجه فعالان سیاسی و کاربران رسانههای اجتماعی ترکیه نیز قرار گرفت.
در یک نمونه، اوغوز آکار، روزنامهنگار ترک، صفحات نخست روزنامههای شرق با تیتر «رجب و رویای نوعثمانی» و فرهیختگان با عکس اردوغان و آتاتورک را با تیتر «سلطان و شبان» در روز ۲۵ آذر در رسانه اجتماعی ایکس منتشر کرد.
او با اشاره به مطلب فرهیختگان نوشت: «از زمان آزادسازی سوریه و ۱۵ روز است که در روزنامههای ایران، نام رییسجمهور اردوغان در صدر اخبار و تیترها قرار دارد. هر کدام از این تیترها حاوی توهینهایی جداگانه است. برای اولین بار، نام آتاتورک نیز در یکی از این تیترها آورده شده است.»
از زمان آغاز حملات گروه «تحریر شام»، بسیاری از رسانهها و تحلیلگران تاکید کردند حملات به حکومت حزب بعث سوریه، «با پشتیبانی و چراغ سبز ترکیه» آغاز شده است.
خبرگزاری رویترز در گزارشی نوشت درگیری نظامی اسرائیل در لبنان علیه گروه حزبالله باعث شد جمهوری اسلامی به عنوان حامی رژیم اسد به شدت درگیر باشد و روسیه نیز حواسش از سوریه پرت شود.
از سوی دیگر به دنبال شکست تلاش اردوغان برای تعامل با دولت سوریه، مخالفان اسد طرح خود را برای ساقط کردن او به آنکارا ارائه دادند و تاکید کردند: «نیازی نیست شما کاری انجام دهید. فقط مداخله نکنید.»
مقامات ترکیه از جمله هاکان فیدان، وزیر امور خارجه این کشور تاکید کردند آنکارا در این سقوط نقشی نداشته است.
فیدان روز ۲۳ آذر در یک مصاحبه گفت ترکیه با روسیه و ایران صحبت کرده و به آنها گفته است که وارد معادلات نظامی در سوریه نشوند.
خامنهای روز ۲۱ آذر در سخنرانی درباره تحولات سوریه تصریح کرد بر اساس قرائنی که دارد، «یک دولت همسایه سوریه» نقش آشکاری در تحولات سوریه ایفا کرده و میکند.
اشاره تلویحی او به ترکیه بود اما از این کشور نامی نبرد.
مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا گفت که به دیپلمات ارشد این اتحادیه در امور سوریه دستور داده است دوشنبه به دمشق برود و با دولت جدید حاکم بر سوریه تماس برقرار کند.
اظهارات کایا کالاس درباره ارتباط اتحادیه اروپا با سوریه هنگام ورود او به نشست وزیران امور خارجه این اتحادیه در بروکسل در دوشنبه ۲۶ آذر با خبرنگاران مطرح شد.
پیش از این، فرماندهی گروههای حاکم بر سوریه خبر داد که احمد الشرع، مشهور به محمد جولانی، با فرستاده سازمان ملل در سوریه، گفتوگو کرده است.
بر اساس بیانیهای که یکشنبه از سوی حاکمان جدید دمشق منتشر شد، الشرع درباره لزوم بازنگری در نقشه راه تعیینشده برای سوریه از سوی شورای امنیت سازمان ملل در سال ۲۰۱۵ گفتوگو کرد.
گییر پدرسن که یک هفته پس از سرنگونی بشار اسد از سوی نیروهای شورشی به رهبری گروه تحریر شام وارد این کشور شد، در پاسخ به پرسشهای خبرنگاران هنگام ورود به سوریه، به «تغییرات عظیم» پس از سقوط حکومت اسد اشاره کرد و گفت: «این تغییر به خودی خود امیدهای بزرگی ایجاد میکند اما همه ما میدانیم که چالشهای بسیاری همچنان پیش رو است. بنابراین باید از ابتدا کار را به درستی پیش برد.»
او تاکید کرد که آغاز یک فرآیند سیاسی که همه سوریها را دربرگیرد ضروری است و افزود «بدیهی است که باید بهدست خود سوریها هدایت شود».
فرستاده سازمان ملل در امور سوریه در ادامه گفت چالش دوم اطمینان از عملیاتی شدن نهادهای دولتی است، زیرا ارائه خدمات، برقراری نظم عمومی و امنیت «بسیار حائز اهمیت» هستند.
وی درباره بحران انسانی هم گفت ضروری است سوریه «بلافاصله کمکهای انسانی بیشتری» برای مردم و همه پناهجویانی که مایل به بازگشت هستند، دریافت کند.
پدرسن در مورد بازسازی اقتصاد سوریه گفت: «باید اطمینان حاصل کنیم که این موضوع به سرعت حل شود،» و افزود: «امیدواریم شاهد پایان سریع تحریمها باشیم تا بتوانیم واقعا بر بازسازی سوریه تمرکز کنیم.»
این دیپلمات نروژی همچنین اجرای عدالت را ضروری دانست و با تاکید بر اینکه عاملان جنایات در سراسر کشور باید پاسخگو شوند، گفت: «باید اطمینان یابیم که این از طریق یک سیستم قضایی معتبر انجام شود و شاهد هیچگونه انتقامجویی نباشیم.»
یکشنبه ۱۸ آذر و ۱۱ روز پس از آغاز حملات گروههای مسلح مخالف، سرانجام دولت بشار اسد سقوط کرد و مخالفان از تسلط بر دمشق، پایتخت سوریه، خبر دادند.
پس از گزارش ایراناینترنشنال درباره تلاش جمهوری اسلامی برای فروش نفت ارسالی به بندر دالیان چین پیش از آغاز به کار رسمی دونالد ترامپ، نشریه بلومبرگ نیز از کاهش صادرات نفت خام ایران به چین به دلیل تحریمهای آمریکا بر نفتکشها خبر داد.
نشریه بلومبرگ به نقل از شرکت ورتکسا که اطلاعات لحظهای از بازار انرژی و حملونقل ارائه میدهد، گزارش داد صادرات نفت خام ایران به چین به دلیل تحریمهای گستردهتر آمریکا بر نفتکشها دچار اختلال شده و جریان نفت ایران به مهمترین مشتریاش کاهش یافته است.
اما لی، تحلیلگر ارشد بازار نفت، در یادداشتی نوشت که برخی محمولههای ماه گذشته ایران هنوز تحویل داده نشدهاند و دو ماه پیش نیز در تحویل چندین محموله ماه اکتبر اختلال رخ داده است.
بر اساس دادههای ورتکسا، حداقل ۱۹۱ نفتکش بسیار بزرگ در فهرست تحریمهای آمریکا قرار دارند.
لی نوشت: «تحریمهای اخیر آمریکا بر نفتکشها منجر به کاهش کشتیهای ایرانی در بندر شاندونگ شده است.»
شرکت اطلاعات انرژی و ردیابی نفتکشهای کپلر، نیز پیش از این از کاهش حجم صادرات نفت ایران به چین خبر داد.
بر اساس این گزارش، صادرات نفتخام و میعانات گازی ایران به چین در ماه نوامبر به ۱/۳۱ میلیون بشکه در روز رسیده که پایینترین سطح در چهار ماه گذشته به شمار میرود.
روزنامه دنیای اقتصاد نیز به تازگی گزارش کرد که حجم صادرات نفت ایران به چین کاهش یافته است. در نتیجه با کاهش حجم درآمدهای ارزی و بالا بودن سطح تقاضا، بازار ارز به دنبال تعادل قیمتی جدید است.
ایراناینترنشنال روز ۲۳ آذر خبر داد جمهوری اسلامی مصمم است برای نفت ارسالی به بندر دالیان چین تا پیش از بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید مشتری پیدا کند و در این راستا مقامات دستور دادهاند نفت تحریمشدهای که در بندر دالیان، واقع در شمال شرق چین ذخیره شده است، از طریق شرکتهای واسطه به فروش برسد.
مقامهای تهران نگرانند با بازگشت ترامپ، دسترسی آنها به محمولههای نفتی در دالیان به ارزش حدود یک میلیارد دلار قطع شود.
دادههای شرکت ردیابی تانکر ورتکسا نشان میدهد پس از کاهش فروش نفت از سوی جمهوری اسلامی در ماه سپتامبر، ذخایر نفتی شناور ایران از حدود ۳۶ میلیون بشکه به ۴۸ میلیون بشکه افزایش یافته است.
ارزش تقریبی این میزان افزایش، یک میلیارد دلار برآورد میشود.
یک هفته از سقوط حکومت بشار اسد و شکلگیری سوریهای جدید میگذرد. آسوشیتدپرس با انتشار گزارشی، نمایی از این کشور را در هفتمین روز پس از استقرار مخالفان مسلح در آن به تصویر کشید و نوشت شورشیان به دنبال بازگشت به شرایط عادی هستند و سوریها در بیم و امید برای آینده به سر میبرند.
یکشنبه ۱۸ آذر و ۱۱ روز پس از آغاز حملات گروههای مسلح مخالف، سرانجام دولت بشار اسد سقوط کرد و مخالفان از تسلط بر دمشق، پایتخت سوریه، خبر دادند.
با اعلام این پیروزی، تصاویر متعددی از شادی خیابانی مردم سوریه و واژگونی مجسمههای خاندان اسد در شهرهای مختلف این کشور منتشر شد.
در هفتمین روز پس از سقوط غیرمنتظره حکومت اسد، سوریها و جهان شاهد تحولات متعددی در سوریه بودند.
دورهای انتقالی که به شکل عجیبی تاکنون آرام بوده
آسوشیتدپرس نوشت شورشیانی که ناگهان مسئولیت اداره کشور را به دست گرفتند، با جمعیتی روبهرو شدند که موجی از احساسات در آنها فوران کرده بود؛ هیجان ناشی از آزادیهای تازه، اندوهی عمیق از سالها سرکوب و امیدها، انتظارات و نگرانیهایی درباره آینده.
برخی تا حدی تحت تاثیر قرار گرفته بودند که اشک میریختند.
در یک هفته اخیر، گذار از حکومت قبلی به شرایط جدید، به شکلی شگفتآور، آرام پیش رفته است.
گزارشها از انتقامجویی، قتلهای تلافیجویانه و خشونتهای فرقهای بسیار کم بودهاند. غارت و تخریبها بهسرعت مهار شده و مبارزان شورشی تحت یک نظم قرار گرفتهاند.
شنبه ۲۴ آذر مردم در دمشق، زندگی عادی خود را دنبال میکردند و تنها یک ون حامل مبارزان در شهر دیده میشد.
با اینحال، آسوشیتدپرس یادآوری کرد: «میلیونها راه وجود دارد که میتواند این مسیر را به بیراهه ببرد.»
سوریه پس از پنج دهه حکومت خاندان اسد، درهم شکسته و منزوی شده است. خانوادهها در اثر جنگ از هم پاشیدهاند، زندانیان سابق با آسیبهای ناشی از شکنجههای وحشتناک دست و پنجه نرم میکنند و دهها هزار نفر از بازداشتشدگان همچنان مفقودند.
اقتصاد ویران شده، فقر گسترش یافته، تورم و بیکاری در بالاترین حد خود قرار دارند و فساد در تمام جنبههای زندگی روزمره نفوذ کرده است.
با این حال، در این لحظه پرتحول، بسیاری آمادهاند تا مسیری برای آینده بیابند.
آسوشیتدپرس صحنهای از تحولات یک هفته گذشته را تصویرسازی کرد و نوشت: حمزه آل احمد، رییس جدید سازمان امنیت سوریه، به همراه تیم خود وارد فرودگاه بینالمللی دمشق شد.
تعداد اندکی از کارکنان تعمیر و نگهداری که به محل کارشان آمده بودند، دور او حلقه زدند و مشتاق بودند بدانند چه چیزی در انتظارشان است.
آنها به سرعت تمام شکایاتی را که در دوران حکومت بشار اسد از بیانشان میترسیدند، بازگو کردند؛ شکایاتی که حالا، به شکلی غیرقابل تصور، دیگر منعی برای اظهارشان نبود.
کارکنان فرودگاه به آل احمد گفتند در زمان حکومت اسد از ترفیع و مزایا محروم شدهاند، زیرا این امتیازات به افراد مورد حمایت رژیم اختصاص داده میشد. همچنین، کارفرمایان آنها را به خاطر کُند بودن در کار، به زندان تهدید میکردند.
آنها هشدار دادند در میان کارکنان فرودگاه همچنان حامیان سرسخت اسد حضور دارند و ممکن است با بازگشایی مجدد این مرکز بازگردند.
در حالیکه آل احمد سعی میکرد آنها را آرام کند، اسامه نجم، یکی از مهندسان فرودگاه به او گفت: «این اولین باری است که ما صحبت میکنیم.»
آل احمد نیز در پاسخ به کارکنان تاکید کرد: «مسیر جدید با چالشهایی همراه خواهد بود، اما به همین دلیل گفتهایم که سوریه متعلق به همه است و همه ما باید با یکدیگر همکاری کنیم.»
اسامه نجم به آسوشیتدپرس گفت که شورشیان تاکنون حرفهای درستی زدهاند و اضافه کرد: «اما دیگر در برابر هیچ اشتباهی سکوت نخواهیم کرد.»
شیوه اداره ادلب از سوی شورشیان در دمشق پیادهسازی میشود
در یک ایستگاه پلیس که به آتش کشیده شده بود، تصاویر بشار اسد پایین کشیده و پروندهها پس از ورود شورشیان به شهر در روز ۱۸ آذر نابود شدند. تمام نیروهای پلیس و امنیتی دوره اسد نیز ناپدید شدهاند.
روز شنبه، این ساختمان از سوی ۱۰ نفر اداره میشد که عضو نیروی پلیس «دولت نجات» مخالفان بودند. این دولت برای سالها، عملا کنترل منطقه ادلب در شمال غرب سوریه را بر عهده داشت.
نیروهای پلیس دولت نجات بر پاسگاه نظارت دارند و به گزارشهای مربوط به سرقتهای کوچک و درگیریهای خیابانی رسیدگی میکنند.
زنی شکایت میکند که همسایگانش برق او را قطع کردهاند. یکی از پلیسها به او میگوید منتظر بماند تا دادگاهها دوباره شروع به کار کنند.
او زیر لب گفت: «حل این مشکلات یک سال طول میکشد.»
شورشیان تلاش کردند با الگوبرداری از ساختار حکومتی ادلب، نظم را در دمشق هم برقرار کنند، اما در این مسیر، مشکل مقیاس وجود دارد.
یکی از پلیسها تخمین میزند که تعداد نیروهای پلیس وابسته به گروههای شورشی تنها حدود چهار هزار نفر است که نیمی از آنها در ادلب مستقرند و بقیه وظیفه حفظ امنیت در دمشق و سایر مناطق را بر عهده دارند.
برخی کارشناسان مجموع اعضای نیروهای مسلح حاکم بر سوریه را حدود ۲۰ هزار نفر تخمین میزنند.
شورشیان و مردم سوریه در حال آشنایی با هم هستند
در حال حاضر، شورشیان و مردم سوریه در حال آشنا شدن با یکدیگرند.
مبارزان با خودروهای شاسیبلند بزرگ و مدلهای جدیدی رفت و آمد میکنند که برای بیشتر ساکنان دمشق دستنیافتنی است، چرا که این خودروها به دلیل تعرفههای گمرکی و رشوهدهی، ۱۰ برابر بیشتر از قیمت معمول هزینه دارند.
شورشیان به جای لیر سوری که ارزشش بهشدت سقوط کرده، لیر ترکی به همراه دارند؛ ارزی که برای مدتها در مناطق تحت کنترل دولت اسد ممنوع بود.
بیشتر نیروهای گروههای شورشی ریش دارند و از مناطق محافظهکار و شهرستانها میآیند. بسیاری از آنها جزو اسلامگرایان تندرو هستند.
هیات تحریر شام که گروه اصلی در میان مخالفان است، از گذشته خود بهعنوان شاخهای از القاعده فاصله گرفته است و رهبران آن تلاش میکنند به مذاهب و اقوام سوریه اطمینان دهند که آینده همراه با تکثرگرایی و رواداری خواهد بود.
با این حال، بسیاری از سوریها همچنان با تردید به این موضوع نگاه میکنند.
برخی از شورشیها، روبانهایی با شعارهای اسلامگرایانه روی یونیفورمهای خود دارند و همه آنها عضو هیات تحریر شام که سازمانیافتهترین گروه میان نیروهای مسلح حاکم بر سوریه است، نیستند.
هانی ضیا، شهروند ساکن دمشق از شهر جنوبی درعا، جایی که قیام علیه اسد در سال ۲۰۱۱ از آنجا آغاز شد، به آسوشیتدپرس گفت: «مردمی که در خیابانها میبینیم، نماینده ما نیستند.»
او از گزارشهای مرتبط با حملات به اقلیتها و قتلهای تلافیجویانه ابراز نگرانی کرد.
ضیا با تاکید بر اینکه «ما باید بترسیم»، افزود نگران است که برخی از شورشیان بهخاطر سالها مبارزه، نسبت به دیگر سوریها احساس برتری داشته باشند اما باید بدانند که «همه سوریها در این مدت فداکاری کردند».
حس ترس در دمشق غالب نیست
آسوشیتدپرس نوشت باوجود نگرانیها، حس ترس در دمشق غالب نیست؛ جایی که بسیاری اصرار دارند دیگر اجازه نخواهند داد در آن تحت سرکوب و ظلم قرار بگیرند.
برخی رستورانها شروع به سِرو علنی نوشیدنیهای الکلی کردهاند و برخی دیگر، به طور غیرمستقیم برای آزمایش جو عمومی این کار را میکنند.
در کافهای کنار پیادهرو در محله مسیحینشین قدیمی شهر دمشق، مردانی در حال نوشیدن آبجو بودند که یک گشت از نیروهای شورشی از کنارشان عبور کرد. مردان به یکدیگر نگاه کردند و مردد بودند، اما شورشیان هیچ واکنشی نشان ندادند.
به گفته یکی از پلیسها، زمانی که مردی با اسلحه وارد یک فروشگاه مشروبفروشی در گوشهای از محله قدیمی دمشق شد و برای افراد حاضر در آن مزاحمت ایجاد کرد، پلیسهای تحت امر نیروهای شورشی او را دستگیر کردند.
سالم حاجو، معلم تئاتری که در اعتراضات سال ۲۰۱۱ علیه دولت اسد شرکت کرده بود، به آسوشیتدپرس گفت با دیدگاههای اسلامگرایانه شورشیان موافق نیست، اما از تجربه آنها در اداره امور تحت تاثیر قرار گرفته است.
او تاکید کرد انتظار دارد صدایش در سوریه جدید شنیده شود. حاجو گفت: «ما هیچگاه اینقدر راحت نبودهایم... ترس از بین رفته است و بقیهاش به خود ما بستگی دارد.»
ناامنی یکروزه و دستورهایی برای برقراری نظم از سوی شورشیان
شب بعد از سقوط اسد، مخالفان مسلح در خیابانها گشت میزدند و با شلیک گلولههای پر سر و صدا، پیروزی خود را جشن میگرفتند. برخی از ساختمانهای سازمانهای امنیتی به آتش کشیده شد. مردم فروشگاه فرودگاه را غارت کردند و تمام بطریهای مشروب را شکستند.
شورشیان بخشی از این حوادث را به طرفداران حکومت اسد نسبت دادند که در حال فرار از سوریه بودند.
مغازهها بسته شدند، مردم در خانههایشان ماندند و با احتیاط به تازهواردها نگاه کردند.
هیات تحریر شام برای برقرار کردن نظم، به مدت سه شب دستور اجرای حکومت نظامی صادر کرد.
این گروه همچنین تیراندازی برای جشن گرفتن را ممنوع و مبارزان را بهمنظور حفاظت از اموال مردم گسیل کرد.
صیدنایا؛ تجربهای دردناک اما وحدتآفرین میان مردم و شورشیان
یک روز پس از سقوط اسد، مردم شروع به بیرون آمدن از خانههایشان کردند.
مقصد اول دهها هزار نفر، زندانهای اسد و بهویژه صیدنایا در حومه پایتخت بود.
آنها به دنبال عزیزانشان بودند که سالها پیش ناپدید شدند اما در این یک هفته، کمتر کسانی توانستند اثری از گمشدهها پیدا کنند.
این جستوجو تجربهای دردناک اما در عین حال وحدتبخش بود.
برخی از شورشیان که خود در جستوجوی عزیزان گمشدهای بودند، در تالارهای تاریک زندانهایی که همه از آنها ترس داشتند، با خانوادههای مفقودان در هم آمیختند.
تلاش هماهنگ مبارزان برای اطمینانبخشی به سوریها
۲۵ آذر یک هفته پس از سقوط حکومت بشار اسد، دانشآموزان سوری به کلاسهای درس خود در اکثر مدارس این کشور بازگشتند.
این اقدام پس از آن صورت گرفت که حاکمان جدید سوریه دستور بازگشایی مدارس را صادر کردند.
تصاویری نیز از حضور مسیحیان سوری در کلیسای زیتون دمشق در اولین یکشنبه دوران پس از بشار اسد منتشر شد.
در طول برپایی جشنهای خیابانی سوریها در یک هفته گذشته، نیروهای مسلح از کودکان میخواستند که روی خودروهای زرهی آنها بپرند.
شورشیان با زنانی که برخی از آنها روسری و حجاب بر سر نداشتند، عکس میگرفتند.
آهنگهای انقلابی از خودروها پخش میشد. ناگهان فروشگاهها و دیوارها در شهرهای گوناگون، از پرچمهای انقلابی و پوسترهایی از تصاویر فعالانی پوشیده شد که دولت اسد آنها را کشته بود.
شبکههای تلویزیونی لحظهای از این تحولات غافل نشدند و از ستایش دولت اسد به پخش آهنگهای انقلابی تغییر جهت دادند.
رسانههای دولتی سیل بیانیههایی را پخش کردند که از سوی دولت موقت جدید تحت رهبری مخالفان صادر شده بود.
دولت جدید از مردم درخواست کرد تا کارهای روزمره خود را از سر بگیرند و از پناهندگان سوری در سراسر جهان خواست تا برای کمک به بازسازی، به کشور خود بازگردند.
دولت جدید همچنین از برنامههایی برای بازسازی و بازپروری نیروهای امنیتی بهمنظور جلوگیری از بازگشت کسانی خبر داد که «دستانشان به خون آلوده است».
یکی از کارمندان فرودگاه دمشق گفت شورشیان به کارکنان که بسیاری از آنها وفادار به حکومت اسد بودند اطمینان دادند که خانههایشان مورد حمله قرار نخواهد گرفت.
مشکلاتی که رفعشان، زمان زیادی نیاز دارد
آسوشیتدپرس یادآوری کرد با وجود تلاش دولت جدید، مشکلات سوریه هنوز حل نشده است.
پس از سقوط اسد، قیمت محصولات کشاورزی کاهش یافت زیرا دیگر بازرگانان مجبور نبودند هزینههای سنگین گمرکی و رشوه بپردازند.
با اینحال، توزیع سوخت بهشدت مختل شد که این موضوع، هزینههای حملونقل را افزایش داد و موجب خاموشیهای گسترده و قطع برقهای طولانی شد.
از سوی دیگر، رسانههای سوری گزارش دادند بندر طرطوس فعالیت خود را از سر خواهد گرفت و مدیر فرودگاه بینالمللی دمشق نیز اعلام کرد این فرودگاه چهارشنبه ۲۸ آذر بازگشایی خواهد شد.
طی روزهای گذشته گروههای تعمیراتی چند هواپیما را در باند فرودگاه بررسی و نظافتچیها، زبالهها و مبلمان خراب را از آنجا جمعآوری کردند.
یکی از نظافتچیها که خود را مراد معرفی کرد، به آسوشیتدپرس گفت با شش فرزندی که یکی از آنها معلول است، تنها معادل ۱۵ دلار در ماه درآمد دارد.
رویای مراد، داشتن یک تلفن همراه است. او تاکید کرد: «ما به زمان زیادی برای پاکسازی نیاز داریم.»